{"id":45514,"date":"2021-08-16T03:25:49","date_gmt":"2021-08-15T23:25:49","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=45514"},"modified":"2021-08-16T03:25:53","modified_gmt":"2021-08-15T23:25:53","slug":"saklar-iskitl%c9%99r-turkdurl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=45514","title":{"rendered":"Saklar (\u0130skitl\u0259r) t\u00fcrkd\u00fcrl\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Saklar\u0131n &#8212; skuz, skif, iskit, masaget v\u0259 s. adlarla adland\u0131r\u0131laraq t\u00fcrkl\u0259rd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 orta \u0259srl\u0259r\u0259d\u0259k t\u00fcrkl\u0259r\u0259 Skif dey\u0259n avropal\u0131lar\u0131n m\u00fcrt\u0259ce hind (qara\u00e7\u0131)-Avropa v\u0259 Avrosentrizm n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin yanl\u0131\u015fl\u0131qlar\u0131d\u0131r. Saklar, \u0259slind\u0259 Sanq (sang) t\u00fcrkl\u0259rdir v\u0259 onlar\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 g\u0259l\u0259n\u0259kl\u0259ri t\u00fcrk g\u0259l\u0259n\u0259kl\u0259ridir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Sang-iqiqa, yanl\u0131\u015f olaraq \u015eumer, Midiya v\u0259 Albaniyan\u0131n q\u0259dim sakinl\u0259ri d\u0259 saklard\u0131r. Sak-o\u011fuzlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#171;Novosti Sibirskoy nauki&#187; t\u0259r\u0259find\u0259n yay\u0131nlanan bir informasiyan\u0131 diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q:<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>SB RAS Sitologiya v\u0259 Genetika \u0130nstitutunun aliml\u0259ri Almaniya, AB\u015e v\u0259 Fransadan olan h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Avrasiyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n Sak (\u0130skit) m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 haqq\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck genetik ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131 yekunla\u015fd\u0131r\u0131blar. M\u0259lum olub ki, Avrasiya \u00e7\u00f6l\u00fcn\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259n olan skifl\u0259r dig\u0259r xalqlara nisb\u0259t\u0259n bir -birin\u0259 daha yax\u0131nd\u0131rlar v\u0259 onlar\u0131n \u0259cdadlar\u0131 t\u00fcrk dilli xalqlara m\u0259nsubdurlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Nature Communications jurnal\u0131nda n\u0259\u015fr olunub.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Elm adamlar\u0131, eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l I minillikd\u0259, Qara d\u0259niz b\u00f6lg\u0259sind\u0259n Altaya q\u0259d\u0259r Avrasiya \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259 ya\u015fayan 96 n\u0259f\u0259rin s\u0259kkiz f\u0259rd v\u0259 mitokondrial DNT haqq\u0131nda genom m\u0259lumatlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Arxeoloji k\u0259\u015ffl\u0259rl\u0259 izl\u0259nil\u0259n D\u0259mir D\u00f6vr\u00fc Sak (\u0130skit) m\u0259d\u0259niyy\u0259t birg\u0259liyinin arxas\u0131nda genetik birliyin dayand\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avrasiyadak\u0131 \u0130skitl\u0259rin \u0259slind\u0259 f\u0259rqli xalqlara m\u0259nsub olmas\u0131na baxmayaraq, zaman ke\u00e7dikc\u0259 h\u0259r iki istiqam\u0259td\u0259 ged\u0259n gen ax\u0131n\u0131 bu xalq\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e7\u00f6l boyu birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Saklar\u0131n (\u0130skitl\u0259rin) m\u0259n\u015f\u0259yin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar iki \u0259sas komponenti ay\u0131rd edibl\u0259r: Ma\u011fara m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin xalqlar\u0131 (Tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn Avrasiya k\u00f6\u00e7\u0259ril\u0259ri) v\u0259 \u015e\u0259rqi Asiya xalqlar\u0131 (\u015eimali Sibir).<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130skitl\u0259rin n\u0259sill\u0259rin\u0259 g\u0259linc\u0259, genetik c\u0259h\u0259td\u0259n onlara \u0259n yax\u0131n olanlar, arxeoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n qaz\u0131lm\u0131\u015f \u0130skit m\u0259zarlar\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fayan m\u00fcasir populyasiyalard\u0131r. Q\u0259rbi \u0130skitl\u0259rin n\u0259slini Qafqaz v\u0259 Orta Asiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131 aras\u0131nda, \u015f\u0259rq saklar\u0131n\u0131 is\u0259 yaln\u0131z t\u00fcrkdilli xalqlar aras\u0131nda tapmaq olar (q\u0131p\u00e7aq dil qrupu). Sonuncu \u0259laq\u0259 ayr\u0131ca bir ara\u015fd\u0131rma t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Avrasiyada t\u00fcrk dill\u0259rinin yay\u0131lmas\u0131 daha \u0259vv\u0259l, eram\u0131z\u0131n 6 -c\u0131 \u0259srind\u0259n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcman etm\u0259k olar. \u0130skitl\u0259rin t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n etnogenezin\u0259 t\u0259sirini g\u0259l\u0259c\u0259k genetik t\u0259dqiqatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq olar.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Fedai.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Saklar\u0131n &#8212; skuz, skif, iskit, masaget v\u0259 s. adlarla adland\u0131r\u0131laraq t\u00fcrkl\u0259rd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 orta \u0259srl\u0259r\u0259d\u0259k t\u00fcrkl\u0259r\u0259 Skif dey\u0259n avropal\u0131lar\u0131n m\u00fcrt\u0259ce hind (qara\u00e7\u0131)-Avropa v\u0259 Avrosentrizm n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":45515,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-45514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45514"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45516,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45514\/revisions\/45516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/45515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}