{"id":42413,"date":"2021-07-10T01:30:45","date_gmt":"2021-07-09T21:30:45","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=42413"},"modified":"2021-07-10T01:30:48","modified_gmt":"2021-07-09T21:30:48","slug":"sabir-%c9%99hm%c9%99dli-heyk%c9%99lin-qardasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=42413","title":{"rendered":"Sabir \u018fhm\u0259dli &#8212; heyk\u0259lin qarda\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Elnar\u0259 AK\u0130MOVA yaz\u0131r<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>**********<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259n saxlamaq ist\u0259yir\u0259m<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>onun \u015f\u00f6hr\u0259tini<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>evd\u0259ki paltar\u0131 kimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>t\u0259miz,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>l\u0259k\u0259siz,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>t\u0259z\u0259.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u018fli K\u0259rim.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#171;Heyk\u0259l v\u0259 heyk\u0259lin qarda\u015f\u0131&#187;<\/strong> <strong>poemas\u0131ndan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Onun taleyi q\u0259rib\u0259 oldu. Qarda\u015f\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 C\u0259mil \u018fhm\u0259dovun q\u0259bri Pol\u015fada qarda\u015fl\u0131q m\u0259zar\u0131ndad\u0131r. Atas\u0131, anas\u0131, n\u0259sil-\u015f\u0259c\u0259r\u0259sinin \u0259ks\u0259r \u00fczvl\u0259ri C\u0259bray\u0131l\u0131n da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, g\u00fcll\u0259baran edilmi\u015f m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131nda. \u015e\u0259hid olan o\u011flu, Milli q\u0259hr\u0259man\u0131m\u0131z M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dov 2-ci F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn olunub. \u00d6z\u00fcn\u00fcn q\u0259bri is\u0259 Bin\u0259q\u0259di q\u0259bristanl\u0131\u011f\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabir \u018fhm\u0259dovun 79 il\u0259 s\u0131\u011fm\u0131\u015f \u00f6mr\u00fc \u00e7ox \u0259zizl\u0259rinin itkisini s\u0131\u011fd\u0131rd\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259. Amma \u0259n b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131 iki b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259rini itir\u0259nd\u0259 ya\u015fad\u0131. O\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259di, ondan \u0259vv\u0259l is\u0259 qarda\u015f\u0131 C\u0259mil \u018fhm\u0259dovu. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ad qazanm\u0131\u015f, \u015f\u0259r\u0259fli d\u00f6y\u00fc\u015f yolu ke\u00e7\u0259n C\u0259mil \u018fhm\u0259dov 1944-c\u00fc ild\u0259, Belorusiyada, Prucini\u015fa adl\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n s\u0259ddini yarmaq u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn at\u0131c\u0131lar vzvodu il\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcn\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f, t\u0259kba\u015f\u0131na 10 hitler\u00e7ini m\u0259hv etmi\u015fdi. Kupyati\u00e7i ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 C\u0259mil \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 a\u011f\u0131r yaralansa da d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259mi\u015fdir. Sa\u011fald\u0131qdan sonra yenid\u0259n polka qay\u0131tm\u0131\u015f, Pol\u015fada, Narev \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259 Zalupitsa ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini azad etm\u0259k u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 bu d\u0259f\u0259 d\u00f6rd d\u0259f\u0259 a\u011f\u0131r yaralanm\u0131\u015f, 2 sentyabr 1944-c\u00fc ild\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 sonuncu, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yaradan h\u0259lak olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259mil \u018fhm\u0259dov el\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 kimi y\u00fcks\u0259k f\u0259xri ada layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Qvardiya leytenant\u0131 kimi onun komandir oldu\u011fu b\u00f6lm\u0259 1944-c\u00fc ilin 25 iyulunda Tremlya \u00e7ay\u0131n\u0131 ham\u0131dan \u0259vv\u0259l ke\u00e7\u0259r\u0259k, suyun i\u00e7ind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f m\u00f6vqeyini dig\u0259r hiss\u0259l\u0259rin g\u0259lm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ld\u0259 saxlam\u0131\u015f v\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sini t\u0259min etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na t\u0259qdim edilm\u0131\u015fdir. Bu hadis\u0259d\u0259n iki ay sonra is\u0259 g\u00f6zl\u0259rini \u0259b\u0259di yummu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra C\u0259bray\u0131lda, do\u011fuldu\u011fu rayonda \u00e7inar alt\u0131nda, k\u0259hrizin \u00fcst\u00fcnd\u0259 C\u0259mil \u018fhm\u0259dovun heyk\u0259li ucald\u0131ld\u0131. G\u00f6z\u0259l \u015fairimiz \u018fli K\u0259rimin C\u0259mil \u018fhm\u0259dov\u0259 h\u0259sr etdiyi &#171;Heyk\u0259l v\u0259 heyk\u0259lin qarda\u015f\u0131&#187; poemas\u0131nda bel\u0259 misralar var:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00f6rd\u00fcm C\u0259mili<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>tunc geyimli,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>heyk\u0259lliyind\u0259 d\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>qay\u011f\u0131ke\u015f,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>c\u0259sur,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>sad\u0259.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sin\u0259sini d\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>h\u0259yatla<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00f6l\u00fcm aras\u0131ndak\u0131 s\u0259dd\u0259.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0259d\u0259rliydi bir q\u0259d\u0259r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00fc\u00e7 add\u0131ml\u0131qdak\u0131 evl\u0259rin\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>d\u00fc\u015f\u00fcb ged\u0259 bilmirdi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0259b\u0259diyy\u0259t k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259n&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sabir \u018fhm\u0259dli ill\u0259rd\u0259n sonra Var\u015favada, Pol\u015fan\u0131 fa\u015fistl\u0259rd\u0259n azad etm\u0259k u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 h\u0259lak olmu\u015f sovet d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda qarda\u015f\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 tapm\u0131\u015fd\u0131. &#171;D\u00fcnyan\u0131n ar\u015f\u0131n\u0131&#187; roman\u0131nda bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn t\u0259svir olundu\u011fu bir s\u0259hn\u0259 yer al\u0131b: &#171;&#8230;Ki\u00e7ik qarda\u015f b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131n q\u0259bri \u00fcst\u00fcnd\u0259 a\u011flay\u0131rd\u0131, ana! Otuz be\u015f ya\u015fl\u0131 ki\u00e7ik qarda\u015f, iyirmi ya\u015fl\u0131 b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131n\u0131 tapm\u0131\u015fd\u0131. \u0130ndi o, ail\u0259mizd\u0259 ham\u0131dan ki\u00e7ikdir, onun \u00fc\u00e7\u00fcn zaman yoxdur&#8230; Ona aid olan zaman iyirmi il \u0259vv\u0259l bir gec\u0259 s\u0259h\u0259r\u0259c\u0259n qur\u015fa\u011fa q\u0259d\u0259r bir \u00e7ayda qal\u0131b d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nd\u0259n sonra \u0259vv\u0259lc\u0259 qoluna, sonra ba\u015f\u0131na d\u0259y\u0259n g\u00fcll\u0259 il\u0259 dayan\u0131b&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Qarda\u015f\u0131na olan sevgisi Sabir \u018fhm\u0259dlini h\u0259yat\u0131n\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r m\u00fc\u015fayi\u0259t el\u0259yib. B\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259n irili x\u0131rdal\u0131 hans\u0131sa cizgi, hans\u0131sa motiv bu sevgini duyub tan\u0131ma\u011fa imkan verir. &#171;Sovet \u0130ttifaq\u0131 q\u0259hr\u0259man\u0131 C\u0259mil \u018fhm\u0259dov&#187; adl\u0131 kitab\u0131nda, &#171;D\u00fcnyan\u0131n ar\u015f\u0131n\u0131&#187; roman\u0131nda, &#171;Biz yen\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259yik&#187; adl\u0131 s\u0259n\u0259dli povestind\u0259, sonuncu \u0259s\u0259ri olan &#171;\u00d6m\u00fcr uras\u0131&#187;nda, \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra \u00e7ap olunan &#171;Yaz\u0131lmayan yaz\u0131&#187; roman\u0131nda v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Sabir_\u018fhm\u0259dli.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42414\" width=\"902\" height=\"1253\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Sabir_\u018fhm\u0259dli.jpg 198w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Sabir_\u018fhm\u0259dli-108x150.jpg 108w\" sizes=\"auto, (max-width: 902px) 100vw, 902px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>&#171;D\u00fcnyan\u0131n ar\u015f\u0131n\u0131&#187; roman\u0131nda bel\u0259 bir m\u0259qam diqq\u0259timi \u00e7\u0259kdi. Burada t\u0259bii ki, s\u00f6hb\u0259t ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n gedir, \u0259s\u0259rd\u0259ki obrazlar, situasiya tam f\u0259rqlidir. Amma o yerd\u0259 ki, insan duy\u011fular\u0131n\u0131n h\u0259zinliyi dil a\u00e7\u0131b dan\u0131\u015f\u0131r, o zaman Sabir \u018fhm\u0259dli s\u00f6z\u00fc \u00f6z ya\u015fant\u0131lar\u0131na verir. \u00c7\u00fcnki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, i\u00e7ind\u0259 d\u0259rd kimi b\u00f6y\u00fctd\u00fcy\u00fc o a\u011fr\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kisi \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr: &#171;D\u0259rd, fikir \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 qalsa, o, ham\u0131dan art\u0131q \u0259zab \u00e7\u0259kir. \u00c7oxunun yast\u0131\u011fa ba\u015f at\u0131b rahat yatd\u0131\u011f\u0131 gec\u0259l\u0259ri o, dirig\u00f6zl\u0259 a\u00e7\u0131r&#8230; Bu hal\u0131nda, bu g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 o n\u0259 is\u0259, kimdis\u0259 Arifin n\u0259z\u0259rind\u0259 qarda\u015f v\u0259 insan dediyi, h\u0259yat\u0131na, xasiyy\u0259tin\u0259 b\u0259lk\u0259 ham\u0131dan d\u0259rin b\u0259l\u0259d oldu\u011fu, d\u00fcnyada h\u0259r k\u0259sd\u0259n, ham\u0131dan art\u0131q sevdiyi qarda\u015f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc idi. Hans\u0131 d\u0259runi \u00e7evrili\u015fd\u0259ns\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc bu h\u0259qiqi hal\u0131nda o &#8212; R\u0259hman\u0131n \u00f6z\u00fc, Arifin t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcnd\u0259ki b\u00fct\u00fcn r\u0259hmanlardan \u0259n y\u00fcks\u0259yi, \u0259n do\u011fmas\u0131 v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc idi&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r roman\u0131 &#8212; &#171;Yaz\u0131lmayan yaz\u0131&#187;da Sabir \u018fhm\u0259dli 1941-1945-ci ill\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259n daha geni\u015f s\u00f6z a\u00e7\u0131r, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 insanlar\u0131n psixologiyalar\u0131na d\u00f6y\u00fc\u015f ruhunun, sava\u015f \u0259zminin, t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flik duy\u011fusunun daha \u00e7ox siray\u0259t etdiyini bildirir. C\u0259mil \u018fhm\u0259dovun d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi h\u00fcn\u0259rd\u0259n b\u0259hs edir, o a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259rd\u0259 qarda\u015f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259rini e\u015fitdikl\u0259rind\u0259 hans\u0131 ya\u015fant\u0131lara m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131ndan yaz\u0131r: &#171;O zaman, 45-ci ilin mart\u0131nda C\u0259milin d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc vaxt art\u0131q biz\u0259 6 aydan art\u0131q m\u0259ktub g\u0259lmirdi. Anas\u0131 Tavad\u0131 ovundururduq: &#171;Sa\u011fd\u0131r, yaralan\u0131b g\u0259l\u0259c\u0259k&#187;. \u00d6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 bir az inan\u0131rd\u0131q. A\u011fl\u0131m\u0131za g\u0259lirdi, b\u0259lk\u0259 bel\u0259dir&#187;.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/212478407_4371855842890807_7838312011629077465_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42417\" width=\"911\" height=\"1259\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/212478407_4371855842890807_7838312011629077465_n.jpg 521w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/212478407_4371855842890807_7838312011629077465_n-217x300.jpg 217w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/212478407_4371855842890807_7838312011629077465_n-109x150.jpg 109w\" sizes=\"auto, (max-width: 911px) 100vw, 911px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yaxud son \u0259s\u0259ri olan &#171;\u00d6m\u00fcr uras\u0131&#187;ndak\u0131 bir h\u0259ssas m\u0259qama diqq\u0259t ed\u0259k. &#171;\u00d6m\u00fcr uras\u0131&#187;nda q\u0259hr\u0259man x\u0259yal\u0259n i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan yurduna d\u00f6n\u00fcr, m\u00fcharib\u0259 bitib, insanlar topraqlar\u0131na geri qay\u0131d\u0131blar v\u0259 do\u011fma elinin h\u0259sr\u0259ti il\u0259 ya\u015fayan Ki\u015fi &#8212; m\u00fc\u0259llim daha \u00e7ox qarda\u015f\u0131n\u0131n, C\u0259bray\u0131lda, rayonun m\u0259rk\u0259zind\u0259 ucalan Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 C\u0259mil \u018fhm\u0259dovun abid\u0259sini g\u00f6rm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sir, h\u0259tta buna g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0131nay\u0131r da: &#171;Bir nan\u0259cib onun nigaranl\u0131\u011f\u0131 qaba\u011f\u0131nda, \u00fcz\u0259 olmasa da, dalda s\u00f6yl\u0259rdi: Bunca mill\u0259t m\u0259hv olub gedir. Bu da dirinin hal\u0131na a\u011flamaqdansa, \u00f6l\u00fcy\u0259 yan\u0131r&#8230;&#187;. Amma g\u00f6zl\u0259diyinin \u0259ksi il\u0259 rastla\u015f\u0131r, Qaraba\u011fdak\u0131 b\u00fct\u00fcn abid\u0259l\u0259ri, heyk\u0259ll\u0259ri g\u00fcll\u0259l\u0259y\u0259n, m\u0259hv ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r n\u0259d\u0259ns\u0259 C\u0259mil \u018fhm\u0259dovun heyk\u0259lin\u0259 toxunmay\u0131bm\u0131\u015f. Roman\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 yurduna d\u00f6n\u0259rk\u0259n heyk\u0259li \u00f6z yerind\u0259 sa\u011f salamat g\u00f6r\u00fcr: &#171;Qarda\u015f\u0131n\u0131n heyk\u0259li yuxar\u0131 meydan &#8212; Bazarba\u015f\u0131nda sa\u011f-salamat, yerind\u0259 idi. H\u0259min ucal\u0131qda dayan\u0131rd\u0131&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, Ki\u015finin x\u0259yal\u0131nda qurdu\u011fu bir d\u00f6n\u00fc\u015f t\u0259\u015fn\u0259si, qarda\u015f\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f m\u0259qam\u0131 idi. Amma x\u0259yal\u0131nda bel\u0259 Sabir \u018fhm\u0259dli qarda\u015f\u0131n\u0131n heyk\u0259linin u\u00e7ulub da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bilmirdi. He\u00e7 olmasa burda diri, b\u00fct\u00f6v ya\u015fatmaq ist\u0259yirdi onu: &#171;Yeddi ildi \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259r burada yoxdular. Qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r, do\u011fma yurdda birc\u0259 h\u0259yan &#8212; yerli qalmam\u0131\u015fd\u0131. B\u0259s bu g\u00fcll\u0259r\u0259 kim baxm\u0131\u015f, kim onlar\u0131 suvar\u0131b, yanma\u011fa qoymam\u0131\u015fd\u0131. Heyk\u0259lin ba\u011f\u00e7as\u0131ndak\u0131 kollar g\u00fcl a\u00e7m\u0131\u015f, h\u0259nd\u0259v\u0259rd\u0259ki a\u011faclar b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fc&#8230;&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, \u0259s\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin bu m\u00f6vqeyini motivl\u0259ndir\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r sadalan\u0131r. Q\u0259hr\u0259man\u0131n g\u00fcman\u0131 min yer\u0259 gedir, hans\u0131sa formada inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r \u00f6z\u00fcn\u00fc. Bu b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259s\u0259rin sonunda ifad\u0259 olunmu\u015f ac\u0131 reall\u0131\u011f\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc t\u0259sirind\u0259n bir az ovunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc inand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 aldan\u0131\u015f idi: &#171;H\u0259r \u015fey yerini alacaq. Da\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, k\u0259ndl\u0259r yenid\u0259n qurulacaq, \u0259z\u0259lkind\u0259n d\u0259 abad olacaq. Qa\u00e7q\u0131n-k\u00f6\u00e7k\u00fcn yurda qay\u0131dacaq. Birc\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259r qay\u0131tmayacaq. Onlar biryolluq k\u00f6\u00e7\u00fcbl\u0259r&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabir \u018fhm\u0259dli b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyu ki\u015filik d\u0259y\u0259rl\u0259rinin xilas\u0131, onun qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. B\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 yan\u011f\u0131l\u0131 bir dill\u0259 k\u00f6hn\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin, ail\u0259 kultunun, yurd sevgisinin itirilm\u0259sind\u0259n, c\u0131l\u0131zla\u015fmas\u0131ndan, yoxa \u00e7\u0131xmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n b\u0259hs etdi, haray \u00e7\u0259kdi. Onun qarda\u015f itkisin\u0259 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahiy\u0259tind\u0259 dayanan amil h\u0259m d\u0259 bu idi. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259r ki\u015fi bir evin yanan \u00e7\u0131ra\u011f\u0131d\u0131, d\u00fcnyan\u0131n \u0259yil\u0259n ar\u015f\u0131n\u0131n\u0131 \u00f6z ki\u015fi \u00f6tk\u0259mliyi, prinsipl\u0259ri il\u0259 nizama saland\u0131r, he\u00e7 vaxt ya\u015fanmayan, vaxt\u0131 g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k &#171;ura&#187;lar\u0131n s\u0259b\u0259bidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"866\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Copy-of-ja_-1024x866-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42415\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Copy-of-ja_-1024x866-2.jpg 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Copy-of-ja_-1024x866-2-300x254.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Copy-of-ja_-1024x866-2-150x127.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Copy-of-ja_-1024x866-2-768x650.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu anda n\u0259d\u0259ns\u0259 Tomas Vulfu xat\u0131rlay\u0131ram. C\u0259mi 38 il \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u0259n XX y\u00fczil Amerika \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131. O da 18 ya\u015f\u0131 olan \u00e7ox sevdiyi b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n b\u0259rk sars\u0131l\u0131b, h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn avtobioqrafiq m\u0259qamlar\u0131n\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. B\u0259lk\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 \u0259d\u0259biyyatla\u015fd\u0131rmaq, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra n\u0259l\u0259rd\u0259s\u0259 ya\u015famaq v\u0259 h\u0259m d\u0259 Ya\u015fatmaq ist\u0259yinin n\u0259tic\u0259si idi bu. H\u0259r halda Sabir \u018fhm\u0259dli d\u0259 \u00f6z \u00f6mr\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 h\u0259yat\u0131 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Nigaranl\u0131\u011f\u0131 bir az da bu \u00fczd\u0259n ola bil\u0259rdi. Yar\u0131m\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015f talel\u0259r onda b\u00fct\u00fcnl\u0259\u015fir, var olurdular. Bel\u0259 bir hiss h\u0259m d\u0259 h\u0259r add\u0131mda \u00f6l\u00fcm\u00fcn h\u0259nirini duymaq, onunla i\u00e7-i\u00e7\u0259 olmaq \u0259zab\u0131 ya\u015fad\u0131r insana. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Sabir \u018fhm\u0259dli son roman\u0131nda \u00f6l\u00fcm m\u00f6vzusuna, metafizik ba\u015flan\u011f\u0131ca qay\u0131td\u0131. Bu, b\u0259lk\u0259 d\u0259 g\u0259ncliyind\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm z\u0259rb\u0259sinin &#8212; qarda\u015f itkisinin sonda yenid\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131 ruhunda dirili?i idi. \u00d6l\u00fcm\u00fcn d\u0259, a\u011fr\u0131n\u0131n da, h\u0259yat\u0131n da h\u0259r \u00fcz\u00fcn\u00fc, h\u0259r \u00e7e\u015fidini g\u00f6rm\u00fc\u015f bir &#171;\u00f6m\u00fcr uras\u0131ndan&#187; gedir s\u00f6hb\u0259t. 14 ya\u015f\u0131nda fiziki \u0259zab\u0131na qatland\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm d\u0259h\u015f\u0259tini qocal\u0131\u011f\u0131nda &#171;axir\u0259t sevdas\u0131&#187; \u015f\u0259klind\u0259 ya\u015famal\u0131 oldu Sabir \u018fhm\u0259dli, tale, \u00f6l\u00fcm, ruhun f\u0259ls\u0259f\u0259si, fanilik v\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259t haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 i\u00e7ind\u0259ki \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk prosesi b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fdi, \u00f6l\u00fcmd\u0259n qorxma\u011f\u0131 deyil, onu sevm\u0259yi t\u0259lqin etdi bizl\u0259r\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259 m\u0259nc\u0259, buna ona g\u00f6r\u0259 nail oldu ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 boyu onu incid\u0259n yaralar\u0131ndan qa\u00e7mad\u0131, ona s\u0131\u011f\u0131n\u0131b \u00f6m\u00fcr s\u00fcrd\u00fc, a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc daha b\u0259rk basaraq ya\u015fama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Niy\u0259 d\u0259 qa\u00e7ayd\u0131? Ax\u0131 v\u0259t\u0259n u\u011frunda can qoymu\u015f q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131n qarda\u015f\u0131, atas\u0131 olaraq ya\u015famaq h\u0259r insana n\u0259sib olan xo\u015fb\u0259xtlik deyildi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elnar\u0259 AK\u0130MOVA yaz\u0131r ********** M\u0259n saxlamaq ist\u0259yir\u0259m onun \u015f\u00f6hr\u0259tini evd\u0259ki paltar\u0131 kimi t\u0259miz, l\u0259k\u0259siz, t\u0259z\u0259. \u018fli K\u0259rim. &#171;Heyk\u0259l v\u0259 heyk\u0259lin qarda\u015f\u0131&#187; poemas\u0131ndan Onun taleyi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42416,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-42413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42413"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42418,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42413\/revisions\/42418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}