{"id":5182,"date":"2020-05-01T02:22:15","date_gmt":"2020-04-30T22:22:15","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=5182"},"modified":"2020-05-01T02:22:31","modified_gmt":"2020-04-30T22:22:31","slug":"iranda-az%c9%99rbaycan-dili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=5182","title":{"rendered":"\u0130randa Az\u0259rbaycan dili"},"content":{"rendered":"\n<p>&#171;\u0130ran t\u00fcrkologiyas\u0131n\u0131n banisi Karl Foy (1903-1904) \u0130ran az\u0259rrbaycancas\u0131n\u0131 ilk d\u0259f\u0259 daha elmi t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u0259dqiq ed\u0259n \u015f\u0259xs olub. O, \u0130ran Az\u0259rbaycan\u0131nda \u00fcmumilikd\u0259 standard dil say\u0131lan, lakin r\u0259smi yaz\u0131 dil hal\u0131na g\u0259lm\u0259y\u0259n T\u0259briz dialekti \u00fcz\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi t\u0259dqiqat apar\u0131b. Foy h\u0259m\u00e7inin daha ki\u00e7ik h\u0259cmd\u0259 Urmiya dialektini d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131b. Bunlar \u0259lav\u0259 o, Do\u011fu Anadoludak\u0131 \u018frzurumun dilinin ilk d\u0259f\u0259 olaraq T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259si deyil, Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259si oldu\u011funu d\u0259rk ed\u0259n \u015f\u0259xsdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran az\u0259rbaycancas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqat\u0131na sonralar t\u00f6hv\u0259 ver\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r H. Ritter (1921, 1935) v\u0259 H. S. \u015eap\u015fald\u0131r. Bu dilin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n Do\u011fu s\u0259rh\u0259di ilk \u00f6nc\u0259 b\u0259lli olaraq g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc, lakin G\u00f6ttingen universitetinin 1973-c\u00fc ild\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 dialektl\u0259r a\u015fkar edildi. \u0130lk olaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin do\u011fu-quzey sahilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Qalugah dialekti ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Bir ara bu dialektin az\u0259rbaycancan\u0131n \u0259n do\u011fu dialekti oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Lakin sonradan daha \u0259trafl\u0131 ara\u015fd\u0131rma Quzey Xorasanda, daha d\u0259qiq des\u0259k, D\u0259r\u0259g\u0259z v\u0259 L\u00fctfabadda da az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 anklavlar\u0131n oldu\u011funu \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xartd\u0131.&#187;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>E. A. Csato, L. Johanson, &#171;The Turkic Languages&#187;, s\u0259h. 273-274<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fb:  <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/turkunsesi.az\/?__tn__=kCH-R&amp;eid=ARBVsy1-gDpw_BV79V3U6Hd6MbetdUWZpXzIGXkA9QaAznSn5MIs0Gnt3ztxQLUGxFmKBFangsh2wkmn&amp;hc_ref=ARSMPETzKA9wB_wYCOIELgJr7WDMwipY_bh1cMpmyXKiMiOYpndlnlqXo_kdRlgSej4&amp;fref=nf&amp;__xts__%5B0%5D=68.ARBUNG3al4dDPa3DAcf_HtI84peBQDNlK_HJlPE7058nDRjcwRIu4tFYxQZcQfqZQL8jH8F8g5qNiBbdnBw8sIKzAfkIskGNqUu0MFK08KEHJvKMreljRiOTNkccYBilXAAA3QwfMxvbaZNUhZ2nguKBmPIN23H-NJaMDhtAn7JlREZgL83sXePLfgWzIyxJSkeIklssdMOIYA4vtieM9sf2QWFxWOQclSiCHVkuXjaDulOmMdCHJBRQPBb5e0hljNAy65_kMD6mHreOx8C3HmrgZQ0TxhT7as4pdqWpxWDz8wyg6SiAOpUoxnUN31U4VHP6xd0qmJzKrIZg8BvQuuc-hd9t35CpLdhPA_osXapnTLgasKz9vA-F\">T\u00fcrk\u00fcn s\u0259si\u00a0<\/a> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/94702716_1376796275849685_6661832324381933568_n.jpg?_nc_cat=100&amp;_nc_sid=2d5d41&amp;_nc_ohc=emGe8YSFVvkAX_CFDpI&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=ec4511a2daa03b42293d13ff4b9abc8b&amp;oe=5ED125D8\" alt=\"\u041d\u0435\u0442 \u043e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0444\u043e\u0442\u043e.\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#171;\u0130ran t\u00fcrkologiyas\u0131n\u0131n banisi Karl Foy (1903-1904) \u0130ran az\u0259rrbaycancas\u0131n\u0131 ilk d\u0259f\u0259 daha elmi t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u0259dqiq ed\u0259n \u015f\u0259xs olub. O, \u0130ran Az\u0259rbaycan\u0131nda \u00fcmumilikd\u0259 standard dil say\u0131lan,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-5182","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5183,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5182\/revisions\/5183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}