{"id":4494,"date":"2020-04-20T02:32:14","date_gmt":"2020-04-19T22:32:14","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=4494"},"modified":"2020-04-20T02:32:18","modified_gmt":"2020-04-19T22:32:18","slug":"koronavirus-covid-19-insanlarin-robotlarla-%c9%99v%c9%99zl%c9%99nm%c9%99sini-sur%c9%99tl%c9%99ndir%c9%99c%c9%99kmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=4494","title":{"rendered":"Koronavirus: Covid-19 insanlar\u0131n robotlarla \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259kmi?"},"content":{"rendered":"\n<p> <strong>Zoe Thomas\/\/\/BBC <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pandemiya d\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u0259rk\u0259n b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin h\u0259yat t\u0259rzi \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 olan robotlar\u0131n ba\u015f qald\u0131rmas\u0131n\u0131 insanlar\u0131n unutmas\u0131 ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259hlil\u00e7il\u0259rin qeyd etdiyi kimi, robotlar getdikc\u0259 daha b\u00f6y\u00fck miqyasda insan\u0131 onun i\u015f yerind\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259yir, indiki koronavirus pandemiyas\u0131 is\u0259 bu prosesi qat-qat s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u0130nsanlar ad\u0259t\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259 insan elementinin olmas\u0131n\u0131 arzulad\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r, amma Covid-19 bunu d\u0259yi\u015fdirdi&#187;, &#8212; robotlar\u0131n yax\u0131n onillikl\u0259rd\u0259 iqtisadiyyata nec\u0259 inteqrasiya ed\u0259c\u0259yind\u0259n yazan futurist Martin Ford deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;[Covid-19] istehlak\u00e7\u0131 se\u00e7imini d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259 v\u0259 avtomatla\u015fd\u0131rma \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7ma\u011fa qadirdir&#187;, &#8212; o qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck v\u0259 ki\u00e7ik \u015firk\u0259tl\u0259r sosial m\u0259saf\u0259nin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259si t\u0259l\u0259bin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn robotlardan daha geni\u015f istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 i\u015f\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k i\u015f yerl\u0259rind\u0259 fiziki olaraq \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131 olan i\u015f\u00e7il\u0259rinin say\u0131n\u0131 azaltma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Robotlardan i\u015f\u00e7il\u0259rin evd\u0259 yetir\u0259 bilm\u0259diyi v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 istifad\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259si Walmart \u00f6z d\u00f6\u015f\u0259m\u0259l\u0259rini t\u0259mizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn robotlardan istifad\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259nubi Koreyada robotlardan temperaturu \u00f6l\u00e7m\u0259k v\u0259 \u0259l t\u0259mizl\u0259yici dezinfeksiya geli paylamaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259hiyy\u0259 ekspertl\u0259rinin fikrinc\u0259, b\u0259zi hallarda sosial m\u0259saf\u0259 tutmaq t\u0259l\u0259bi v\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin 2021-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r q\u00fcvv\u0259d\u0259 qalmas\u0131na ehtiyac ola bil\u0259r, bu halda i\u015f yerl\u0259rind\u0259 robotlar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 t\u0259l\u0259bat daha da arta bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/624\/cpsprodpb\/181CC\/production\/_111846789_uvdr-model-a-webpg.jpg\" alt=\"X\u0259st\u0259xanada t\u0259mizlik i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u0259n robot\"\/><figcaption>Image captionCovid-19 pandemiyas\u0131 ba\u015flayandan x\u0259st\u0259xanalarda t\u0259mizlik i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u0259n UVD-Robot-lara y\u00fczl\u0259rl\u0259 yeni sifari\u015f verilib.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u0259mizlik i\u015fl\u0259rini g\u00f6r\u0259n robotlar<\/h2>\n\n\n\n<p>Sanitariya v\u0259 t\u0259mizl\u0259m\u0259 m\u0259hsullar\u0131 sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f \u015firk\u0259tl\u0259r istehk\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259l\u0259bat\u0131n art\u0131m\u0131yla \u00fczl\u0259\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>Danimarkada ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi i\u015f\u0131q dezinfeksiyas\u0131 robotlar\u0131n\u0131n istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olan UVD Robots \u015firk\u0259ti y\u00fczl\u0259rl\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131 \u00c7in v\u0259 Avropadak\u0131 x\u0259st\u0259xanalara g\u00f6nd\u0259rib.<\/p>\n\n\n\n<p>Sifari\u015fi m\u00fc\u015ft\u0259riy\u0259 \u00e7atd\u0131rma qaydas\u0131 \u0259sas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n \u0259rzaq d\u00fckanlar\u0131 v\u0259 restoranlar\u0131n da bu texnologiyadan getdikc\u0259 daha geni\u015f istifad\u0259 edirlr\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, daha \u00e7ox m\u00fc\u0259ssis\u0259 yenid\u0259n a\u00e7\u0131ld\u0131qca bu texnologiyadan daha da geni\u015f miqyasda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n x\u0259st\u0259xanalarda v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 edil\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259m\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;M\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r indi \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda daha \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r, &#8212; G\u0259l\u0259c\u0259yin M\u00fc\u015ft\u0259risi adl\u0131 kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi Blake Morgan deyir. -Avtomatla\u015fd\u0131rman\u0259n daha geni\u015f t\u0259tbiqi onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruya bil\u0259r v\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r bunu ed\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259ri m\u00fckafatland\u0131racaqlar.&#187;<\/p>\n\n\n\n<p>Amma h\u0259l\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r d\u0259 var. Blake Morgan qeyd edir ki, supermarketl\u0259rd\u0259 avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kassalar insanlar aras\u0131nda t\u0259mas\u0131 azaltmal\u0131 oldu\u011fu halda, b\u0259z\u0259n sistemin i\u015fl\u0259m\u0259m\u0259si v\u0259 ya s\u0131radan \u00e7\u0131xmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r h\u0259min ma\u015f\u0131nlar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 insan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kassalardan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sosial m\u0259saf\u0259 t\u0259l\u0259bin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k<\/h2>\n\n\n\n<p>Sa\u011flaml\u0131qla ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirildiyi v\u0259 narahatl\u0131\u011f\u0131n artd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 robotlardan daha geni\u015f istifad\u0259 edil\u0259n daha bir sah\u0259 yem\u0259k xidm\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>McDonald&#8217;s v\u0259 dig\u0259r bu kimi haz\u0131r yem\u0259k \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri a\u015fpaz v\u0259 ofisiantlar\u0131n yerin\u0259 robotlardan istifad\u0259 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 h\u0259min v\u0259zif\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259 bil\u0259n ma\u015f\u0131nlar\u0131n s\u0131na\u011f\u0131na ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Amazon v\u0259 Walmart \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00f6z anbarlar\u0131nda robotlardan uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki istifad\u0259 edir v\u0259 burada m\u0259qs\u0259d &#8212; m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Covid-19 epidemiyas\u0131 ba\u015flayandan sonra h\u0259r iki \u015firk\u0259t mallar\u0131n \u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259si, g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si v\u0259 qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn robotlardan daha geni\u015f istifad\u0259 etm\u0259k yollar\u0131n\u0131 aray\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/624\/cpsprodpb\/8863\/production\/_95351943_617d06c9-5deb-4d6b-8579-c2fc70cda890.jpg\" alt=\"Amazon \u00f6z anbarlar\u0131nda robotlardan istifad\u0259 edir\"\/><figcaption>Image captionAmazon \u00f6z anbarlar\u0131nda mallarla dolu r\u0259fl\u0259ri da\u015f\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn robotlardan istifad\u0259 edir<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu, m\u00f6vcud \u015f\u0259raitd\u0259 h\u0259mkarlar\u0131ndan sosial m\u0259saf\u0259nin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259dikl\u0259rini s\u00f6yl\u0259y\u0259n anbar i\u015f\u00e7il\u0259rinin \u015fikay\u0259tl\u0259rinin say\u0131n\u0131 azalda bil\u0259r. Ancaq texnologiya m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin fikrinc\u0259, bu tendensiya son n\u0259tic\u0259d\u0259, i\u015f\u00e7il\u0259rin bir qismini i\u015fd\u0259n k\u0259narda qoyacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u015firk\u0259t bir i\u015f\u00e7ini robotla \u0259v\u0259z etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rmay\u0259 qoyduqdan sonra h\u0259min v\u0259zif\u0259y\u0259 bir daha i\u015f\u00e7i g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131 xeyli azal\u0131r. Robotlar\u0131 yaratmaq v\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r\u0259 inteqrasiya etm\u0259k bahal\u0131 i\u015fdir, lakin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra robotlar ad\u0259t\u0259n insan i\u015f\u00e7il\u0259rind\u0259n \u015firk\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn daha ucuz ba\u015fa g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>Futurist Martin Ford-un fikrinc\u0259, Covid-19-dan sonrak\u0131 d\u00fcnyada obotlardan istifad\u0259 bir s\u0131ra marketinq \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri d\u0259 t\u0259min ed\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u0130nsanlar daha az i\u015f\u00e7isi v\u0259 daha \u00e7ox robotu olan bir yer\u0259 getm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tutacaqlar, \u00e7\u00fcnki h\u0259min ma\u015f\u0131nlar\u0131n \u00fcmumi riskl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 sala bil\u0259c\u0259yini hiss edirl\u0259r&#187;, &#8212; o izah edir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130nsanlar q\u0259d\u0259r real olan s\u00fcni intellekt<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n, bir insan\u0131n d\u0259rs v\u0259 ya t\u0259limat verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m xidm\u0259t rollar\u0131 haqq\u0131nda n\u0259 dem\u0259k olar?<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri, idman m\u0259\u015fq\u00e7il\u0259ri v\u0259 maliyy\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7il\u0259rini \u0259v\u0259z ed\u0259 bil\u0259c\u0259k s\u00fcni intellektin inki\u015faf etdirilm\u0259si i\u015fl\u0259ri haz\u0131rda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck texnologiya \u015firk\u0259tl\u0259ri s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259ni geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r. H\u0259m Facebook, h\u0259m d\u0259 Google \u015firk\u0259tind\u0259 moderat\u0131rlar evd\u0259n i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qdan, b\u0259zi m\u0259zmunlar\u0131 g\u00f6r\u0259 bilm\u0259dikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, yersiz v\u0259 ya qaydalar\u0131 pozan postlar\u0131n silinm\u0259si v\u0259zif\u0259si s\u00fcni intellekt\u0259 malik olan robotlara tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Robot skeptikl\u0259ri insanlar\u0131n bu i\u015fl\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6nd\u0259 olacaqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Amma bu v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki karantin rejimi insanlar\u0131 m\u0259saf\u0259d\u0259n i\u015fl\u0259m\u0259k variant\u0131na daha rahat baxmaq hal\u0131na g\u0259tirib. Ekrandak\u0131 t\u0259limat\u00e7\u0131 v\u0259 ya m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7inin is\u0259 ger\u00e7\u0259k bir \u015f\u0259xs olmas\u0131na ehtiyac yoxdur, sad\u0259c\u0259 s\u00fcni intellektin real \u015f\u0259xs kimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259si v\u0259 davranmas\u0131 g\u0259r\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qlobal proqnozlar \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fan McKinsey \u015firk\u0259tinin 2017-ci ild\u0259ki hesabat\u0131nda AB\u015e-da i\u015f\u00e7il\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259 birinin 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r avtomatla\u015fd\u0131rma v\u0259 robotlarla \u0259v\u0259zl\u0259n\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin pandemiya kimi hadis\u0259nin h\u0259min proqnozun b\u00fct\u00fcn m\u00fcdd\u0259tl\u0259rini d\u0259yi\u015fdirm\u0259k potensial\u0131 var v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu texnologiyan\u0131n d\u00fcnyaya n\u0259 vaxt inteqrasiya edil\u0259c\u0259yi m\u0259s\u0259l\u0259si \u0259slind\u0259, insanlar\u0131n n\u0259 vaxt buna q\u0259rar ver\u0259c\u0259kl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zoe Thomas\/\/\/BBC Pandemiya d\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u0259rk\u0259n b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin h\u0259yat t\u0259rzi \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 olan robotlar\u0131n ba\u015f qald\u0131rmas\u0131n\u0131 insanlar\u0131n unutmas\u0131 ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. T\u0259hlil\u00e7il\u0259rin qeyd etdiyi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-4494","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-xarici"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4496,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4494\/revisions\/4496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}