{"id":39940,"date":"2021-06-12T01:08:43","date_gmt":"2021-06-11T21:08:43","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=39940"},"modified":"2021-06-12T01:08:46","modified_gmt":"2021-06-11T21:08:46","slug":"baydenl%c9%99-%c9%99rdogan-qarsidurmaya-nec%c9%99-son-qoya-bil%c9%99r-bloomberg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=39940","title":{"rendered":"Baydenl\u0259 \u018frdo\u011fan qar\u015f\u0131durmaya nec\u0259 son qoya bil\u0259r? \u2013 \u201cBloomberg\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><em><strong>AB\u015e-\u0131n \u201cBloomberg\u201d agentliyinin internet s\u0259hif\u0259sind\u0259 \u201cBaydenl\u0259 \u018frdo\u011fan AB\u015e-T\u00fcrkiy\u0259 qar\u015f\u0131durmas\u0131na nec\u0259 son qoya bil\u0259r?\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc olunub. M\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifi m\u0259rk\u0259zi ofisi \u0130stanbulda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130qtisadi v\u0259 Xarici Siyas\u0259t Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin (EDAM) r\u0259hb\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin AB\u015e-\u0131n Karneqi Fondunun Br\u00fcsseld\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Avropa ofisinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Sinan \u00dclg\u0259ndir. Novator.az sayt\u0131 m\u0259qal\u0259ni ingilisc\u0259d\u0259n \u00e7evir\u0259r\u0259k t\u0259qdim edir.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>On ill\u0259r boyu AB\u015e prezidentl\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 m\u00fch\u00fcm strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi bax\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>Barak Obama xaric\u0259 ilk r\u0259smi s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 d\u0259 gedib. Donald Tramp T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti R\u0259c\u0259b Teyyub \u018frdo\u011fanla daima dialoqda olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma Cozef Bayden AB\u015e prezidenti postunu tutandan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin xarakteri d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bayden prezident s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin icras\u0131na ba\u015flayandan yaln\u0131z \u00fc\u00e7 ay sonra \u018frdo\u011fanla \u0259laq\u0259 saxlad\u0131 \u2013 ona telefonla z\u0259ng etdi. Bu, AB\u015e-\u0131n dostlar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin reytinqinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018frdo\u011fanla telefon s\u00f6hb\u0259tinin ert\u0259si g\u00fcn\u00fc Bayden AB\u015e-a son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 r\u0259hb\u0259lik ed\u0259nl\u0259rin qoydu\u011fu \u0259n\u0259n\u0259ni pozaraq Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini \u201csoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d adland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bayden administrasiyas\u0131n\u0131n ba\u015fqa r\u0259smil\u0259ri d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 siqnallar g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. D\u00f6vl\u0259t katibi Entoni Blinken \u0130sraill\u0259 \u201cH\u0259mas\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131 aras\u0131nda bu yax\u0131nlarda ba\u015f ver\u0259n m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Ankaraya z\u0259ng etm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>Naraz\u0131l\u0131q qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131d\u0131r. Son ill\u0259r T\u00fcrkiy\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi AB\u015e-a \u015f\u00fcbh\u0259yl\u0259 yana\u015f\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri 2016-c\u0131 ilin iyulunda \u00f6lk\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fin\u0259 c\u0259hdin arxas\u0131nda AB\u015e-\u0131n durdu\u011funu a\u00e7\u0131q s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Baydenl\u0259 \u018frdo\u011fan\u0131n iyunun 14-\u00fc NATO-nun Br\u00fcssel sammiti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 planla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f m\u0259hz bu fonda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Ankaran\u0131n bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntisi \u00e7oxdur. Ankara \u00fcmid edir ki, \u018frdo\u011fan Baydeni iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ortaq strateji maraqlar\u0131n oldu\u011funa v\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri dostluq \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259ll etm\u0259yin vacibliyin\u0259 inand\u0131r\u0131b onu raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259k. \u018frdo\u011fan\u0131n AB\u015e-\u0131n m\u00fcbahis\u0259 do\u011furan \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259li oldu\u011funu Baydenin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259ll olunas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 \u00e7oxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin Rusiyadan S-400 raket kompleksi almas\u0131 da bu s\u0131raya daxildir. AB\u015e Ankaran\u0131n Rusiyadan raket kompleksi almas\u0131n\u0131 NATO-nun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdid say\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha bir m\u0259qam AB\u015e-\u0131n Suriya demokratik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259sidir. T\u00fcrkiy\u0259 bu \u0259laq\u0259y\u0259 AB\u015e-\u0131n k\u00fcrd terror qrupla\u015fmalar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si kimi bax\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e-da m\u00fchacir\u0259td\u0259 olan, haz\u0131rda Pensilvaniya \u015ftat\u0131nda ya\u015fayan islam\u00e7\u0131 alim F\u0259tullah G\u00fcl\u0259nin T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 t\u0259hvil verilm\u0259si t\u0259l\u0259bin\u0259 AB\u015e-\u0131n m\u0259h\u0259l qoymamas\u0131 da h\u0259llini tapmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130rana qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131 pozdu\u011fu iddia olunan T\u00fcrkiy\u0259 bank\u0131n\u0131n (\u201cHalkbank\u201d) Nyu-Yorkda t\u0259qibl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 da dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u00f6vzusu ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018frdo\u011fan Baydeni b\u00fct\u00fcn bu h\u0259ll olunmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u0259trafl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlara c\u0259lb etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq g\u00f6r\u00fcn\u00fcr A\u011f ev ba\u015fqa problemin dal\u0131nca d\u00fc\u015f\u00fcb. Baydenin qlobal d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc administrasiyas\u0131 \u00c7in v\u0259 Rusiya kimi b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259 k\u00f6kl\u0259nib, xarici siyas\u0259tin \u0259sas h\u0259d\u0259fi is\u0259 avtoritar rejiml\u0259rin \u0259l-aya\u011f\u0131n\u0131 y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. Bu bax\u0131mdan T\u00fcrkiy\u0259 haz\u0131rda AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayanm\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 Ankaran\u0131n naraz\u0131l\u0131qlar\u0131na \u0259ncam \u00e7\u0259km\u0259k Va\u015finqtonda prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 hesab olunmur.<\/p>\n\n\n\n<p>Qal\u0131r \u018frdo\u011fan\u0131n \u00f6z\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259. T\u00fcrkiy\u0259 prezidentinin AB\u015e-\u0131n \u0259vv\u0259lki prezidenti Donald Trampla normal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri A\u011f evin indiki administrasiyas\u0131nda \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furur. M\u0259s\u0259l\u0259ni bundan da \u00e7ox q\u0259lizl\u0259\u015fdir\u0259n odur ki, prezident kimi Amerikada v\u0259 xaricd\u0259 demokratik azadl\u0131qlar\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yini a\u00e7\u0131qlayan Bayden \u0259vv\u0259ll\u0259r \u2013 h\u0259l\u0259 AB\u015e-\u0131n vitse-prezidenti oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 m\u00fcxalif\u0259t\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259k niyy\u0259tini b\u0259yan edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma b\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, AB\u015e v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 prezidentl\u0259ri S-400 raket kompleksi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259 v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259ki soyuqlu\u011fu az da olsa aradan qald\u0131ra bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e Konqresi \u00f6lk\u0259nin 2021-ci il \u00fczr\u0259 m\u00fcdafi\u0259 b\u00fcdc\u0259sini q\u0259bul ed\u0259nd\u0259n sonra Va\u015finqtonun Ankara il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyi daha da s\u0259rtl\u0259\u015fib. \u00c7\u00fcnki Konqresin q\u0259bul etdiyi m\u00fcdafi\u0259 b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda qanuna g\u00f6r\u0259, AB\u015e Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131 l\u0259\u011fv ed\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r T\u00fcrkiy\u0259 S-400 raket kompleksin\u0259 sahibl\u0259nm\u0259yi dayand\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bu, S-400 kompleksinin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131n\u0131 usanmadan \u00f6lk\u0259nin iddialar\u0131n\u0131n artmas\u0131na v\u0259 strateji muxtariyy\u0259t qazanmas\u0131na misal g\u00f6st\u0259r\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq Ankara raket sistemind\u0259n m\u00fcst\u0259sna hallarda, \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdid yarand\u0131\u011f\u0131 zaman istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yin\u0259 dair s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ged\u0259 bil\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259 S-400 kompleksini AB\u015e-\u0131n da istifad\u0259 etdiyi \u0130ncirlik aviabazas\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131b. Bu, Va\u015finqtona Ankaran\u0131n v\u0259dini yerin\u0259 yetirib-yetirm\u0259diyini izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsas olan bu m\u00fcst\u0259sna \u015f\u0259rtl\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259nin \u00fczl\u0259\u015fdiyi t\u0259hdidl\u0259rin xarakterini (terror\u00e7uluq, yax\u0131n qon\u015fuluqda d\u00f6vl\u0259tin \u00e7\u00f6km\u0259si, hibrid v\u0259 asimmetrik t\u0259hdidl\u0259r) n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla ortaq \u015f\u0259kild\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn c\u0259lbedici diplomatik variantlardan biri S-400 sisteminin istifad\u0259sini \u015eimali Atlantika m\u00fcqavil\u0259sinin 4 v\u0259 5-ci madd\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. Y\u0259ni Ankara S-400 sistemind\u0259n o vaxt yararlana bil\u0259r ki, NATO \u00fczvl\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259hdid olundu\u011fu, yaxud \u00f6lk\u0259nin silahl\u0131 h\u00fccuma m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 fakt\u0131n\u0131 q\u0259bul etsin. Bel\u0259 bir uzla\u015fd\u0131rma S-400 kompleksind\u0259n istifad\u0259ni xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ra v\u0259 arxay\u0131nl\u0131q yarada bil\u0259r ki, ondan ist\u0259nil\u0259n ger\u00e7\u0259k, yaxud ehtimali t\u0259hdid zaman\u0131 istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma bu c\u00fcr s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin i\u015f\u0259 yaramas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Bayden Konqresi &nbsp;m\u00fcdafi\u0259 b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda qanuna d\u00fcz\u0259li\u015f etm\u0259y\u0259 inand\u0131rmal\u0131d\u0131r. \u018frdo\u011fan is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 S-400 kompleksind\u0259n istifad\u0259ni t\u0259nziml\u0259y\u0259n s\u0259rt qaydalar\u0131 tam q\u0259bul etm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015fin olub-olmayaca\u011f\u0131n\u0131, ola bilsin, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k taleyini Cozef Baydenin AB\u015e prezidenti kimi T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti R\u0259c\u0259b Teyyub \u018frdo\u011fanla ilk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k.(novator)<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Sinan \u00dclg\u0259n<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>M\u0259nb\u0259:&nbsp;<\/em><a href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/opinion\/articles\/2021-06-09\/how-biden-and-erdogan-can-end-the-turkish-american-standoff\"><em>Bloomberg.com<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e-\u0131n \u201cBloomberg\u201d agentliyinin internet s\u0259hif\u0259sind\u0259 \u201cBaydenl\u0259 \u018frdo\u011fan AB\u015e-T\u00fcrkiy\u0259 qar\u015f\u0131durmas\u0131na nec\u0259 son qoya bil\u0259r?\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc olunub. M\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifi m\u0259rk\u0259zi ofisi \u0130stanbulda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130qtisadi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39941,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-39940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39940"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39942,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39940\/revisions\/39942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}