{"id":44558,"date":"2021-08-04T04:24:16","date_gmt":"2021-08-04T00:24:16","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=44558"},"modified":"2021-08-04T04:24:20","modified_gmt":"2021-08-04T00:24:20","slug":"risard-kapusinski-sah%c9%99nsah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=44558","title":{"rendered":"Ri\u015fard Kapu\u015finski \u2013 \u201c\u015eah\u0259n\u015fah\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haz\u0131rlayan: Fatim\u0259 K\u0259rimli<br><br>\u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131nda 1975-ci ild\u0259 ba\u015f tutmu\u015f inqilab\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259nl\u0259rin ad\u0259t\u0259n \u0259sas arqumentl\u0259rind\u0259n biri guya \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f al\u0131b getm\u0259sidir. Bu kitab is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259slind\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 xalq\u0131n q\u0131l\u0131\u011f\u0131na gir\u0259 bilm\u0259kd\u0259dir. Dind\u0259n istifad\u0259 edib kim xalq\u0131n q\u0131l\u0131\u011f\u0131na daha yax\u015f\u0131 gir\u0259 bilirs\u0259, o da k\u00fctl\u0259ni \u0259l\u0259 al\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>S\u0131rf &#171;h\u00f6kum\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r&#187;- dey\u0259 h\u0259r adam\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 dindarlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n adamlar bu kitab\u0131 normal t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259 oxuyub n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmal\u0131d\u0131r. B\u0259lk\u0259 onda bir az da olsa a\u011f\u0131llar\u0131n\u0131n ucundan ke\u00e7\u0259r ki, hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Kitabdan qeydl\u0259rim:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>H\u0259tta ki\u00e7ik v\u0259 z\u0259if d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u2013 \u0259sas da onlar \u2013 onlara d\u0259rs ke\u00e7ilm\u0259sin\u0259 nifr\u0259t edir, onlar\u0131 idar\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlara v\u0259 onlara \u015f\u00fcbh\u0259li d\u0259y\u0259rl\u0259rin yeridilm\u0259sin\u0259 \u00fcsyan edirl\u0259r. \u0130nsanlar ba\u015fqalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 heyran ola bil\u0259r, ancaq g\u0259r\u0259k o g\u00fcc uzaqda olsun v\u0259 onlara qar\u015f\u0131 istifad\u0259 olunmas\u0131n.<br>****<br>H\u0259r k\u0259sin diqq\u0259tin\u0259! \u015eah \u0130ran geyiml\u0259rini qada\u011fan ed\u0259n f\u0259rman verir. H\u0259r k\u0259s avropal\u0131lar kimi kostyum geyib \u015flyapa qoysun! \u015eah \u00e7adran\u0131 qada\u011fan edir. Polis k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 qorxmu\u015f qad\u0131nlar\u0131n \u00e7adras\u0131n\u0131 zorla \u00e7\u0131xar\u0131r. Dindarlar M\u0259\u015fh\u0259din m\u0259scidl\u0259rind\u0259 etiraz edirl\u0259r.<br>***<br>M\u00fcs\u0259ddiqin iki illik hakimiyy\u0259ti sonuna do\u011fru yax\u0131nla\u015f\u0131r. Daima \u00e7evrili\u015f t\u0259hdidl\u0259ri il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalan Doktor M\u00fcs\u0259ddiq (demokratlar, liberallar, \u015fah\u0131n adamlar\u0131, islam\u00e7\u0131 fanatikl\u0259r \u2013 ham\u0131 ona qar\u015f\u0131d\u0131r) \u00f6z yata\u011f\u0131n\u0131, pijamalar v\u0259 d\u0259rmanlarla dolu \u00e7antlar\u0131n\u0131 M\u0259clis\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcr. Doktor d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, bura daha t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir.<br>***<br>\u201cM\u00fcs\u0259ddiq\u201d ad\u0131 b\u00fct\u00fcn kitablardan, tarix m\u0259tnl\u0259rind\u0259n silinib? \u0130ndi is\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin: onun haqq\u0131nda he\u00e7 n\u0259 bilm\u0259m\u0259li, g\u0259ncl\u0259r bu g\u00fcn \u0259ll\u0259rind\u0259 onun portretl\u0259ri il\u0259 \u00f6l\u00fcm\u0259 gedirl\u0259r. Bu da siz\u0259 tarixi t\u0259hrif etm\u0259yin v\u0259 yenid\u0259n yazma\u011f\u0131n n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yin\u0259 dair \u0259n bariz s\u00fcbut. Lakin \u015fah bunu anlamad\u0131. O anlamad\u0131 ki, bir insan\u0131 m\u0259hv etm\u0259k h\u0259l\u0259 onun m\u00f6vcudlu\u011funa son qoymaq dem\u0259k deyil.<br>***<br>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 M\u00fcs\u0259ddiq h\u00f6kum\u0259tini devir\u0259n ordunun komandan\u0131 Zahidi teleqram vurub tanklar\u0131n \u00f6z i\u015fini g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 ev\u0259 qay\u0131tma\u011f\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz oldu\u011funu bildir\u0259n kimi \u015fah da ilk olaraq \u015fi\u0259l\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259s imam\u0131 \u018flinin \u0130raqdak\u0131 m\u0259zar\u0131na gedib onun qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259zim ed\u0259r\u0259k \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdirdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Dini jestl\u0259r bu xalq\u0131n q\u0131l\u0131\u011f\u0131na girm\u0259yin \u0259n s\u0131nanm\u0131\u015f yoludur.<br>***<br>SAVAK-\u0131n 60 min agenti var idi. Bir hesablamaya g\u00f6r\u0259 SAVAK h\u0259m\u00e7inin \u00fc\u00e7 milyonluq informator \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t edirdi \u2013 bu insanlar pul, v\u0259zif\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc qoruma motivl\u0259ri kimi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n dig\u0259r insanlar haqq\u0131nda k\u00f6n\u00fcll\u00fc x\u0259b\u0259r\u00e7ilik edirdil\u0259r.<br>***<br>Sistemin sad\u0259c\u0259 fiziki m\u00f6vcudlu\u011fu sona \u00e7at\u0131r, onun psixoloji v\u0259 sosial n\u0259tic\u0259l\u0259ri ill\u0259rl\u0259 ya\u015fama\u011fa davam edir, h\u0259tta \u015f\u00fcuralt\u0131na yerl\u0259\u015fir. Ziyal\u0131 z\u00fcmr\u0259si v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti m\u0259hv ed\u0259n diktatura \u00f6z arxas\u0131nda boz v\u0259 \u015foran \u00e7\u00f6ll\u00fck burax\u0131r. Bu \u00e7\u00f6ll\u00fckd\u0259 d\u0259 tezlikl\u0259 h\u0259r hans\u0131 fikir a\u011fac\u0131n\u0131n bitm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br>***<br>T\u0259qib olunan adam \u00f6z se\u00e7iminin do\u011frulu\u011funa sars\u0131lmaz inam\u0131 olmadan h\u0259yatda qala bilm\u0259z. O, bu se\u00e7imi z\u0259ruri ed\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259lidir.<br>***<br>O, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n dini m\u00fcxalif\u0259ti t\u0259qib edirdi, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 xalq\u0131n r\u0259\u011fb\u0259tini qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc dindar m\u00fcs\u0259lman kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verir, m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanlar\u0131 ziyar\u0259t edir v\u0259 ruhanil\u0259rd\u0259n xeyir-dua ist\u0259yirdi.<br>***<br>\u0130nqilab\u0131n ba\u015flamas\u0131, partlay\u0131\u015f saat\u0131 h\u0259tta onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da q\u0259fil yaxalay\u0131r. H\u0259tta inqilab\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 onun q\u0259fl\u0259t\u0259n nec\u0259 meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na v\u0259 rast\u0131na \u00e7\u0131xan h\u0259r \u015feyi yand\u0131r\u0131b-yaxmas\u0131na heyr\u0259t i\u00e7ind\u0259 tama\u015fa edirdil\u0259r. \u0130nqilab h\u0259r \u015feyi o q\u0259d\u0259r amans\u0131zca m\u0259hv edir ki, h\u0259tta sonda \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011furan ideallara da r\u0259hm etm\u0259y\u0259 bilir.<br>***<br>H\u0259r bir inqilab insanlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi t\u00fck\u0259nm\u0259si hal\u0131nda v\u0259 hakimiyy\u0259tin qeyri-m\u0259hdud aqressiyas\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f verir. Hakimiyy\u0259t onu q\u0259z\u0259bl\u0259ndir\u0259n xalqla daha bacarm\u0131r, xalq is\u0259 nifr\u0259t etdiyi hakimiyy\u0259t\u0259 d\u00f6z\u0259 bilmir.<br>***<br>\u0130nsanlar izdihamda olma\u011f\u0131 xo\u015flay\u0131rlar, izdiham onlar\u0131 g\u00fccl\u0259dndirir v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tl\u0259rini art\u0131r\u0131r. Onlar \u00f6zl\u0259rini izdiham vasit\u0259sil\u0259 ifad\u0259 edirl\u0259r. T\u0259k olduqlar\u0131 zaman i\u00e7l\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131d\u0131qlar\u0131 a\u011f\u0131r y\u00fckl\u0259rd\u0259n \u2013 onlar\u0131n \u0259hval\u0131n\u0131 korlayan d\u0259rd-s\u0259rd\u0259n izdiham i\u00e7ind\u0259 qurtulurlar.<br>***<br>Bir adam\u0131n hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu, ikincinin ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcn\u00fcn pul qazand\u0131\u011f\u0131, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcn\u00fcn t\u0259nqid etdiyi b\u00fct\u00f6v bir sistem \u2013 ill\u0259rl\u0259 davam ed\u0259n bu n\u0259h\u0259ng kompleks karton evcik kimi bir anda da\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259n soru\u015fdu\u011fum adlar bu saqqall\u0131 k\u0259msavadlara he\u00e7 n\u0259 demirdi. Onlar\u0131n n\u0259 vecin\u0259 idi ki, bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 \u015fah\u0131 t\u0259nqid etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn Hafiz F\u0259rman i\u015fini itirib, K\u00fcls\u00fcm Kitab is\u0259 yaltaql\u0131qla \u00f6z\u00fcn\u0259 kariyera qazan\u0131b&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131rlayan: Fatim\u0259 K\u0259rimli \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131nda 1975-ci ild\u0259 ba\u015f tutmu\u015f inqilab\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259nl\u0259rin ad\u0259t\u0259n \u0259sas arqumentl\u0259rind\u0259n biri guya \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f al\u0131b getm\u0259sidir. Bu kitab<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":44560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-44558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44558"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44561,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44558\/revisions\/44561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}