{"id":5131,"date":"2020-04-30T04:46:32","date_gmt":"2020-04-30T00:46:32","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=5131"},"modified":"2020-04-30T04:46:39","modified_gmt":"2020-04-30T00:46:39","slug":"birl%c9%99sik-turkiy%c9%99-sirk%c9%99ti-n%c9%99dir-the-united-turkey-company","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=5131","title":{"rendered":"B\u0130RL\u018f\u015e\u0130K T\u00dcRK\u0130Y\u018f \u015e\u0130RK\u018fT\u0130 N\u018fD\u0130R?-THE UNITED TURKEY COMPANY"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259c\u0259k bir tablo.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1797-ci ild\u0259 haz\u0131rlanan bu tablodur, Lids qubernatoru-D\u00fck t\u0259r\u0259find\u0259n Osmanl\u0131 s\u0259firinin q\u0259bul edilm\u0259sini \u0259ks etdirir. Tablodan g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi, Osmanl\u0131 s\u0259firi padi\u015fah\u0131n \u0259t\u0259yini \u00f6pm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f kimi \u0259yildiyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. D\u00fck oturmu\u015f, onun yan\u0131nda k\u00f6m\u0259k\u00e7isi \u0259lini a\u00e7m\u0131\u015f v\u0259 Osmanl\u0131 s\u0259firin\u0259 i\u015far\u0259t etm\u0259kd\u0259n q\u00fcrur duydu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bura q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015fey normal. N\u0259d\u0259n? H\u0259mi\u015f\u0259 dediyimiz kimi, Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131n\u0131n son 300 ili torpaq v\u0259 prestij itkil\u0259ri il\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. Ancaq burada normal olmayan bir \u015fey vard\u0131r. Haz\u0131r olun&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tablo bir \u00e7ox s\u0259hif\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi soas. ac. uk. ad\u0131ndad\u0131r. O, h\u0259m\u00e7inin Britaniyan\u0131n r\u0259smi bir arxiv s\u0259hif\u0259sind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Bunu \u00f6z\u00fcn\u00fcz g\u00f6r\u0259 bil\u0259rsiniz. Tablonun alt\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: &#187;To His Grace the Duke of Leeds Governor of the United Turkey Company, London 1797&#187;. Bu orijinal tablonun tam eynidir! Bax T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn &#187;United Turkey Company&#187; deyir. Y\u0259ni Birl\u0259\u015fmi\u015f T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259ti yaz\u0131l\u0131b. Adamlar 220 il \u00f6nc\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tini &#171;\u015firk\u0259t&#187; hesab edirmi\u015fl\u0259r. Burada n\u0259 var ki?<\/p>\n\n\n\n<p>O d\u00f6vrd\u0259 \u0130ngilisl\u0259rl\u0259 ortaq oldu\u011fumuzu bildirm\u0259kd\u0259 fayda var. &#171;D\u00fczd\u00fcr, \u0130ngilisl\u0259r Osmanl\u0131 siyas\u0259tind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rollar oynam\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlardan biri Stratford Canning adl\u0131 diplomatd\u0131r. 1827-ci ild\u0259 \u0130ngilisl\u0259r ruslara qo\u015fularaq Osmanl\u0131 donanmas\u0131n\u0131 m\u0259hv etdikd\u0259 (Navarino d\u0259niz m\u00fcharib\u0259sind\u0259) bu diplomat Osmanl\u0131lara x\u0259yan\u0259t etdi v\u0259 yenid\u0259n \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 qa\u00e7d\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi siz\u0259 bir sual. Bu g\u00fcn hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t adam\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn: &#187;T\u00fcrkiy\u0259 bir anonim \u015firk\u0259tdir&#187; demi\u015fdir?<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa bir s\u00f6z dem\u0259k laz\u0131m deyil &#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u201cQ\u0259tiyy\u0259n qap\u0131n\u0131 ac\u0131q qoymay\u0131n, f\u0259rqin\u0259 varmadan sona q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131lar&#187; (Mustafa Kamal ATAT\u00dcRK).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa hans\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r vard\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p>1. \u015e\u0259rq &#8212; C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya v\u0259 Hindistan\u0131n kolonizasiya \u015firk\u0259ti. The East India Company was an English company formed for the exploitation of trade with East and Southeast Asia and India. \u015e\u0259rqi Hindistan \u015firk\u0259ti, \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya v\u0259 Hindistan\u0131n ticari istismar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan bir \u0130ngilis \u015firk\u0259ti idi. 31 dekabr 1600-c\u00fc ild\u0259 kral nizamnam\u0259si il\u0259 birl\u0259\u015fmi\u015f \u0130ngilt\u0259r\u0259 inhisar\u00e7\u0131 bir ticar\u0259t t.\u015fkilat\u0131 olaraq i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 bel\u0259likl\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u015e\u0259rqi Hindistan \u0259dviyy\u0259 ticar\u0259tind\u0259 i\u015ftirak etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>2.Kanadan\u0131 \u0130stismar \u015firk\u0259ti. (The Hudson&#8217;s Bay Company (HBC), chartered 2 May 1670, is the oldest incorporated joint-stock merchandising company in the English-speaking world. HBC was a fur trading business for most of its history, a past that is entwined with the colonization of British North America and the development of Canada)<\/p>\n\n\n\n<p>2 may 1670-ci il yarad\u0131lan Hudsons Bay Company (HBC), \u0130ngilis dilli d\u00fcnyadak\u0131 \u0259n q\u0259dim s\u0259hmdar ticar\u0259t \u015firk\u0259tidir. HBC, \u00f6z tarixi boyu \u015eimali Amerika m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259si v\u0259 Kanadan\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li bir ingilis x\u0259z ticar\u0259t \u015firk\u0259ti idi.<\/p>\n\n\n\n<p>3. C\u0259nubi v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Afrika m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u015firk\u0259ti. (British South Africa Company (BSAC, BSACO, or BSA Company), mercantile company based in London that was incorporated in October 1889 under a royal charter at the instigation of Cecil Rhodes, with the object of acquiring and exercising commercial and administrative rights in south-central Africa).<\/p>\n\n\n\n<p>Londonda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130ngilis C\u0259nubi Afrika \u015eirk\u0259ti (BSAC, BSACO v\u0259 ya BSA Company), 1889-cu ilin oktyabr\u0131nda Cecil Rodosun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 kral nizamnam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n c\u0259nubda ticar\u0259t v\u0259 inzibati h\u00fcquqlar \u0259ld\u0259 etm\u0259k v\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 qurulmu\u015f ticar\u0259ti \u015firk\u0259tidir.<\/p>\n\n\n\n<p>4. \u015em. Amerikan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik \u015firk\u0259ti. Virginia Company-London Company Londra \u015eirk\u0259ti-London \u015firk\u0259ti, kral Ceyms I t\u0259r\u0259find\u0259n kral nizamnam\u0259si il\u0259 \u015eimali Amerikada m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259ri qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 1606-c\u0131 ild\u0259 qurulan \u0130ngilis bir s\u0259hmdar c\u0259miyy\u0259ti idi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yuxar\u0131da g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz n\u00fcmun\u0259l\u0259r, \u0130ngilis imperializminin \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik-m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259tirm\u0259si v\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f bir h\u0259rbi hadis\u0259 deyil. \u0130ngilis \u0259sg\u0259r v\u0259 donanmas\u0131 bu \u015firk\u0259tl\u0259rin \u0259mriyl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259lim Sar\u0131soy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/95132858_982958238786066_2231776916669464576_n.png?_nc_cat=110&amp;_nc_sid=8024bb&amp;_nc_ohc=tilBLla_yRgAX_3CfiH&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=5e95291752779987e1406a53c2edbde2&amp;oe=5ECEAF1B\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259c\u0259k bir tablo. 1797-ci ild\u0259 haz\u0131rlanan bu tablodur, Lids qubernatoru-D\u00fck t\u0259r\u0259find\u0259n Osmanl\u0131 s\u0259firinin q\u0259bul edilm\u0259sini \u0259ks etdirir. Tablodan g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi, Osmanl\u0131 s\u0259firi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-5131","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5132,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131\/revisions\/5132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}