{"id":4685,"date":"2020-04-24T08:27:13","date_gmt":"2020-04-24T04:27:13","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=4685"},"modified":"2020-12-06T17:00:47","modified_gmt":"2020-12-06T13:00:47","slug":"onlar-insanla-heyvan-arasinda-araliq-movqe-tuturlar-ikinci-dunya-muharib%c9%99sinin-gizlinl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=4685","title":{"rendered":"\u201cOnlar insanla heyvan aras\u0131nda aral\u0131q m\u00f6vqe tuturlar\u201d \u2013 \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin gizlinl\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>SSR\u0130-nin v\u0259 sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra d\u00fcnyan\u0131n geosiyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklik \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin m\u0259n\u015f\u0259yi, gedi\u015fi v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri m\u0259s\u0259l\u0259sini aktualla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/teleqraf.com\/\" rel=\"noreferrer noopener\">Teleqraf.com<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, x\u00fcsusil\u0259 \u00f6t\u0259n il \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131n 80 illiyi v\u0259 bu il fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 75-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r geni\u015f v\u00fcs\u0259t al\u0131b. Bu i\u015fd\u0259 \u0259sas f\u0259all\u0131\u011f\u0131 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n olan siyas\u0259t\u00e7il\u0259r g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Onlar m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131, gedi\u015fi v\u0259 bitm\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 prosesl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u00fclahiz\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir, SSR\u0130-nin \u00fcnvan\u0131na bir s\u0131ra ittihamlar ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, bildirilir ki, SSR\u0130 il\u0259 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc reyx aras\u0131nda imzalanan 10 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 bir-birin\u0259 h\u00fccum etm\u0259m\u0259k haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259nin (Molotov-Ribbentrop pakt\u0131) gizli b\u0259ndind\u0259 Pol\u015fan\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n il B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Ba\u015f naziri Boris Conson buna i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k bildirmi\u015fdi ki, Pol\u015fa 1939-cu ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u201cfa\u015fizm \u00e7\u0259kici il\u0259 kommunizm zindan\u0131\u201d aras\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovet ordusunun 1944-c\u00fc ild\u0259 SSR\u0130 s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xaraq daxil oldu\u011fu bir s\u0131ra \u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u2013 \u00c7exiyada, Bolqar\u0131standa, Rum\u0131niyada da bu \u0259m\u0259liyyatlara tamamil\u0259 f\u0259rqli yana\u015fmalar m\u00f6vcuddur.<br>Ancaq SSR\u0130-nin varisi olan m\u00fcasir Rusiya Federasiyas\u0131 da bu iddialar\u0131 cavabs\u0131z qoymur. Rusiya siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri, tarix\u00e7il\u0259ri, jurnalistl\u0259ri Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordunun i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordu olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 iddialar\u0131 aktiv sur\u0259td\u0259 inkar edirl\u0259r. Onlar h\u0259r v\u0259chl\u0259 bu iddialar\u0131 cavablay\u0131rlar. Rusiyada hesab edirl\u0259r ki, Q\u0259rb tarix\u00e7il\u0259ri v\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri korpusundan olan m\u00fcf\u0259tti\u015fl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0130kinci c\u0259bh\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini bil\u0259r\u0259kd\u0259n, m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 \u015fi\u015firdirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2020\/04\/22\/94193367_669618070524021_6754503351964008448_n.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Q\u0259rbd\u0259 hesab edirl\u0259r ki, m\u00fcharib\u0259nin q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259sini h\u0259m \u0130kinci c\u0259bh\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 anti-Hitler koalisiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin \u2013 AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n SSR\u0130-y\u0259 maddi k\u00f6m\u0259yi \u015f\u0259rtl\u0259ndirib. Bundan \u0259lav\u0259, nasist Almaniyas\u0131 v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n h\u0259rbi personal\u0131n\u0131n Hitler v\u0259 Stalinin totalitar rejiml\u0259rinin qurbanlar\u0131 oldu\u011fu, m\u0259cburiyy\u0259t alt\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edildiyi m\u00f6vqeyi Q\u0259ebd\u0259 aktiv \u015f\u0259kild\u0259 populyarla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu iddia \u015e\u0259rqi Avropan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 Vermaxt \u0259sg\u0259rl\u0259rinin m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u00fcnah\u0131 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti avtomatik olaraq aradan qald\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq Rusiya tarix\u00e7il\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259rin q\u0259r\u0259zsiz t\u0259hlili bu iddialar\u0131n a\u00e7\u0131q q\u0259r\u0259zliliyini v\u0259 faktlarla hiyl\u0259g\u0259rc\u0259sin\u0259 manipulyasiya edildiyini g\u00f6st\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Rusiya saytlar\u0131n\u0131n birind\u0259 d\u0259rc olunan m\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c1944-c\u00fc ilin iyununda \u2013 \u0130kinci c\u0259bh\u0259 a\u00e7\u0131lan zaman Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordu bir s\u0131ra m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar h\u0259yata ke\u00e7irir, sa\u011f sahil Ukraynan\u0131 azad edir, SSR\u0130-nin d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7ir v\u0259 1944-c\u00fc il yaz\u0131n ilk \u00e7a\u011f\u0131nda nasist Almaniyas\u0131n\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi olan Rum\u0131niyaya daxil olur. El\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Leninqrad\u0131n 900 g\u00fcnl\u00fck m\u00fchasir\u0259si aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 may ay\u0131nda sovet Kr\u0131m\u0131 nasist i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131ndan azad edilir. M\u0259hz Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordunun h\u0259rbi u\u011furlar\u0131 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin \u0130kinci c\u0259bh\u0259ni t\u0259l\u0259sik a\u00e7mas\u0131 v\u0259 Normandiya desant \u00e7\u0131xarmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rini \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u0130kinci c\u0259bh\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131 ciddi h\u0259rbi-strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131masa da, ciddi siyasi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdi. M\u00fctt\u0259fiql\u0259rin 1943-c\u00fc ild\u0259 \u015e\u0259rq c\u0259bh\u0259sind\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f ver\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcharib\u0259y\u0259 girm\u0259si h\u0259rbi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn olard\u0131. \u00c7\u00fcnki SSR\u0130 m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan etibar\u0259n onun b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 praktiki olaraq t\u0259kba\u015f\u0131na \u00e7\u0259km\u0259li olmu\u015fdu v\u0259 AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya 1943-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r k\u00f6m\u0259k ets\u0259ydi, bu k\u00f6m\u0259k art\u0131q hesab olunmazd\u0131. Ancaq n\u0259d\u0259ns\u0259 Q\u0259rb m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri bu k\u00f6m\u0259yi etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259smirdil\u0259r. Yaln\u0131z sovet silah\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hr\u0259ti v\u0259 c\u0259sar\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin yax\u0131nl\u0131qda olmas\u0131n\u0131n duyulmas\u0131, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc reyxin n\u0259h\u0259ng maddi v\u0259 \u0259razi resurslar\u0131 formas\u0131nda olan n\u0259h\u0259ng piroqdan b\u00f6y\u00fck bir dilim k\u0259sm\u0259k arzusu AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya liderl\u0259rini son m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 girm\u0259y\u0259 m\u0259cbur etdi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2020\/04\/22\/94067289_219415259348670_5176675613162864640_n.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Rusiya tarix\u00e7il\u0259ri bildirirl\u0259r ki, \u0130kinci c\u0259bh\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 mifl\u0259r x\u0259tti Sovet \u0130ttifaq\u0131na AB\u015e-dan maddi-iqtisadi yard\u0131m\u0131n h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 mifl\u0259 tamamlan\u0131r. \u201cBel\u0259 ki, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 borc icar\u0259si (lend-liz) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n yard\u0131m\u0131n \u00fcmumi h\u0259cmi 4%-d\u0259n \u00e7ox olmay\u0131b. M\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordunun istifad\u0259 etdiyi h\u0259rbi texnikan\u0131n v\u0259 silahlar\u0131n, geyim v\u0259 l\u0259vazimatlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n fabrik v\u0259 zavodlar\u0131nda istehsal olunurdu. \u00d6lk\u0259nin siyasi r\u0259hb\u0259rliyinin s\u0259ri\u015ft\u0259li siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Urala t\u0259xliy\u0259 edildi v\u0259 ilk h\u0259ft\u0259d\u0259n m\u0259hsullar c\u0259bh\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Proxorovka yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 Amerika \u201c\u015eerman\u201dlar\u0131 deyil, alman \u201cP\u0259l\u0259ng\u201dl\u0259ri v\u0259 \u201cPantera\u201dlar\u0131 il\u0259 sovet \u201cT-34\u201dl\u0259ri qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya idi. S\u0259mada is\u0259 \u201cU\u00e7an qala\u201d \u2013 V-17 deyil, \u201cLa\u201d, \u201c\u0130l\u201d v\u0259 ya \u201cYak\u201d seriyas\u0131ndan olan t\u0259yyar\u0259l\u0259r h\u00f6kmranl\u0131q edirdil\u0259r. Almanlar\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 salan \u201cKatyu\u015fa\u201d s\u0259hra raket artilleriya sisteml\u0259ri d\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarda deyil, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n h\u0259rbi zavodlar\u0131nda yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi istehsal\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131\u201d, \u2013 bu da iddialar\u0131n maddi-iqtisadi k\u00f6m\u0259k hiss\u0259sin\u0259 dair Rusiya bax\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>SSR\u0130-nin \u00fcnvan\u0131na ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n dig\u0259r bir m\u0259qam stalinizml\u0259 hitlerizmin eynil\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fcsair Rusiyada bunu da mif adland\u0131r\u0131rlar. \u201cMifl\u0259r seriyas\u0131 SSR\u0130 v\u0259 nasist Almaniyas\u0131n\u0131n siyasi rejiml\u0259rinin ox\u015far olmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin sovet v\u0259 alman \u0259sg\u0259rl\u0259rinin sovet d\u00f6vl\u0259tind\u0259 Stalin, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc reyxd\u0259 is\u0259 Hitler t\u0259r\u0259find\u0259n edil\u0259n \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131n qurban\u0131 olaraq qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si fikrinin aktiv sur\u0259td\u0259 ortaya qoyulmas\u0131 il\u0259 bitir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc reyxin liderl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq sovet siyasi r\u0259hb\u0259rliyi \u201c\u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259ri\u201d yaratmay\u0131b, insanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6l\u00fcm t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini aparmay\u0131b, qaz kameralar\u0131 v\u0259 krematoriyalarda on milyonlarla qad\u0131n, u\u015faq v\u0259 ya\u015fl\u0131lar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini t\u0259\u015fviq etm\u0259yib. Sovet h\u0259rbi-siyasi doktrinas\u0131na \u201cali irq\u201d n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cya\u015fay\u0131\u015f sah\u0259si\u201d bo\u015faltmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u015e\u0259rqi Avropan\u0131n slavyan \u0259halisinin fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 m\u0259hv edilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \u201cOst plan\u0131\u201dna b\u0259nz\u0259r bir \u015fey daxil deyildi. Alman \u0259sg\u0259rl\u0259ri SSR\u0130 \u0259razisin\u0259 qeyri-insani irqi n\u0259z\u0259riyy\u0259 il\u0259 silahlanm\u0131\u015f i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 kimi g\u0259ldil\u0259r. Bu n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 ruslar, ukraynal\u0131lar, belaruslar v\u0259 \u00e7oxmill\u0259tli sovet \u00f6lk\u0259sind\u0259 ya\u015fayan dig\u0259r xalqlar tamh\u00fcquqlu insanlar deyildil\u0259r. Onlar insanla heyvan aras\u0131nda aral\u0131q m\u00f6vqe tuturdular. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin \u0259sas hiss\u0259si t\u0259kc\u0259 \u201cSS\u201d\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deyil, h\u0259m d\u0259 alman ordusunun h\u0259rb\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n vicdan \u0259zab\u0131 \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n t\u00f6r\u0259dilirdi. N\u00fcrnberq Tribunal\u0131n\u0131n materiallar\u0131nda alman i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n SSR\u0130-nin m\u00fclki \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri \u00e7ox sayda zorak\u0131l\u0131q v\u0259 q\u0259tl hadis\u0259si qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Alman h\u0259rb\u00e7il\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq sovet \u0259sg\u0259rl\u0259ri \u00f6z v\u0259t\u0259nl\u0259rini, ail\u0259l\u0259rini, do\u011fma ocaqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdil\u0259r v\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcharib\u0259 \u0259dal\u0259tli xarakter da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Alman komandanl\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 \u0259razil\u0259rin sakinl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 talanlar\u0131 v\u0259 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fviq edirdi. Sovet h\u0259rbi komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 buna g\u00f6r\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k c\u0259zaya m\u0259hkum edirdil\u0259r\u201d, \u2013 bu da m\u00fcasir Rusiyan\u0131n tarix\u00e7i-siyas\u0259t\u00e7il\u0259rinin s\u00f6z\u00fcged\u0259n iddiaya ortaq bax\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2020\/04\/22\/94029617_1121857968178159_4891277445820317696_n.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ruslar hesab edirl\u0259r ki, m\u00f6vcud mifl\u0259rin d\u0259rin olmayan x\u00fclas\u0259si ham\u0131ya m\u0259lum olan tarixi faktlar\u0131n elementar yoxlamas\u0131na tab g\u0259tirmir. \u201cTarixi t\u0259fti\u015f etm\u0259k v\u0259 SSR\u0130-nin nasist Almaniyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 rolunu azaltmaq elmi deyil, tamamil\u0259 siyasi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 iki tarixin \u2013 elmi v\u0259 \u201csatq\u0131n q\u0131zlar siyas\u0259ti\u201dnin (bu ifad\u0259 A.Xazinin 1964-c\u00fc ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cSehrbazlar yax\u0131nl\u0131qda ya\u015fay\u0131r\u201d pyesind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Pyesd\u0259 \u201cGenetika \u2013 imperializmin satq\u0131n q\u0131z\u0131\u201d ifad\u0259si i\u015fl\u0259nir) m\u00f6vcud olmas\u0131 tezisini bir daha t\u0259sdiql\u0259yir\u201d, \u2013 bu da m\u00f6vcud m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcasir Rusiyan\u0131n vahid m\u00f6vqeyinin ifad\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, tarixin \u0259n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox insan itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f m\u00fcharib\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r s\u0259ngimir. N\u0259inki s\u0259ngimir, \u0259ksin\u0259, subyektiv ittihamlar\u0131n davam ed\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 bu m\u00fczakir\u0259l\u0259rin, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlar\u0131n daha da q\u0131z\u0131\u015faca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif<\/strong>: S\u0259xav\u0259t H\u0259mid\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SSR\u0130-nin v\u0259 sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra d\u00fcnyan\u0131n geosiyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklik \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin m\u0259n\u015f\u0259yi, gedi\u015fi v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri m\u0259s\u0259l\u0259sini aktualla\u015fd\u0131r\u0131b. Teleqraf.com&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22625,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-4685","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4685"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4687,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4685\/revisions\/4687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}