{"id":42131,"date":"2021-07-06T13:58:03","date_gmt":"2021-07-06T09:58:03","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=42131"},"modified":"2021-07-06T13:58:07","modified_gmt":"2021-07-06T09:58:07","slug":"rus-knyazi-iqoru-m%c9%99glub-etmis-qaraman-turkl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=42131","title":{"rendered":"RUS KNYAZI \u0130QORU M\u018f\u011eLUB ETM\u0130\u015e QARAMAN T\u00dcRKL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>944-c\u00fc ild\u0259 vikinql\u0259rin Az\u0259rbaycana \u0259n b\u00f6y\u00fck y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n biri ba\u015f verdi. H\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan\u0131 Deyl\u0259md\u0259n olan Salaril\u0259r s\u00fclal\u0259si idar\u0259 edirdi. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fclal\u0259nin dig\u0259r ad\u0131 K\u0259ng\u0259ril\u0259r idi. Ehtimala g\u00f6r\u0259, konunq \u0130nqvar\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi, t\u0259xmin\u0259n 3\u20134 min vikinq g\u0259mil\u0259rl\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n K\u00fcr \u00e7ay\u0131na ke\u00e7ib \u00f6lk\u0259nin i\u00e7\u0259ril\u0259rin\u0259 do\u011fru \u00fczd\u00fc. Onlar\u0131n h\u0259d\u0259fi B\u0259rd\u0259 idi. \u015e\u0259h\u0259r 300 n\u0259f\u0259ri deyl\u0259mi olan 600 h\u0259rb\u00e7i t\u0259r\u0259find\u0259n qorunurdu. D\u00fc\u015fm\u0259nin yax\u0131nla\u015fmas\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259r al\u0131nan kimi qarnizonun d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri v\u0259 5 min k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u201c\u00e7a\u011fr\u0131lmam\u0131\u015f qonaqlar\u0131\u201d qar\u015f\u0131lama\u011fa \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/200px-SO179_Gripsholm_Runestone.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42132\" width=\"829\" height=\"1202\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/200px-SO179_Gripsholm_Runestone.jpg 200w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/200px-SO179_Gripsholm_Runestone-103x150.jpg 103w\" sizes=\"auto, (max-width: 829px) 100vw, 829px\" \/><figcaption><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Qripsholm r\u00fcnik da\u015flar\u0131 S\u0259yyak \u0130nqvar\u0131n ekspedisiyas\u0131nda \u00f6l\u0259n skandinaviyal\u0131lar\u0131 yad edir.<\/span><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Amma qeyri-nizami d\u0259st\u0259l\u0259r vikinql\u0259rin ilk h\u0259ml\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda duru\u015f g\u0259tirm\u0259yib qa\u00e7d\u0131lar. Yaln\u0131z deyl\u0259mi d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri sonad\u0259k vuru\u015fub h\u0259lak oldular. B\u0259rd\u0259 skandinaviyal\u0131lar\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7di. Salari h\u00f6kmdar\u0131 M\u0259rzban ibn Muh\u0259mm\u0259d \u00f6z deyl\u0259mil\u0259ri il\u0259 g\u0259lib vikinql\u0259ri m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Yunan tarix\u00e7isi Deakon yaz\u0131r: \u201cBizans imperatoru \u0130ohann I Tzimiskes konunq \u0130nqvar\u0131n (Kiyev Rus d\u00f6vl\u0259tinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc r\u0259hb\u0259ri knyaz \u0130qor) o\u011flu konunq Svietoslava (Kiyev Rus d\u00f6vl\u0259tinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc r\u0259hb\u0259ri knyaz Svyatoslav) m\u0259ktubunda ona xat\u0131rlatm\u0131\u015fd\u0131 ki, \u0130nqvar Bizansla u\u011fursuz m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra hans\u0131sa germanlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f etmi\u015f, lakin bu d\u0259f\u0259 d\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015f v\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Onun ayaqlar\u0131n\u0131 tar\u0131m dart\u0131lm\u0131\u015f iki a\u011faca ba\u011flay\u0131b, sonra a\u011faclar\u0131 buraxaraq konunqu iki yer\u0259 par\u00e7alam\u0131\u015fd\u0131lar (c\u0259rc\u0259n\u0259k etmi\u015fdil\u0259r)\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1384549078_604017_710168435678300_2024184426_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42133\" width=\"1011\" height=\"1257\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1384549078_604017_710168435678300_2024184426_n.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1384549078_604017_710168435678300_2024184426_n-241x300.jpg 241w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/1384549078_604017_710168435678300_2024184426_n-121x150.jpg 121w\" sizes=\"auto, (max-width: 1011px) 100vw, 1011px\" \/><figcaption><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Salaro\u011fullar\u0131 s\u00fclal\u0259sinin h\u00f6kmdar\u0131<\/span><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u0130mperatorun haqq\u0131nda m\u0259lumat verdiyi h\u0259min germanlar\u0131n hans\u0131 xalq oldu\u011fu bug\u00fcn\u0259d\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259mi\u015fdir. Rus tarix\u00e7il\u0259rinin ehtimal\u0131na g\u00f6r\u0259, yunan salnam\u0259\u00e7il\u0259ri onlara tan\u0131\u015f olmayan \u201cdrevlyan\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0259hv\u0259n \u201cgerman\u201d kimi anlam\u0131\u015fd\u0131lar. Amma drevlyan v\u0259 german adlar\u0131 bir-birin\u0259 q\u0259tiyy\u0259n b\u0259nz\u0259m\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu fikir inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Skandinaviya v\u0259 X\u0259z\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131 birm\u0259nal\u0131d\u0131r: \u201cKonunq \u0130nqvar (knyaz \u0130qor) X\u0259z\u0259r xaqan\u0131n\u0131n \u0259mri il\u0259 Serklanda (\u0130slam m\u0259ml\u0259k\u0259tin\u0259) y\u00fcr\u00fc\u015f etdi v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 orada h\u0259lak oldu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ha\u015fiy\u0259. Deyl\u0259mil\u0259rin etnik m\u0259n\u015f\u0259yin\u0259 g\u0259linc\u0259, s\u00f6zs\u00fcz ki, onlar bug\u00fcn X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin c\u0259nub sahill\u0259rind\u0259 ya\u015fayan h\u0259m irandilli, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrkdilli insanlar\u0131n \u0259cdadlar\u0131d\u0131r. Z\u0259nnimizc\u0259, deyl\u0259mil\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 birm\u0259nal\u0131 olaraq irandilli v\u0259 ya t\u00fcrkdilli elan etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"415\" height=\"465\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/sviatoslav01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"42134\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=42134\" class=\"wp-image-42134\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/sviatoslav01.jpg 415w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/sviatoslav01-268x300.jpg 268w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/sviatoslav01-134x150.jpg 134w\" sizes=\"auto, (max-width: 415px) 100vw, 415px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"261\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/200px-Svatoslav_titularnik.png\" alt=\"\" data-id=\"42135\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/200px-Svatoslav_titularnik.png\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=42135\" class=\"wp-image-42135\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/200px-Svatoslav_titularnik.png 200w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/200px-Svatoslav_titularnik-115x150.png 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Svyatoslav<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, deyl\u0259mi ittifaqlar\u0131nda h\u0259m irandilli (m\u0259s\u0259l\u0259n, Buveyhil\u0259r), h\u0259m d\u0259 t\u00fcrkdilli q\u0259bil\u0259l\u0259r i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. Bel\u0259 ki, deyl\u0259mil\u0259rin \u0259n m\u0259\u015fhur s\u00fclal\u0259l\u0259rind\u0259n birinin ad\u0131 K\u0259ng\u0259ri v\u0259 ya Salari idi. H\u0259r iki ad q\u0259dim t\u00fcrk tayfalar\u0131na \u2013 k\u0259ng\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 salarlara aiddir. X \u0259srd\u0259 salarlar Deyl\u0259m\u0259<br>yax\u0131n \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015flar. Salar tayfas\u0131n\u0131n iki \u0259n b\u00f6y\u00fck qolunun biri a\u011fman, dig\u0259ri is\u0259 qaraman adlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">P.S. <\/span><em>Tarixi faktlar\u0131n m\u00fcqayis\u0259li v\u0259 sistemli t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, imperator \u0130ohann\u0131n m\u0259ktubunda ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u201cgerman\u201d xalq\u0131 944-c\u00fc ild\u0259 B\u0259rd\u0259 \u0259traf\u0131nda konunq \u0130nqvara qalib g\u0259lmi\u015f deyl\u0259mi \u0259miri M\u0259rzban ibn Muh\u0259mm\u0259din m\u0259nsub oldu\u011fu salar tayfas\u0131n\u0131n qaraman boyudur. Salar tayfas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck qolu qaraman n\u0259sli oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bu iki ad \u00e7ox vaxt eyni m\u0259fhumu ifad\u0259 etmi\u015f, salar deyil\u0259nd\u0259 qaraman, qaraman deyil\u0259nd\u0259 salar ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Salquri (1148-1282) v\u0259 Qaraman (1250-1487) d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bu tayfa t\u0259r\u0259find\u0259n qurulmu\u015fdur. Anadoluda t\u00fcrk dilin\u0259 r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dili statusu ilk d\u0259f\u0259 Qaraman b\u0259yliyind\u0259 verilmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>M\u00fc\u0259llif: Millikimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 qrupunun \u00fczv\u00fc Araz \u015e\u0259hrili<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>944-c\u00fc ild\u0259 vikinql\u0259rin Az\u0259rbaycana \u0259n b\u00f6y\u00fck y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n biri ba\u015f verdi. H\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan\u0131 Deyl\u0259md\u0259n olan Salaril\u0259r s\u00fclal\u0259si idar\u0259 edirdi. Bu s\u00fclal\u0259nin dig\u0259r ad\u0131 K\u0259ng\u0259ril\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42137,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-42131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42138,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42131\/revisions\/42138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}