{"id":48780,"date":"2021-09-20T02:32:25","date_gmt":"2021-09-19T22:32:25","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=48780"},"modified":"2021-09-20T12:44:59","modified_gmt":"2021-09-20T08:44:59","slug":"mabqurtlasmanin-ilk-addimi-dilin-itirilm%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=48780","title":{"rendered":"Manqurtla\u015fman\u0131n ilk add\u0131m\u0131 dilin itirilm\u0259sidir"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Fransa koloniyalar\u0131n\u0131 t\u0259rk ed\u0259rk\u0259n onlardan 3 \u015fey t\u0259l\u0259b edirdi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> 1) R\u0259smi dil frans\u0131z dili olmal\u0131d\u0131r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> 2) Fransa t\u0259hsil sistemi qurulacaq; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>3) M\u0259d\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259ti, pul, maliyy\u0259 v\u0259 h\u00fcquq sistemi Fransan\u0131n dediyi kimi olacaq.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Ham\u0131 raz\u0131la\u015fd\u0131. Fransa bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 frans\u0131z dilini yaymaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. \u00c7\u00f6r\u0259k tapa bilm\u0259y\u0259n k\u0259ndlil\u0259r\u0259 d\u0259 frans\u0131z dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kitablar verildi v\u0259 frans\u0131z dilini \u00f6yr\u0259tm\u0259k imkan\u0131 verildi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Unutmay\u0131n, dil manqurtla\u015fman\u0131n ilk vasit\u0259sidir. Fransa, istifad\u0259 etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Seneqal, \u00c7ad, Niger, Qvineya, Kamerun, \u018flc\u0259zair, Tunis, Konqo v\u0259 Fildi\u015fi Sahili kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yeni frans\u0131z radio stansiyalar\u0131, kitablar, kanallar, jurnallar v\u0259 oyunlar yaratd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 indi frans\u0131z dilind\u0259 \u00f6lk\u0259nin ana dilind\u0259n daha yax\u015f\u0131 dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r (Eldar Ta\u011f\u0131yev, Fb).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>SSR\u0130 da\u011f\u0131lark\u0259n d\u0259 eyni \u00fcsluba \u0259l atd\u0131. Onsuz da ke\u00e7mi\u015f Rusiyada kommunist partiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idar\u0259edici orqan\u0131 hesab olunurdu. Siyasi B\u00fcro, Rusiya siyas\u0259tini t\u0259yin ed\u0259n ali orqan idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u00f6hn\u0259 Rusiya Yeni Rusiya olark\u0259n yeni MDB adl\u0131 birlik yaratd\u0131. Birlikd\u0259ki \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 yeni bir m\u00fcqavil\u0259 d\u0259 ba\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>8 dekabr 1991 -ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259d\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Madd\u0259 6.<\/strong> Birliyin \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri olan Strateji H\u0259rbi Sah\u0259 vahid m\u0259rk\u0259zd\u0259n qorunacaq, qurulan h\u0259rbi bazalar f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259c\u0259k v\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r onlara d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Madd\u0259 7.<\/strong> Birliy\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r, xarici siyas\u0259td\u0259, iqtisadiyyat, n\u0259qliyyat, rabit\u0259, g\u00f6mr\u00fck i\u015fl\u0259ri, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yi \u00f6hd\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Madd\u0259 9.<\/strong> Birliy\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda yarana bil\u0259c\u0259k probleml\u0259r d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259ll olunacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu m\u00fcqavil\u0259y\u0259 yeni m\u0259qal\u0259l\u0259r \u0259lav\u0259 edil\u0259 bil\u0259r v\u0259 ya m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259yi\u015fdiril\u0259 bil\u0259r.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Madd\u0259 12.<\/strong> Birliy\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Sovet Sosialist Respublikalar\u0131 \u0130ttifaq\u0131n\u0131n m\u00fcqavil\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259 sazi\u015fl\u0259l\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n beyn\u0259lxalq \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 z\u0259man\u0259t verirl\u0259r<strong> (Muzaffer \u00c7i\u00e7ek Fb).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>P.S. O c\u00fcml\u0259d\u0259n MDB-nin \u00fcnsiyy\u0259t dili kimi rus dili \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycanda artan rus dilli m\u0259kt\u0259bl\u0259r el\u0259 bu plan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Elnur S\u0259lim<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fransa koloniyalar\u0131n\u0131 t\u0259rk ed\u0259rk\u0259n onlardan 3 \u015fey t\u0259l\u0259b edirdi: 1) R\u0259smi dil frans\u0131z dili olmal\u0131d\u0131r; 2) Fransa t\u0259hsil sistemi qurulacaq; 3) M\u0259d\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259ti, pul,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48781,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-48780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48780"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48843,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48780\/revisions\/48843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}