{"id":4856,"date":"2020-04-26T02:49:45","date_gmt":"2020-04-25T22:49:45","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=4856"},"modified":"2020-04-26T02:49:50","modified_gmt":"2020-04-25T22:49:50","slug":"pasinyanin-munhen-prinsipl%c9%99ri-erm%c9%99nistanin-qarabag-munaqis%c9%99sinin-nizamlanmasina-dair-yeni-movqeyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=4856","title":{"rendered":"Pa\u015finyan\u0131n \u201cM\u00fcnhen prinsipl\u0259ri\u201d &#8212; Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin nizamlanmas\u0131na dair yeni m\u00f6vqeyi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Redaksiyadan: Pa\u015finyan M\u00fcnhend\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 &#171;d\u0259rsd\u0259n&#187; n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u0259v\u0259zin\u0259 prinsipl\u0259r uydurma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Fedai.az bir t\u0259rc\u00fcm\u0259 material\u0131n\u0131 diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2020-ci il fevral ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan aras\u0131nda ictimai m\u00fczakir\u0259 oldu. Bu debatlara m\u00fcxt\u0259lif qiym\u0259tl\u0259r verildi v\u0259 bir \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259r m\u00fczakir\u0259 formas\u0131na (tarix\u0259 tez-tez istinad) diqq\u0259t yetirdil\u0259r. Dig\u0259rl\u0259ri bu m\u00fcbahis\u0259d\u0259 kimin &#171;qazanmas\u0131&#187; bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131lar. Erm\u0259nistanda m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin fikrinc\u0259, Pa\u015finyan qalib g\u0259ldi, Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 is\u0259 \u018fliyevin q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, dan\u0131\u015f\u0131qlardan sonra Pa\u015finyan nizamlanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 alt\u0131 madd\u0259 yay\u0131mlad\u0131 v\u0259 onlar\u0131 &#171;M\u00fcnhen prinsipl\u0259ri&#187; adland\u0131rd\u0131. Bu madd\u0259l\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1- Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycanla eyni \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131.<br>2-Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara t\u0259r\u0259fdard\u0131r, dan\u0131\u015f\u0131qlar olmadan m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br>3- He\u00e7 bir \u0259razi yoxdur, yaln\u0131z t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik zola\u011f\u0131 var: Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini \u0259ld\u0259n ver\u0259 bilm\u0259z.<br>4- M\u00fcnaqi\u015f\u0259ni bir v\u0259 ya iki h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259 h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil: dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 &#171;mikro inqilab&#187;, sonra &#171;mini inqilab&#187;, sonra ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r laz\u0131md\u0131r.<br>5- Problemin h\u0259r hans\u0131 bir h\u0259lli Erm\u0259nistan xalq\u0131, Qaraba\u011f xalq\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qbul olmal\u0131d\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 Qaraba\u011f bel\u0259 bir h\u0259ll yolu tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r.<br>6- Az\u0259rbaycan da bel\u0259 haz\u0131rl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259lidir. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259rbi h\u0259lli yoxdur. Kims\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259rbi yolla h\u0259ll olundu\u011funu s\u00f6yl\u0259s\u0259, Qaraba\u011f xalq\u0131 bunun \u00e7oxdan h\u0259ll olundu\u011funu dey\u0259c\u0259kdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistandak\u0131 Pa\u015finyan \u0259leyhdarlar\u0131 bu prinsipl\u0259ri t\u0259nqid edirl\u0259r. Bunu onun savads\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc oldu\u011funa inan\u0131rlar, onlara g\u00f6r\u0259 burada b\u0259zi vacib m\u0259qamlar \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r. Onlar h\u0259m\u00e7inin Pa\u015finyan\u0131n Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirm\u0259diyini deyirl\u0259r. Bu prinsipl\u0259rin x\u00fcsusil\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259vv\u0259lki hakimiyy\u0259tl\u0259rinin yana\u015fmas\u0131ndan f\u0259rqli olmad\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndi, bildirildi ki, Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si \u0259razi m\u00fcnaqi\u015f\u0259si deyil, \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 m\u00fcbariz\u0259sidir v\u0259 bu m\u00fcbariz\u0259 m\u0259cburidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131dan da cavab g\u0259ldi. \u0130lham \u018fliyev yaln\u0131z son abzasla raz\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancaq dig\u0259rl\u0259ri il\u0259 raz\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Ancaq \u00e7ox g\u00fcman ki, Pa\u015finyanla eyni \u015feyi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmurdu. \u0130lham \u018fliyevin a\u00e7\u0131qlamalar\u0131n\u0131n m\u0259zmununa \u0259saslanaraq, o, \u00e7ox g\u00fcman ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi yolla h\u0259ll olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 bu h\u0259ll yolunun Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259buledilm\u0259z oldu\u011funu bildirirdi. M\u00fcvafiq olaraq, Az\u0259rbaycan haz\u0131rda m\u00f6vcud olan m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llini (de-fakto) tan\u0131m\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidentinin \u00f6z\u00fc m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq m\u00fcharib\u0259d\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r, bu q\u0259rara yenid\u0259n bax\u0131b ba\u015fqa bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir. M\u0259n \u018fliyevi d\u00fczg\u00fcn ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u0259ms\u0259, \u0259slind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259rin he\u00e7 bir n\u00f6qt\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131qlar\u0131 yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha bir m\u0259qam var. Xat\u0131rlad\u0131m ki, bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini d\u0259rc etmi\u015fdi. Bu &#171;prinsipl\u0259r&#187; bir q\u0259d\u0259r gecikmi\u015f cavab olsa da, s\u0259n\u0259din cavab\u0131 saymaq olar, bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 el\u0259 d\u0259 \u00e7ox vaxt itirilm\u0259yib. Erm\u0259nistanda Pa\u015finyan tez-tez Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 t\u0259qdim etm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259nqid olunurdu. \u0130ndi o bunu etdi, amma ekspert v\u0259 siyasi dair\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n laz\u0131mi m\u00fcnasib\u0259t qazanmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi Pa\u015finyan\u0131n yuxar\u0131da t\u0259qdim olunan alt\u0131 madd\u0259lik siyah\u0131s\u0131ndak\u0131 m\u00f6vqeyini q\u0131saca t\u0259hlil etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Birinci m\u0259qam, d<\/strong>em\u0259k olar ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin tutdu\u011fu m\u00f6vqedir. M\u0259n bunu etibarl\u0131 bir arqument hesab edir\u0259m, \u00e7\u00fcnki Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131lmaq haqq\u0131nda Sovet qanununa uy\u011fun olaraq r\u0259smi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259 prosesi apar\u0131rd\u0131. Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n bu hala m\u0259h\u0259l qoyulmamas\u0131n\u0131n siyasi s\u0259b\u0259bl\u0259ri var (beyn\u0259lxalq s\u0259rh\u0259dl\u0259rin 1985-ci ild\u0259nk \u0130ttifaq respublikalar\u0131n\u0131n m\u00f6vcud s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin saxlanmas\u0131 bar\u0259d\u0259 raz\u0131la\u015fma).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130kinci m\u0259qam<\/strong> da bir yenilik deyil: h\u0259m Pa\u015finyan, h\u0259m d\u0259 s\u0259l\u0259fl\u0259ri deyibl\u0259r ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f olmadan m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, bu b\u0259ndin arxas\u0131nda Az\u0259rbaycanl\u0131 icmas\u0131n\u0131n da Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259 t\u0259msil olunaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir f\u0259rziyy\u0259 var. Dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n de-fakto \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc subyekti kimi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r, halbuki Az\u0259rbaycan icmas\u0131, dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 daxil olanda da bu m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki onlar Bak\u0131dan f\u0259rqli bir x\u00fcsusi m\u00f6vqe tutmayacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259qam<\/strong>, Pa\u015finyan m\u00fcst\u0259qillik bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259nqid edildi. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu da onun g\u00fcz\u0259\u015ftidir, amma bu m\u00fcst\u0259qillik m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft dem\u0259k deyil, dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft dem\u0259kdir. Bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259qiq\u0259t olmas\u0131, ayr\u0131 bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259n siyasi ekspert olmad\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259, diplomatiyan\u0131n inc\u0259likl\u0259rin\u0259 gir\u0259 bilm\u0259r\u0259m. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, Pa\u015finyan m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u0259b\u0259binin \u0259razi olmad\u0131\u011f\u0131, ancaq siyasi bir h\u0259ll yolu oldu\u011funa dair Erm\u0259nistan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u0259ld\u0259 r\u0259hb\u0259r tutur.<\/p>\n\n\n\n<p>Mikro \/ mini inqilablar il\u0259 ba\u011fl\u0131 <strong>d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u0259nd<\/strong>, bu g\u00fcn qar\u015f\u0131durman\u0131n n\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li, n\u0259 d\u0259 paket h\u0259llinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Bu o dem\u0259kdir ki, h\u0259r iki se\u00e7im \u00fc\u00e7\u00fcn Pa\u015finyan\u0131n etdiyi kimi onlar da etimad atmosferi yaratmal\u0131d\u0131rlar. Bu asan bir proses deyil v\u0259 buna bir \u00e7ox t\u0259dbirl\u0259r daxildir. M\u0259n bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, art\u0131q bu bar\u0259d\u0259 yazm\u0131\u015fam: Jurnalist s\u0259f\u0259rl\u0259ri m\u00fcbadil\u0259si &#8212; faydas\u0131 varm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Be\u015finci m\u0259qam<\/strong> &#8212; Pa\u015finyan \u0259vv\u0259lki b\u0259ndl\u0259rd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r\u0259 i\u015far\u0259 etdi ki, ham\u0131s\u0131 olmasa da, qism\u0259n ke\u00e7mi\u015fd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t\u0259 tam uy\u011fun g\u0259lir. Ancaq bir h\u0259ll \u00fc\u00e7\u00fcn iki \u015fey\u0259 ehtiyac var &#8212; Pa\u015finyan Az\u0259rbaycandan g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 \u018fliyev bu g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259ri verm\u0259y\u0259 haz\u0131r deyil. Pa\u015finyan birba\u015fa buna i\u015far\u0259 edir. \u018fslind\u0259, \u018fliyev \u00f6z imkanlar\u0131n\u0131 h\u0259dd\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir &#8212; Erm\u0259nistan \u00f6t\u0259n 27 ild\u0259 he\u00e7 zaman ultimatumu m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r (Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259ll variant\u0131 ultimatumdur).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Alt\u0131nc\u0131 m\u0259qam<\/strong>, m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 yekun vurur &#8212; ya g\u00fcc\u00fcn xaric edilm\u0259si, ya da dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 status-kvonun fiksasiyas\u0131. Formal olaraq, \u018fliyev, \u0259slind\u0259, bu \u015f\u0259rti q\u0259bul edib, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu di\u011f\u0259r m\u00fcdd\u0259alar \u00fc\u00e7\u00fcn giri\u015fdir, ilk \u00f6nc\u0259 is\u0259 mikro inqilablar \u00fc\u00e7\u00fcn bu qayda ilkin \u015f\u0259rtdir. Y\u0259ni m\u00fcharib\u0259 istisna olunarsa, yava\u015f-yava\u015f inam yaratmaq istiqam\u0259tind\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 sonra diqq\u0259tl\u0259 davam edil\u0259c\u0259kdir.\/\u041a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0423\u0437\u0435\u043b\/<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Redaksiyadan: Pa\u015finyan M\u00fcnhend\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 &#171;d\u0259rsd\u0259n&#187; n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u0259v\u0259zin\u0259 prinsipl\u0259r uydurma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Fedai.az bir t\u0259rc\u00fcm\u0259 material\u0131n\u0131 diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r&#8230; 2020-ci il fevral ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda Az\u0259rbaycan Prezidenti<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4856","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4856"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4857,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4856\/revisions\/4857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}