{"id":49220,"date":"2021-09-24T03:13:52","date_gmt":"2021-09-23T23:13:52","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=49220"},"modified":"2021-09-24T23:27:08","modified_gmt":"2021-09-24T19:27:08","slug":"s%c9%99f%c9%99vi-simvolikasi-silsil%c9%99sind%c9%99n-simurq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=49220","title":{"rendered":"S\u018fF\u018fV\u0130 S\u0130MVOL\u0130KASI S\u0130LS\u0130L\u018fS\u0130ND\u018fN \u2013 S\u0130MURQ"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>S\u0259f\u0259vi simvollar\u0131ndan biri d\u0259 \u0259fsan\u0259vi Simurq qu\u015fudur. Bu r\u0259mz h\u0259m S\u0259f\u0259vi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid miniat\u00fcr v\u0259 xal\u00e7alarda, h\u0259m d\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259rin d\u00f6y\u00fc\u015f bayra\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda \u0259ks olunmu\u015fdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Astara rayonu \u015eiy\u0259k\u0259ran k\u0259nd sakini, orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259llimi Yunus Qulamovun evind\u0259 q\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n m\u0259\u015fhur bayraq ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u2013 S\u0259f\u0259vi \u0259l\u0259mi saxlan\u0131l\u0131r. H\u0259min \u0259l\u0259min birinci v\u0259 be\u015finci \u201cbarmaqlar\u0131\u201d qu\u015f ba\u015f\u0131 \u015f\u0259klind\u0259dir. Lakin bunlar adi qu\u015flar\u0131n ba\u015flar\u0131 deyil. Bir-birinin t\u0259krar\u0131 olan h\u0259r iki qu\u015fun di\u015fl\u0259ri vard\u0131r. Bu is\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, S\u0259f\u0259vi \u0259l\u0259minin \u0259sas elementl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz Simurq qu\u015fudur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49226\" width=\"925\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-3.jpg 284w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-3-150x93.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-3-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 925px) 100vw, 925px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259.<\/strong> <strong>\u015eiy\u0259k\u0259ran k\u0259ndinin ad\u0131 tal\u0131\u015f dilind\u0259 \u201c\u015fi\u0259 kon\u201d (\u015fi\u0259 evi) formas\u0131ndad\u0131r. Z\u0259nnimizc\u0259, Az\u0259rbaycan dilind\u0259ki \u201ckoma\u201d (ev), \u00e7uva\u015f dilind\u0259ki \u201cxume\u201d (hasar), ingilis dilind\u0259ki \u201chome\u201d (ev), tacik dilind\u0259ki \u201cxona\u201d (ev) v\u0259 tal\u0131\u015f dilind\u0259ki \u201ckon\u201d (ev) s\u00f6zl\u0259rinin m\u0259n\u015f\u0259yi eynidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Orta pars dilind\u0259 Simurqa \u201cSenmurv\u201d, tacik dilind\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 oldu\u011fu kimi \u201cSimurq\u201d deyilir. \u00d6zb\u0259k, qazax, tatar v\u0259 ba\u015fq\u0131rd mifl\u0259rind\u0259 o m\u00fcvafiq olaraq \u201cSemurq\u201d, \u201cSamur\u0131k\u201d, \u201cSemruq\u201d v\u0259 \u201cSamrau\u201d adlan\u0131r. \u201cSamrau\u201d (Simurq) ba\u015fq\u0131rd dastanlar\u0131n\u0131n \u0259sas obrazlar\u0131ndan biridir. G\u00fcn v\u0259 Ay onun h\u0259yat yolda\u015flar\u0131d\u0131r. Samraunun G\u00fcnd\u0259n Humay, Aydan is\u0259 Ayx\u0131lu adl\u0131 q\u0131zlar\u0131 vard\u0131r. Samrau \u00f6lk\u0259sind\u0259 b\u0259rab\u0259rlik v\u0259 qarda\u015fl\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. Orada insan insan\u0131 istismar etmir. Adamlar b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 \u015f\u00fcurlu yana\u015f\u0131rlar. He\u00e7 kim var-d\u00f6vl\u0259t sahibi olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc yoxdur. \u018fn a\u011f\u0131r c\u0259za v\u0259t\u0259nd\u0259n qovulmaqd\u0131r. S\u00f6zs\u00fcz ki, Samrau \u00f6lk\u0259si haqq\u0131nda mifl\u0259r, \u0259slind\u0259, q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rin ideal c\u0259miyy\u0259t bar\u0259d\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rind\u0259n do\u011fmu\u015fdur. N\u00fcfuzlu ba\u015fq\u0131rd tarix\u00e7isi Zakiryan Qalimyanovi\u00e7 Aminev hesab edir ki, q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259r Samrau ad\u0131 alt\u0131nda s\u0259man\u0131, g\u00f6y\u00fc n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdular.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49222\" width=\"915\" height=\"1424\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-5.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-5-193x300.jpg 193w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-5-96x150.jpg 96w\" sizes=\"auto, (max-width: 915px) 100vw, 915px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259.<\/strong> <strong>\u018fr\u0259b dilind\u0259 g\u00f6y\u0259, g\u00f6y q\u00fcbb\u0259sin\u0259 \u201cs\u0259ma\u201d deyilir. Ehtimal\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259, Samrau\u2013Semruq s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201crau\u201d\u2013\u201cruq\u201d hiss\u0259si is\u0259 \u0259r\u0259b dilind\u0259ki \u201cruh\u201d (ruh, can) v\u0259 \u201crauz\u0259\u201d (C\u0259nn\u0259t ba\u011f\u0131), rus dilind\u0259ki \u201cray\u201d (C\u0259nn\u0259t ba\u011f\u0131), ingilis dilind\u0259ki \u201cray\u201d (\u015f\u00fca), fars dilind\u0259ki \u201cru\u015f\u0259n\u201d (i\u015f\u0131ql\u0131), mordov dilind\u0259ki \u201criz\u201d (xo\u015fb\u0259xtlik) s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 eyni k\u00f6k\u0259 malikdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fikrimizc\u0259, Simurq s\u00f6z\u00fc v\u0259 Simurq qu\u015funun t\u0259sviri \u201cS\u0259mavi Ruh\u201d bar\u0259sind\u0259 dini t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn ifad\u0259 formalar\u0131d\u0131r. Xristianl\u0131qdak\u0131 \u00fc\u00e7 \u00fcqnumun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sif\u0259ti (hipostaz\u0131, \u015f\u0259xsi) olan \u201cM\u00fcq\u0259dd\u0259s Ruh\u201dun simvolunun g\u00f6y\u0259r\u00e7in olmas\u0131 onunla S\u0259f\u0259vil\u0259rin Simurq r\u0259mzi aras\u0131nda \u0259lav\u0259 bir b\u0259nz\u0259rlik yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49223\" width=\"911\" height=\"921\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-4.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-4-297x300.jpg 297w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-4-148x150.jpg 148w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/SEFEVI-SIMVOLIKASI-SIMURG-4-768x777.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 911px) 100vw, 911px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u201cQurani-K\u0259rim\u201din \u201cN\u0259hl\u201d sur\u0259sinin 102-ci ay\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq: \u201cDe: M\u00fcq\u0259dd\u0259s Ruh onu s\u0259nin R\u0259bbind\u0259n haqq olaraq t\u0259dric\u0259n nazil etmi\u015fdir ki, iman g\u0259tir\u0259nl\u0259ri sabitq\u0259d\u0259m etsin, m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn hiday\u0259t v\u0259 m\u00fcjd\u0259 olsun\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fh\u0259m\u0259nil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Simurqu qu\u015fa, Sasanil\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259 is\u0259 k\u00f6p\u0259y\u0259 ox\u015far varl\u0131q kimi t\u0259svir edirdil\u0259r. Sasanil\u0259rin gerbind\u0259 qanadl\u0131 k\u00f6p\u0259k t\u0259sviri olmu\u015fdur. Hesab edilir ki, h\u0259min qanadl\u0131 k\u00f6p\u0259k Simurq qu\u015fudur. Q\u0259dim slavyanlar is\u0259 qanadl\u0131 k\u00f6p\u0259k \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etdikl\u0259ri \u201cSimarql\u201d adl\u0131 mifoloji varl\u0131\u011fa tap\u0131n\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fski \u0259satirl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Qaf da\u011f\u0131nda ya\u015fayan xo\u015fb\u0259xtlik qu\u015fu Simurq yer \u00fcz\u00fcn\u0259 ya\u011f\u0131\u015f v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259t b\u0259x\u015f edir. Qaf da\u011f\u0131n\u0131 b\u0259z\u0259n Qafqaz (\u0259n uca zirv\u0259si \u2013 5642 metr), b\u0259z\u0259n is\u0259 Elburs da\u011flar\u0131 (\u0259n uca zirv\u0259si \u2013 5609 metr) il\u0259 eynil\u0259\u015fdirirl\u0259r. Qafqaz s\u0131ra da\u011flar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si Az\u0259rbaycana d\u00fc\u015f\u00fcr. H\u0259m\u00e7inin Elburs da\u011f\u0131n\u0131n da \u00fc\u00e7 hiss\u0259sind\u0259n biri \u2013 Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259dir. Qafqaz s\u0131ra da\u011flar\u0131n\u0131n \u0259n uca zirv\u0259sinin ad\u0131 Elbrusdur. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u0130ran\u0131n \u015fimal\u0131nda, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n is\u0259 c\u0259nubunda yerl\u0259\u015f\u0259n da\u011f silsil\u0259sinin Elburs ad\u0131 il\u0259 \u015eimali Qafqazdak\u0131 zirv\u0259nin Elbrus ad\u0131 bir-birin\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Elbrus da\u011f\u0131n\u0131 Qara\u00e7ay-balkarlar \u201cMingi tau\u201d (\u018fb\u0259di da\u011f), kabardinl\u0259r \u201cO\u015fxamaxo\u201d (Xo\u015fb\u0259xtlik da\u011f\u0131), ad\u0131geyl\u0259r \u201cKusxemaf\u201d (Xo\u015fb\u0259xtlik da\u011f\u0131) adland\u0131r\u0131rlar. Burada xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, tatar dilind\u0259ki Semruq s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201cruq\u201d hiss\u0259si il\u0259 mordov dilind\u0259ki \u201criz\u201d (xo\u015fb\u0259xtlik) s\u00f6z\u00fc aras\u0131nda, ola bilsin ki, do\u011fmal\u0131q vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Simurq qu\u015fu d\u00fcnyan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259kam\u00fcl\u00fcn\u00fc ifad\u0259 ed\u0259n, yerl\u0259 g\u00f6y\u00fc bir-birin\u0259 ba\u011flayan, b\u00fct\u00fcn dinl\u0259rd\u0259 v\u0259 xalqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin mifologiyas\u0131nda \u0259sas obrazlardan biri olan, \u201cT\u00f6vrat\u201dda, \u201c\u0130ncil\u201dd\u0259, m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u201cQurani-K\u0259rim\u201dd\u0259 xat\u0131rlanan \u201cH\u0259yat a\u011fac\u0131\u201d il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u0259zi r\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 is\u0259 onlar h\u0259tta eynil\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">P.S.<\/span><\/strong> <strong>\u201cH\u0259yat a\u011fac\u0131\u201d h\u0259m d\u0259 Tanr\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n se\u00e7ilmi\u015f v\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir missiya qoyulmu\u015f n\u0259sli, ail\u0259ni simvoliz\u0259 edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 qrupunun \u00fczv\u00fc Araz \u015e\u0259hrili<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259f\u0259vi simvollar\u0131ndan biri d\u0259 \u0259fsan\u0259vi Simurq qu\u015fudur. Bu r\u0259mz h\u0259m S\u0259f\u0259vi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid miniat\u00fcr v\u0259 xal\u00e7alarda, h\u0259m d\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259rin d\u00f6y\u00fc\u015f bayra\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda \u0259ks olunmu\u015fdur.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":49225,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-49220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49220"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49228,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49220\/revisions\/49228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}