{"id":4139,"date":"2020-04-13T12:55:37","date_gmt":"2020-04-13T08:55:37","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=4139"},"modified":"2020-04-26T20:28:13","modified_gmt":"2020-04-26T16:28:13","slug":"her-kezin-okumasi-gereken-bir-tarih-dersi-taner-unal-yaziyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=4139","title":{"rendered":"Her kezin okumas\u0131 gereken bir tarih dersi…Taner \u00dcnal"},"content":{"rendered":"\n

TANZ\u0130MATLA B\u0130RL\u0130KTE DEV\u015e\u0130RME SALTANATI YIKILMI\u015eTI ANCAK RUM, ERMEN\u0130, YAHUD\u0130 SALTANATI DAHA ETK\u0130N HALE GELM\u0130\u015eT\u0130.
CEPHELERDE SAVA\u015eIRKEN YOK OLUP G\u0130DEN M\u0130LYONLARCA T\u00dcRK\u2019\u00dcN CANLARI VE \u00c7ABALARI \u00dcZER\u0130NDE \u0130N\u015eA ED\u0130LM\u0130\u015e B\u0130R D\u00dcZEN\u0130N T\u00dcM \u0130MKANLARI, BOL BOL KAZANAN, EN L\u00dcKS YALILARDA, KONAKLARDA YA\u015eAYAN RUM, ERMEN\u0130 VEYA YAHUD\u0130 UNSURLARIN G\u00d6STER\u0130\u015eL\u0130 YA\u015eANTILARINA G\u0130D\u0130YORDU!
OSMANLICILARIN HAMASETLE ANLATTIKLARI D\u00d6NEMDE DEVLET\u0130N BAKANLARI VEYA B\u00dcROKRATLARI K\u0130MLERD\u0130?<\/em><\/p>\n\n\n\n

KAYNAKLARIYLA YAYINLIYORUZ \u0130BRETLE OKUYUNUZ<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n


Osmanl\u0131n\u0131n son 150 y\u0131l\u0131 Dev\u015firme egemenli\u011finin etkisini yitirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdir. Ancak bu d\u00f6nemde yeni bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f Avrupa ve i\u00e7imizdeki Ermeniler ve Rum\u2019lar ba\u015fta H\u0131ristiyan unsurlar\u0131n bir yandan devleti birlikte soyarken di\u011fer taraftan isyana ge\u00e7erek devleti y\u0131kmaya T\u00fcrkleri katletmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 bir d\u00f6nem ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131 ayn\u0131 takti\u011fi bu g\u00fcn uygulad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sizlere Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6neminde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z soygunu ve buna ba\u011fl\u0131 siyasi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc sizi s\u0131kmayacak kadar \u00f6zet olarak anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n


Ermeniler 19.yy\u2019da isyana ge\u00e7mi\u015flerdir (Bu isyanlar\u0131 da ileride anlataca\u011f\u0131z)<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Osmanl\u0131 gibi ge\u00e7mi\u015fte Cihan Devleti olmu\u015f, bu devletin i\u00e7erisinde en ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 mevkii alm\u0131\u015f, Cemaat olarak ya\u015fayan bir dini toplulu\u011fun \u0130syana ge\u00e7mesi, Osmanl\u0131 Sultan\u0131n\u0131n Cuma Selaml\u0131\u011f\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 arabas\u0131na ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131 d\u00fczenleyerek suikaste dahi giri\u015fmesi y\u00fcz binlerce T\u00fcrk\u2019\u00fc ac\u0131mas\u0131zca katletmesi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131\u011fa maruz kalmas\u0131 gerekmez mi?<\/p>\n\n\n\n


Ne yaz\u0131k ki bunlar olmam\u0131\u015ft\u0131r. Hatta 17. Ve 18. y\u00fczy\u0131llarda tefecilik yaparak T\u00fcrklerin ellerinde neyi var nesi yoksa gaspeden Ermeniler 19. Y\u00fczy\u0131lda yani 1800\u2019l\u00fc y\u0131llarda devlette d\u00f6nen b\u00fct\u00fcn kirli oyunlar\u0131n organizat\u00f6r\u00fc mevkisine ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


\u0130zleyelim.<\/strong>
Herhangi bir vezir veya b\u00fcrokrat para istedi\u011finde Ermeniler onlara senetsiz veya belgesiz bor\u00e7 vermektedirler. Gen\u00e7 bir b\u00fcrokrat g\u00f6reve geldi\u011finde bu b\u00fcrokrata y\u00f6renin g\u00fczel k\u0131zlar\u0131ndan bularak evlendirmekte d\u00e2hil, b\u00fcrokratlar\u0131n b\u00fct\u00fcn ev harcamalar\u0131na kadar Ermeniler organize ederler. Onlardan hesap sormak pa\u015fan\u0131n ve ya efendinin akl\u0131na bile gelmez.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n


Ancak bu yap\u0131lan iyiliklerin bir bedeli vard\u0131r. B\u00fcrokrat\u0131n g\u00f6revli oldu\u011fu konuyla ilgili yap\u0131lacak i\u015fin fiyat\u0131n\u0131 Ermeni sarraf tayin ve tespit eder. Halktan i\u015f yapt\u0131racak ki\u015fi B\u00fcrokrat\u0131n yan\u0131na \u00e7\u0131kmak yerine Ermeni sarraf\u2019a gider yap\u0131lacak hizmetin bedeli \u00f6denince Ermeni sarraf vatanda\u015f\u0131 b\u00fcrokrat\u0131n makam\u0131na g\u00f6nderir.<\/p>\n\n\n\n


1840\u2019larda \u0130ngiliz ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Hamilton Tirebolu ve \u00e7evresine gezmek i\u00e7in Tirebolu\u2019nun a\u011fas\u0131n\u0131 ziyaret eder.<\/p>\n\n\n\n


Tirebolunun a\u011fas\u0131 gezdirme g\u00f6revini Ermeni sarraf\u0131na verir. Ermeni Sarraf’\u0131n elde etti\u011fi imtiyazlar Hamilton’u hayretler i\u00e7inde b\u0131rak\u0131r.
Hamilton Nazilliye gitti\u011finde Ayd\u0131n Valisi Karaosmano\u011flunun sarraf\u0131 taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanarak konuk edilir. Civarda i\u015f yapmak isteyen b\u00fct\u00fcn pamuk ekicileri ve t\u00fcccarlar vali ile yapacaklar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde \u00f6nce sarrafa ba\u015fvurmak mecburiyetindedirler.<\/p>\n\n\n\n


Art\u0131k valiler bile Ermeni sarraflarla i\u00e7 i\u00e7e \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Erzurum Valisi Hac\u0131 Mehmet’in mahiyeti i\u015fte bu esas \u00fczerine kurulmu\u015ftur (UBICINI A. Bu g\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiyesi 1855).<\/p>\n\n\n\n


Vali Hac\u0131 Mehmet’in hizmetindeki adam say\u0131s\u0131 150 civar\u0131nda iken hareminde de 160 cariyesi bulunmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n


Pa\u015fal\u0131\u011f\u0131ndan yar\u0131m milyon lira gibi \u00e7ok \u00f6nemli bir miktar gelir temin etmekteyken temin etti\u011fi gelir tefecilerin elinde yok oluyordu.<\/p>\n\n\n\n


Devletin en alt kademelerinden en \u00fcst kademelerine kadar devam eden bir r\u00fc\u015fvet \u00e7ark\u0131 bulunuyor bu \u00e7ark Ermeni sarraflar\u0131n kontrol\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyordu. Bu biriken paralar en sonunda Osmanl\u0131 Devletine y\u00fcksek faizle bor\u00e7 olarak veriliyor devlet bata\u011fa s\u00fcr\u00fckleniyor T\u00fcrk insan\u0131 a\u00e7l\u0131\u011fa ve sefalete itiliyordu.<\/p>\n\n\n\n

TANZ\u0130MAT D\u00d6NEM\u0130NDE RUM, ERMEN\u0130, YAHUD\u0130 SALTANATI VE T\u00dcRKLER\u0130N DURUMU<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Bir devletin uyruklar\u0131n\u0131n halk ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden e\u015fit olarak yararlanmas\u0131 kadar do\u011fal ve do\u011fru bir \u015fey olamaz. Olmas\u0131 gereken budur. Ama bu, \u00e7ok uluslu bir devlet olan Osmanl\u0131 Devletinde T\u00fcrkler i\u00e7in de b\u00f6yle olmal\u0131yd\u0131. T\u00fcrkler de, bu devletin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda, en az Rumlar, Ermeniler vb. kadar hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sahibi ola bilmeliydiler. Onlar da, e\u015fit yurtta\u015flar say\u0131lmal\u0131yd\u0131lar. Ne ki, her iki fermanda da s\u00f6z konusu olan hep \u201cH\u0131ristiyan ve tebaa-i gayr-i m\u00fcslime-i saire\u201dnin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleridir. Bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler de, \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde, \u201c\u0130mtiyazat\u201d, yani ayr\u0131cal\u0131klar olarak nitelendirilmi\u015ftir. Araplar, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde \u201cKavm-i necip\u201dtir, yani soylu Irkt\u0131r..<\/p>\n\n\n\n


Bu nedenle, M\u00fcsl\u00fcman Araplar ayr\u0131 bir stat\u00fc i\u00e7indedirler. \u00d6zellikle 1856 Ferman\u0131 ile H\u0131ristiyanlar ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir konuma gelmi\u015flerdir.
Nitekim Prof. Dr. Sadri Maksudi Arsal, \u201cTanzimat fermanlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrklerin ve \u00f6teki uluslardan olanlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 k\u0131yaslarken T\u00fcrklerin resmen ikinci s\u0131n\u0131f insan durumuna indirilmi\u015f bulundu\u011funu\u201d a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyar. M\u00fcsl\u00fcman olmayanlara ulus\u00e7a \u00f6rg\u00fctlenmek ve kendi i\u015flerini bu \u00f6rg\u00fctler i\u00e7inde \u00e7\u00f6zmek imkan\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrklerin ise kar\u015f\u0131lar\u0131nda do\u011frudan do\u011fruya devlet vard\u0131r. Rumlar, Ermeniler v.b. topluluklar, Osmanl\u0131 Devletince birer ulus olarak tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, buna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrklerin bir millet olarak Osmanl\u0131 Devleti i\u00e7erinde devlete olan m\u00fckellefiyetleri sebebiyle s\u00fcrekli bask\u0131 g\u00f6rmelerinin d\u0131\u015f\u0131nda ciddi bir haklar\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n


Di\u011fer taraftan, fermanlarda yap\u0131laca\u011f\u0131 bildirilen \u0131slahat\u0131n t\u00fcm\u00fc H\u0131ristiyanlar ile ilgilidir. i\u015fte, bu ger\u00e7ekleri s\u0131ralayan Arsal, \u201cOnun i\u00e7in biz teredd\u00fcts\u00fcz vicdan h\u00fcrriyeti ve laikle\u015fme bak\u0131m\u0131ndan Tanzimat, T\u00fcrklere hi\u00e7 bir \u015fey vermemi\u015ftir, diyebiliriz\u201d sonucuna ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim Tanzimat\u2019\u0131 ilan eden Mustafa Re\u015fit Pa\u015fa bile, kendi eserinden yak\u0131nacak ve diyecektir ki: \u201cH\u0131ristiyanlar bir \u015fey yapmam\u0131\u015f iken bu kadar imtiyazata nail olduklar\u0131 halde ben bu Millet\u2019ten ve Devlet- i aliyyenin bunca senelik v\u00fckelas\u0131ndan buldu\u011fum halde efkar\u0131m\u0131 (fikirlerimi\/d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi) serbest s\u00f6yleyecek kadar imtiyaz\u0131m olmas\u0131n m\u0131?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar<\/strong>!<\/p>\n\n\n\n


Osmanl\u0131 Devletinin y\u00fcksek ve \u00f6nemli g\u00f6revlerine Rum, Ermeni ve Yahudiler\u2019in getirilmesi Tanzimat d\u00f6neminin uygulamada g\u00f6r\u00fclen bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fiydi!<\/p>\n\n\n\n


Ermenilerden; 29 pa\u015fa, 22 bakan, 33 milletvekili, 7 b\u00fcy\u00fckel\u00e7i, 11 ba\u015fkonsolos, 11 \u00fcniversite \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve 41 y\u00fcksek r\u00fctbeli memura g\u00f6rev verilmi\u015ftir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n


D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Gabriel Artin Davut Pa\u015fa, Maliye ve Hazine-i Hassa Bakan\u0131 Agop Kazazyan Pa\u015fa, D\u0131\u015fi\u015fleri M\u00fcste\u015far\u0131 Artin Dadyan Pa\u015fa, Hazine-i Hassa Bakan\u0131 Ohannes Sak\u0131z Pa\u015fa, Posta Telgraf Bakan\u0131 Agoton Efendi, Ticaret ve Ziraat Bakan\u0131 Ohannes \u00c7ami\u00e7 Efendi, Hariciye Bakan\u0131 Sava Pa\u015fa, Orman Bakan\u0131 Mavo Kordato, Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k Bakan\u0131 Halla\u00e7yan, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 GabrielNoradunkyan, 1877 I.Meclis Ermeni Milletvekilleri; Sebuh Maksutyan, Rupen Yaz\u0131c\u0131yan, Sahak Yavrumyan, Hamazasp Ballan an, Manuk Karc\u0131yan, Mikael Alt\u0131ntop, Agop \u015eahinyan, Taniel Karadan, Ohannes Allahverdi, Abraham Enamyan Pa\u015fa (senat\u00f6r) Manuk Azaryan, 1908 Milletvekilleri Ohannes Kuyumcuyan, Agop Babikyan, Dr. Nezaret Dagavaryan, \u0130s tepen \u00c7\u0131rac\u0131yan (Ergani),Onnik \u0130hsan (\u0130zmir), Bedros Halla\u00e7yan (\u0130stanbul), Kirkor Z\u00f6hrap (\u0130stanbul), Agop H\u0131zlakyan (Mara\u015f), Kegam Dergarabetyan (Mu\u015f),Artin Ba\u015fgezeryan (Mu\u015f), Matyos Nalbantsan (Kozan), Karabet Tamyan (Kayseri), Varteks Sereng\u00fclyan (Erzurum),Dirkan Barsamyan, Hamparsun Boyac\u0131yan, Dr. Karakin Past\u0131rmac\u0131yan, Vaham Papazyan’d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Ayan Meclisi’ne Gabriel Narodunkyan, Ohannes Kuyumcuyan, Abraham Eremyan, Manuk Azaryan se\u00e7ilmi\u015ftir. 1914 meclisinde 14 Ermeni milletvekili g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar: Bedros Halla\u00e7yan ve Kirkor Z\u00f6hrap (\u0130stanbul), Kegan Dergarabedyan (Mu\u015f), Artin Bo\u015fgezenyan (Halep), \u0130stepan \u00c7\u0131rac\u0131yan (Ergani), Onnik Ha\u015fan (\u0130zmir), Ogop H\u0131rlayan (Mara\u015f), Dikran Barsamyan (Sivas), Matyos Nalbantyan (Kozan), Karabet Tomayan (Kayseri), Vartkes Sereng\u00fclyan (Erzurum)’d\u0131r. Son Osmanl\u0131 Meclisi’nde Gabriel Noradunkyan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131, Agop Pa\u015fa ise Hazine Bakan\u0131 olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n


Sadece bu kadarm\u0131?<\/strong>
Tabii ki Hay\u0131r!<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Devletin kurumlar\u0131nda T\u00fcrkler yoktur! Bir T\u00fcrk\u2019\u00fcn odac\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda en alt d\u00fczeyde katiplik bulabilmesi bile \u00e7ok \u00f6zel dostluklar ile m\u00fcmk\u00fcn ola bilmektedir.<\/p>\n\n\n\n


Bu g\u00fcn Osmanl\u0131c\u0131 ge\u00e7inenlerin \u00f6v\u00fcnd\u00fckleri tarih i\u015fte budur. Bunlar\u0131n \u00d6v\u00fcnd\u00fckleri devlet yap\u0131s\u0131, asker laz\u0131m oldu\u011funda T\u00fcrklerin askerlik \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f evlatlar\u0131n\u0131 anas\u0131n\u0131n elinden alarak bitmez t\u00fckenmez cephelere g\u00f6t\u00fcren T\u00fcrk neslinin ac\u0131mas\u0131zca yok edili\u015finin dram\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131c\u0131lar\u0131n \u00f6zlem duyduklar\u0131 tarih onlar\u0131n hayallerindeki gibi ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r.
Sadece yemende halen ne gere\u011fi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lamayan bir sava\u015f i\u00e7in 1905-1914 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u015fehit ve kay\u0131p olan evlad\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131s\u0131 bir milyon civar\u0131ndad\u0131r. \u0130ki g\u00fcnde bir eline tutu\u015fturulan bir par\u00e7a kuru ekmekle y\u0131llarca cephelerde sava\u015f\u0131rken yok olup giden milyonlarca T\u00fcrk\u2019\u00fcn kanlar\u0131 \u00fczerinde in\u015fa edilmi\u015f bir yap\u0131n\u0131n imk\u00e2nlar\u0131 \u201cdeveyi hamuduyla yutarcas\u0131na\u201d yiyen en l\u00fcks yerlerde ya\u015fayan gayr\u0131 T\u00fcrk unsurlar\u0131n saltanat\u0131 \u015feklinde s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr!<\/p>\n\n\n\n

De\u011ferli Arkada\u015flar\u0131m<\/strong>!<\/p>\n\n\n\n


Mesela bir devletin g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en ba\u015fta olmas\u0131 laz\u0131m gelen D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 b\u00fcrokrasi, devletin t\u00fcm bilgilerini isyanc\u0131 Rumlara S\u0131rplara ve Bat\u0131 \u00fclkelerine s\u0131zd\u0131rarak onlar\u0131n birer eleman\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fan gayr\u0131 T\u00fcrk unsurlardan olu\u015fan kadrolar\u0131n eline teslim edilmi\u015ftir. Hamit Aral taraf\u0131ndan yay\u0131na haz\u0131rlanan ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 1967 Y\u0131ll\u0131\u011f\u0131\u2019nda 823-950. sayfalar aras\u0131nda yer alan b\u00f6l\u00fcmde \u201cOsmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ve Cumhuriyet Devrinde Yabanc\u0131 Memleketlerde Akredite Bulunan Temsilcilerimiz\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda verilen bilgilere g\u00f6re durum \u015f\u00f6yleydi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

AT\u0130NA:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kostaki Muzurus Pa\u015fa (Mukim B\u00fcy\u00fckel\u00e7i), 1840
Yanko Fotiadis Pa\u015fa (Otael\u00e7i), 1860, 1861, 1874<\/em><\/p>\n\n\n\n

BERL\u0130N:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015earl Davud Efendi (Maslahatg\u00fczar\u0131), 1840
Karabet Artin Davuto\u011flu Bey (Maslahatg\u00fczar\u0131), 1848
Konstantin Karaca Bey (el\u00e7i), 1851
Yanko Aristaki Efendi\u00b81858.
Aleksand\u0131r Karatodori Efendi (Maslahatg\u00fczar\u0131), 1865<\/em><\/p>\n\n\n\n

B\u00dcR\u00dcKSEL:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kalimaki Bey (B\u00fcy\u00fckel\u00e7i), 1849
Kerskohove Efendi (Maslahatg\u00fczar\u0131, el\u00e7i), 1854-1855.
Diran Bey (Maslahatg\u00fczar\u0131), 1857
Kostaki Musurus Pa\u015fa (B\u00fcy\u00fckel\u00e7i) 1861.
Aleksand\u0131r Karatodori Efendi (B\u00fcy\u00fckel\u00e7i), 1875<\/em><\/p>\n\n\n\n

LONDRA:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kalamki Bey (Maslahatg\u00fczar\u0131), 1846.
Kostaki Musurus Pa\u015fa (ortael\u00e7i, B\u00fcy\u00fckel\u00e7i), 1851-1856.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

MOSKOVA:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Komenos Bey (Maslahatg\u00fczar\u0131),, 1864.
Aleksand\u0131r Karatodori Efendi (Maslahatg\u00fczar\u0131), 1870<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

PAR\u0130S:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kalimaki Bey (Ortael\u00e7i), 1848.
Odiyan Efendi (\u00f6zel g\u00f6rev), 1876.<\/em><\/p>\n\n\n\n

ROMA:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yonko Fotiadis Pa\u015fa (ortael\u00e7i), 1870.
Serkis Efendi (ortael\u00e7i), 1872.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

V\u0130YANA:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kostaki Musurus Pa\u015fa (ortael\u00e7i), 1848.
Konstantin Efendi (B\u00fcy\u00fckel\u00e7i), 1851.
Kalimaki Bey (B\u00fcy\u00fckel\u00e7i), 1855.
Aleko Pa\u015fa (b\u00fcy\u00fckel\u00e7i), 1876.<\/em><\/p>\n\n\n\n

VA\u015e\u0130NGTON:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Blak Bey (Ortael\u00e7i), 1867.
Aristaki Bey (El\u00e7i), 1873.<\/em><\/p>\n\n\n\n


Bu listeye daha alt d\u00fczeydeki ve merkez \u00f6rg\u00fct\u00fcndeki d\u0131\u015fi\u015fleri g\u00f6revleri al\u0131nm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n


Ancak, bu kadar\u0131 da bir kan\u0131 edinebilmek i\u00e7in yeter san\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar<\/strong>!<\/p>\n\n\n\n


Yahudiler, M\u00fcsl\u00fcman olmayan Osmanl\u0131lar aras\u0131nda devleti i\u00e7inde durumlar\u0131 en g\u00fc\u00e7s\u00fcz olanlard\u0131. \u015eimdi, bir de, Yahudilerin bu d\u00f6nemde, bu durumlar\u0131na kar\u015f\u0131n hagi g\u00f6revlerde bulunduklar\u0131n\u0131 g\u00f6relim.<\/p>\n\n\n\n


Marcel Franko, devlet g\u00f6revlerinde bulunan Yahudilerin y\u0131llara g\u00f6re bir d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc veriyor. Eski oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu bilgilere g\u00f6re \u00f6nemli g\u00f6revlerde bulunan baz\u0131 Yahudiler \u015funlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


(39) M.Franco: 239-241.
1863 M.Nissim Cibre; Teselya Telgraf Dairesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc.
1866 Jak Cerusalmi, Donanma-y\u0131 H\u00fcmayunda eczac\u0131 subay.
Abraham De Kamondo ve Viterbo, Beyo\u011flu Belediye Meclisi \u00fcyeleri
Marko Galimidi ve ishak Molho, Donanmay-\u0131 H\u00fcmayunda hekim subay (iki miralay, ikincisi pa\u015fa olacakt\u0131r)
\u0130lyas Kohen, Top okulundan mezun olmakla uzmanl\u0131k e\u011fitimi i\u00e7in Avrupa\u2019da (pa\u015fa olacakt\u0131r)
1869 Behor Efendi E\u015fkenazi ve David Efendi Karmona\u00b8\u015eura-y\u0131 Devlet \u00fcyesi (Behor Efendi E\u015fkenazi, R\u00fctbe-i Saniye S\u0131n\u0131f-\u0131 Sanisi\u2019ne y\u00fckseltilecektir.
Yehazkel Gabay Efendi. Meclis-i Maarif \u00fcyesi (ayn\u0131 r\u00fctbeye y\u00fckseltilecektir.)
1873 Moiz Efendi Delmediko, \u00c7anakkale orman m\u00fcfetti\u015fi
Abraham Hatem Efendi, Adliye Mahkemesi \u00dcyesi,
Moiz Ari ve Samurel Farhi R\u00fctbe-i Salise\u2019ye y\u00fckseltilmi\u015flerdir.
1874 \u0130shak Danon, \u0130zmir Ticaret Mahkemesi \u00fcyesi (yine bir Yahudi olan M.Murdok\u2019un yerine)
\u00d6te yandan, 1828\u2019de Lehistan\u2019\u0131n Lodtz kenti yak\u0131nlar\u0131ndaki Brezin\u2019de do\u011fan bir Yahudi Olan Fischel Freund, daha sonra Osmanl\u0131 Devleti hizmetine girmi\u015f ve Macar Mahmut Pa\u015fa (Mahmut Hamit) olarak tan\u0131nm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Bunlar sayfalar dolusu uzar gider.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

REFORMCU OLAMAYACAK KADAR AZ T\u00dcRK OLAN MUSTAFA RE\u015e\u0130T PA\u015eA<\/strong><\/p>\n\n\n\n


En \u00f6nemli hususlardan birisi de Tanzimat\u0131 ilan eden ki\u015filerin kimlik meselesidir. Bu ki\u015filerin adlar\u0131 T\u00fcrk\u2019t\u00fcr kendilerinin ne kadar T\u00fcrk olup olmad\u0131klar\u0131 Avrupal\u0131larca \u00e7ok iyi bilinmektedir.<\/p>\n\n\n\n


Nitekim Frans\u0131z Devlet adam\u0131 ve tarih\u00e7isi F. Guizot, Mustafa Re\u015fit Pa\u015fa hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor: \u201cRe\u015fit Pa\u015fa, \u00fclkesinde giri\u015fti\u011fi hareketin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in en gerekli niteliklerden birinden yoksundu. T\u00fcrkiye\u2019de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir reformcu olmayacak kadar az T\u00fcrk\u2019t\u00fc. B\u00fcy\u00fck Petro, Rusya\u2019y\u0131 Avrupa uygarl\u0131\u011f\u0131na sokma giri\u015fiminde derin bir \u015fekilde Rus\u2019tu ve Rus kald\u0131. (…) Gen\u00e7 ya\u015flar\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye ile Avrupa ili\u015fkileri i\u00e7inde yeti\u015fmi\u015f ve Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeleri seviyesine y\u00fckselme gayesinde olan Re\u015fit Pa\u015fa, \u00f6zellikle iyi bir Avrupa diplomat\u0131 oldu. (…) T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin Avrupa h\u00fck\u00fcmetleri i\u00e7inde bir \u00e7e\u015fit \u00f6z\u00fcmlenmesini, \u00fclkesinin ve Sultan\u0131\u2019n\u0131n Avrupa politikas\u0131 i\u00e7inde yerini ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabilmesi i\u00e7in, tek \u00e7are olarak g\u00f6r\u00fcyordu. T\u00fcrkiye\u2019yi Avrupa\u2019da tutabilmek i\u00e7in, Avrupa\u2019y\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de tatmin etmek. Devaml\u0131 h\u00e2kim d\u00fc\u015f\u00fcncesi bu oldu.\u201d<\/p>\n\n\n\n


Prof. Taner Timur, devamla \u015fu yorumu yap\u0131yor:<\/strong> \u201c\u00d6yle san\u0131yorum ki, bu g\u00f6r\u00fc\u015fler t\u00fcm Avrupa devlet adamlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131t\u0131yordu ve b\u00fct\u00fcn Tanzimat\u00e7\u0131lar i\u00e7in ge\u00e7erliydiler. Oport\u00fcnist nedenlerle her zaman bu kadar a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmemi\u015flerdir ve bizzat Guizot da bunlar\u0131 hat\u0131ralar\u0131ndan yazm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131 i\u00e7inde incelenmesi, Osmanl\u0131 reformizminin ve bunun uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n objektif konumunu ortaya koymaktad\u0131r. Bunlar, Avrupa politikas\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 Devletinde uygulanmas\u0131 program\u0131n\u0131n m\u00fcteahhitleri olmu\u015flar ve asl\u0131nda Osmanl\u0131 Devletini de\u011fi\u015ftirmeye de\u011fil, ellerinden geldi\u011fi kadar de\u011fi\u015ftirmemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r \u0130lave edelim ki Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler Osmanl\u0131 Devletini de\u011fi\u015ftirmeye de\u011fil ellerinden geldi\u011fi kadar de\u011fi\u015ftirmemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. H\u0131ristiyan halklar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmakla beraber temkinli olmu\u015flar en kritik anlarda onlar\u0131 kaderlerine terk etmi\u015flerdir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrk Milleti olarak bu g\u00fcnde n\u00fcfusun %86\u2019s\u0131 Y\u00f6r\u00fck T\u00fcrkmen K\u0131p\u00e7ak \u00c7epni vd T\u00fcrk boy ve budunlar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Ancak gayr\u0131 T\u00fcrk gayr\u0131 milli unsurlar\u0131n etkin oldu\u011fu bir durumda ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.
Osmanl\u0131c\u0131lara sesleniyorum, D\u00fcn de yazd\u0131m, Bizim zaferden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yap\u0131lan sava\u015flarda dev\u015firme pa\u015falar\u0131n de\u011fil T\u00fcrklerin ne elde etti\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz T\u00fcrk\u2019\u00fcz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Bizim tarihin kazan\u00e7 sahifesi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz T\u00fcrklerin ne kazand\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Konu Osmanl\u0131 Devleti ise, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n herhangi bir zenginle\u015fmesinde T\u00fcrklerin bu zenginlikten ald\u0131\u011f\u0131 pay bizi ilgilendirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz T\u00fcrk\u2019\u00fcz. Dev\u015firmeler zenginle\u015firken T\u00fcrkler iki da\u011f\u0131n aras\u0131ndaki kovu\u011fa yapt\u0131klar\u0131 basit evlerle y\u00fczy\u0131llar boyu yar\u0131 a\u00e7 yar\u0131 tok ya\u015fam sava\u015f\u0131 vermek ve T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirme m\u00fccadelesi vermek zorunda kalm\u0131\u015flarsa bizi Osmanl\u0131\u2019n\u0131n zenginle\u015fmesi, veya d\u00f6nme dev\u015firme pa\u015falar\u0131n zenginlikleri de\u011fil, Bizleri bu dev\u015firme pa\u015falar\u0131n haklar\u0131n\u0131 gasp ettikleri paralar\u0131n \u00e7ald\u0131klar\u0131 T\u00fcrklerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 fakirle\u015fme ve sebepleri ilgilendirmektedir.<\/p>\n\n\n\n

De\u011ferli Arkada\u015flar\u0131m<\/strong>!
Cumhuriyet i\u015fte bunun i\u00e7in \u00f6nemlidir. Cumhuriyet 100 y\u0131l \u00f6nce tarih sahnesinden silinmek \u00fczere olan T\u00fcrklerin yeniden dirili\u015fi yeniden \u015fan ve \u015ferefle aya\u011fa kalk\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Biz bu yeniden dirili\u015fi ve bu g\u00fcn var olu\u015fumuzu Ba\u015fta B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Atat\u00fcrk olmak \u00fczere onun silah arkada\u015flar\u0131na ve kahraman dedelerimize bor\u00e7luyuz…<\/p>\n\n\n\n


Atat\u00fcrk d\u00fc\u015fmanlar\u0131 T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanlar\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7imizdeki kan\u0131 bozuklard\u0131r. Sosyal medyada bu g\u00fcn y\u00fczlerce trol hesap bir yandan Atat\u00fcrk’\u00fc \u00f6nemsizle\u015ftirmek, etkisizle\u015ftirmek veya hakaret maksatl\u0131 payla\u015f\u0131mlar yap\u0131yor. Devletimizin kurucusu vatan\u0131m\u0131z\u0131n kurtar\u0131c\u0131s\u0131na yap\u0131lan bu sald\u0131r\u0131 herhangi bir medeni Bat\u0131 \u00fclkesinde yap\u0131lm\u0131\u015f olsa halk bu \u015fahs\u0131 eliyle devlete teslim eder devlet buna en a\u011f\u0131r cezalar\u0131 verir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayakta kalman\u0131n devlet olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmenin \u015fartlar\u0131ndan birisi de budur. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n sayg\u0131 duydu\u011fu son 200 y\u0131l\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bin y\u0131l\u0131n \u00f6nderi, Bir Bat\u0131 \u00fclkesinin kahraman\u0131 olsayd\u0131 ona sayg\u0131s\u0131zl\u0131k yapmak kimin haddine?<\/p>\n\n\n\n


Atat\u00fcrk T\u00fcrk Milleti i\u00e7in bir Bilge ka\u011fan Bir Tonyukuk’tur.<\/strong> G\u00f6kt\u00fcrk kitabelerinde yazanlara bak\u0131n stratejisi ayn\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcre\u011fi T\u00fcrkl\u00fck a\u015fk\u0131yla yanmaktad\u0131r. Hanedan devletlerinin elinde \u00e7ile \u00e7eken T\u00fcrk Milleti, 1200 y\u0131l sonra Atat\u00fcrk ve Cumhuriyetimiz sayesinde yeniden dirilmi\u015ftir. T\u00fcrk, hamall\u0131k ve askerlik d\u0131\u015f\u0131nda bir i\u015f bulamazken, yabanc\u0131lar T\u00fcrk vatan\u0131n\u0131 iliklerine kadar s\u00f6m\u00fcrmekte bunu da en ilkel en ac\u0131mas\u0131z y\u00f6ntemlerle yaparken, milletimiz en hor ve en yoksul g\u00f6r\u00fcl\u00fcr haldeyken Cumhuriyet ile yeniden dirilmi\u015ftir. T\u00fcrk milleti Cumhuriyet ile kimlik kazanm\u0131\u015f, kendisine hamall\u0131k bile \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, Gayr\u0131 T\u00fcrk ticaret adamlar\u0131 taraf\u0131ndan «E\u015fe\u011fin oldu\u011fu yerde T\u00fcrk’e y\u00fck y\u00fcklemeyin a\u00e7l\u0131klar\u0131ndan \u00f6ls\u00fcnler» denirken T\u00fcrk yeniden memur y\u00f6netici, m\u00fcd\u00fcr, Genel M\u00fcd\u00fcr, M\u00fcste\u015far, Bakan i\u015f adam\u0131 olmu\u015ftur. Cumhuriyetimiz T\u00fcrk Milletinin s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131d\u0131r. Atat\u00fcrk ve Cumhuriyet d\u00fc\u015fmanlar\u0131 T\u00fcrk Milletinin d\u00fc\u015fmanlar\u0131d\u0131r. Hem Milliyet\u00e7ilikten bahsedip hem de Atat\u00fcrk ve Cumhuriyet d\u00fc\u015fman\u0131 olmak kabul edilebilecek bir \u015fey de\u011fildir. \u00dclk\u00fcc\u00fc olman\u0131n milliyet\u00e7i olman\u0131n veya Devrimci olman\u0131n ba\u015f \u015fart\u0131 Atat\u00fcrk\u2019e derin bir sevgiyle ba\u011fl\u0131 olmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda bir T\u00fcrk Kahraman\u0131 olan Urfa Mutasarr\u0131f\u0131 Nusret Bey\u2019i ve idam\u0131n\u0131 anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n


T\u00fcm de\u011ferli arkada\u015flar\u0131ma en i\u00e7ten sevgi ve sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sunar sa\u011fl\u0131kl\u0131 huzurlu ve g\u00fczel bir g\u00fcn dilerim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

TANER \u00dcNAL <\/strong>
13.Nisan 2020 saat 04.55<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TANZ\u0130MATLA B\u0130RL\u0130KTE DEV\u015e\u0130RME SALTANATI YIKILMI\u015eTI ANCAK RUM, ERMEN\u0130, YAHUD\u0130 SALTANATI DAHA ETK\u0130N HALE GELM\u0130\u015eT\u0130.CEPHELERDE SAVA\u015eIRKEN YOK OLUP G\u0130DEN M\u0130LYONLARCA T\u00dcRK\u2019\u00dcN CANLARI VE \u00c7ABALARI \u00dcZER\u0130NDE<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-4139","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkish"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4139"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4142,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4139\/revisions\/4142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}