{"id":49296,"date":"2021-09-25T02:51:11","date_gmt":"2021-09-24T22:51:11","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=49296"},"modified":"2021-09-25T02:51:16","modified_gmt":"2021-09-24T22:51:16","slug":"kagiz-uz%c9%99rind%c9%99-terrorcular-100-d%c9%99n-cox-krim-mus%c9%99lmani-ekstremizmd%c9%99-gunahlandirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=49296","title":{"rendered":"&#171;Ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 terror\u00e7ular&#187;. 100-d\u0259n \u00e7ox Kr\u0131m m\u00fcs\u0259lman\u0131 ekstremizmd\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131l\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>David Akselrod<\/strong><\/li><li><strong>BBC-nin Rusiya xidm\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Kr\u0131m\u0131n ilhaq\u0131ndan sonra Rusiyada terror qrupla\u015fmas\u0131 kimi tan\u0131nan, Ukraynada is\u0259 qanuni statusa malik olan &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri hakimiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qib olunma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 100-d\u0259n \u00e7ox adam\u0131 m\u00fctt\u0259himl\u0259r k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u0259 apar\u0131b \u00e7\u0131xaran hadis\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Atam\u0131-da-tutdular-\u0259rimi-d\u0259-qarda\u015f\u0131m\u0131-da\">&#171;Atam\u0131 da tutdular, \u0259rimi d\u0259, qarda\u015f\u0131m\u0131 da&#187;<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420641_dsc07970.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49301\" width=\"928\" height=\"522\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420641_dsc07970.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420641_dsc07970-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420641_dsc07970-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420641_dsc07970-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 928px) 100vw, 928px\" \/><figcaption>M\u0259ry\u0259m Kuku-A\u015f\u00e7\u0131, &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmaqda g\u00fcnahland\u0131r\u0131laraq h\u0259bs edilmi\u015f \u018fmir H\u00fcseyn Kukunun h\u0259yat yolda\u015f\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>2016-c\u0131 il oktyabr ay\u0131n\u0131n 11-d\u0259n 12-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Fatma \u0130smay\u0131lova m\u0259tb\u0259xd\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6rm\u0259li olmu\u015fdu. O, yuxuya ged\u0259nd\u0259 art\u0131q s\u0259h\u0259r 4 idi. C\u0259mi 2 saat sonra ail\u0259 qap\u0131ya d\u0259y\u0259n b\u0259rk z\u0259rb\u0259 s\u0259sin\u0259 oyanacaqd\u0131. G\u0259l\u0259nl\u0259r FTX \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Hasar\u0131 a\u015f\u0131b qap\u0131m\u0131z\u0131 q\u0131rd\u0131lar, \u00f6z \u00e7\u0259km\u0259l\u0259riyl\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131za soxuldular. Giri\u015f qap\u0131s\u0131n\u0131 birc\u0259 z\u0259rb\u0259yl\u0259 yerind\u0259n qopard\u0131lar &#8212; ya lom, ya da balyozla. C\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 saniy\u0259 sonrasa onlardan biri m\u0259n, R\u00fcst\u0259m v\u0259 \u00fc\u00e7 balaca u\u015fa\u011f\u0131m\u0131z yatan ota\u011f\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259pikl\u0259 a\u00e7\u0131b i\u00e7\u0259ri girdi&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min gec\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri bel\u0259 t\u0259svir ed\u0259n Fatman\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 R\u00fcst\u0259m \u0130smay\u0131lov \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fqan adam olub. Ali t\u0259hsili olsa da, \u00e7ox vaxt f\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259yib. Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ki\u00e7ik Kamenka q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 ictimai m\u0259kanlar\u0131n abadla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edib, u\u015faq bayramlar\u0131 v\u0259 dini t\u0259dbirl\u0259r t\u0259\u015fkil edib, he\u00e7 vaxt siyas\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq evl\u0259rin\u0259 edil\u0259n basq\u0131n \u0130smay\u0131lovlar \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z olmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u00c7oxlar\u0131 art\u0131q anlay\u0131rd\u0131 ki, ist\u0259nil\u0259n adam\u0131n dal\u0131nca g\u0259l\u0259 bil\u0259rl\u0259r,&#187; &#8212; Fatma bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Axtar\u0131\u015fdan sonra R\u00fcst\u0259m \u0130smay\u0131lovu dindirm\u0259y\u0259 apar\u0131blar, sonra m\u0259hk\u0259m\u0259 olub v\u0259 onun haqq\u0131nda h\u0259bs q\u0259rar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u018frim tutulandan sonra m\u0259nim v\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131n qeydin\u0259 atam \u018fnv\u0259r \u00d6m\u0259rov qald\u0131. Biz\u0259 h\u0259m maddi, h\u0259m m\u0259n\u0259vi dayaq oldu. H\u0259ft\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u0259ni Rostova, R\u00fcst\u0259min m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 apard\u0131 (<em>Rusiya Federasiyas\u0131 Cinay\u0259t Prosessual M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, antiterror \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 ilk instansiya olaraq dair\u0259 h\u0259rbi m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri bax\u0131r. 2014-c\u00fc ild\u0259 ilhaq olunmu\u015f Kr\u0131m \u015eimali Qafqaz DHM-in yurisdiksiyas\u0131ndad\u0131r<\/em>&nbsp;&#8212;<strong>&nbsp;BBC<\/strong>)&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Rostova n\u00f6vb\u0259ti gedi\u015fl\u0259rind\u0259 &#8212; Kr\u0131m k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fcn yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yol polisi \u018fnv\u0259r \u00d6m\u0259rovun ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131 saxlayaraq onun s\u0259n\u0259dl\u0259rini al\u0131b v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 saat qaytarmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420637_mediaitem120420635.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49297\" width=\"920\" height=\"518\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420637_mediaitem120420635.jpg 640w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420637_mediaitem120420635-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120420637_mediaitem120420635-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 920px) 100vw, 920px\" \/><figcaption>Fatma \u0130smay\u0131lova v\u0259 o\u011flu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>S\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n ora a\u011f r\u0259ngli &#171;Folksvagen&#187;d\u0259 m\u00fclki geyimli iki n\u0259f\u0259r g\u0259lib. Fatman\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlar h\u0259r hans\u0131 s\u0259n\u0259d t\u0259qdim etm\u0259d\u0259n \u00d6m\u0259rovu Ker\u00e7 DHM-n\u0259 aparacaqlar\u0131n\u0131 deyibl\u0259r. Qad\u0131n naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259nd\u0259 onu t\u0259hdid edibl\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Biri m\u0259n\u0259 t\u0259r\u0259f \u0259yilib dedi ki, bura bax, s\u0259nin ne\u00e7\u0259 ya\u015f\u0131n var? \u00c7ox a\u011f\u0131ll\u0131san? \u00c7ox dan\u0131\u015fsan, \u0259ll\u0259rini qandallay\u0131b generatora ba\u011flayacam&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra \u00d6m\u0259rovun hal\u0131 pisl\u0259\u015fib, t\u0259cili yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131r\u0131blar, amma onu x\u0259st\u0259xanaya aparma\u011fa icaz\u0259 verm\u0259yibl\u0259r, \u00f6z ma\u015f\u0131nlar\u0131na oturdub Ker\u00e7\u0259 t\u0259r\u0259f yola d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. Ancaq Fatma atas\u0131n\u0131 Ker\u00e7in n\u0259 polis idar\u0259sind\u0259, n\u0259 d\u0259 \u0130stintaq Komit\u0259sind\u0259 tapa bilib. Polisl\u0259rd\u0259n biri gizlic\u0259 ona deyib ki, atas\u0131n\u0131 FTX \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 saxlay\u0131b v\u0259 onu Ker\u00e7d\u0259 yox, Simferopolda axtarmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259nc qad\u0131n ora yollan\u0131b, h\u0259l\u0259 yoldayk\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 anas\u0131, qarda\u015f\u0131 v\u0259 qarda\u015f\u0131 arvad\u0131yla \u0259laq\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa da, he\u00e7 birin\u0259 z\u0259ng \u00e7atmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra \u00f6yr\u0259nib ki, s\u0259h\u0259r tezd\u0259n h\u0259m valideynl\u0259rinin, h\u0259m d\u0259 qarda\u015f\u0131n\u0131n evind\u0259 axtar\u0131\u015f ba\u015flay\u0131b, Simferopolda is\u0259 atas\u0131na qar\u015f\u0131 &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini yaratmaq ittiham\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. H\u0259min g\u00fcn qarda\u015f\u0131 Rizan\u0131 da h\u0259bs edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>18 iyun 2019-cu ild\u0259 Rostov HDM-i &#171;Hizb ut-T\u0259hrir&#187; \u00f6z\u0259yinin \u00fczv\u00fc olmaq ittiham\u0131yla R\u00fcst\u0259m \u0130smay\u0131lovu 13,5 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edib. \u0130l yar\u0131m sonrasa \u018fnv\u0259r v\u0259 Riza \u00d6m\u0259rovlara h\u00f6km oxunub &#8212; ataya 18, o\u011fula 13 il h\u0259bs c\u0259zas\u0131 k\u0259silib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fnv\u0259r \u00d6m\u0259rovun 60 ya\u015f\u0131 var, Fatma qorxur ki, atas\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131 h\u0259bsxanada sona \u00e7ats\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;M\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 himay\u0259 alt\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015fam &#8212; \u0259vv\u0259l atam\u0131n, sonra \u0259rimin himay\u0259si alt\u0131nda. R\u00fcst\u0259m h\u0259m i\u015fl\u0259yirdi, h\u0259m d\u00fckan-bazara gedirdi, h\u0259m ev tikirdi. \u0130ndi n\u0259 \u0259rim var, n\u0259 atam, n\u0259 d\u0259 qarda\u015f\u0131m. Evimiz d\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q qal\u0131b,&#187; &#8212; dey\u0259 Fatma \u015fikay\u0259tl\u0259nir.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fmalar\u0131n\u0131n h\u0259bsind\u0259n sonra o, ma\u015f\u0131n s\u00fcrm\u0259yi \u00f6yr\u0259nm\u0259li olub. \u0130ndi u\u015faqlar\u0131n\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 d\u0259, idman m\u0259\u015fql\u0259rin\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fc apar\u0131r. Ail\u0259ni doland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biznesl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flay\u0131b, ax\u015famlarsa sifari\u015fl\u0259 tort bi\u015firir. Anas\u0131 Lemara v\u0259 g\u0259linl\u0259ri Seviliyayla birlikd\u0259 onlar 8 u\u015fa\u011fa bax\u0131rlar. Ail\u0259d\u0259 ki\u015fi qalmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Bu-absurd-deyilmi\">&#171;Bu, absurd deyilmi?&#187;<\/h2>\n\n\n\n<p>&#171;Hizbut-T\u0259hrir \u0259l-\u0130slami&#187; partiyas\u0131 1953-c\u00fc ild\u0259 \u015e\u0259rqi Yerus\u0259limd\u0259, yerli \u015f\u0259ri\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sinin hakimi M\u0259h\u0259mm\u0259d Takiyuddin \u0259n-N\u0259bhani t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00fcn &#171;islam torpaqlar\u0131n\u0131&#187; t\u0259dric\u0259n birl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 unitar-teokartik d\u00f6vl\u0259t &#8212; Xilaf\u0259t yaratmaq partiyan\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di elan olunub.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120423779_7873cd5a-5202-4d6c-9d67-b4d0352dcb50.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49300\" width=\"926\" height=\"521\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120423779_7873cd5a-5202-4d6c-9d67-b4d0352dcb50.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120423779_7873cd5a-5202-4d6c-9d67-b4d0352dcb50-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120423779_7873cd5a-5202-4d6c-9d67-b4d0352dcb50-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120423779_7873cd5a-5202-4d6c-9d67-b4d0352dcb50-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 926px) 100vw, 926px\" \/><figcaption>8 oktyabr 2013-c\u00fc il. &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in Britaniyadak\u0131 r\u0259smi t\u0259mcil\u00e7isi Taci Mustafa, Niderlanddak\u0131 t\u0259msil\u00e7isi Okay Pala (soldan sa\u011fa) partiyan\u0131n beyn\u0259lxalq forumunda<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Rusiya illahiyyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7oxu qurumun ad\u0131 ke\u00e7\u0259n m\u0259lumatlar\u0131 h\u0259v\u0259ssiz \u015f\u0259rh edir. Bu m\u0259qal\u0259nin haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 BBC-nin Rusca xidm\u0259ti islam\u0131 ara\u015fd\u0131ran alt\u0131 aliml\u0259 \u0259laq\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Onlar\u0131n, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 messencer\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n mesajlar\u0131 oxuyub, ancaq ya he\u00e7 cavab yazmay\u0131b, ya cavab verm\u0259kd\u0259n imtina edib, ya da z\u0259ngl\u0259ri r\u0259dd edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131\u015fma zaman\u0131 aliml\u0259rd\u0259n biri boynuna al\u0131b ki, suallar\u0131 cavabland\u0131raca\u011f\u0131 halda &#171;m\u00fctl\u0259q yaranacaq&#187; probleml\u0259rd\u0259n ehtiyat edir, \u00e7\u00fcnki bu m\u00f6vzu &#171;\u00e7ox siyasil\u0259\u015fdirilib v\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 izl\u0259nir&#187;, haz\u0131rk\u0131 Rusiya qanunvericiliyi is\u0259 &#171;fikir azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n xeyrin\u0259 deyil&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyada &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in \u00fczvl\u0259ri uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259bs c\u0259zalar\u0131na m\u0259hkum edilirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Niy\u0259?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slam radikalizmi \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f islam\u015f\u00fcnas Rais S\u00fcleymanov deyir ki, &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in ideoloqlar\u0131 zorak\u0131 \u00fcsullar\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 des\u0259l\u0259r d\u0259, demokratik institutlar\u0131 k\u0259skin t\u0259nqid etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Qada\u011fan olunmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011fa, d\u00fcny\u0259vi hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131n\u0131 g\u00f6zd\u0259n salma\u011fa v\u0259 \u00f6z ideologiyas\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259y\u0259 fokslan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Se\u00e7kil\u0259r\u0259 qat\u0131lm\u0131rlar, onlar\u0131 t\u0259nqid edirl\u0259r, amma h\u0259m d\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 s\u00fclh yoluyla g\u0259lm\u0259k ist\u0259dikl\u0259rini b\u0259yan edirl\u0259r. Sual yaran\u0131r: bu, absurd deyilmi?&#187; &#8212; S\u00fcleymanov bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd ekspert onu da \u0259lav\u0259 edir ki, &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;\u00e7il\u0259r dig\u0259r partiyalar\u0131n \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda t\u0259bli\u011fat apard\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r, hesab edirl\u0259r ki, bu v\u0259 ya dig\u0259r \u00f6lk\u0259nin siyasi istebli\u015fmentin kritik \u00e7oxlu\u011fu onlar\u0131n t\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv\u00fc olandan sonra partiya hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyadan ba\u015fqa, bu t\u0259\u015fkilat \u00c7ind\u0259, \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7oxunda v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 qada\u011fan olunub. Partiyan\u0131n ictimai f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 qada\u011fa qoymu\u015f yegan\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259si Almaniyad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcleymanov deyir ki, buna t\u0259\u015fkilat \u00fczvl\u0259rinin k\u0259skin antisemit v\u0259 anti-\u0130srail ritorikas\u0131 s\u0259b\u0259b olub. Ancaq &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in Almaniyadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri sistematik \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qib olunmurlar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120581786_gettyimages-466241658.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49299\" width=\"923\" height=\"519\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120581786_gettyimages-466241658.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120581786_gettyimages-466241658-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120581786_gettyimages-466241658-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120581786_gettyimages-466241658-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 923px) 100vw, 923px\" \/><figcaption>Kopenhagen. &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in \u00fczvl\u0259ri \u00f6vladlar\u0131nda radikal bax\u0131\u015flar formala\u015fd\u0131rmaqda g\u00fcnahland\u0131r\u0131lan m\u00fcs\u0259lman atan\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131 ail\u0259nin \u0259lind\u0259n almaq bar\u0259d\u0259 Danimarka h\u00f6kum\u0259tinin q\u0259rar\u0131na etiraz edirl\u0259r<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Britaniyada t\u0259\u015fkilata qada\u011fa qoyma\u011fa 3 d\u0259f\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rilib. 2005-ci ild\u0259 Londonda ba\u015f vermi\u015f terror aktlar\u0131ndan sonra bu haqda h\u0259min d\u00f6n\u0259min Ba\u015f naziri Toni Bleyer dan\u0131\u015f\u0131b. 2010 v\u0259 2015-ci ill\u0259rin parlament se\u00e7kil\u0259ri \u00f6nc\u0259si Konservativl\u0259r Partiyas\u0131 bel\u0259 bir niyy\u0259ti oldu\u011funu a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Amma h\u0259r d\u0259f\u0259 h\u00f6kum\u0259t ekspertl\u0259ri qada\u011fa q\u0259rar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259sas tapa bilm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Rais S\u00fcleymanov qeyd edir ki, \u00fcmum\u0259n Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in f\u0259aliyy\u0259tini ya g\u00f6rm\u00fcrl\u0259r, ya da g\u00f6rm\u0259zliy\u0259 vurular, ancaq bu, partiyan\u0131n ideologiyas\u0131ndak\u0131 radikall\u0131\u011f\u0131 azaltm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Partiyan\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud konstutision qurulu\u015fu devirm\u0259k niyy\u0259tl\u0259rini a\u00e7\u0131q ifad\u0259 edirl\u0259r. D\u00fcnyan\u0131n ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259sind\u0259 bu, radikal ideologiya kimi t\u0259snif edil\u0259c\u0259k,&#187; &#8212; ekspert bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ka\u011f\u0131z-\u00fcz\u0259rind\u0259-terroristl\u0259r-yoxsa-radikal-islam\u00e7\u0131lar\">Ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 terroristl\u0259r, yoxsa radikal islam\u00e7\u0131lar?<\/h2>\n\n\n\n<p>Rusiyada &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;i Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 qada\u011fan edib &#8212; d\u00fcnya \u00fczr\u0259 bir \u00e7ox terror aksiyas\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015f &#171;\u018fl-Qaid\u0259&#187; v\u0259 &#171;\u018fl-Cihad&#187; qrupla\u015fmalar\u0131yla birlikd\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Siyasi ekstremiz \u00fczr\u0259 ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 Aleksandr Verxovski deyir ki, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 &#171;Hizb ut-T\u0259hrir&#187;in \u00fczvl\u0259rini h\u0259min q\u0259rardan d\u0259rhal sonra t\u0259qib etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar, 2004-c\u00fc ild\u0259s\u0259 art\u0131q r\u0259sm\u0259n c\u0259zaland\u0131r\u0131lanlar olub. \u0130lk h\u0259bs edil\u0259nl\u0259r \u0259sas\u0259n Moskva v\u0259 T\u00fcmend\u0259n olsalar da, tezlikl\u0259 Tatar\u0131stan v\u0259 Ba\u015fq\u0131rd\u0131stan &#171;Hizb ut-T\u0259hrir&#187;\u00e7il\u0259rin a\u015fkar edildiyi \u0259sas regionlar kimi tan\u0131n\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u0131m\u0131n Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n ilhaq\u0131na q\u0259d\u0259r partiya orda leqal f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. M\u00fcxt\u0259lif hesablamalara g\u00f6r\u0259, 2013-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn yar\u0131madada 10 min\u0259 yax\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olub, t\u0259\u015fkilat\u0131n mitinql\u0259rind\u0259 1,5 min\u0259 yax\u0131n adam i\u015ftirak edib. H\u0259r\u00e7\u0259nd el\u0259 o vaxt da &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;\u00e7il\u0259r \u015f\u00fcbh\u0259li reputasiyaya malik olublar v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 qeyri-leqal siyasi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 onlar\u0131 vaxta\u015f\u0131r\u0131 c\u0259rim\u0259l\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u0131m Tatarlar\u0131 Milli H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n f\u0259allar\u0131yla da bu partiyan\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00fcr\u0259kk\u0259b olub.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Aram\u0131zda ekzistensial fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 var. Biz hesab edirik ki, insanlar \u00f6zl\u0259rini ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 etnik m\u0259nsubiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 identifikasiya etm\u0259lidirl\u0259r. &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;\u00e7il\u0259rs\u0259 b\u0259yan edirl\u0259r ki, \u0259sas dini m\u0259nsubiyy\u0259tdir, milliyy\u0259t, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, vacib deyil,&#187;- milli h\u0259r\u0259kat\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri olan N\u0259riman C\u0259lal bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lhaqdan sonra h\u0259r ikisi qada\u011fan edilib &#8212; &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187; terror\u00e7u t\u0259\u015fkilat elan olunub, Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n milli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqan\u0131 olan M\u0259clisi is\u0259 Rusiya Ali M\u0259hk\u0259m\u0259si ekstremist qurum kimi tan\u0131yaraq, onlar\u0131n yar\u0131madadak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini qada\u011fan edib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259mi\u015f insanlara bel\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli c\u0259zalar verilm\u0259si do\u011fru deyil,&#187; &#8212; C\u0259lal bel\u0259 deyir v\u0259 \u0259lav\u0259 edir ki, h\u0259tta milli f\u0259allar aras\u0131nda da bu t\u0259qibl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r var.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u0131m m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n t\u0259qib olunmas\u0131n\u0131 hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u0259qdir edirl\u0259r. Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n Kr\u0131mdan olan deputat\u0131 Ruslan Balbek h\u0259bs edil\u0259nl\u0259ri Kr\u0131m tatar\u0131 kimliyini m\u0259hv etm\u0259k ist\u0259y\u0259n radikallar adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120421026_gettyimages-1206551464.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-49298\" width=\"931\" height=\"524\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120421026_gettyimages-1206551464.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120421026_gettyimages-1206551464-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120421026_gettyimages-1206551464-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/120421026_gettyimages-1206551464-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 931px) 100vw, 931px\" \/><figcaption>&#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in \u00fczv\u00fc oldu\u011fu g\u00fcman edil\u0259n be\u015f n\u0259f\u0259rin saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn FTX v\u0259 Rosqvardiyan\u0131n Bax\u00e7asaraydak\u0131 birg\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan kadrlar. \u0130ddiaya g\u00f6r\u0259, saxlananlar Kr\u0131m m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkilata c\u0259lb etm\u0259k v\u0259 terror ideologiyas\u0131n\u0131 yaymaqla m\u0259\u015f\u011ful olublar<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>&#171;Onlar\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi islama he\u00e7 bir aidiyyat\u0131 yoxdur. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bel\u0259 radikal \u00f6z\u0259kl\u0259r c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 Rusiyan\u0131n sabitliyin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 t\u00f6r\u0259dirl\u0259r,&#187; &#8212; Balbek &#171;R\u0130A Novosti&#187; agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bel\u0259 deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u0131m M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n Ruhani \u0130dar\u0259sinin (KMR\u0130) n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 eyni fikird\u0259dirl\u0259r. Kr\u0131m m\u00fcftisinin m\u00fcavini \u018fs\u0259dullah Bairov yar\u0131madada dini motivl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259qibin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyir. Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n siyasi t\u0259qibi bar\u0259d\u0259 ritorikan\u0131 is\u0259 o, &#171;k\u0259nardan s\u0131r\u0131nan isterika&#187; hesab edir.<\/p>\n\n\n\n<p>KMR\u0130 t\u0259msil\u00e7il\u0259ri deputat Balbekl\u0259 birlikd\u0259 &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;in t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Kr\u0131mda reabilitasiya m\u0259rk\u0259zi a\u00e7ma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131blar. M\u0259qal\u0259 d\u0259rc olunan ana q\u0259d\u0259r BBC bu ideyan\u0131n realla\u015f\u0131b-realla\u015fmamas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiya M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 M\u0259rk\u0259zi Ruhani \u0130dar\u0259si Kr\u0131m tatarlar\u0131 bar\u0259d\u0259 cinay\u0259t i\u015fl\u0259rini \u015f\u0259rh etm\u0259yib. BBC Rusiya m\u00fcftisinin M\u0259tbuat Xidm\u0259tin\u0259 sor\u011fu g\u00f6nd\u0259rib v\u0259 cavab g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u0131ml\u0131 v\u0259kil Emil Kurbedinov terrorizmd\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131lan h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 ilk t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259rd\u0259ndir. O \u00f6z m\u00fcv\u0259kkill\u0259rini &#171;ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 terror\u00e7ular&#187; adland\u0131r\u0131r, deyir ki, onlar he\u00e7 bir terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259yibl\u0259r; bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun, n\u0259 silaha, n\u0259 d\u0259 partlay\u0131c\u0131 madd\u0259y\u0259 toxunublar.<\/p>\n\n\n\n<p>2017-ci ild\u0259n etibar\u0259n istintaq terror madd\u0259l\u0259rin\u0259 hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k c\u0259hdi ittiham\u0131n\u0131 da \u0259lav\u0259 edir. Kurbedinov bunu daha b\u00f6y\u00fck absurd say\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 prosesl\u0259rind\u0259 kr\u0131ml\u0131lar &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;l\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini n\u0259 t\u0259sdiq, n\u0259 d\u0259 t\u0259kzib edirl\u0259r. Kurbedinovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlar bel\u0259 deyirl\u0259r: biz terror aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259mi\u015fik, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 terror\u00e7u deyilik.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Bu davran\u0131\u015f modeli imkan verm\u0259yib ki, istintaq insanlar\u0131 \u00f6z oyunlar\u0131na c\u0259lb edib ard-arda ox\u015far i\u015fl\u0259r qura\u015fd\u0131rs\u0131n,&#187; &#8212; v\u0259kil bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kurbedinov \u0259mindir ki, 2015-ci ild\u0259n b\u0259ri h\u00f6km s\u00fcr\u0259n \u015f\u0259xsi c\u0259zas\u0131zl\u0131q h\u0259m istintaq\u0131, h\u0259m d\u0259 bu proses\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 deqradasiyaya u\u011frad\u0131b. O deyir ki, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda islam\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259n, f\u0259al v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00f6vqeyi olan ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xs &#171;antiterror v\u0259rd\u0259n\u0259sinin&#187; alt\u0131nda qala bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kr\u0131m\u0131n-qaytar\u0131lmas\u0131na-g\u00f6r\u0259-medal\u0131\">&#171;Kr\u0131m\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259&#187; medal\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p>2015-ci il aprel ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi \u018fmir H\u00fcseyn Kuku i\u015f\u0259 getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259h\u0259r evind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b avtobus dayanaca\u011f\u0131na yollan\u0131b. Tini d\u00f6n\u0259nd\u0259 kims\u0259 onu k\u00fcr\u0259yind\u0259n it\u0259l\u0259yib, sonra ba\u015f\u0131na ard-arda z\u0259rb\u0259l\u0259r endirib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u018fmir H\u00fcseyn m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yib, ucadan q\u0131\u015fq\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Yoldan ke\u00e7\u0259n ma\u015f\u0131nlar dayan\u0131b, s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcb n\u0259 ba\u015f verdiyini, onu niy\u0259 d\u00f6yd\u00fckl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. \u00c7oxu onu \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131yan adamlar olub,&#187; &#8212; alt\u0131 il \u0259vv\u0259l ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259ni \u018fmir H\u00fcseynin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 M\u0259ry\u0259m Kuku-A\u015f\u00e7\u0131 bel\u0259 t\u0259svir edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259fl\u0259t\u0259n hadis\u0259 yerind\u0259 a\u011f r\u0259ngli &#171;Qazel&#187; peyda olub. H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isini ma\u015f\u0131n\u0131n arxa oturaca\u011f\u0131nda oturdub b\u00f6yr\u0259kl\u0259ri olan hiss\u0259y\u0259 ard-arda z\u0259rb\u0259l\u0259r endiribl\u0259r, adamlar\u0131n yola topla\u015fmas\u0131na g\u00f6r\u0259 onu g\u00fcnahland\u0131r\u0131blar. Sonra ma\u015f\u0131n Simferopola t\u0259r\u0259f yol al\u0131b, \u018fmir H\u00fcseyni dindirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn FTX-y\u0259 apar\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kuku uzun ill\u0259r yerli idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131: \u0259vv\u0259lc\u0259 Yalta \u015f\u0259h\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259nin k\u0259nd sovetind\u0259, sonra \u015f\u0259h\u0259r administrasiyas\u0131nda. O, paralel olaraq h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi kimi d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, Kr\u0131m\u0131n ilhaq\u0131na q\u0259d\u0259r m\u00fcs\u0259lman qad\u0131nlar\u0131n r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc il\u0259 \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdim\u0259k h\u00fcququnu m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdi. 2014-c\u00fc ild\u0259s\u0259 Kuku Kr\u0131m\u0131n insan haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 Kontakt Qrupunun h\u0259mt\u0259sis\u00e7isi olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Qrup iki Kr\u0131m tatar\u0131n\u0131n &#8212; 17 ya\u015fl\u0131 \u0130slyam Cepparovla 22 ya\u015fl\u0131 C\u00f6vd\u0259t \u0130slyamovun Kr\u0131m\u0131n Beloqor rayonunda yoxa \u00e7\u0131xmas\u0131ndan sonra yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu, ilk bel\u0259 hadis\u0259 deyildi. Kontakt Qrupu hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131yla kommunikasiya \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sis edilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/492C\/production\/_120423781_c7a74881-30b4-4ba5-a177-33c84739bb24.png\" alt=\"Yevpatoriya. Deportasiya qurban\u0131 olmu\u015f Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fcn\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f mat\u0259m mitinqi\" width=\"925\" height=\"520\"\/><figcaption>\u015e\u0259klin alt yaz\u0131s\u0131,Yevpatoriya. Deportasiya qurban\u0131 olmu\u015f Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fcn\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f mat\u0259m mitinqi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u018fmir H\u00fcseynin atas\u0131 Kamal Kuku xalq\u0131n deportasiya yerl\u0259rind\u0259n v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131tmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan Kr\u0131m Tatarlar\u0131 Milli H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n m\u0259\u015fhur veteranlar\u0131ndan olub. Bu f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 ilini sovet d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 ke\u00e7irib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259ry\u0259m deyir ki, qaynatas\u0131 Kr\u0131m\u0131n Rusiyaya birl\u0259\u015fdirilm\u0259sini sevincl\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131b, 2014-c\u00fc ilin aprel ay\u0131nda Rusiya M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin &#171;Kr\u0131m\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259&#187; medal\u0131yla t\u0259ltif olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fmir H\u00fcseyn Yaltada v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rd\u0259 tan\u0131nan biri olub. FTX \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131lar\u0131 h\u0259l\u0259 2014-c\u00fc ild\u0259 onu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259mi\u015fdil\u0259r. H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259siyl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan &#171;Aqora&#187; qrupunun, eyni zamanda Kukunun da v\u0259kili Aleksandr Popkovun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilhaqa q\u0259d\u0259r Ukrayna T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tinin zabiti olmu\u015f Aleksandr Kompaneytsev bu i\u015fd\u0259 x\u00fcsusi canf\u0259\u015fanl\u0131q g\u00f6st\u0259rirmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk dindirm\u0259d\u0259n sonra axtar\u0131\u015f aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u018fmir H\u00fcseyni yenid\u0259n Qaspraya qaytar\u0131blar. Saxlanma \u00fc\u00e7\u00fcn formal b\u0259han\u0259 &#171;Feysbuk&#187; v\u0259 &#171;Odnoklassnik&#187; sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 bir ne\u00e7\u0259 status olub. Amma buna g\u00f6r\u0259 he\u00e7 administrativ i\u015f d\u0259 a\u00e7\u0131lmay\u0131b. Evind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 kitab, noutbuk v\u0259 mobil telefonlar g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f6vb\u0259ti g\u00fcn FTX n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u018fmir H\u00fcseynl\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131b, telefonunu qaytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259yi t\u0259klif edib. Kuku b\u0259d\u0259nind\u0259ki a\u011fr\u0131lara g\u00f6r\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etdiyini, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun yerin\u0259 atas\u0131 Kamal Kukunun ged\u0259c\u0259yini deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259ry\u0259min s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcst\u0259ntiqin ota\u011f\u0131nda ata penc\u0259yinin d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259ki &#171;Kr\u0131m\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259&#187; medal\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b masan\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 ataraq &#171;Siz hakimiyy\u0259ti biab\u0131r edirsiz&#187; deyib. Sonra m\u00fcst\u0259ntiq binan\u0131n d\u0259hlizl\u0259rind\u0259 Kamal Kukunun ard\u0131nca qa\u00e7araq medal\u0131 ona qaytarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Amma qaynatam g\u00f6t\u00fcrm\u0259yib,&#187; M\u0259ry\u0259m deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>O\u011flu d\u00f6y\u00fcl\u0259nd\u0259n sonra atan\u0131n xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 ba\u015f verib v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ay sonra o v\u0259fat edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma FTX \u018fmir H\u00fcseyni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa m\u0259cbur etm\u0259k c\u0259hdl\u0259rind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259yib. Sonrak\u0131 alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 onu daha iki d\u0259f\u0259 bu quruma d\u0259v\u0259t edib m\u00fcxt\u0259lif adamlar haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259sini ist\u0259yibl\u0259r. \u018fmir H\u00fcseyn ancaq \u00f6z\u00fc haqq\u0131nda dan\u0131\u015fa bil\u0259c\u0259yini deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Axtar\u0131\u015f zaman\u0131 da \u018fmir H\u00fcseynd\u0259n bir n\u0259f\u0259r haqq\u0131nda soru\u015fmu\u015fdular, o cavab verm\u0259mi\u015fdi v\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131 demi\u015fdi ki, &#171;Onda terror\u00e7uluqda ittiham olunacaqsan&#187;. M\u0259hz bel\u0259 demi\u015fdi, \u00f6z qulaqlar\u0131mla e\u015fitmi\u015fdim. Dediyi kimi d\u0259 oldu&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>2016-c\u0131 ilin fevral\u0131nda \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131lar t\u0259krar Kukunun evin\u0259 g\u0259libl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259ry\u0259min s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u018fmir H\u00fcseyni yer\u0259 y\u0131x\u0131b qollar\u0131n\u0131 qandallay\u0131blar:<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Bu d\u0259f\u0259 x\u00fcsusi ciddi-c\u0259hdl\u0259 axtar\u0131\u015f apard\u0131lar. H\u0259r yer\u0259 baxd\u0131lar, h\u0259tta \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131lardan biri yarman\u0131 masan\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 t\u00f6kd\u00fc&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min g\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 Kuku h\u0259yat yolda\u015f\u0131na z\u0259ng vurub &#8212; &#171;sa\u011f oldu\u011funu dem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn&#187;. O g\u00fcnd\u0259n b\u0259ri o, h\u0259bsd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/AA52\/production\/_120420634_org_dsc02869.jpg\" alt=\"V\u0259kil Popkov m\u00fcv\u0259kkili Kukuyla dan\u0131\u015f\u0131r\" width=\"921\" height=\"518\"\/><figcaption>\u015e\u0259klin alt yaz\u0131s\u0131,V\u0259kil Popkov m\u00fcv\u0259kkili Kukuyla dan\u0131\u015f\u0131r<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>&#171;Aqora&#187;n\u0131n v\u0259kili Popkov FTX \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131s\u0131 Kompaneytsevin bu i\u015fd\u0259ki rolunu &#171;\u015f\u0259xsi vendetta&#187; hesab edir. V\u0259kilin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 ittiham t\u0259r\u0259finin \u0259sas \u015fahidi m\u0259hz bu \u015f\u0259xs olub, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7in\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259qibl\u0259r m\u0259hz onun yazd\u0131\u011f\u0131 raportlardan sonra ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fmir H\u00fcseynin 2015-ci ilin aprel ay\u0131nda onu d\u00f6y\u0259nl\u0259ri m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb etdirm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri d\u0259 onun i\u015fin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n olub. Onda Popkov m\u00fcv\u0259kkilin\u0259 repressiya t\u0259hl\u00fck\u0259si bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdar edib, amma h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi m\u00fcbariz\u0259 aparmaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>BBC Aleksandr Kompaneytsevl\u0259 \u0259laq\u0259 saxlaya bilm\u0259yib. M\u0259qal\u0259 d\u0259rc olunan ana q\u0259d\u0259r FTX-nin ictimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r m\u0259rk\u0259zi sor\u011fuya cavab verm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ilin iyun ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 \u018fmir H\u00fcseyn Kukuya 12 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum etm\u0259 c\u0259zas\u0131 verib. Bir il sonra bu q\u0259rar\u0131 Apellyasiya M\u0259hk\u0259m\u0259si d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"\u0130st\u0259yir-lap-\u00e7ay\u00e7\u0131-olsun\">&#171;\u0130st\u0259yir, lap \u00e7ay\u00e7\u0131 olsun&#187;<\/h2>\n\n\n\n<p>&#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187;l\u0259 \u0259laq\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunanlar\u0131n ham\u0131s\u0131na uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259bs c\u0259zalar\u0131 verils\u0259 d\u0259, Emil Kurbedinov v\u0259kill\u0259rin bu i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini u\u011furlu hesab edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun fikrinc\u0259, h\u0259min u\u011furlardan biri m\u0259s\u0259l\u0259nin ictimail\u0259\u015fm\u0259sidir. 2015-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ilk m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesl\u0259rind\u0259 c\u0259mi \u00fc\u00e7-d\u00f6rd adam i\u015ftirak edibs\u0259, sonrak\u0131 prosesl\u0259rd\u0259 iclas zal\u0131nda oturma\u011fa yer olmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan ba\u015fqa, Kurbedinov hesab edir ki, v\u0259kill\u0259r Rusiya ictimaiyy\u0259tinin m\u00fcs\u0259lmanlara m\u00fcnasib\u0259tini qism\u0259n d\u0259 olsa d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 nail olublar &#8212; \u0259g\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r h\u0259tta tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri d\u0259 &#171;Hizb ut-T\u0259hrir&#187; haqq\u0131nda e\u015fitm\u0259k bel\u0259 ist\u0259mirdil\u0259rs\u0259, haz\u0131rda t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259nl\u0259rin, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 siyasi m\u0259hbus hesab olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Dolay\u0131s\u0131yla da olsa, Kr\u0131m v\u0259kill\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti Tatar\u0131stan v\u0259 Ba\u015fq\u0131rd\u0131standak\u0131 analoji i\u015fl\u0259rin d\u0259 ciddi rezonans do\u011furmas\u0131na t\u0259sir etdi,&#187; &#8212; Kurbedinov bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/16DA2\/production\/_120420639_mediaitem120420638.jpg\" alt=\"V\u0259kil Emil Kurbedinov\" width=\"918\" height=\"516\"\/><figcaption>\u015e\u0259klin alt yaz\u0131s\u0131,V\u0259kil Emil Kurbedinov<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>V\u0259kilin q\u0259na\u0259tinc\u0259, m\u00fcdafi\u0259 t\u0259r\u0259finin \u0259sasl\u0131 u\u011furlar\u0131ndan biri s\u00f6z\u00fcged\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f i\u015fg\u0259nc\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 son verilm\u0259sidir. Ancaq bu qaydada istisnalar da var.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu il aprel ay\u0131n\u0131n 17-d\u0259 Kr\u0131m tatar\u0131 Raim Ayvazov FTX-nin Simferopol \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n qohumlar\u0131na z\u0259ng edib. Art\u0131q 10 saat idi ki, do\u011fmalar\u0131 onun harda oldu\u011funu bilmirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259kil Mariya Eysmontun Ayvazova istinad\u0259n dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259vv\u0259lki gec\u0259 onu Kr\u0131m v\u0259 Ukrayna aras\u0131ndak\u0131 faktiki s\u0259rh\u0259dd\u0259 h\u0259bs ed\u0259r\u0259k ma\u015f\u0131nla adams\u0131z bir yer\u0259 apar\u0131blar. Orda onu diz \u00fcst\u0259 \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u00fcb g\u00fcll\u0259l\u0259m\u0259 s\u0259hn\u0259sini imitasiya edibl\u0259r, at\u0259\u015f s\u0259sl\u0259ri alt\u0131nda t\u0259hdid edibl\u0259r ki, \u0259zizl\u0259ri meyitini yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 su h\u00f6vz\u0259sind\u0259n tapacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Raimi m\u0259cbur edibl\u0259r ki, &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187; \u00fczv\u00fc oldu\u011funu desin v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l h\u0259bs olunmu\u015f 24 n\u0259f\u0259rin \u0259leyhin\u0259 ifad\u0259 versin. Haz\u0131rda onu \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs t\u0259hl\u00fck\u0259si g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Terrorizmin 3 \u0259lam\u0259ti var: zorak\u0131l\u0131q, qorxutma v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xma. Kr\u0131m m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259rind\u0259 bunlar\u0131n he\u00e7 biri yoxdur,&#187; &#8212; Mariya Eysmont bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f6vcud qanunvericiliy\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7ox sayda ba\u015fqa h\u0259r\u0259k\u0259ti d\u0259 terror\u00e7uluq f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Aleksandr Verxovski deyir ki, bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin \u00e7oxunun terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259kl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur:<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 &#171;terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259mi\u015f\u0259ms\u0259, terror\u00e7u deyil\u0259m&#187; formulu korrekt deyil. Terror xarakterli f\u0259aliyy\u0259t\u0259 qiyam v\u0259 ya genosid kimi cinay\u0259tl\u0259r d\u0259 daxildir. Bunlar\u0131n terror akt\u0131yla \u0259laq\u0259si yoxdur v\u0259 ya bu \u0259laq\u0259nin olmas\u0131 vacib deyil&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, terror xarakterli b\u0259zi cinay\u0259tl\u0259rd\u0259 zorak\u0131l\u0131q fakt\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 ya zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259tbiqiyl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259d\u0259-qorxunun olmas\u0131 vacib deyil. Verxovski deyir ki, Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n ittiham olundu\u011fu 205.5 madd\u0259si d\u0259 (terror t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya terror t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k) bu q\u0259bild\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;H\u0259min adam\u0131n terror t\u0259\u015fkilat\u0131 hesab olunan qurumda konkret n\u0259yl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131 istintaq\u0131 maraqland\u0131rm\u0131r, ist\u0259yir, lap \u00e7ay\u00e7\u0131 olsun. M\u0259hk\u0259m\u0259nin terror\u00e7u t\u0259\u015fkilat kimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 qurumun \u00fczv\u00fc olmaq bel\u0259 art\u0131q cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259ti yarad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259ntiq silah, partlay\u0131c\u0131 madd\u0259 v\u0259 ya terror akt\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda yox, t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00fczv\u00fc olmaq haqq\u0131nda fakt toplay\u0131r. Qanunun h\u0259rfin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan o, haql\u0131d\u0131r,&#187; &#8212; dey\u0259 Verxovski vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"V\u0259kil-\u00fc\u00e7\u00fcn-15-sutka-\">V\u0259kil \u00fc\u00e7\u00fcn 15 sutka<\/h2>\n\n\n\n<p>Kr\u0131mda &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187; i\u015fl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131xan v\u0259kill\u0259rin \u00f6zl\u0259ri d\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n diqq\u0259tini \u00e7\u0259kirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>2012-ci ild\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 statusa g\u00f6r\u0259 2017 v\u0259 2019-cu ill\u0259rd\u0259 Emil Kurbedinov \u00fcst-\u00fcst\u0259 15 sutka administrativ h\u0259bs c\u0259zas\u0131 al\u0131b, evind\u0259 v\u0259 ofisind\u0259 axtar\u0131\u015flar olub.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259kil deyir ki, 2017-ci ild\u0259 cinay\u0259t i\u015fi t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n &#171;q\u0131l pay\u0131&#187; qurtulub, sutkal\u0131q h\u0259bsd\u0259n \u00e7\u0131xandan sonra h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131 &#8212; \u0130rlandiyan\u0131n &#171;Front Line Defenders&#187; fondu ona m\u00fckafat verib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Bu, \u0130stintaq Komit\u0259sini bir az sakitl\u0259\u015fdirdi. M\u00fckafat x\u0259b\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131q m\u0259n\u0259 z\u0259ng vurub dindirm\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259yi t\u0259l\u0259b etmi\u015fdil\u0259r&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yard\u0131mla\u015fma praktikas\u0131 Kr\u0131m m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n sistematik t\u0259qib olunmas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus cavab formas\u0131na \u00e7evrilib. F\u0259allar deyirl\u0259r ki, proses \u0259sas\u0259n qeyri-formal &#171;Kr\u0131m h\u0259mr\u0259yliyi&#187; t\u0259\u015fkilat\u0131 \u0259traf\u0131nda c\u0259r\u0259yan edir. Bu icma h\u0259bs olunan m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n qohumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 2016-c\u0131 ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, amma sonra t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259si geni\u015fl\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn &#171;Kr\u0131m h\u0259mr\u0259yliyi&#187;nin f\u0259allar\u0131 evl\u0259rd\u0259ki axtar\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131ndan v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259n yay\u0131mlar edirl\u0259r, dig\u0259rl\u0259ri t\u0259cridxanalarda v\u0259 ya h\u0259bsxanalarda verili\u015fl\u0259r haz\u0131rlanmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edirl\u0259r, administrativ c\u0259rim\u0259l\u0259rin \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259 yard\u0131m m\u0259qs\u0259dil\u0259 marafonlar t\u0259\u015fkil edirl\u0259r, h\u00fcquq \u015f\u00f6b\u0259si is\u0259 v\u0259kill\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini koordinasiya edir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fctl\u0259vi h\u0259bsl\u0259r fonunda yaranm\u0131\u015f yegan\u0259 t\u0259\u015fkilat bu deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00e7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259n &#171;Bizim balalar&#187; t\u0259\u015fkilat\u0131 m\u0259hbuslar\u0131n \u00f6vladlar\u0131yla m\u0259\u015f\u011ful olur.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Kr\u0131m h\u0259mr\u0259yliyi&#187; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n f\u0259allar\u0131 deyirl\u0259r ki, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yard\u0131mla\u015fma prinsipi Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n biridir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 &#171;xalq\u0131n repressiyalar fonunda t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131 t\u0259bii g\u00f6r\u00fcn\u00fcr&#187;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>David Akselrod BBC-nin Rusiya xidm\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn Kr\u0131m\u0131n ilhaq\u0131ndan sonra Rusiyada terror qrupla\u015fmas\u0131 kimi tan\u0131nan, Ukraynada is\u0259 qanuni statusa malik olan &#171;Hizbut-T\u0259hrir&#187; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri hakimiyy\u0259t<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":49302,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-49296","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49296"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49303,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49296\/revisions\/49303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}