{"id":48291,"date":"2021-09-14T02:36:41","date_gmt":"2021-09-13T22:36:41","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=48291"},"modified":"2021-09-14T02:36:45","modified_gmt":"2021-09-13T22:36:45","slug":"o-f-nemanzad%c9%99-cinovnikl%c9%99rimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=48291","title":{"rendered":"\u00d6.F. Nemanzad\u0259: &#171;\u00c7inovnikl\u0259rimiz&#187;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnyada adi v\u0259 heyvani, amma t\u0259bii bir qayda vard\u0131r ki, o da h\u0259r v\u00fccud, h\u0259r \u015f\u0259xs, h\u0259r firq\u0259 v\u0259 h\u0259r mill\u0259tin \u00f6z xeyri, \u00f6z s\u0259lam\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259qiq\u0259t, \u00e7ox az filosof v\u0259 insana dost h\u0259kim vard\u0131r ki, m\u0259hz \u00fcmumun, \u00fcmumi n\u00f6vi-b\u0259\u015f\u0259rin n\u0259fini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutub ona g\u00f6r\u0259 \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n. Z\u0259man\u0259mizd\u0259, h\u0259l\u0259 ki, insanlar\u0131n \u0259ks\u0259ri, b\u0259lk\u0259 \u00fcmumi xudp\u0259r\u0259st, q\u0259r\u0259zkar, m\u0259nf\u0259\u0259tp\u0259rv\u0259r, n\u0259fslik qeydl\u0259rind\u0259n qurtarmam\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n on m\u0259d\u0259ni yerl\u0259rind\u0259n v\u0259 v\u0259h\u015fi yerl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r bax\u0131n\u0131z: c\u00fcml\u0259si ortada \u015fidd\u0259tl\u0259 axan \u201cm\u0259nf\u0259\u0259t\u201d selin\u0259 uyub getm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimi s\u0259y edir ki, \u00f6z mill\u0259tinin u\u015faqlar\u0131 t\u0259hsili-elm edib \u00f6z mill\u0259tin\u0259 xeyir versin. Kimi qeyr\u0259t edir ki, \u00f6z v\u0259t\u0259ninin, \u00f6z yerinin mal\u0131 r\u0259vac tap\u0131b k\u0259sbi-q\u00fcvv\u0259t etsin. Kimi iqdam edir ki, \u00f6z h\u00f6kum\u0259tin\u0259 canis\u00fcparan\u0259 xidm\u0259t edib \u00f6z m\u0259qam\u0131n\u0131 ucalts\u0131n. X\u00fclas\u0259, h\u0259r k\u0259s yax\u015f\u0131-yaman \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, \u00f6z\u00fcn\u0259, \u00f6z mill\u0259tin\u0259, \u00f6z v\u0259t\u0259nin\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259ti d\u0259ysin.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma\u2026 G\u0259liniz g\u00f6r\u0259k bizim b\u0259zi m\u00fcs\u0259lman \u00e7inovnikl\u0259ri: bu b\u0259dbaxtlar f\u0259dakaran\u0259, sadiqan\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin \u0259ksin\u0259, h\u0259r gun\u0259 \u00fcmidd\u0259n, xahi\u015fd\u0259n, h\u0259r n\u00f6v m\u0259nf\u0259\u0259td\u0259n m\u0259hrumdurlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu Allah\u0131n q\u0259z\u0259bl\u0259ri gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ki, bacard\u0131qlar\u0131 q\u0259d\u0259r dilsiz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n d\u0259risini soysun, qanlar\u0131n\u0131 sorsun v\u0259 bu x\u00fcluskaran\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin \u0259v\u0259zind\u0259 b\u0259lk\u0259 bir c\u00fczi m\u0259nf\u0259\u0259t\u0259 v\u0259 ya qullu\u011funun t\u0259r\u0259qqisin\u0259 nail olsunlar. Lakin bel\u0259 x\u00fcluslu xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u00fcqabil bir duzsuz \u201cmalades\u201dd\u0259n v\u0259 ya be\u015f q\u0259piklik pax\u0131r medaldan savay\u0131 \u0259ll\u0259rin\u0259 bir zad ke\u00e7ir\u0259 bilmirl\u0259r, bir m\u0259nf\u0259\u0259t g\u00f6r\u0259 bilmirl\u0259r. H\u0259tta el\u0259 \u00e7inovnikl\u0259rimiz var ki, gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ki, m\u00fcs\u0259lmanl\u0131\u011fa, m\u00fcs\u0259lmanlara bir z\u0259r\u0259r, bir t\u00f6hm\u0259t vursun, h\u00f6kum\u0259t\u0259 x\u00fcluskarl\u0131q g\u00f6st\u0259rsin, mill\u0259tini r\u0259zil v\u0259 h\u0259qir etsin. Bununla bel\u0259, \u201cm\u00fcs\u0259lmanl\u0131q\u201d ad\u0131 yen\u0259 onlar\u0131 h\u0259r n\u00f6v m\u0259nf\u0259\u0259td\u0259n m\u0259hrum edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ha deyirik ki, filank\u0259s on be\u015f ild\u0259n b\u0259ri qaz\u0131d\u0131r, pristavd\u0131r v\u0259 ya ba\u015f strajnikdir, bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 b\u0259lk\u0259 on be\u015f min dilsiz m\u00fcs\u0259lman\u0131 d\u00f6y\u00fcb h\u0259bsl\u0259r\u0259 sal\u0131blar. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n aras\u0131nda partiyabazl\u0131\u011f\u0131, quldurlu\u011fu, avaml\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxald\u0131b, q\u0259dim milli maarifimizi bel\u0259 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n k\u0259sibl\u0259r, m\u00fcst\u0259bid h\u00f6kum\u0259t\u0259 \u0259n m\u00fcst\u0259bidan\u0259, \u0259n zaliman\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i olublar. H\u00f6kum\u0259tin \u0259n \u00e7\u0259tin, \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li i\u015fl\u0259rini \u2013 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ziddin\u0259 olaraq, asanl\u0131qla g\u00f6r\u00fcbl\u0259r. Amma bunlarla b\u0259rab\u0259r, yen\u0259 duyuruq ki, filank\u0259s yen\u0259 pristav v\u0259 ba\u015f strajnikdir. Q\u0259r\u0259z, bizim x\u00fcluskar \u00e7inovnikl\u0259rin hallar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131nca d\u00fcnyada bunlardan b\u0259db\u0259xt, bunlardan arada qalm\u0131\u015f bir sinif g\u00f6r\u00fcnm\u0259yir; n\u0259 \u00f6zl\u0259ri m\u0259nf\u0259\u0259t g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, n\u0259 d\u0259 mill\u0259t\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259t verirl\u0259r. Bunlar adlar\u0131 m\u00fcs\u0259lman olmaq c\u0259h\u0259til\u0259 h\u00f6kum\u0259tin n\u0259z\u0259rind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz v\u0259 m\u0259nfur h\u0259miyy\u0259tsiz olmaqlar\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 d\u0259 mill\u0259tin yan\u0131nda \u00fcz\u00fcqara v\u0259 m\u00fcst\u0259hl\u0259kdirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir g\u00fcrc\u00fc v\u0259 ya erm\u0259ni \u00e7inovniki is\u0259 bu r\u0259zal\u0259td\u0259n, bu s\u0259fal\u0259td\u0259n uzaqd\u0131r: bunlar h\u00f6kum\u0259t\u0259 qanun dair\u0259sind\u0259 xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r yeri d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 \u00f6z mill\u0259tin\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259kd\u0259n, camaat i\u015fin\u0259, d\u0259rdin\u0259 qar\u0131\u015fmaqdan boyun qa\u00e7\u0131rm\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaxt olur ki, h\u00fcn\u0259r \u00f6z l\u0259yaq\u0259tli xidm\u0259ti say\u0259sind\u0259 h\u00f6kum\u0259tin n\u0259z\u0259ri-diqq\u0259tini c\u0259lb edib, h\u00fcsn-\u0259mniyy\u0259tini qazan\u0131r. Vaxt olur ki, mill\u0259tin \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li yaras\u0131n\u0131 sar\u0131b camaat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n m\u0259mnun edir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f6kum\u0259t v\u0259 mill\u0259tin\u0259 borclu oldu\u011funu \u00f6z v\u0259zif\u0259 v\u0259 xidm\u0259ti bitir, \u00d6z h\u00fcququnu tan\u0131y\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 n\u0259 mill\u0259tin\u0259 xidm\u0259t etdiyind\u0259n \u00f6tr\u00fc h\u00f6kum\u0259tin q\u0259hrin\u0259 d\u00fc\u00e7ar olur, n\u0259 d\u0259 h\u00f6kum\u0259t dair\u0259l\u0259rind\u0259ki m\u0259ns\u0259b v\u0259 h\u00fcquqdan m\u0259hrum qal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Budur ki, ha e\u015fidirik: erm\u0259ni arximandritl\u0259ri, incinerl\u0259ri, doktorlar\u0131, \u0259ks\u0259r erm\u0259ni qulluq\u00e7ular\u0131 mill\u0259tl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 c\u00fcrb\u0259c\u00fcr xeyirxahl\u0131qda, k\u00f6m\u0259k\u00e7ilikd\u0259 bulunurlar. Amma bizim m\u00fcs\u0259lman \u00e7inovnikl\u0259ri tamamil\u0259 bunlar\u0131n ziddin\u0259dir. Mill\u0259t\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259kd\u0259n, camaat i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fmaqdan o q\u0259d\u0259r ehtiyat edirl\u0259r ki, g\u00fcya h\u00f6kum\u0259t h\u0259min bunlar\u0131 tutub Sibir\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259kdir. V\u0259 ya m\u0259i\u015f\u0259t d\u0259rdind\u0259n o q\u0259d\u0259r qorxurlar ki, g\u00fcya qulluqdan \u00e7\u0131xan kimi ac\u0131ndan \u00f6l\u0259c\u0259kl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 bizim qulluq\u00e7ular\u0131n \u0259ks\u0259ri m\u0259rif\u0259tsiz b\u0259yl\u0259rd\u0259n, l\u0259yaq\u0259tsiz a\u011falardan, h\u0259miyy\u0259tsiz bir para i\u015fsiz qalanlardan ibar\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Budur ki, h\u0259r yerd\u0259 qulluq\u00e7ular\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259ri (\u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259shabi-h\u0259miyy\u0259td\u0259n olan qulluq\u00e7ular\u0131m\u0131z m\u00fcst\u0259snad\u0131r) ilandan qa\u00e7an kimi camaat i\u015find\u0259n, camaata k\u00f6m\u0259k etm\u0259klikd\u0259n qa\u00e7\u0131rlar. Mill\u0259tin d\u0259rdin\u0259, ehtiyac\u0131na qalan m\u0259clisl\u0259rimiz\u0259 bax\u0131n\u0131z, bax\u0131n\u0131z ki, orada o qanuni-\u015f\u0259ri olan bir m\u0259clisd\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00e7inovnikimiz var? H\u0259l\u0259 \u00e7inovnikl\u0259rimizin b\u0259zisi o q\u0259d\u0259r bih\u0259m\u0131yy\u0259t, biqeyr\u0259t v\u0259 binamus olurlar ki, mill\u0259t i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fmamaqdan \u00f6tr\u00fc \u00f6z m\u00fcs\u0259lman adlar\u0131n\u0131 \u00e7evirib\u2026 Alikonovi\u00e7. Raximovi\u00e7 edirl\u0259r v\u0259 bel\u0259likl\u0259, guya m\u00fcs\u0259lmanl\u0131q \u00e7irkini \u00fcstl\u0259rind\u0259n tullay\u0131rlar. \u00c7inovnikl\u0259rimizin bir qismi adlar\u0131n\u0131 \u00e7evirm\u0259yirl\u0259rs\u0259 d\u0259, milli m\u0259sl\u0259kl\u0259rini \u00e7evirib m\u00fcs\u0259lman m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rind\u0259n, m\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259tl\u0259rind\u0259n q\u0131rx f\u0259rs\u0259x uzaq qa\u00e7\u0131rlar, halbuki mill\u0259tin bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcnl\u0259rind\u0259 tarixi-milliyy\u0259mizin bu \u0259n h\u0259qar\u0259tli d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 \u00fcmumimizin, x\u00fcsusil\u0259 f\u00fcq\u0259ram\u0131z\u0131n maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fu bu f\u0259lak\u0259tli zamanlar\u0131nda h\u0259r k\u0259s: tacir, b\u0259y, a\u011fa, qulluq\u00e7u b\u0259q\u0259dri-q\u00fcvv\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b k\u00f6m\u0259k etm\u0259lidir, k\u00f6m\u0259k etm\u0259yi h\u0259r k\u0259s \u0259n birinci borcu, \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s insanl\u0131q v\u0259zif\u0259si bilm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00fclas\u0259, vaxt\u0131m\u0131z, v\u0259ziyy\u0259timiz bunu t\u0259qazai-\u0259mr edir ki, h\u0259r k\u0259s ki, d\u00f6vl\u0259ti, n\u00fcfuzu, q\u00fcdr\u0259ti, bacar\u0131\u011f\u0131 ola-ola \u015f\u0259ri v\u0259 ictimai olan milli i\u015fl\u0259rd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131r\u0131r, icmai-\u00fcmm\u0259tin, m\u0259nafei-h\u0259yati il\u0259 mill\u0259tin ziddin\u0259 r\u0259ftar edir, m\u0259nsub oldu\u011fu camaata xeyir vermir, bu kimil\u0259ri \u00f6zba\u015flar\u0131na buraxmay\u0131b h\u0259r n\u00f6v olsa, m\u0259cbur etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, camaat xeyrini, camaat d\u0259rdini n\u0259z\u0259r\u0259 als\u0131nlar v\u0259 mill\u0259t i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fs\u0131nlar. \u00d6zl\u0259rini, \u00f6z xeyirl\u0259rini, \u00f6z milli \u015f\u0259r\u0259fl\u0259rini, \u00f6z din v\u0259 namuslar\u0131n\u0131 tan\u0131s\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dcmidvar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u0130r\u015fad\u201d q\u0259zeti 26 dekabr, 1906. \u2116 293<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada adi v\u0259 heyvani, amma t\u0259bii bir qayda vard\u0131r ki, o da h\u0259r v\u00fccud, h\u0259r \u015f\u0259xs, h\u0259r firq\u0259 v\u0259 h\u0259r mill\u0259tin \u00f6z xeyri, \u00f6z<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48292,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-48291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48293,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48291\/revisions\/48293"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}