{"id":40398,"date":"2021-06-17T10:16:23","date_gmt":"2021-06-17T06:16:23","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=40398"},"modified":"2021-06-17T10:16:26","modified_gmt":"2021-06-17T06:16:26","slug":"naraziliq-yaradan-saxta-%c9%99lillik-m%c9%99s%c9%99l%c9%99si-nec%c9%99-h%c9%99ll-edilm%c9%99lidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=40398","title":{"rendered":"Naraz\u0131l\u0131q yaradan saxta \u0259lillik m\u0259s\u0259l\u0259si nec\u0259 h\u0259ll edilm\u0259lidir?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Saxta \u0259lillik m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259md\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fcr. Bu prosesd\u0259n naraz\u0131 qalanlar \u0259sas\u0259n Qaraba\u011f qazil\u0259ri, I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Nazirliyin saxta \u0259lillikl\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin y\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r azaltmaq istiqam\u0259tind\u0259 effekt vers\u0259 d\u0259, b\u0259z\u0259n ger\u00e7\u0259k \u0259lill\u0259rin, qazil\u0259rin haqq\u0131 da tapdalan\u0131r. M\u0259tbuatda bu bar\u0259d\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r son h\u0259ft\u0259l\u0259r daha da \u00e7oxal\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259 parlamentin iclaslar\u0131na q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131x\u0131b. Ancaq nazirlik bu m\u00f6vzudak\u0131 ictimai naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoluna qoymaq istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259sirli bir h\u0259ll yolu ortaya qoymay\u0131b. T\u0259kc\u0259 \u0259lillik m\u00fcdd\u0259tinin uzad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 imtina alanlar yox, \u0259lillik qruplar\u0131 azald\u0131lanlar da naraz\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t qurumu is\u0259 deyir ki, qruplar konkret qaydalara \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. Qruplar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcvafiq komissiyas\u0131 oldu\u011fundan b\u00fct\u00fcn naraz\u0131l\u0131q y\u00fck\u00fc d\u0259 h\u00f6kum\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>F.Tal\u0131bl\u0131 vur\u011fulad\u0131 ki, haz\u0131rda qazil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 problem g\u00f6rm\u00fcr: \u201cSad\u0259c\u0259, bir ne\u00e7\u0259 hal olmu\u015fdu ki, onlara t\u0259yin edil\u0259n qruplarla ba\u011fl\u0131 naraz\u0131l\u0131q etmi\u015fdil\u0259r. Hesab edirdil\u0259r ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, onlara ikinci qrup \u0259lillik t\u0259yin edilm\u0259lidir, amma Tibbi Sosial Ekspert Komissiyas\u0131 ona 3-c\u00fc qrup t\u0259yin edir. Biz onlar\u0131 da \u0259sasland\u0131r\u0131rd\u0131q ki, bizim ekspertl\u0259r bunu \u00f6zl\u0259rind\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n etmirl\u0259r. T\u0259sdiq edilmi\u015f meyarlar var, d\u00fcnya praktikas\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f qaydalar var. H\u0259r qrupun \u00f6z\u00fcn\u0259 uy\u011fun g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri var. Hans\u0131sa g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc qrup \u0259lillik t\u0259yin etm\u0259y\u0259 imkan verirs\u0259, ona h\u0259min qrup verilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f, yaralanm\u0131\u015f 600-d\u0259n \u00e7ox qazimiz\u0259 \u0259lillik t\u0259yin edilib, bununla \u0259laq\u0259dar 1300-d\u0259n \u00e7ox sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r t\u0259yin edilib. Buraya h\u0259m t\u0259qa\u00fcd, h\u0259m d\u0259 m\u00fcavin\u0259t v\u0259 ya pensiya daxildir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin say\u0131 \u00e7oxdur. Bilirsiniz ki, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r \u00fcmumi s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli \u00e7oxdur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Natiq C\u0259f\u0259rli \u00a0is\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox sad\u0259 h\u0259ll yolu t\u0259klif edir: \u201cAz\u0259rbaycanda \u0259lilliyin t\u0259yinat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259k bir sistemin, insan faktoruna \u00a0s\u00f6yk\u0259n\u0259n bir mexanizmin qurulmamas\u0131, do\u011frusu, \u0259laq\u0259dar orqanlar \u00fc\u00e7\u00fcn utancverici bir hald\u0131r. Burada h\u0259r hans\u0131 q\u0259liz m\u0259s\u0259l\u0259 yoxdur ki, bu q\u0259d\u0259r sosial naraz\u0131l\u0131\u011fa, insanlar\u0131n naraz\u0131 qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olsun. S\u00f6zs\u00fcz ki, faktiki olaraq b\u00fct\u00fcn strukturlar normal \u00e7al\u0131\u015fsayd\u0131, qazil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 qeydiyyat\u0131n apar\u0131lmas\u0131, onlar\u0131n ke\u00e7irdiyi \u0259m\u0259liyyatlar, prosedurlar elektronla\u015fd\u0131r\u0131lsayd\u0131, \u00a0h\u0259r qazinin \u015f\u0259xsi i\u015find\u0259 \u0259ksini tapsayd\u0131, bu g\u00fcn bu probleml\u0259r ya\u015fanmazd\u0131. Bu sistemi qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck texnoloji yenilikl\u0259r\u0259 ehtiyac yoxdur. Sad\u0259c\u0259, \u0259laq\u0259dar orqanlar vicdanla \u00f6z i\u015fl\u0259rini g\u00f6rm\u0259li idil\u0259r, qazil\u0259rimizin elektron \u015f\u0259xsi i\u015fl\u0259ri yarad\u0131lmal\u0131 idi. Qazimiz harada yaralan\u0131b, hans\u0131 x\u0259sar\u0259tl\u0259r al\u0131b v\u0259 ya x\u0259st\u0259l\u0259nib. Burada s\u00f6hb\u0259t m\u0259hdud sayda, uza\u011f\u0131 10-15 min insandan gedir. Elektron qeydiyyatan sonra bir proqram \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancaq \u00a0 \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar Az\u0259rbaycanda h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi insan faktorunu \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kdil\u0259r. Hans\u0131sa \u015f\u0259xsl\u0259rin qeyri-qanuni yollarla bel\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259n bunu istisna etmir\u0259m. Ancaq hans\u0131sa \u015f\u0259xsl\u0259rin bu \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ba\u015fqalar\u0131 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259m\u0259lidir. \u00d6z x\u0259st\u0259liyin\u0259, yaralanmas\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00a0 \u0259lillik d\u0259r\u0259c\u0259si alma\u011fa layiq olan insanlar bundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259m\u0259lidir. S\u00fcr\u00fcnd\u00fcrm\u0259\u00e7iliy\u0259 m\u0259ruz qalmamal\u0131d\u0131r\u201d. \u0130qtisad\u00e7\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bunun \u00e7ox asan h\u0259lli yolu var idi ki, elektron qaydada b\u00fct\u00fcn qazil\u0259rimizin \u015f\u0259xsi i\u015fl\u0259ri haz\u0131r olmal\u0131 idi. H\u0259r bir \u0259m\u0259liyyat, h\u0259r bir add\u0131m, yaz\u0131lan h\u0259r d\u0259rman, b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r orada qeydiyyata al\u0131nmal\u0131 idi. H\u0259kiml\u0259rin ver\u0259c\u0259yi q\u0259rar n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259lillik d\u0259r\u0259c\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259li idi. Bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fctm\u0259k, naraz\u0131l\u0131q yaratmaq, parlamentd\u0259n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r yerd\u0259 m\u00fczakir\u0259 obyektin\u0259 \u00e7evirm\u0259k \u0259laq\u0259dar orqanlar\u0131n pe\u015f\u0259kar olmayan yana\u015fmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, bu q\u0259d\u0259r s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b olublar&#187;. (Demokrat.az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Saxta \u0259lillik m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259md\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fcr. Bu prosesd\u0259n naraz\u0131 qalanlar \u0259sas\u0259n Qaraba\u011f qazil\u0259ri, I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Nazirliyin saxta \u0259lillikl\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40399,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-40398","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veteran"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40400,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40398\/revisions\/40400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}