{"id":46486,"date":"2021-08-26T03:26:52","date_gmt":"2021-08-25T23:26:52","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=46486"},"modified":"2021-08-26T03:26:56","modified_gmt":"2021-08-25T23:26:56","slug":"sah-ismayil-s%c9%99f%c9%99vi-v%c9%99-tur-%c9%99li-b%c9%99y-malkocoglu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=46486","title":{"rendered":"\u015eAH \u0130SMAYIL S\u018fF\u018fV\u0130 V\u018f TUR \u018fL\u0130 B\u018fY MALKO\u00c7O\u011eLU"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>1514-c\u00fc il avqustun 23-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Maku \u015f\u0259h\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u00c7ald\u0131ran d\u00fcz\u00fcnd\u0259 S\u0259f\u0259vi ordusu il\u0259 Osmanl\u0131 ordusu aras\u0131nda h\u0259lledici d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n biri ba\u015f vermi\u015fdir. Osmanl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Sultan S\u0259limin ordusunun say\u0131 100.000, q\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n say\u0131 is\u0259 40.000 n\u0259f\u0259r idi. S\u0259f\u0259vi m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin say\u0131 20.000 n\u0259f\u0259rd\u0259n art\u0131q deyildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 tarix\u00e7isi Riza Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u0131n <em>(&#171;Turkomans between Two Empires&#187;, s. 581)<\/em> \u0259s\u0259rind\u0259n: \u201c(Q\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n say\u0131) 20.000 n\u0259f\u0259r olsa da, onlar\u0131n h\u0259r biri sava\u015fda on d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcy\u0259 b\u0259rab\u0259r idi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6y\u00fc\u015f q\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n \u015fidd\u0259tli h\u0259ml\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f, \u00fcst\u00fcnl\u00fck uzun m\u00fcdd\u0259t S\u0259f\u0259vi c\u0259ngav\u0259rl\u0259rinin <em>(o d\u00f6vrd\u0259 S\u0259f\u0259vi s\u00fcvaril\u0259ri c\u0259ngav\u0259r adland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131)<\/em> t\u0259r\u0259find\u0259 olmu\u015fdur. V\u0259ziyy\u0259tin h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u011f\u0131r oldu\u011funu g\u00f6r\u0259n Sultan S\u0259lim sava\u015f meydan\u0131na \u00f6z\u00fcn\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lar\u0131n\u0131 \u2013 yeni\u00e7\u0259ril\u0259ri g\u00f6nd\u0259rdi. Lakin \u015fanl\u0131 yeni\u00e7\u0259ri d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri d\u0259 q\u0131z\u0131lba\u015f bahad\u0131rlar\u0131n\u0131n q\u0131l\u0131nc v\u0259 niz\u0259 z\u0259rb\u0259l\u0259ri alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. D\u0259h\u015f\u0259tli bir q\u0131r\u011f\u0131n ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Venesiyal\u0131 m\u00fc\u0259llif &nbsp;Giovanni Maria Angiolello (1452\u20131525) d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc bel\u0259 t\u0259svir edir <em>(Roger Savory: \u201c\u0130ran under the Safavids\u201d, s. 34)<\/em>: &#171;Adamlar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259f oldu\u011funu g\u00f6r\u0259n Sultan S\u0259lim geri \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. O, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131ndan qa\u00e7ma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131. Lakin bu kritik anda Sinan pa\u015fa \u00f6z\u00fcn\u00fc yetir\u0259r\u0259k \u0259mr etdi ki, toplar\u0131 ir\u0259li \u00e7\u0259kib bir-birin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 \u2013 h\u0259m yeni\u00e7\u0259ril\u0259r\u0259, h\u0259m d\u0259 q\u0131z\u0131lba\u015flara at\u0259\u015f a\u00e7s\u0131nlar. Toplar\u0131n \u2013 bu c\u0259h\u0259nn\u0259m ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n gurultusunu he\u00e7 vaxt e\u015fitm\u0259mi\u015f atlar qorxuya d\u00fc\u015f\u00fcb qa\u00e7ma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Q\u0131z\u0131lba\u015f s\u00fcvaril\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015fsalar da vahim\u0259l\u0259nmi\u015f heyvanlar\u0131 ram ed\u0259 bilm\u0259dil\u0259r. \u0130ddia edirl\u0259r ki, \u0259g\u0259r toplar\u0131n atlar\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n at\u0259\u015fi olmasayd\u0131, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, q\u0131z\u0131lba\u015f s\u00fcvaril\u0259ri b\u00fct\u00fcn ordunu m\u0259\u011flub edib q\u0131l\u0131ncdan ke\u00e7ir\u0259c\u0259kdil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/akincilar_6297.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-46487\" width=\"910\" height=\"685\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/akincilar_6297.jpg 320w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/akincilar_6297-300x226.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/akincilar_6297-150x113.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 910px) 100vw, 910px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp; \u015eah \u0130smay\u0131l S\u0259f\u0259vi bu d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak etmi\u015fdi. O, sava\u015f meydan\u0131nda osmanl\u0131lar\u0131n \u0259n q\u00fcvv\u0259tli p\u0259hl\u0259vanlar\u0131ndan olan Tur \u018fl\u0131 b\u0259y Malko\u00e7o\u011flu il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131. \u015eah bir q\u0131l\u0131nc z\u0259rb\u0259si il\u0259 Tur \u018fli b\u0259yi, faktiki olaraq, iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fc. Tur \u018fl\u0131 b\u0259yin qarda\u015f\u0131, c\u0259sur v\u0259 g\u00fccl\u00fc d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc \u018fli b\u0259y Malko\u00e7o\u011flu da bu sava\u015fda h\u0259lak oldu. Maraql\u0131d\u0131r ki, onlar\u0131n atas\u0131 Bal\u0131 b\u0259y Malko\u00e7o\u011flunun 1510-cu, 1513-c\u00fc v\u0259 ya 1514-c\u00fc ild\u0259 \u00f6ld\u00fcy\u00fc ehtimal edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sg\u0259nd\u0259r b\u0259y M\u00fcn\u015fi (1560\u20131634) yaz\u0131r <em>(\u201cD\u00fcnyan\u0131 b\u0259z\u0259y\u0259n Abbas\u0131n tarixi\u201d, s. 107)<\/em>: &#171;Rumun adl\u0131-sanl\u0131 dilav\u0259rl\u0259rind\u0259n v\u0259 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u015f\u00fcca\u0259tli \u015f\u0259xsl\u0259rind\u0259n olan Malko\u00e7o\u011flu Rum \u00e7\u0259rx\u00e7il\u0259rind\u0259n <em>(d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 ilk g\u00f6nd\u0259ril\u0259n d\u0259st\u0259nin \u00fczv\u00fc)<\/em> idi. Malko\u00e7o\u011flu h\u0259mi\u015f\u0259 rumlu komandirl\u0259r aras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259rifl\u0259y\u0259r\u0259k deyirdi: Qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259 \u015fahdan ba\u015fqa el\u0259 bir kims\u0259 yoxdur ki, m\u0259niml\u0259 c\u0259ng ed\u0259 bilsin. O, S\u00fcleyman \u015fanl\u0131 xaqanla vuru\u015fmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Rum \u015f\u00fcca\u0259tlil\u0259rinin aras\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131b o H\u0259zr\u0259ti d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u018fmirl\u0259rin naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131na baxmayaraq o H\u0259zr\u0259t at\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc, \u00f6z\u00fcn\u00fcn z\u00fclf\u00fcqar nisb\u0259tli heyd\u0259ri q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131 q\u0131n\u0131ndan s\u0131y\u0131r\u0131b el\u0259 bir q\u0259z\u0259bl\u0259 h\u0259ml\u0259 etdi ki, Malko\u00e7o\u011flu bu \u015fahan\u0259 h\u00fccumdan sars\u0131ld\u0131 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259y\u0259 macal tapmad\u0131. C\u0259sar\u0259t me\u015f\u0259sinin aslan\u0131 \u00f6z heyd\u0259ri qolunun g\u00fcc\u00fc il\u0259 el\u0259 bir z\u0259rb\u0259 endirdi ki, onun h\u0259m polad d\u0259bilq\u0259si, h\u0259m d\u0259 zirehli geyimi ikiy\u0259 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. H\u0259r iki l\u0259\u015fk\u0259rd\u0259n q\u0131\u015fq\u0131rt\u0131 qopdu, yuxar\u0131 al\u0259min m\u0259l\u0259kl\u0259ri o \u0259l\u0259 v\u0259 qola \u2013 af\u0259rin \u2013 dedil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Malko\u00e7o\u011flu n\u0259slinin \u0259sas\u0131n\u0131 XIV \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f, serbl\u0259rin Malkovi\u00e7 n\u0259slind\u0259n olan, \u0130slam dinini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k t\u00fcrkl\u0259rin t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7mi\u015f Malko\u00e7 b\u0259y qoymu\u015fdur. Malko\u00e7o\u011fullar\u0131 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdil\u0259r. 1389-cu il iyunun 15-d\u0259 t\u00fcrkl\u0259rl\u0259 serbl\u0259r aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f Kosovo d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 t\u00fcrk ordusunun sol cinah\u0131n\u0131n komandiri serb Malko\u00e7 b\u0259y idi. Bu sava\u015fda o, b\u00f6y\u00fck q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Malko\u00e7 b\u0259yin o\u011flu Mustafa b\u0259y d\u0259 Kosovo sava\u015f\u0131nda f\u0259rql\u0259nib serbl\u0259r\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259l\u0259r vurmu\u015fdu. Mustafa b\u0259y Malko\u00e7o\u011flu 1400-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131 il\u0259 \u018fmir Teymur aras\u0131nda m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"211\" height=\"238\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-13.jpg\" alt=\"\" data-id=\"46489\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=46489\" class=\"wp-image-46489\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-13.jpg 211w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-13-133x150.jpg 133w\" sizes=\"auto, (max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"709\" height=\"457\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1383936147_battle-of-chaldiran.jpg\" alt=\"\" data-id=\"46490\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1383936147_battle-of-chaldiran.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=46490\" class=\"wp-image-46490\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1383936147_battle-of-chaldiran.jpg 709w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1383936147_battle-of-chaldiran-300x193.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1383936147_battle-of-chaldiran-150x97.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1383936147_battle-of-chaldiran-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 709px) 100vw, 709px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Ay\u015feg\u00fcl K\u0131l\u0131c\u0131n <em>(\u201cMalko\u00e7o\u011flu Bal\u0131 b\u0259y v\u0259 m\u0259zar\u0131 haqq\u0131nda\u201d, s. 4)<\/em> m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Mustafa b\u0259yin Bal\u0131 b\u0259y, Murad b\u0259y, Mehmed b\u0259y v\u0259 Y\u0259hya pa\u015fa adl\u0131 d\u00f6rd o\u011flu olmu\u015fdur. \u015eah \u0130smay\u0131lla t\u0259kb\u0259t\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc uduzmu\u015f Tur \u018fli b\u0259yin atas\u0131 Bal\u0131 b\u0259y h\u0259min Y\u0259hya pa\u015fan\u0131n \u00f6vlad\u0131 idi. Bu n\u0259sild\u0259n olan dig\u0259r Bal\u0131 b\u0259y Malko\u00e7o\u011flu Y\u0259hyapa\u015fzad\u0259nin (1495\u20131555) obraz\u0131n\u0131 \u201cMalko\u00e7o\u011flu\u201d serial\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f t\u00fcrk aktyoru C\u00fcneyt Ark\u0131n, \u201cM\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m y\u00fcz il\u201d serial\u0131nda is\u0259 Burak \u00d6z\u00e7ivit canland\u0131rm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Bunu da qeyd etm\u0259yi vacib bilirik ki, h\u0259m yeni\u00e7\u0259ril\u0259r, h\u0259m d\u0259 Osmanl\u0131 ordusunun ak\u0131n\u00e7\u0131lar\u0131 <em>(h\u0259ml\u0259 d\u0259st\u0259l\u0259rinin d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri)<\/em> \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u2013 s\u0259rk\u0259rd\u0259lik m\u0259har\u0259tin\u0259, igidlik v\u0259 c\u0259sar\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l S\u0259f\u0259viy\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259yirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ard\u0131 var&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Qrupunun \u00fczv\u00fc Araz \u015e\u0259hrili&nbsp;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1514-c\u00fc il avqustun 23-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Maku \u015f\u0259h\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u00c7ald\u0131ran d\u00fcz\u00fcnd\u0259 S\u0259f\u0259vi ordusu il\u0259 Osmanl\u0131 ordusu aras\u0131nda h\u0259lledici d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n biri ba\u015f vermi\u015fdir. Osmanl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":46491,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-46486","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46486"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46492,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46486\/revisions\/46492"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/46491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}