{"id":4694,"date":"2020-04-24T09:22:44","date_gmt":"2020-04-24T05:22:44","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=4694"},"modified":"2020-04-24T09:22:49","modified_gmt":"2020-04-24T05:22:49","slug":"humay-b%c9%99y-v%c9%99lib%c9%99yov-erm%c9%99ni-x%c9%99yan%c9%99tinin-qurbani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=4694","title":{"rendered":"Humay b\u0259y V\u0259lib\u0259yov: Erm\u0259ni x\u0259yan\u0259tinin qurban\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>Humay b\u0259y Qaraba\u011fda, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259lib\u0259yovlar soyuna m\u0259nsubdur. Bu soy \u00f6z ba\u015flan\u0131\u011f\u0131c\u0131n\u0131 Qat\u0131r\u00e7\u0131 Murad b\u0259yin ikinci o\u011flu V\u0259li b\u0259yd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. [ARDTA, fond 400, siyah\u0131 4, i\u015f1986, v.177.]<\/p>\n\n\n\n<p>Qat\u0131r\u00e7\u0131 Murad b\u0259yin ikinci o\u011flu V\u0259li b\u0259y 1795-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini molla yan\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. Sonra m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 oxumu\u015fdu. Mehdiqulu xan Sar\u0131cal\u0131-Cavan\u015fir\u0259 (hakimiyy\u0259t ill\u0259ri 1806-1822) xidm\u0259t etmi\u015fdi. Qaraba\u011f\u0131n b\u00f6y\u00fck m\u00fclk\u0259darlar\u0131ndan say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259li b\u0259yin \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u00fclk\u00fc, d\u00fckanlar\u0131, r\u0259iyy\u0259tl\u0259ri vard\u0131. Cavan\u015fir mahal\u0131nda Qarapirim, I K\u0259birli mahal\u0131nda Q\u0131l\u0131\u00e7ba\u011f\u0131 (Muradb\u0259yli), B\u0259rg\u00fc\u015fad mahal\u0131nda \u018fb\u00fclca adl\u0131 k\u0259ndl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259li b\u0259yin t\u00f6r\u0259m\u0259si V\u0259lib\u0259yov soyad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259li b\u0259yin G\u0259ray b\u0259y, \u018fli b\u0259y, \u018fhm\u0259d b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259ray b\u0259y V\u0259li b\u0259y o\u011flu 1818-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fulmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini molla yan\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. Sonra m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 oxumu\u015fdu. Rusca savad\u0131n\u0131 is\u0259 Q\u0259za m\u0259kt\u0259bind\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131. 14 dekabr 1846-c\u0131 ild\u0259n xidm\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259 n\u0259zar\u0259t\u00e7isi v\u0259zif\u0259sind\u0259n ba\u015flayaraq m\u0259murluq zirv\u0259sin\u0259 pill\u0259-pill\u0259 ucalm\u0131\u015fd\u0131. II d\u0259r\u0259c\u0259li d\u0259ft\u0259rxana xidm\u0259t\u00e7isi kimi Z\u0259ng\u0259zur sah\u0259sind\u0259 murov k\u00f6m\u0259k\u00e7isi olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259ray b\u0259y V\u0259lib\u0259yov 27 fevral 1847-ci ild\u0259 XII klas m\u00fclki m\u0259mur \u00e7ini alm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259ray b\u0259y B\u0259hm\u0259n mirz\u0259 Abbas mirz\u0259 o\u011flu Qovanl\u0131-Qacarla sava\u015fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f, Tambov vilay\u0259tin\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259ray b\u0259y G\u00fcll\u00fc xan\u0131mla ail\u0259 qurmu\u015fdu. Cahangir b\u0259y, Qambay b\u0259y, V\u0259li b\u0259y, Yusif b\u0259y, Humay b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131, S\u0259kin\u0259 xan\u0131m, M\u0259l\u0259k xan\u0131m, Min\u0259 xan\u0131m, \u015e\u0259k\u0259r xan\u0131m adl\u0131 q\u0131z\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Humay b\u0259y G\u0259ray b\u0259y o\u011flu V\u0259lib\u0259yov 1862-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini molla yan\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. Sonra m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 oxumu\u015fdu. Rusca t\u0259hsil g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. \u00c7ar ordusunda xidm\u0259t etmi\u015fdi. Poru\u00e7ik r\u00fctb\u0259si alm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Humay b\u0259y V\u0259lib\u0259yov Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i i\u015fl\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Humay b\u0259y V\u0259lib\u0259yov Az\u0259rbaycan\u0131n milli q\u0259hr\u0259manlar\u0131ndan biridir. 1905-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 vuru\u015fmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir M\u00f6hs\u00fcn N\u0259vvab yaz\u0131r: \u00ab\u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n sakini G\u0259ray b\u0259yin o\u011flu Humay b\u0259y erm\u0259nil\u0259rl\u0259 vuru\u015fan d\u0259st\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 idi. Humay b\u0259y mahir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc oldu\u011fundan camaata m\u00fcharib\u0259 aparma\u011f\u0131n \u00fcsullar\u0131n\u0131 t\u0259lim edirdi. Bir g\u00fcn bel\u0259c\u0259 t\u0259lim ke\u00e7\u0259rk\u0259n oraya bir kazak g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131. O, \u0259lini yuxar\u0131 qald\u0131raraq Humay b\u0259y\u0259 t\u0259zim edib ir\u0259li g\u0259ldi. Kazak Humay b\u0259yl\u0259 \u0259l tutduqdan sonra rusca ona dedi ki, bu tayfa (erm\u0259ni) n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu nahaq davan\u0131 sal\u0131b xalq\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0259sir. Humay b\u0259y ona dedi ki, erm\u0259nil\u0259r \u00f6zl\u0259ri bu davan\u0131 ba\u015flay\u0131blar, \u00f6zl\u0259ri d\u0259 c\u0259zas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu vaxt Humay b\u0259y geri d\u00f6nd\u00fc ki, t\u0259lim ke\u00e7diyi m\u00fcs\u0259lmanlara n\u0259 is\u0259 desin, bu zaman h\u0259min nam\u0259rd, m\u0259lun kazak Humay b\u0259yi arxadan g\u00fcll\u0259 il\u0259 vurub \u015f\u0259hid etdi. Kazak Humay b\u0259yi vuran kimi qa\u00e7\u0131b erm\u0259nil\u0259rin i\u00e7in\u0259 girdi. Sonradan m\u0259lum oldu ki, h\u0259min kazak erm\u0259ni imi\u015f\u00bb. [M. M. N\u0259vvab, 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman davas\u0131, Bak\u0131, 1993, 128 s\u0259h. s.91]<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Humay b\u0259y V\u0259lib\u0259yov 1905-ci ild\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015fdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu, jurnalist-etnoqraf<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Humay b\u0259y Qaraba\u011fda, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259lib\u0259yovlar soyuna m\u0259nsubdur. Bu soy \u00f6z ba\u015flan\u0131\u011f\u0131c\u0131n\u0131 Qat\u0131r\u00e7\u0131 Murad b\u0259yin ikinci o\u011flu V\u0259li b\u0259yd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. [ARDTA, fond 400,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4695,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-4694","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4694"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4696,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4694\/revisions\/4696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}