{"id":4662,"date":"2020-04-23T09:58:54","date_gmt":"2020-04-23T05:58:54","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=4662"},"modified":"2020-04-23T09:58:59","modified_gmt":"2020-04-23T05:58:59","slug":"23-aprel-quba-soyqirimi-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=4662","title":{"rendered":"23 aprel Quba soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>23 aprel 1918-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r Qubada m\u00fcs\u0259lman \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti terror hadis\u0259si t\u00f6r\u0259tdil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>10 g\u00fcn davam ed\u0259n v\u0259h\u015filikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 3 mind\u0259n \u00e7ox dinc sakin q\u0259tl\u0259 yetirilib, 100-\u0259 q\u0259d\u0259r ev yand\u0131r\u0131l\u0131b, 125 k\u0259nd yerl\u0259-yeksan edilib.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p> Amazasp \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc d\u0259 qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rinin c\u0259za xarakteri da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizl\u0259tmirdi. Qubaya g\u0259li\u015finin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fc Amazasp qubal\u0131lar\u0131 C\u00fcm\u0259 m\u0259scidinin qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 meydana toplayaraq onlara t\u0259xmin\u0259n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259zmunda nitql\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir: \u201c<strong>M\u0259n \u0259sl\u0259n \u018frzurumdanam. Uzun m\u00fcdd\u0259t t\u00fcrkl\u0259rl\u0259 vuru\u015fmu\u015fam. M\u0259n erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131yam v\u0259 onun m\u0259nafel\u0259rinin m\u00fcdafi\u0259\u00e7isiy\u0259m. M\u0259n \u00f6z c\u0259za d\u0259st\u0259m il\u0259 bura sovet hakimiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n iki h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l burada \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f erm\u0259nil\u0259rin qisas\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f\u0259m. Sizin m\u00fcsib\u0259tiniz m\u0259n sabah da\u011fa qalxd\u0131qda (bu zaman \u0259lini toplar\u0131n durdu\u011fu da\u011fa t\u0259r\u0259f uzad\u0131r) ba\u015flayacaq. Sabah m\u0259n da\u011fa qalxaca\u011fam v\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri bombalayaraq b\u00fcn\u00f6vr\u0259sin\u0259d\u0259k yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n sil\u0259c\u0259y\u0259m. \u0130ndi m\u0259nim Digah v\u0259 Alpan k\u0259ndl\u0259rind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rim gedir. Sonra, sizl\u0259r\u0259 od vuraraq, \u00dc\u00e7g\u00fcn v\u0259 Kimil k\u0259ndl\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259y\u0259m, \u015eahda\u011fa \u00e7ataca\u011fam v\u0259 siz onda anlayacaqs\u0131n\u0131z ki, erm\u0259nil\u0259ri \u00f6ld\u00fcrm\u0259k n\u0259 dem\u0259kdir. M\u0259n buraya qayda-qanun yaratma\u011fa v\u0259 sovet hakimiyy\u0259ti qurma\u011fa yox, \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f erm\u0259nil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 sizd\u0259n qisas alma\u011fa g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f\u0259m\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Qubal\u0131lar\u0131n \u015fahidliyin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlara Qubada Sovet hakimiyy\u0259tinin tan\u0131nmas\u0131 t\u0259l\u0259bi il\u0259 ultimatum elan edildiyi zaman, \u201cQuba m\u00fcs\u0259lman\u0131, qat\u0131 bol\u015fevik\u201d M. C. Ba\u011f\u0131rov da Gelovani v\u0259 \u201ciki y\u0259hudi\u201d il\u0259 birlikd\u0259 \u00f6z h\u0259myerlil\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanm\u0131\u015fd\u0131. Sonralar Quba camaat\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Ba\u011f\u0131rovu Gelovaninin d\u0259st\u0259sind\u0259n olan bol\u015fevikl\u0259rin aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcr: gah onun m\u0259nzilind\u0259 yerli m\u00fcs\u0259lmanlar evl\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yerli erm\u0259ni qo\u00e7ular\u0131na haqq verirl\u0259r, gah da \u201cdoqquzuncu g\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlardan qar\u0259t edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn \u0259mlak Ba\u011f\u0131rovun evind\u0259n arabalara y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k Ayrapetovun n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r\u201d v\u0259 s.Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, sonuncu epizodu Mir C\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rov \u00f6z\u00fc d\u0259, lakin ba\u015fqa yozumda t\u0259sdiq edir: \u201cAmazasp\u0131n d\u0259st\u0259l\u0259ri bir h\u0259ft\u0259 b\u00fct\u00fcn Quba q\u0259zas\u0131nda az\u011f\u0131nl\u0131q etdikd\u0259n sonra qar\u0259t etdikl\u0259ri b\u00fct\u00fcn qiym\u0259tli \u0259\u015fyalar\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k Bak\u0131ya t\u0259r\u0259f h\u0259r\u0259k\u0259 etdil\u0259r. M\u0259n az qala diz \u00fcst\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259r\u0259k ondan yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f evl\u0259rin sahibl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ev \u0259\u015fyalar\u0131ndan n\u0259 is\u0259 qoparma\u011fa nail oldum. Al\u0131nan \u015feyl\u0259r paylanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn anbara y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin, h\u0259l\u0259 Amazasp\u0131n h\u00fccumuna q\u0259d\u0259r, Mir C\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rov Gelovani il\u0259 birlikd\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 yax\u0131n k\u0259ndl\u0259rd\u0259 inqilab komit\u0259l\u0259ri \u2013 revkomlar t\u0259\u015fkil edir, q\u0259za idar\u0259l\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irir, yerli Q\u0131z\u0131l Qvardiya yaratma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259zgi d\u0259st\u0259l\u0259rinin bol\u015fevikl\u0259r\u0259 h\u00fccumu Quba q\u0259zas\u0131nda Sovet hakimiyy\u0259tinin qurulmas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 son qoyur. Burada x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, yekdillikl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u201cqon\u015fu k\u0259ndl\u0259rd\u0259n olan l\u0259zgil\u0259rin\u201d girdiyini g\u00f6st\u0259r\u0259n qubal\u0131lardan f\u0259rqli olaraq, M.C.Ba\u011f\u0131rov \u201cQubaya h\u00fccumun\u201d t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 kimi konkret \u015f\u0259xsin \u2013 Quba q\u0259za \u00a0komissar\u0131 (g\u0259l\u0259c\u0259k Az\u0259rbaycan Parlamentinin \u00fczv\u00fc) \u00a0\u018fli b\u0259y Zizikskinin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir. Maraql\u0131d\u0131r ki, 1956-c\u0131 ild\u0259 M.C.Ba\u011f\u0131rovun m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 istintaq materiallar\u0131na \u0259sas\u0259n onun h\u0259l\u0259 1917-ci ilin fevral ay\u0131ndan Quba \u015f\u0259h\u0259rinin ikinci (y\u0259hudi) hiss\u0259sinin milis komissar\u0131 t\u0259yin olundu\u011fu v\u0259 bu t\u0259yinat\u0131n Quba q\u0259za komissar\u0131 \u018fli b\u0259y Zizikski t\u0259r\u0259find\u0259n edildiyi, h\u0259min ilin may ay\u0131ndan noyabr ay\u0131nad\u0259k is\u0259 Zizikskinin\u00a0 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi i\u015fl\u0259diyi g\u00f6st\u0259rilir. 1917-1918-ci ill\u0259rin k\u0259siyind\u0259 \u2013 Zizikski bol\u015fevizm v\u0259 Bak\u0131 Sovetinin antimilli rejimi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 m\u00f6vqeyin\u0259 ke\u00e7dikd\u0259, M.C.Ba\u011f\u0131rovun is\u0259 Bak\u0131 Sovetinin timsal\u0131nda m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin Qubada n\u00fcmay\u0259nd\u0259si rolunu \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc andan onlar\u0131n yollar\u0131\u00a0 ayr\u0131l\u0131r. Buradan ayd\u0131nd\u0131r ki, 1918-ci ilin aprel ay\u0131n\u0131n sonunda Zizikskinin d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Quba al\u0131nd\u0131qdan sonra Quba \u0130nqilab Komit\u0259si s\u0259drinin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi M.C.Ba\u011f\u0131rov n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 qala bilm\u0259zdi <strong>\u00a0(Solmaz R\u00fcst\u0259mova-Tohidi<\/strong>,  <strong><em>tarix elml\u0259ri doktoru, professor).<\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/img2.milli.az\/n\/03\/d\/http_95.86.135.60_bpictures_picture198863.jpg\" alt=\"Quba Soyq\u0131r\u0131m Memorial Xatir\u0259 Kompleksi bu ay istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>23 aprel 1918-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r Qubada m\u00fcs\u0259lman \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti terror hadis\u0259si t\u00f6r\u0259tdil\u0259r. 10 g\u00fcn davam ed\u0259n v\u0259h\u015filikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 3 mind\u0259n \u00e7ox dinc sakin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-4662","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4662"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4664,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4662\/revisions\/4664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}