{"id":45400,"date":"2021-08-15T02:44:16","date_gmt":"2021-08-14T22:44:16","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=45400"},"modified":"2021-08-15T02:47:19","modified_gmt":"2021-08-14T22:47:19","slug":"s%c9%99f%c9%99vi-qorculari-baki-qoculari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=45400","title":{"rendered":"S\u018fF\u018fV\u0130 QOR\u00c7ULARI \u2013 BAKI QO\u00c7ULARI"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cQor\u00e7u\u201d adl\u0131 b\u00f6l\u00fckl\u0259r v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r Qaraxanl\u0131 v\u0259 Monqol imperiyalar\u0131nda da m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Monqol qor\u00e7ular\u0131 xaqan\u0131 m\u00fchafiz\u0259 edirdil\u0259r. Eyni v\u0259zif\u0259ni C\u0259lairi qor\u00e7ular\u0131 da yerin\u0259 yetirirdil\u0259r. Qaraqoyunlularda qor\u00e7u v\u0259zif\u0259sinin oldu\u011funu bils\u0259k d\u0259, qor\u00e7ulardan ibar\u0259t qo\u015fun n\u00f6v\u00fcn\u00fcn m\u00f6vcudlu\u011fu bar\u0259d\u0259 informasiyaya malik deyilik. A\u011fqoyunlu qor\u00e7ular\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumata is\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tin s\u00fcqutundan t\u0259xmin\u0259n 150 il sonra yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u0259s\u0259rd\u0259 rast g\u0259lirik. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar onun do\u011frulu\u011funa \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131rlar. Lakin Sultan Uzun H\u0259s\u0259nin salnam\u0259\u00e7isi \u018fbu B\u0259kr Tehrani a\u011fqoyunlularla qaraqoyunlular aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n birini t\u0259svir ed\u0259rk\u0259n A\u011fqoyunlu s\u0259rk\u0259rd\u0259si A\u011fab\u0259y Qor\u00e7unun ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259:<\/strong> <strong><em>B\u0259z\u0259n bu s\u00f6z\u00fcn etimologiyas\u0131n\u0131 monqol dilind\u0259ki \u201cxor\u00e7in\u201d (zireh)s\u00f6z\u00fc il\u0259 izah edirl\u0259r. Lakin, fikrimizc\u0259, ist\u0259r \u201cxor\u00e7in\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 italyan dilind\u0259ki \u201cguardia\u201d (m\u00fchafiz\u0259), ingilis dilind\u0259ki \u201cguard\u201d (m\u00fchafiz\u0259), \u201cchurch\u201d (kils\u0259), rus dilind\u0259ki \u201c\u0445\u0440\u0430\u043d\u0438\u0442\u044c\u201d (qorumaq), \u201c\u0445\u043e\u0440\u043e\u043d\u0438\u0442\u044c\u201d (basd\u0131rmaq), \u201c\u043e\u0445\u0440\u0430\u043d\u0430\u201d (m\u00fchafiz\u0259) s\u00f6zl\u0259rinin m\u0259n\u015f\u0259yi t\u00fcrk dilind\u0259ki \u201cqoru\u201d, \u201cqoruq\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259, o is\u0259, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, \u201cqor\u201d (i\u015f\u0131q), \u201cxur\u201d (g\u00fcn\u0259\u015f) s\u00f6zl\u0259ri v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259slik simvollar\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"311\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Qizilbas.jpg\" alt=\"\" data-id=\"45401\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=45401\" class=\"wp-image-45401\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Qizilbas.jpg 200w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Qizilbas-193x300.jpg 193w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Qizilbas-96x150.jpg 96w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">S\u0259f\u0259vi qor\u00e7u<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"235\" height=\"312\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1585078883_21ac015043e3876c8b67d7dc0668c448.jpg\" alt=\"\" data-id=\"45402\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=45402\" class=\"wp-image-45402\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1585078883_21ac015043e3876c8b67d7dc0668c448.jpg 235w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1585078883_21ac015043e3876c8b67d7dc0668c448-226x300.jpg 226w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1585078883_21ac015043e3876c8b67d7dc0668c448-113x150.jpg 113w\" sizes=\"auto, (max-width: 235px) 100vw, 235px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Bak\u0131 qo\u00e7usu Musa<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/200px-Qocu_N\u0259c\u0259fqulu.jpg\" alt=\"\" data-id=\"45407\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/200px-Qocu_N\u0259c\u0259fqulu.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=45407\" class=\"wp-image-45407\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/200px-Qocu_N\u0259c\u0259fqulu.jpg 200w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/200px-Qocu_N\u0259c\u0259fqulu-150x113.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Bak\u0131 qo\u00e7usu N\u0259c\u0259fqulu<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>S\u0259f\u0259vil\u0259r imperiyas\u0131n\u0131n \u201cQor\u00e7ular\u201d t\u0259sisat\u0131 yerin\u0259 yetirdiyi funksiyalara v\u0259 keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Monqol imperiyas\u0131n\u0131n qor\u00e7ular\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn idi. Onlar\u0131n say\u0131na g\u0259linc\u0259, bu t\u0259\u015fkilat\u0131n 4.500, 5.000, 6.000, 6.700 v\u0259 ya 10.000 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcd\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u0259lumatlar m\u00f6vcuddur. S\u0259f\u0259vi qor\u00e7ular\u0131 y\u00fcks\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ke\u00e7ir, o d\u00f6vr\u00fcn b\u00fct\u00fcn silah n\u00f6vl\u0259rind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259yi, at \u00fcst\u00fcnd\u0259 v\u0259 piyada vuru\u015fma\u011f\u0131 bacar\u0131rd\u0131lar. Qor\u00e7ular \u00e7ox uzun b\u0131\u011flar\u0131 v\u0259 fiziki g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 se\u00e7ilirdil\u0259r. \u0130sg\u0259nd\u0259r b\u0259y M\u00fcn\u015fi yaz\u0131r ki, \u201cy\u00fcz qor\u00e7u h\u0259rb meydan\u0131nda min dig\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcy\u0259 b\u0259rab\u0259r say\u0131l\u0131rd\u0131\u201d. \u018fn \u015f\u00fcca\u0259tli \u00f6zb\u0259k xanlar\u0131ndan olan Ubeydullah Xorasan u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n birind\u0259 \u015eah I T\u0259hmasibin c\u0259mi bir qor\u00e7usunu qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u0259n kimi, qa\u00e7ma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck vermi\u015fdi. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/images-5-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-45403\" width=\"912\" height=\"1211\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/images-5-3.jpg 195w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/images-5-3-113x150.jpg 113w\" sizes=\"auto, (max-width: 912px) 100vw, 912px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Halbuki \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kimi fiziki m\u00fchafiz\u0259si, s\u00f6zs\u00fcz ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min olunmu\u015fdu. Y\u0259qin ki, m\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259r d\u0259 anlay\u0131rd\u0131lar ki, qor\u00e7u il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n sa\u011f \u00e7\u0131xmayacaqlar. Sonra n\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi, bunu bilmirik. Onlar xan\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259dakarl\u0131qla ir\u0259li at\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdular, yoxsa d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131n\u0131 t\u0259rk edib qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131lar?! B\u0259lli olan budur ki, q\u0131z\u0131lba\u015f bahad\u0131r\u0131 vahim\u0259 i\u00e7ind\u0259 aradan \u00e7\u0131xma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan xan\u0131 t\u0259qib edib q\u0131l\u0131nc z\u0259rb\u0259si il\u0259 onu yaralam\u0131\u015fd\u0131. Yaln\u0131z at\u0131n\u0131n daha s\u00fcr\u0259tli olmas\u0131 Ubeydullah xan\u0131 son anda \u00f6l\u00fcm\u00fcn c\u0259ngind\u0259n qurtarm\u0131\u015fd\u0131. Qor\u00e7ular\u0131n m\u0259n\u0259vi v\u0259 fiziki haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011fu bu epizoddan ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P.S.<\/strong> \u0130ctimai t\u0259zah\u00fcr kimi XIX \u0259srin ortalar\u0131ndan yay\u0131lm\u0131\u015f <strong>\u201cqo\u00e7u\u201d<\/strong>luq, z\u0259nnimizc\u0259, <strong>\u201cqor\u00e7u\u201d<\/strong>dan yaranm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Qrupunun \u00fczv\u00fc Araz \u015e\u0259hrili<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQor\u00e7u\u201d adl\u0131 b\u00f6l\u00fckl\u0259r v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r Qaraxanl\u0131 v\u0259 Monqol imperiyalar\u0131nda da m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Monqol qor\u00e7ular\u0131 xaqan\u0131 m\u00fchafiz\u0259 edirdil\u0259r. Eyni v\u0259zif\u0259ni C\u0259lairi qor\u00e7ular\u0131 da yerin\u0259 yetirirdil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":45405,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-45400","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45400"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45408,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45400\/revisions\/45408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/45405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}