{"id":41904,"date":"2021-07-03T10:25:49","date_gmt":"2021-07-03T06:25:49","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=41904"},"modified":"2021-07-03T10:29:54","modified_gmt":"2021-07-03T06:29:54","slug":"h%c9%99mid%c9%99-xanim-mirc%c9%99f%c9%99r-bagirovu-olumd%c9%99n-nec%c9%99-qurtardi-tarixin-gizlinl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=41904","title":{"rendered":"H\u0259mid\u0259 xan\u0131m Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovu \u00f6l\u00fcmd\u0259n nec\u0259 qurtard\u0131? \u2013 Tarixin Gizlinl\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Alp.az yaz\u0131\u00e7\u0131-t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Mehriban V\u0259zirin rus dilind\u0259n \u00e7evirib n\u0259\u015fr etdiyi \u201cH\u0259mid\u0259 Xan\u0131m Cavan\u015fir. Xatir\u0259l\u0259rim\u201d kitab\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdimat yaz\u0131s\u0131ndan Mir C\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovla ba\u011fl\u0131 hiss\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovun sifari\u015fi<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Otuzuncu ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259riymi\u015f. G\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fc yaz\u0131\u00e7\u0131 Mirz\u0259 \u0130brahimov H\u0259mid\u0259 xan\u0131m\u0131n arxas\u0131nca o vaxt\u0131n qeyri-adi olay\u0131 olan \u201cM-1\u201d (\u201cEmadin\u201d) markal\u0131 qara ma\u015f\u0131n g\u00f6nd\u0259rib onu Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131na d\u0259v\u0259t edir. B\u00f6y\u00fck ehtiramla qar\u015f\u0131lay\u0131b bir xeyli kef-hal soru\u015fur, diqq\u0259t, n\u0259zak\u0259t g\u00f6st\u0259rir, n\u0259hay\u0259td\u0259 m\u0259tl\u0259b \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259lir. Deyir ki, yolda\u015f Ba\u011f\u0131rov arzu edir ki, siz \u00f6z xatir\u0259l\u0259rinizi yazas\u0131n\u0131z, o d\u00f6vrd\u0259 Qaraba\u011fda olan hadis\u0259l\u0259ri, inqilabi h\u0259r\u0259katlar\u0131, o ill\u0259rin m\u00fch\u00fcm bol\u015fevik simalar\u0131 haqq\u0131nda bildikl\u0259rinizi q\u0259l\u0259m\u0259 alas\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259mid\u0259 xan\u0131m t\u0259klifi m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 q\u0259bul edir. El\u0259 oradaca ona \u0259riz\u0259 yazd\u0131r\u0131b bir g\u00fcn\u00fcn i\u00e7ind\u0259 Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fs\u0259ri yazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ona iki il vaxt verilir. Bu iki ild\u0259 y\u00fcks\u0259k maa\u015f, x\u00fcsusi xidm\u0259t ma\u015f\u0131n\u0131, q\u0131tl\u0131q d\u00f6vr\u00fc oldu\u011fundan \u201ckremlyovski payok\u201d deyil\u0259n \u0259rzaq pay\u0131 v\u0259 ba\u015fqa bu kimi imtiyazlar verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaxt ba\u015fa \u00e7at\u0131r v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131q edildiyi kimi, H\u0259mid\u0259 xan\u0131m yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb yen\u0259 h\u0259min o qara ma\u015f\u0131na \u2013 \u201cM-1\u201d-\u0259 oturub Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131na yollan\u0131r. Orada onu intizarla g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r: yolda\u015f Mirz\u0259 \u0130brahimov yolda\u015f Ba\u011f\u0131rova hesabat verm\u0259li idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"225\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-2-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"41906\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=41906\" class=\"wp-image-41906\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-2-1.jpg 225w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-2-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-2-1-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"275\" height=\"183\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/images-2-2.jpg\" alt=\"\" data-id=\"41907\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/images-2-2.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=41907\" class=\"wp-image-41907\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/images-2-2.jpg 275w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/images-2-2-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 275px) 100vw, 275px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Yen\u0259 y\u00fcks\u0259k q\u0259bul, yen\u0259 diqq\u0259t, n\u0259zak\u0259t\u2026 H\u0259mid\u0259 xan\u0131m 60-70 d\u0259ft\u0259rlik \u0259s\u0259rini \u0259lyazma \u015f\u0259klind\u0259 \u0130ttifaq\u0131n s\u0259drin\u0259 t\u0259hvil verib geri d\u00f6n\u00fcr. N\u00f6vb\u0259d\u0259 yaln\u0131z kitab\u0131n \u00e7ap\u0131 qal\u0131rd\u0131. Sonras\u0131 da, v\u0259d olundu\u011funa g\u00f6r\u0259, n\u0259h\u0259ng bir tiraj, b\u00f6y\u00fck qonorar, t\u0259ltifl\u0259r, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259rin\u0259, t\u0259dris\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k v\u0259 s. olacaqd\u0131. H\u0259mid\u0259 xan\u0131m\u0131 is\u0259 \u0259n \u00e7ox kitab\u0131n n\u0259\u015fri maraqland\u0131r\u0131rd\u0131. O, Qaraba\u011f\u0131n od\u00f6vrk\u00fc v\u0259ziyy\u0259ti, atas\u0131 \u2013 b\u00f6y\u00fck maarif\u00e7i \u018fhm\u0259d b\u0259y Cavan\u015fir, \u00f6m\u00fcr yolda\u015f\u0131 Mirz\u0259 C\u0259lil M\u0259h\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 h\u0259yat m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d, T\u0259briz h\u0259yat\u0131, \u0259traf\u0131ndak\u0131 b\u00f6y\u00fck insanlar haqq\u0131nda hekay\u0259tl\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ay sonra H\u0259mid\u0259 xan\u0131m yen\u0259 Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131na d\u0259v\u0259t edilir. Mirz\u0259 \u0130brahimov yen\u0259 \u00f6z\u0259l n\u0259zak\u0259t (zat\u0259n \u00e7ox n\u0259zak\u0259tli insan idi, h\u0259ms\u00f6hb\u0259tim olmu\u015fdu), ancaq g\u0259rginlik i\u00e7ind\u0259 deyir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 H\u0259mid\u0259 xan\u0131m, yolda\u015f Ba\u011f\u0131rov arzu edirdi ki, Siz bu \u0259s\u0259rinizd\u0259 yolda\u015f Ba\u011f\u0131rovun \u2013 o alovlu inqilab\u00e7\u0131n\u0131n Qaraba\u011fdak\u0131 bol\u015fevik f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n d\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 yazas\u0131n\u0131z. Bu \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259ni g\u00f6zl\u0259rinizl\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fczd\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 onun \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u0259hz Siz \u00e7atd\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bunun ideoloji i\u015fimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovun v\u0259t\u0259n v\u0259 xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda el\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri var ki, onlar g\u0259r\u0259k unudulmas\u0131n, kommunist g\u0259ncl\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259k olsun, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcls\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259mid\u0259 xan\u0131m Mirz\u0259 \u0130brahimova heyr\u0259tli bir n\u0259z\u0259r sal\u0131b xeyli susur v\u0259 n\u0259hay\u0259t, sakit t\u0259rzd\u0259 v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 bel\u0259 cavab verir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 M\u0259n g\u00f6rm\u0259dikl\u0259rimi yaza bilm\u0259r\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s \u0259slind\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 Qaraba\u011fda n\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi?<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026Birinci Cahan sava\u015f\u0131 ill\u0259ri idi. A\u011f\u0131r \u00e7a\u011flard\u0131. Nikolay h\u00f6kum\u0259ti inqilablardan v\u0259 sava\u015fdan sars\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u00c7arizmin yerli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri daha da az\u011f\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, h\u00f6kum\u0259tl\u0259 gizli \u0259laq\u0259d\u0259 olan qa\u00e7aq-quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri bir az da quduzla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Qaraba\u011fda bir k\u0259ndd\u0259n o biri k\u0259nd\u0259 getm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi; quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri g\u00fcn\u00fcn g\u00fcnorta \u00e7a\u011f\u0131 adam soyurdular.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 is\u0259 h\u0259rzamank\u0131 kimi z\u00fclm xalq\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Qafqaz\u0131n ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n, h\u0259tta \u0130randan da talan\u00e7\u0131, soy\u011fun\u00e7u d\u0259st\u0259l\u0259r Qaraba\u011fa ax\u0131\u015f\u0131r, yollar\u0131 k\u0259sir, gedib-g\u0259l\u0259n\u0259 basq\u0131n edir, gec\u0259l\u0259r k\u0259ndl\u0259r\u0259 soxulub camaat\u0131n olan-olmaz\u0131n\u0131, mal-qaras\u0131n\u0131 apar\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri \u00e7ox vaxt \u00f6z aralar\u0131nda n\u00fcfuz davas\u0131 apararaq at\u0131\u015f\u0131r, \u00f6l\u00fcb-\u00f6ld\u00fcr\u00fcr, bir-birini bas\u0131b \u0259razid\u0259n \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sava\u015f\u0131r, b\u00f6lg\u0259d\u0259ki v\u0259ziyy\u0259ti daha da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar. Bu, Qaraba\u011fda \u00e7ar istismar\u0131n\u0131n \u2013 m\u0259mur talan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, yerli rus m\u0259murlar\u0131n d\u0259st\u0259k verdiyi erm\u0259ni i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f al\u0131b getdiyi, kas\u0131b xalq\u0131n bir yandan acl\u0131q, q\u0131tl\u0131q, epidemiya, bir yandan da qa\u00e7aq-quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri \u0259lind\u0259 aciz qald\u0131\u011f\u0131, n\u0259f\u0259sinin t\u0259ntidiyi olduqca a\u011f\u0131r d\u00f6n\u0259mdi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min g\u00fcnl\u0259rin birind\u0259 H\u0259mid\u0259 xan\u0131m\u0131n evind\u0259 h\u00f6kum\u0259t adamlar\u0131 qonaq imi\u015f. El\u0259 bu vaxt bir n\u0259f\u0259r g\u0259lib inadla xan\u0131m a\u011fan\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026Mirc\u0259f\u0259rin g\u00f6nd\u0259rdiyi, sa\u00e7-saqqal basm\u0131\u015f, c\u0131r-c\u0131nd\u0131r v\u0259 \u00e7irk i\u00e7ind\u0259 olan c\u00fcss\u0259li adam\u0131 H\u0259mid\u0259 xan\u0131m arxa otaqlar\u0131n birind\u0259 q\u0259bul edir. O, g\u00f6zl\u0259rini yer\u0259 dikib deyir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Xan\u0131m, Mirc\u0259f\u0259r dedi ki, s\u0259n\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m: g\u00f6yd\u0259 Allah, yerd\u0259 s\u0259n bizi qurtararsan.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259mid\u0259 xan\u0131m Mirc\u0259f\u0259rin ad\u0131n\u0131 e\u015fitmi\u015fdi. Bu t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 onun ad\u0131 u\u015faqdan-b\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259lliydi. Mirc\u0259f\u0259r Qaraba\u011fda ad \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f bir ne\u00e7\u0259 \u00fcnl\u00fc quldur d\u0259st\u0259sind\u0259n birin\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir, yol k\u0259sir, karvan soyurdu. S\u00f6zs\u00fcz ki, bunlar H\u0259mid\u0259 xan\u0131ma da b\u0259lliydi, ancaq h\u0259r kim olur olsun \u2013 \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259diyi, salam-\u0259leyk k\u0259sm\u0259diyi, dara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir Allah b\u0259nd\u0259si \u0259n a\u011f\u0131r g\u00fcn\u00fcnd\u0259 H\u0259mid\u0259 xan\u0131ma \u0259l a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bu \u0259li geri it\u0259l\u0259m\u0259k onun t\u0259bi\u0259tin\u0259 yadd\u0131. El\u0259 Mirc\u0259f\u0259r d\u0259 bu xan\u0131m\u0131n alic\u0259nabl\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0259xav\u0259t v\u0259 m\u0259rdliyini yax\u015f\u0131 bildiyind\u0259n k\u00fclli Qaraba\u011fda o q\u0259d\u0259r pullu-hall\u0131 b\u0259y ki\u015fil\u0259ri bir yana qoyub bu qad\u0131na p\u0259nah aparm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259lli olur ki, Mirc\u0259f\u0259rin quldur d\u0259st\u0259si uzun m\u00fcdd\u0259t n\u00fcfuz davas\u0131nda oldu\u011fu ba\u015fqa bir d\u0259st\u0259yl\u0259 at\u0131\u015fmada m\u00fchasir\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb, q\u0131r\u0131lan q\u0131r\u0131l\u0131b, qa\u00e7an qa\u00e7\u0131b, \u00e7ox az adam qal\u0131b, qalanlar\u0131n da \u0259ks\u0259ri yaral\u0131d\u0131r v\u0259 bir kahada gizl\u0259nirl\u0259r, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131xa bilmirl\u0259r. Yey\u0259c\u0259kl\u0259ri, sursatlar\u0131, h\u0259r \u015feyl\u0259ri t\u00fck\u0259nib. D\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri t\u0259qibd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259kmir. Xan\u0131m k\u00f6m\u0259k ed\u0259rs\u0259 buradan salamat \u00e7\u0131x\u0131b ged\u0259 bil\u0259rl\u0259r, yoxsa ham\u0131s\u0131 el\u0259 o kahadaca qal\u0131b g\u0259b\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259mid\u0259 xan\u0131m onlar\u0131 evin\u0259 ala bilm\u0259zdi, ancaq Allah\u0131n umuduna da qoya bilm\u0259zdi. Bir az d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nd\u0259n sonra n\u00f6k\u0259rini h\u0259min adama qo\u015fub Abdal G\u00fclabl\u0131dak\u0131 inand\u0131\u011f\u0131 bir qohumunun \u2013 Camal b\u0259y Mirz\u0259yevin \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rir. Bel\u0259likl\u0259, Mirc\u0259f\u0259r v\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131n q\u0131r\u0131l\u0131b qalan yaral\u0131, ac, bit basm\u0131\u015f be\u015f-alt\u0131 adam\u0131 h\u0259min gec\u0259 gizli yollarla Abdal G\u00fclabl\u0131ya apar\u0131l\u0131r v\u0259 m\u0259hv olmaqdan xilas edilir. O qalan Mirc\u0259f\u0259r Camal b\u0259ygild\u0259 d\u00fcz bir ay qal\u0131r, yaralar\u0131na dava-d\u0259rman edilir, \u0259yin-ba\u015f\u0131 sahmana sal\u0131n\u0131r, t\u0259z\u0259l\u0259nir, yeyib-i\u00e7ib, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib aya\u011fa qalx\u0131r. Ax\u0131rda da kis\u0259sin\u0259 pul, heyb\u0259sin\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k qoyulub yen\u0259 gizli yollarla Bak\u0131ya yola sal\u0131n\u0131r. Bu da olur Mirc\u0259f\u0259rin Qaraba\u011fdak\u0131 \u201cinqilab\u00e7\u0131l\u0131q\u201d f\u0259aliyy\u0259ti.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, qeyd edim ki, Camal b\u0259yin o\u011flu \u015eirin Mirz\u0259yev Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovun vaxt\u0131nda Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin ba\u015f hakimi i\u015fl\u0259yib. \u015e.Mirz\u0259yevin q\u0131z\u0131 \u015e\u00fckuf\u0259 xan\u0131m is\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru, professor olan g\u00f6rk\u0259mli alim qad\u0131nlar\u0131m\u0131zdand\u0131r. Y\u0259qin ki, h\u0259min hadis\u0259 o b\u0259y ail\u0259sini \u00e7ox b\u0259lalardan xilas edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Aradan ill\u0259r \u00f6td\u00fc\u2026 Bir quldur, yolk\u0259s\u0259n g\u0259lib Az\u0259rbaycan Sovet Respublikas\u0131n\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259yin edildi. \u018flb\u0259tt\u0259, i\u015ftah di\u015f alt\u0131ndad\u0131r. H\u0259min quldur hakimiyy\u0259t k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259 otura bilirs\u0259 niy\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259k ist\u0259m\u0259sin? Bir g\u00fcn d\u0259 o, \u0259d\u0259biyyata, romanlara d\u00fc\u015fm\u0259k, q\u0259hr\u0259manl\u0131q m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k, sonra tarix\u00e7i aliml\u0259rin ara\u015fd\u0131rma m\u00f6vzusuna \u00e7evrilm\u0259k, daha sonra da heyk\u0259ll\u0259\u015fm\u0259k ist\u0259r. O, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 natamaml\u0131q kompleksini \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259n milli q\u0259hr\u0259man obraz\u0131 uydurar v\u0259 bu obraz\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 s\u0131r\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259r\u0259fini manata v\u0259 k\u00fcrs\u00fcy\u0259 asanl\u0131qla d\u0259yi\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tsiz, yaltaq, zat\u0131q\u0131r\u0131q q\u0259l\u0259m \u0259hlini \u015firnikl\u0259ndir\u0259r, \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f yaratmaq i\u015fin\u0259 c\u0259lb ed\u0259r. Od p\u00fcsk\u00fcr\u0259n, yax\u0131b-yand\u0131ran rejimin al\u0259ti olan Mirc\u0259f\u0259r d\u0259 bunu etm\u0259k ist\u0259yirdi. \u00d6z\u00fcn\u00fcn saxta inqilab\u00e7\u0131-ideoloq tarix\u00e7\u0259sini yazd\u0131rmaq, \u00e7irkli ke\u00e7mi\u015fini unutdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tarixin b\u00fct\u00fcn d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurmu\u015f, xalq idar\u0259 etmi\u015f b\u00f6y\u00fck T\u00fcrk soylar\u0131ndan birinin \u00f6vlad\u0131, Qaraba\u011f\u0131n \u015f\u0259r\u0259fli b\u0259y ki\u015fil\u0259rind\u0259n birinin q\u0131z\u0131, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir Az\u0259rbaycan Xan\u0131m\u0131na a\u011f\u0131z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamana diqq\u0259t yetir\u0259k \u2013 otuzuncu ill\u0259rdi\u2026 G\u00f6yd\u0259n od ya\u011f\u0131rd\u0131\u2026 \u018fdal\u0259tsiz h\u00f6kml\u0259r, \u201cxalq d\u00fc\u015fm\u0259ni\u201d, \u201cv\u0259t\u0259n xaini\u201d dam\u011falar\u0131, k\u00fctl\u0259vi g\u00fcll\u0259l\u0259m\u0259l\u0259r, s\u00fcrg\u00fcnl\u0259r, h\u0259bsl\u0259r, n\u0259l\u0259r, n\u0259l\u0259r\u2026 \u0130nsan \u00f6ld\u00fcrm\u0259k mil\u00e7\u0259k \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n asand\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>On minl\u0259rc\u0259 adam\u0131n m\u0259hvi n\u0259 dem\u0259kdir, anlaya bilirikmi? \u00c7ox vaxt bu r\u0259q\u0259mi d\u0259rk ed\u0259 bilmir\u0259m, bu q\u0259d\u0259r insan \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u00fc, m\u00fcsib\u0259tini he\u00e7 c\u00fcr beynim\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131ra bilmir\u0259m. On minl\u0259ri say\u0131ram-say\u0131ram, bitmir, bir araya g\u0259tirir\u0259m, g\u0259lmir\u2026 Bu q\u0259d\u0259r adam\u0131: k\u00f6rp\u0259ni, u\u015fa\u011f\u0131, g\u0259nci, qocan\u0131, qad\u0131n\u0131, q\u0131z\u0131\u2026 x\u0259yal\u0131mda bir arada canland\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m, olmur. \u00c7oxdur, \u00e7ox! H\u0259dsiz \u00e7ox!..<\/p>\n\n\n\n<p>Moskvadak\u0131 B\u00f6y\u00fck C\u0259llad\u0131n \u0259n s\u0259daq\u0259tli n\u00f6k\u0259ri, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d adl\u0131 torpaqdak\u0131 bu qanlar\u0131n m\u00fc\u0259llifi qara ke\u00e7mi\u015fin\u0259 a\u011f boyaq vurmaq, \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 ideya sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131, inqilab h\u0259r\u0259kat\u00e7\u0131s\u0131, xalq f\u0259daisi kimi t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259d\u0259fini \u0259slind\u0259 d\u00fcz se\u015fmi\u015fdi \u2013 o B\u00f6y\u00fck Xan\u0131m\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259 \u015fahidliyin\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck inam vard\u0131 v\u0259 yazd\u0131qlar\u0131 onun yalan dan\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131na \u0259min olan insanlarda he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmayacaqd\u0131. Dem\u0259li, \u0259lli il, y\u00fcz il sonra da q\u0259l\u0259ml\u0259rini pula bat\u0131r\u0131b s\u0131radan bir qatili milli q\u0259hr\u0259man etm\u0259k h\u0259v\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin i\u015fi asanla\u015facaqd\u0131 \u2013 onlar\u0131n \u0259lind\u0259 dan\u0131lmas\u0131 m\u00fc\u015fk\u00fcl olan etibarl\u0131 qaynaq olacaqd\u0131. Bununla h\u0259min qatil n\u00f6vb\u0259ti bir \u00f6l\u00fcm\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b olmaq niyy\u0259tind\u0259ydi \u2013 H\u0259mid\u0259 xan\u0131m\u0131n aydan ar\u0131 t\u0259miz ad\u0131n\u0131 m\u0259hv etm\u0259k ist\u0259yirdi. Ancaq o, a\u011fl\u0131na bel\u0259 g\u0259tirm\u0259diyi g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z bir cavab ald\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259n g\u00f6rm\u0259dikl\u0259rimi yaza bilm\u0259r\u0259m!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: Alp.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alp.az yaz\u0131\u00e7\u0131-t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Mehriban V\u0259zirin rus dilind\u0259n \u00e7evirib n\u0259\u015fr etdiyi \u201cH\u0259mid\u0259 Xan\u0131m Cavan\u015fir. Xatir\u0259l\u0259rim\u201d kitab\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdimat yaz\u0131s\u0131ndan Mir C\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovla ba\u011fl\u0131 hiss\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":41910,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-41904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41908,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41904\/revisions\/41908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}