{"id":4645,"date":"2020-04-23T01:54:30","date_gmt":"2020-04-22T21:54:30","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=4645"},"modified":"2020-04-23T01:54:34","modified_gmt":"2020-04-22T21:54:34","slug":"kolani-q%c9%99dim-turk-tayfasi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=4645","title":{"rendered":"Kolan\u0131-q\u0259dim t\u00fcrk tayfas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Faiq \u015e\u00fck\u00fcrb\u0259yli,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>tarix\u00e7i-etnoqraf, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>(\u0259vv\u0259li \u00f6t\u0259n saylar\u0131m\u0131zda)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Buruc k\u0259ndind\u0259n \u018fhm\u0259d L\u0259tif o\u011flu, \u0130bi\u015f Abdulla o\u011flu, \u00c7\u0131raql\u0131 k\u0259ndind\u0259n \u0130brahim \u018fs\u0259d o\u011flu, N\u0259sir \u018f\u015fr\u0259f o\u011flu, Paprav\u0259nd k\u0259ndind\u0259n H\u00fcseyn S\u0259lif o\u011flu, Qas\u0131m \u018fbd\u00fclk\u0259rim o\u011flu, Behbud M\u0259\u015f\u0259di Muradxan o\u011flu, Umudlu k\u0259ndind\u0259n Mahmud Bax\u015fal\u0131 o\u011flu, Xa\u00e7\u0131n D\u00f6rb\u0259ndli k\u0259ndind\u0259n R\u0259him M\u0259\u015f\u0259di \u0130smay\u0131l o\u011flu, \u018flia\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259n Balay M\u0259\u015f\u0259di Musa o\u011flu, \u015e\u0131xav\u0259nd k\u0259ndind\u0259n Kaz\u0131m \u00c7\u0131raq o\u011flu, S\u00fcleyman Bax\u015fal\u0131 o\u011flu, Qaraki\u015fi Qaytaran o\u011flu, S\u00fcleyman \u018fzim o\u011flu, B\u0259y\u0259ndik S\u0259f\u0259r o\u011flu, Allahverdi Haqverdi o\u011flu, S\u0131rxav\u0259nd k\u0259ndind\u0259n Oruc S\u0259rh\u0259d\u0259li o\u011flu, Tal\u0131\u015f Miki o\u011flu, \u0130mar\u0259t-Q\u0259rv\u0259nd k\u0259ndind\u0259n R\u00fcst\u0259m X\u0259lil o\u011flu, Q\u0131z\u0131ll\u0131-K\u0259ng\u0259rli k\u0259ndind\u0259n Salah M\u0259\u015f\u0259di \u0130sk\u0259nd\u0259r o\u011flu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolan\u0131lar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 \u0259razil\u0259r. 1828-ci il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259nb\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Qaraba\u011fda, Nax\u00e7\u0131vanda, \u0130r\u0259van \u0259yal\u0259tind\u0259 ya\u015fayan kolan\u0131 ell\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif adlarda \u00e7oxlu sayda ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri yaratm\u0131\u015flar. Nax\u00e7\u0131vanda, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, \u015eirvanda m\u0259skunla\u015fan kolan\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fcxt\u0259lif zamanlarda Qaraba\u011fdan k\u00f6\u00e7\u00fcb getmi\u015f v\u0259 h\u0259min yerl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn%3AANd9GcRWLRNbwX-JONDO_Yrrr8XLBkjCBSgn3b-6nAAmDO_ERh0l1AwU&amp;usqp=CAU\" alt=\"\u0417\u0415\u041c\u0424\u0418\u0420\u0410 \u0413\u0410\u0414\u0416\u0418\u0415\u0412\u0410\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar bir yerd\u0259n ba\u015fqa bir \u0259raziy\u0259 k\u00f6\u00e7 ed\u0259rk\u0259n yeni m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 yerl\u0259r\u0259 \u00f6zl\u0259rinin \u0259vv\u0259lki ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 vermi\u015fl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 eyni adl\u0131 k\u0259ndl\u0259r meydana g\u0259lmi\u015f, adlar qo\u015fala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 c\u0259rg\u0259lilik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri yaranm\u0131\u015fd\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Y.B. Yusifov v\u0259 S.K. K\u0259rimov &#171;Toponimikan\u0131n \u0259saslar\u0131&#187; kitab\u0131nda yaz\u0131rlar ki, b\u0259z\u0259n geni\u015f bir \u0259razid\u0259 ox\u015far toponiml\u0259r m\u00fc\u00e7ahid\u0259 olunur. Bel\u0259 eyni bir dil\u0259 m\u0259nsub toponiml\u0259r h\u0259m co\u011frafi m\u0259nz\u0259r\u0259nin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u0259halinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si (miqrasiyas\u0131) n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259lir. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycanda, Orta Asiyada, \u0130randa v\u0259 ba\u015fqa yax\u0131n \u0259razil\u0259rd\u0259 biri dig\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259r topoetnonim\u0259 v\u0259 oykonim\u0259 rast g\u0259linirs\u0259, dem\u0259li h\u0259min etnonimi da\u015f\u0131yan, yaxud oykoniml\u0259 \u00f6z ya\u015fay\u0131\u015f yerini adland\u0131ran etnos v\u0259 \u0259hali n\u0259 vaxtsa m\u00fc\u0259yy\u0259n bir \u0259razid\u0259n qism\u0259n yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259min ad\u0131 da yeni m\u0259sk\u0259nin\u0259 g\u0259tirmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, etnonim v\u0259 toponim, b\u0259dii sur\u0259td\u0259 des\u0259k, etnos il\u0259 birlikd\u0259 uzaq seyr\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 yay\u0131l\u0131r .<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/russian7.ru\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/1-462.jpg\" alt=\"\u041f\u0435\u0447\u0435\u043d\u0435\u0433\u0438 \u2014 \u043a\u0430\u043a\u0438\u043c\u0438 \u0431\u044b\u043b\u0438 \u043f\u0435\u0440\u0432\u044b\u0435 \u0432\u0440\u0430\u0433\u0438 \u0420\u0443\u0441\u0438 | \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0430\u044f \u0441\u0435\u043c\u0435\u0440\u043a\u0430\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>&#171;S\u0259yyar&#187; (miqrant) toponiml\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si xalq\u0131n etnik tarixini ayr\u0131d etm\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259 materiallar verir. C\u0259rg\u0259lilik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri \u00e7ox vaxt obyektl\u0259rin eyni adla adland\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n k\u00f6m\u0259k\u00e7i s\u00f6zl\u0259rl\u0259 (a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131, birinci-ikinci, b\u00f6y\u00fck-ki\u00e7ik v\u0259 s.) f\u0259rql\u0259ndirilm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n yaran\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n: Da\u011f Kolan\u0131 (Salyan rayonu), Kolan\u0131q\u0131\u015flaq (Siy\u0259z\u0259n rayonu) v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n D\u0259v\u0259\u00e7i (\u015eabran), Sabirabad, Salyan, \u015eamax\u0131, \u015eahbuz, Hac\u0131qabul, Siy\u0259z\u0259n, Yevlax, T\u0259rt\u0259r, K\u0259lb\u0259c\u0259r, Da\u015fk\u0259s\u0259n, Beyl\u0259qan rayonlar\u0131nda Kolan\u0131 adl\u0131 toponiml\u0259r, oykniml\u0259r m\u00f6vcuddur v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar birm\u0259nal\u0131 olaraq h\u0259min toponim v\u0259 oykoniml\u0259ri kolan\u0131larla \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 kolan\u0131 tayfas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif tir\u0259l\u0259ri ya\u015fay\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xanlar (G\u00f6yg\u00f6l) rayonu \u0259razisind\u0259, G\u0259nc\u0259 v\u0259 K\u00fcr\u0259k \u00e7aylar\u0131n\u0131n suayr\u0131c\u0131nda h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 1157 metr olan Kolan\u0131da\u011f m\u00f6vcuddur. Oronim Kolanda\u011f versiyas\u0131 alt\u0131nda da qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Da\u011f\u0131n ad\u0131 ke\u00e7mi\u015fd\u0259 burada kolan\u0131 tayfas\u0131na m\u0259xsus yaylaqlar\u0131n olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Bununla b\u0259rab\u0259r Goranboy rayonunun Tapqaraqoyunlu k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Kolanda\u011f, Kolan\u0131 d\u0259r\u0259si, T\u0259rt\u0259r (A\u011fd\u0259r\u0259-red.) rayonunun D\u0259mir\u00e7il\u0259r v\u0259 Umudlu k\u0259ndl\u0259ri \u0259razisind\u0259ki Umudlu Kolan\u0131s\u0131, Kolan\u0131 yataqlar\u0131, Qobustan rayonu \u0259razisind\u0259ki Kolan\u0131 tir\u0259si, Nax\u00e7\u0131vanda-A\u015fa\u011f\u0131 Q\u0131\u015flaq k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nan Kolan\u0131 kahas\u0131, ondan bir q\u0259d\u0259r k\u0259narda Kolan\u0131\u00e7ay hidronimi, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131ndak\u0131 Kolan\u0131 k\u0259ndi, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n \u00dc\u00e7m\u0259dzin Novobayazid q\u0259zalar\u0131ndak\u0131 Kolan\u0131 Aral\u0131q, Kolan\u0131l\u0131, Kolan\u0131q\u0131ran k\u0259ndl\u0259ri, \u0130r\u0259van \u0259yal\u0259tinin D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z nayih\u0259sind\u0259ki Kolan\u0131 k\u0259ndi, Vedi rayonundak\u0131 Kolan\u0131l\u0131 k\u0259ndi, Tiflis quberniyas\u0131n\u0131n Bor\u00e7al\u0131 q\u0259zas\u0131nda Kolan\u0131q\u0131ran oykonimi v\u0259 b. Kolan\u0131 tayfas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Toponiml\u0259r kolan\u0131lar\u0131n geni\u015f arealda ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir. Kolan\u0131 t\u00fcrk etnonimi il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00d6n v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada, \u0130randa, \u0130raqda, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Suriyada da etnoniml\u0259r m\u00f6vcuddur.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>X\u0130X \u0259srd\u0259 Cavad q\u0259zas\u0131nda 282 ail\u0259d\u0259n ibar\u0259t Kolan\u0131 eli ya\u015fay\u0131rd\u0131. Sonralar onlar m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015flar. M\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n Qaraba\u011fa h\u00fccumu zaman\u0131 Qaraba\u011f\u0131n elatlar\u0131n\u0131n bir qismi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 kolan\u0131lar k\u00f6\u00e7\u00fcb Nax\u00e7\u0131vanda, \u015eirvanda v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259zi ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n q\u0259na\u0259ti bel\u0259dir ki, bu k\u0259ndl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin \u0259halisinin soyk\u00f6k\u00fc Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yuxar\u0131da xat\u0131rlanan k\u0259ndl\u0259rin \u0259halisinin XV\u0130\u0130\u0130 y\u00fczild\u0259 Qaraba\u011fdan k\u00f6\u00e7\u00fcb getdikl\u0259ri ehtimal olunur. Bu k\u0259ndl\u0259rin yaranma-ya\u015fama tarixl\u0259rind\u0259 d\u0259 ox\u015farl\u0131q vard\u0131r. Hac\u0131qabul rayonunun Abdulyan inzibati \u0259razi vahidind\u0259 m\u00f6vcud olan Kolan\u0131 k\u0259ndi K\u00fcr \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259, \u015eirvan d\u00fcz\u00fcnd\u0259dir. K\u0259nd vaxt\u0131 il\u0259 Cavad q\u0259zas\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f kolan\u0131 tayfas\u0131na m\u0259nsub 71 ail\u0259nin Toyuqplov adl\u0131 q\u0131\u015flaq yerind\u0259 m\u0259skunla\u015fmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Salyan rayonunun Qaraba\u011fl\u0131 inzibati \u0259razi vahidind\u0259 m\u00f6vcud olan Kolan\u0131 k\u0259ndinin \u0259halisinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 ad\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi Qaraba\u011fl\u0131 k\u0259ndinin \u0259hallisinin Qaraba\u011fdan k\u00f6\u00e7\u00fcb getdikl\u0259ri ayd\u0131nla\u015f\u0131r. K\u0259ndin Qaraba\u011fl\u0131 adlanmas\u0131 bu \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan m\u0259lum b\u00f6lg\u0259nin ad\u0131 il\u0259 ili\u015fg\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0130X \u0259srd\u0259 Da\u011f Kolan\u0131 ad\u0131 il\u0259 Qu\u015f\u00e7u-\u015eamax\u0131 yolunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 ya\u015fayan kolan\u0131lar suyun olmamas\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n Pirsaat \u00e7ay\u0131n\u0131n sol sahilin\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259r\u0259k indiki k\u0259ndin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoymu\u015flar. Yerli \u0259hali ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini Arxapas\u0131 da adland\u0131r\u0131r. Oronim kolan\u0131 tayfas\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Siy\u0259z\u0259n rayonunun Yenik\u0259nd inzibati \u0259razi vahidin\u0259 daxil olan Kolan\u0131 k\u0259ndinin ke\u00e7mi\u015f ad\u0131 Kolan\u0131q\u0131\u015flaq olmu\u015fdur. Oronim kolan\u0131 tayfas\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yevlax rayonunun Malbin\u0259si \u0259razi vahidind\u0259 m\u00f6vcud olan Kolan\u0131 k\u0259ndinin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini A\u011fdam rayonunun Kolan\u0131 k\u0259ndind\u0259n g\u0259lmi\u015f ail\u0259l\u0259r qoymu\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kolan\u0131lar\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai, siyasi, m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus rolu olmu\u015fdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"225\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/image-5.jpeg\" alt=\"Kolan\u0131 Kendi - G\u00f6zel payiz menzeresi #Kolan\u0131Kendi... | Facebook\" class=\"wp-image-4646\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/image-5.jpeg 225w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/image-5-150x150.jpeg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/image-5-215x215.jpeg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faiq \u015e\u00fck\u00fcrb\u0259yli, tarix\u00e7i-etnoqraf, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru (\u0259vv\u0259li \u00f6t\u0259n saylar\u0131m\u0131zda) Buruc k\u0259ndind\u0259n \u018fhm\u0259d L\u0259tif o\u011flu, \u0130bi\u015f Abdulla o\u011flu, \u00c7\u0131raql\u0131 k\u0259ndind\u0259n \u0130brahim \u018fs\u0259d o\u011flu, N\u0259sir \u018f\u015fr\u0259f o\u011flu,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-4645","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4648,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4645\/revisions\/4648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}