{"id":51190,"date":"2021-10-16T02:45:03","date_gmt":"2021-10-15T22:45:03","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=51190"},"modified":"2021-10-16T19:58:23","modified_gmt":"2021-10-16T15:58:23","slug":"tarixd%c9%99-aryan-iran-v%c9%99-turan-dartismasi-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=51190","title":{"rendered":"TAR\u0130XD\u018f ARYAN (\u0130RAN) V\u018f TURAN DARTI\u015eMASI"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Dr. Ahsen BATUR<br><br><strong><br>(\u018fvv\u0259li:&nbsp;<a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=50979\">https:\/\/fedai.az\/?p=50979<\/a><\/strong><\/strong>, <a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=51052\"><strong>https:\/\/fedai.az\/?p=51052<\/strong><\/a><strong>)<br><br>Ger\u00e7\u0259kd\u0259 Dionis ad\u0131n\u0131, ona qurban t\u0259qdim etm\u0259 m\u0259rasiml\u0259rini v\u0259 phallos \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkil edil\u0259n m\u0259rasimi Yunan\u0131stana g\u0259tir\u0259n bu Melampusdur &#8230; Q\u0259ti olan bir \u015fey varsa, phallosun t\u0259mt\u0259raql\u0131 n\u00fcmayi\u015fl\u0259r v\u0259 zarafatlar t\u0259\u015fkil edil\u0259r\u0259k Dionis\u0259 apar\u0131lmas\u0131 m\u0259rasiml\u0259rini Yunan\u0131stana g\u0259tir\u0259n odur v\u0259 yunanlar bu g\u00fcn d\u0259 etdikl\u0259rini ondan \u00f6yr\u0259nmi\u015fdil\u0259r.<br><br>\u00d6z hesab\u0131ma do\u011fruluyorum, b\u0259li, Melampus, bilgin bir m\u00fcdrik olaraq, \u00f6z\u00fcnd\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rc\u0259sin\u0259 bir g\u00fcc g\u00f6r\u00fcrd\u00fc v\u0259 Misir t\u0259limi say\u0259sind\u0259, Yunan\u0131stana, o biri g\u00f6r\u0259n\u0259kl\u0259r aras\u0131nda, Dionis dinini d\u0259 o g\u0259tirmi\u015fdir &#8230;<br><br>Pelasqlar, ilk zamanlar, tanr\u0131lara qurban k\u0259s\u0259rk\u0259n dua edir, lakin onlar Dodonda dinl\u0259dikl\u0259rimd\u0259n bilir\u0259m ki, he\u00e7 bir tanr\u0131nin, h\u0259qiqi ad\u0131n\u0131 v\u0259 l\u0259q\u0259bini bilmirdil\u0259r; \u00e7\u00fcnki o zamana q\u0259d\u0259r e\u015fitm\u0259mi\u015fdil\u0259r. Uzun m\u00fcdd\u0259t sonra Misird\u0259n Allah\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259ndil\u0259r.<br><br>O zamandan sonra qurban k\u0259s\u0259rk\u0259n tanr\u0131lar\u0131 adlar\u0131yla anar oldular v\u0259 daha sonra yunanlar da, bir Pelasq miras\u0131 olaraq bu adlar\u0131 m\u0259nims\u0259dil\u0259r. &#171;Thukydides&#187;in izah etdiyi \u015feyl\u0259r, bunlar\u0131n eynisi deyils\u0259 d\u0259, m\u0259na bax\u0131m\u0131ndan yak\u0131nd\u0131. H\u0259tta onun izah etdikl\u0259rind\u0259 Sami t\u0259sirinin daha \u00e7ox oldu\u011fu qeyd edilirdi. Ancaq h\u0259m Herodot, h\u0259m d\u0259 Thukydides Pelasqlar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi \u00fcz\u0259rind\u0259 dayanm\u0131rd\u0131lar. \u015eimali \u015e\u0259rqd\u0259n yaln\u0131z bir xalq oldu\u011funu ifad\u0259 edirdil\u0259r. K. Mir\u015fan\u0131n proto-T\u00fcrk dill\u0259ri \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259, Pelesqlar\u0131n bu k\u00f6\u00e7 \u0259snas\u0131nda Anadoluda q\u0259rar ed\u0259n bir T\u00fcrk qolu oldu\u011fu ayd\u0131n olmu\u015f, lakin Ari Modeli qondarmas\u0131ndan xaricin\u0259 \u00e7\u0131xa bilm\u0259y\u0259n Q\u0259rb tarix\u00e7il\u0259ri bu iddian\u0131 ciddi q\u0259bul etm\u0259dil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/tumblr_pbqtjiWjix1ugzxkmo1_640.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-51193\" width=\"923\" height=\"477\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/tumblr_pbqtjiWjix1ugzxkmo1_640.jpg 621w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/tumblr_pbqtjiWjix1ugzxkmo1_640-300x155.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/tumblr_pbqtjiWjix1ugzxkmo1_640-150x78.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 923px) 100vw, 923px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Avropa antropologlar\u0131 v\u0259 ideologlar\u0131 bel\u0259 bir fikri q\u0259bul etm\u0259zl\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n ortaya atd\u0131qlar\u0131 Ari Modeli, h\u0259m Avropan\u0131, h\u0259m d\u0259 Asiyan\u0131 Ari irqin \u0259b\u0259di m\u00fclk\u00fc olaraq g\u00f6rm\u0259 x\u0259st\u0259liyinin bir n\u0259tic\u0259sidir. Bir az sonra g\u00f6r\u0259c\u0259yimiz kimi, Ari Modelin\u0259 qar\u015f\u0131 Rus fikir adamlar\u0131n\u0131n ortaya atd\u0131\u011f\u0131 Avrasiya modeli, Q\u0259rbi Avropan\u0131 tamamil\u0259 k\u0259nar tutmas\u0131na baxmayaraq, bu n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 Avrasiya ad\u0131n\u0131n verildikl\u0259rini anlamaq xeyli \u00e7\u0259tindir.<br><br>Avropada antesemitizmin \u015fahika d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259, guya d\u00fcnyan\u0131n \u0259n k\u00f6hn\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, \u0259n parlaq z\u0259kas\u0131na sahib bat\u0131l\u0131n\u0131n Sami irqin m\u0259d\u0259niyy\u0259t t\u0259siri il\u0259 formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 tezisi bir k\u0259nara at\u0131lmal\u0131yd\u0131. Amma bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259l Eski\u00e7a\u011f Modelinin bir yan\u0131lma oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131xacaq, arxas\u0131ndan bunun yerin\u0259 ba\u015fqa bir model g\u0259tiril\u0259c\u0259k v\u0259 o da ba\u015fqa istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 dayand\u0131r\u0131lacaqd\u0131. Bel\u0259c\u0259 Kitab-\u0131 M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0259n\u0259n\u0259sinin y\u0131x\u0131lmas\u0131 v\u0259zif\u0259sini G\u00f6tingend\u0259 t\u0259bi\u0259t tarixi professoru J. F. Blumenbax boynuna g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u018fsas\u0259n onun 1775-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunan &#171;De Generis humane Vari-etata Nativa&#187; adl\u0131 \u0259s\u0259ri Buffon t\u0259r\u0259find\u0259n qurulan Avropa m\u0259rk\u0259z\u00e7i modelin davam\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259tind\u0259 idi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Blumenbax, ilk d\u0259f\u0259 &#171;Qafqaz irqi&#187; terminind\u0259n istifad\u0259 etdi v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 a\u011f d\u0259rilil\u0259r, ya da Qafqaz irqi ilk ortaya \u00e7\u0131xan \u0259n qabiliyy\u0259tli \u0131rqdi v\u0259 b\u00fct\u00fcn o biri irql\u0259r bunun n\u0259sill\u0259rind\u0259n t\u00f6r\u0259mi\u015fdi.<br><br>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Nuhun G\u0259misi Qafqaz\u0131n c\u0259nubundak\u0131 Ararat da\u011f\u0131nda oturmu\u015fdu. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 insanlar\u0131n v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n avropal\u0131lar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi, k\u00f6hn\u0259 \u00e7a\u011f insanlar\u0131n\u0131n inand\u0131\u011f\u0131 kimi Nil v\u0259 F\u0259rat vadil\u0259rind\u0259 deyil, \u015f\u0259rqd\u0259ki da\u011flarda idi.<br><br>J. G. Herder insanlar\u0131 Himalaya yerl\u0259\u015fdirirdi. Buna g\u00f6r\u0259 insanlar\u0131n v\u0259 onlar\u0131n \u0259n saf formas\u0131 olan Aril\u0259r, Asiyan\u0131n da\u011fl\u0131q b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n g\u0259lirdil\u0259r. 16 Asiya m\u0259n\u015f\u0259yin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n Q\u0259rbi avropal\u0131lara g\u00f6r\u0259, Almanlar\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n saf ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131na daha yax\u0131nlar\u0131na yerl\u0259\u015fdirm\u0259siydi. \u018fslind\u0259, A. Hitler, &#171;Almanlar\u0131 birinci sinif v\u0259 T\u00fcrkl\u0259ri ikinci sinif irq kimi q\u0259bul edib v\u0259 elan ed\u0259c\u0259kdi&#187;.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>H\u0259tta 1930-cu ild\u0259 Hitler Yaponiyaya &#171;f\u0259xri Arilik&#187; \u00fcnvan\u0131 ver\u0259c\u0259kdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ngilis, Frans\u0131z, Hollandiyal\u0131 v\u0259 h\u0259tta Ruslar\u0131n \u015fidd\u0259t yolu il\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdikl\u0259ri \u00f6lk\u0259l\u0259rin &#171;Turan xalqlar\u0131n\u0131&#187; yerli, parya, al\u00e7aq varl\u0131qlar olaraq g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri bir d\u00f6vrd\u0259, Almanlar\u0131n g\u00fcya T\u00fcrkl\u0259ri v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 ucaltmas\u0131, k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini \u015f\u0259rhi is\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 tortu ba\u015fqalar\u0131na qapd\u0131rmamaq f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"462\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/g633m3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-51192\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/g633m3.png 700w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/g633m3-300x198.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/g633m3-150x99.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br>Bel\u0259c\u0259 K\u00f6hn\u0259 Misir m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin v\u0259 Sami irqinin, Ellin m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Q\u0259rb sivilizasiyas\u0131n\u0131n anas\u0131 say\u0131lan Yunan dilinin d\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rq dill\u0259rinin t\u0259siri il\u0259 formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdiyi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, 18-ci \u0259srd\u0259 David Hume v\u0259 Benjamin Franklin kimi &#171;irq\u00e7i&#187; m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin t\u0259siriyl\u0259 geriy\u0259 it\u0259l\u0259nmi\u015f v\u0259 yen\u0259 eyni \u0259srd\u0259 Yunanl\u0131lar\u0131n g\u0259nc v\u0259 saf oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131n Almaniyadak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Yoahim Winckelmann\u0131n t\u0259siri tamamil\u0259 r\u0259dd edilmi\u015fdir.<br><br>Ari termini 1790-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015fdur. Elliot Smith t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n geni\u015fl\u0259nm\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, Misir sivilizasiyas\u0131n\u0131 Asiya k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rini qurdu v\u0259 bu m\u0259d\u0259niyy\u0259ti Avropaya v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 yayd\u0131. Qafqaz irqinin Asiya da\u011flar\u0131ndan g\u0259lm\u0259si kimi, Avropa dill\u0259ri d\u0259 eyni k\u00f6kd\u0259n ir\u0259li g\u0259l m\u0259si ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<br><br>Almanlar\u0131n Urheimat\u0131, y\u0259ni dig\u0259r dill\u0259rd\u0259n daha t\u0259miz v\u0259 k\u00f6hn\u0259 olmas\u0131 iddias\u0131, Qafqaz irqinin \u0259n saf hiss\u0259si olmas\u0131 f\u0259rziyy\u0259sinin n\u0259tic\u0259sind\u0259, almancan\u0131n o biri dill\u0259rd\u0259n daha q\u0259dim v\u0259 saf oldu\u011fu iddias\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131. Bel\u0259likl\u0259, indo-alman dil ail\u0259si ortaya \u00e7\u0131xd\u0131.<br>Burada m\u0259rhum Ord. Prof. Z. V\u0259lidi Togan\u0131n Q\u0259rb \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnaslar\u0131n v\u0259 Rus ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n fikirl\u0259rini, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bir \u00e7ox ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n he\u00e7 t\u0259r\u0259dd\u00fcd edilm\u0259d\u0259n istifad\u0259 etdiyi \u0259s\u0259rind\u0259, d\u0259rhal eyniyl\u0259 t\u0259krar etm\u0259sini yad\u0131r\u011fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rl\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Ari modeli il\u0259 yana\u015f\u0131, Ali Ari irqinin inki\u015faf etmi\u015f dig\u0259r modeli is\u0259, Avropa torpaqlar\u0131n\u0131n v\u0259 iqliminin dig\u0259r qit\u0259l\u0259rd\u0259n daha yax\u015f\u0131 v\u0259 Avropal\u0131lar\u0131n daha \u00fcst\u00fcn olmas\u0131 laz\u0131m oldu\u011funa inanc\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edirdi. \u00c7\u00fcnki Sami irqi v\u0259 y\u0259hudi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu ir\u0259li s\u00fcr\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259, Allah m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcnl\u0259rini yarad\u0131b v\u0259 Sebt g\u00fcn\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u0259sr etmi\u015fdir; Sebt ill\u0259rini yarad\u0131b, sebt ilini \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u0259sr etmi\u015fdir. Mill\u0259tl\u0259ri yaratm\u0131\u015f v\u0259 \u0130sraili se\u00e7mi\u015f; torpaqlar\u0131 yarad\u0131b v\u0259 \u0130srail torpa\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7mi\u015fdir&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/AzRR9L.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-51191\" width=\"919\" height=\"761\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/AzRR9L.jpg 801w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/AzRR9L-300x248.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/AzRR9L-150x124.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/AzRR9L-768x636.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 919px) 100vw, 919px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Bundan ba\u015fqa, \u018fhd-i \u018ftiqin Yarad\u0131l\u0131\u015f Kitab\u0131 deyir ki, Yaqub Allahla g\u00fcl\u0259\u015fdi v\u0259 onu m\u0259\u011flub etdi&#187;. Yaqubu y\u0131xmaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259 o, budun s\u00fcm\u00fcy\u00fcn\u0259 \u00e7arpd\u0131. Yaqubun oynaq s\u00fcm\u00fcy\u00fc yerind\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131.<br><br>Adam dedi: &#171;M\u0259ni burax dan a\u011far\u0131r&#187;. Yaqub cavab verdi: &#171;S\u0259n m\u0259n\u0259 xeyir-dua verm\u0259s\u0259n, s\u0259ni buraxmayacam&#187;. &#171;Ad\u0131n\u0131z n\u0259dir?&#187; -dey\u0259 soru\u015fdu. &#171;Yaqub&#187;- dedi. &#171;Adam&#187;: \u00abEy Yaqub, art\u0131q s\u0259n\u0259 Yaqub deyilm\u0259y\u0259c\u0259k, \u0130srail deyil\u0259c\u0259kdir\u00bb-dedi. \u00c7\u00fcnki Tanr\u0131yla, insanlarla g\u00fcl\u0259\u015fib onlar\u0131 m\u0259\u011flub etdin. &#171;Do\u011frudan da \u0130srail ad\u0131, ibranic\u0259, &#171;Tanr\u0131yla g\u00fcl\u0259\u015f\u0259n&#187; dem\u0259kdir.<br><br>G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi, Orta \u0259srl\u0259rd\u0259ki model Sami irqin\u0259 v\u0259 dolay\u0131s\u0131yla, y\u0259hudil\u0259r\u0259 \u0259n \u00fcst\u00fcn v\u0259 elit bir mill\u0259t olmas\u0131n\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. Bu \u00fczd\u0259n, Q\u0259rbd\u0259 ba\u015flanan irq\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131 il\u0259 yeni bir \u00fcst\u00fcn irq, yeni \u00fcst\u00fcn a\u011fa tipi yaratmaq niyy\u0259tind\u0259 idi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk \u015fey Sami irqi v\u0259 y\u0259hudil\u0259rl\u0259 k\u00f6rp\u00fcl\u0259r atmaq idi.<br><br>Bel\u0259likl\u0259, bu d\u00f6vr\u00fcn Ari modelinin m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri, Avropal\u0131 &#171;\u00fcst\u00fcn&#187; oldu\u011funu, he\u00e7 kimd\u0259n he\u00e7 bir \u015fey almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ona ehtiyac olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Misir sivilizasiyas\u0131n\u0131 r\u0259dd ed\u0259n, bir bax\u0131\u015f, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 proto-T\u00fcrkl\u0259r\u0259 m\u0259xsus T\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin Q\u0259rb sivilizasiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00fcl\u0259c\u0259kdir.<br><br>(Ard\u0131 var)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Ahsen BATUR (\u018fvv\u0259li:&nbsp;https:\/\/fedai.az\/?p=50979, https:\/\/fedai.az\/?p=51052) Ger\u00e7\u0259kd\u0259 Dionis ad\u0131n\u0131, ona qurban t\u0259qdim etm\u0259 m\u0259rasiml\u0259rini v\u0259 phallos \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkil edil\u0259n m\u0259rasimi Yunan\u0131stana g\u0259tir\u0259n bu Melampusdur &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":51195,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-51190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51190"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51215,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51190\/revisions\/51215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/51195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}