{"id":52754,"date":"2021-11-03T00:34:27","date_gmt":"2021-11-02T20:34:27","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=52754"},"modified":"2021-11-03T00:34:30","modified_gmt":"2021-11-02T20:34:30","slug":"turkiy%c9%99d%c9%99-dovl%c9%99t-icind%c9%99-dovl%c9%99t-yaratmaq-plani-abs-bu-d%c9%99f%c9%99-xristian-birlikl%c9%99ri-ankaraya-qarsi-s%c9%99f%c9%99rb%c9%99r-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=52754","title":{"rendered":"T\u00dcRK\u0130Y\u018fD\u018f \u201cD\u00d6VL\u018fT \u0130\u00c7\u0130ND\u018f D\u00d6VL\u018fT\u201d YARATMAQ PLANI \u2013 AB\u015e bu d\u0259f\u0259 xristian birlikl\u0259ri Ankaraya qar\u015f\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r edib"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Konstantinopol Patriarx\u0131 Varfolomeyin AB\u015e-a s\u0259f\u0259rinin T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259sirl\u0259ri olacaq. Oktyabr\u0131n 23-d\u0259 ba\u015flayan, noyabr\u0131n 3-d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 patriarx AB\u015e prezidenti Co Bayden v\u0259 d\u00f6vl\u0259t katibi Entoni Blinkenl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Baydenl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Varfolomey T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 patriarxatl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n okean\u0131n o tay\u0131ndak\u0131 himay\u0259darlar\u0131na \u015fikay\u0259tl\u0259nib. O bildirib ki, Heyb\u0259liada adas\u0131ndak\u0131 Halki \u0130lahiyyat M\u0259kt\u0259bi yenid\u0259n a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 AB\u015e-\u0131 \u201csponsorluq\u201d etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. El\u0259c\u0259 d\u0259 Rus Pravoslav Kils\u0259sinin Ukrayna il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyini t\u0259nqid edib. O, bildirib ki, F\u0259n\u0259r Rum Patriarxl\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r pravoslav kils\u0259l\u0259rinin \u201cb\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131\u201d kimi, onlara r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bayden v\u0259 Blinkenin d\u0259st\u0259yini alan Varfolomey AB\u015e prezidentini \u201ciman v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nliy\u0259 malik lider\u201d adland\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Varfolomeyin 12 il sonra AB\u015e-a s\u0259f\u0259ri v\u0259 Baydenl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc AB\u015e v\u0259 \u201cF\u0259n\u0259r Rum Patriarxl\u0131\u011f\u0131\u201dn\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 regiona m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u00f6vqel\u0259rinin ayd\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 ki, Konstantinopol Patriarxl\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc &#171;b\u00f6y\u00fck qarda\u015f&#187; adland\u0131rsa da, pravoslav d\u00fcnyas\u0131nda k\u00fclli-ixtiyar sahibi deyil. Y\u0259ni o, Vatikan\u0131n katolik d\u00fcnyas\u0131nda sahib oldu\u011fu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik deyil. Pravoslav d\u00fcnyas\u0131nda 14-15 yar\u0131m\u00fcst\u0259qil kils\u0259 var. Konstantinopol Patriarxl\u0131\u011f\u0131 onlar\u0131n i\u00e7ind\u0259 &#171;birinci\u201d say\u0131l\u0131r. Qalan kils\u0259l\u0259r F\u0259n\u0259ri \u201cB\u00f6y\u00fck Qarda\u015f\u201d adland\u0131rsalar da, he\u00e7 biri onun liderliyini s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda tan\u0131m\u0131r. AB\u015e-\u0131n pravoslavl\u0131\u011fa aidiyy\u0259ti olmayan r\u0259hb\u0259rliyi is\u0259 F\u0259n\u0259ri pravoslav d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259sl lideri etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, bu da Rusiyan\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumi g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259, AB\u015e 1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 Balkan b\u00f6lg\u0259sinin pravoslav xalqlar\u0131n\u0131 \u00f6z t\u0259sirin\u0259 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Konstantinopol Patriarxl\u0131\u011f\u0131ndan istifad\u0259 edir. Bu siyas\u0259tin daha effektiv olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r pravoslav patriarxlar\u0131n\u0131n da Konstantinopol Patriarxl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kimi tan\u0131mas\u0131n\u0131 ist\u0259yirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u201cF\u0259n\u0259r Patriarxatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekumenik kimi tan\u0131maq\u201d t\u0259zyiqi d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u201cEkumenik\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131 F\u0259n\u0259r Patriarxl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn pravoslav xristianlar\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kimi tan\u0131nmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. T\u00fcrkiy\u0259 Lozan m\u00fcqavil\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Konstantinopol Patriarxl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259razisind\u0259ki Rum Pravoslav icmas\u0131n\u0131n dini qurumu hesab edir v\u0259 F\u0259n\u0259rin Vatikan kimi s\u0259lahiyy\u0259t\u0259 malik olmas\u0131n\u0131 ist\u0259mir.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u0259n\u0259rin pravoslav d\u00fcnyas\u0131nda \u0259n \u00e7ox \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259ldiyi Moskva Patriarxl\u0131\u011f\u0131 deyir:<strong>&nbsp;\u201cBiz F\u0259n\u0259r Patriarxl\u0131\u011f\u0131na h\u00f6rm\u0259t edirik, lakin d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck pravoslav icmas\u0131na sahibik. Biz y\u00fcz ill\u0259rdir \u201cF\u0259n\u0259r\u201d\u0259 k\u00f6m\u0259k etmi\u015fik. F\u0259n\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00f6y\u00fck qarda\u015f kimi aparmas\u0131n\u201d.&nbsp;<\/strong>\u00dc\u00e7 il \u0259vv\u0259l Konstantinopol Patriarxl\u0131\u011f\u0131 Ukraynan\u0131n onun yurisdiksiyas\u0131na daxil oldu\u011funu elan etdi v\u0259 bu da Moskva il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin k\u0259silm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. Pravoslav d\u00fcnyas\u0131nda F\u0259n\u0259rin q\u0259rar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin Rusiya \u201cF\u0259n\u0259r\u201d\u0259 qar\u015f\u0131 daha s\u0259rt m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259yir. Moskvan\u0131n fikrinc\u0259, bu hadis\u0259l\u0259r AB\u015e-\u0131n onu m\u00fchasir\u0259y\u0259 almaq strategiyas\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sidir. Bayden bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Tramp administrasiyas\u0131ndan daha aktiv siyas\u0259tin t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. Konstantinopol Patriarx\u0131 Baydeni prezident se\u00e7ilm\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ilk t\u0259brik ed\u0259nl\u0259rd\u0259n olub. Heyb\u0259liadada Halkin ilahiyyat m\u0259kt\u0259binin a\u00e7\u0131lmas\u0131 pravoslav ruhanil\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259sinin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015facaq v\u0259 F\u0259n\u0259rin ekumenlik iddialar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k add\u0131m olacaq. Y\u0259ni AB\u015e F\u0259n\u0259r Patriarxl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z himay\u0259darl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sponsorlu\u011fu alt\u0131nda pravoslav d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. A\u00e7\u0131lmas\u0131 g\u00fcnd\u0259md\u0259 olan m\u0259kt\u0259bd\u0259 is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 r\u0259smil\u0259ri F\u0259n\u0259ri laz\u0131m\u0131nca idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Dig\u0259r pravoslav \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n olan namiz\u0259dl\u0259r burada t\u0259hsil alacaqlar ki, bu da F\u0259n\u0259rin ekumenik statusa iddian\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u0259n\u0259r r\u0259sm\u0259n ekumenik statusda tan\u0131nsa, patriarx v\u0259 dig\u0259r din xadiml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259l\u0259bi l\u0259\u011fv edil\u0259c\u0259k. Bu is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Ankaran\u0131n idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi, \u0259trafdak\u0131 pravoslav \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyas\u0259tin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259y\u0259 iddial\u0131 \u201cd\u00f6vl\u0259tin\u201d formala\u015fmas\u0131 dem\u0259k olacaq. Y\u0259ni bu d\u00f6vl\u0259t i\u00e7ind\u0259 d\u00f6vl\u0259t olacaq. Bayden d\u0259 bu proses \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131\u011f\u0131 yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qca anons etdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0414\u0435\u043d\u0438\u0437 \u0411\u0435\u0440\u043a\u0442\u0430\u0439 (Deniz Berktay)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nosmi.ru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259rc\u00fcm\u0259:&nbsp;Qafqaz.media<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konstantinopol Patriarx\u0131 Varfolomeyin AB\u015e-a s\u0259f\u0259rinin T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259sirl\u0259ri olacaq. Oktyabr\u0131n 23-d\u0259 ba\u015flayan, noyabr\u0131n 3-d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 patriarx AB\u015e<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52755,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-52754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52754"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52756,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52754\/revisions\/52756"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/52755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}