{"id":5306,"date":"2020-05-03T02:14:47","date_gmt":"2020-05-02T22:14:47","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=5306"},"modified":"2020-05-03T02:14:52","modified_gmt":"2020-05-02T22:14:52","slug":"rihard-vaqner-adnan-sayqun-v%c9%99-uzeyir-b%c9%99y-hacib%c9%99ylinin-dahiliyinin-sirri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=5306","title":{"rendered":"Rihard Vaqner, Adnan Sayqun v\u0259 \u00dczeyir B\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin dahiliyinin sirri"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/46798327_926184987571471_8363521718794321920_n.jpg?_nc_cat=106&amp;_nc_sid=110474&amp;_nc_ohc=PGEgc6qec5EAX8ZuXDq&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=6f9ca7bf2f2098994a329f5f74efe084&amp;oe=5ED46D76\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: Enver Borusoy, \u043a\u043e\u0441\u0442\u044e\u043c\" width=\"240\" height=\"135\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>  <strong>\u018fnv\u0259r B\u00d6R\u00dcSOY, s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnas<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klassik alman musiqisinin dahil\u0259ri Ferdinand Ris, Fran\u00e7eska Lebren, Georq Fridrix Hendel, Georq Yozef Foqler, \u0130ohan Kristian Bax, \u0130ohan \u015eobert, \u0130ohann Sebastyan Bax, Karl Filip Emanuil Bax, Konrad Pauman, Kristof Villibald Qlyuk, L\u00fcdviq van Bethoven, Maks Rixter, Rihard \u015etraus, Robert \u015euman, Skin on Skin, Yakob Ofenbax v\u0259 Yohans Brams he\u00e7 bir zaman Rihard Vaqner ola bilm\u0259dil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rihard Vaqnerin 1831-ci ild\u0259n 1883-c\u00fc il\u0259 kimi minill\u0259rin yadda\u015f\u0131nda donub qalm\u0131\u015f alman \u0259fsan\u0259l\u0259rini, mifologiyas\u0131n\u0131 simfonizm\u0259 g\u0259tirdi. Bel\u0259c\u0259 ki\u00e7ik \u015f\u0259h\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 par\u00e7alanm\u0131\u015f alman xalq\u0131n\u0131n ruhunu yartd\u0131. M\u0259hz bu simfonik \u0259s\u0259rl\u0259r say\u0259sind\u0259 indi m\u00f6vcud olan B\u00f6y\u00fck Almaniya yarand\u0131. 1883-c\u00fc ild\u0259n \u00fcz\u00fc bu yana, Almaniya tarixin \u0259n d\u0259rin b\u00f6hranlar\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi. 1914-1918-ci ill\u0259rd\u0259 I D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 Almaniya xalq\u0131 5 milyondan \u00e7ox insan\u0131n\u0131 itirdi. Bu azm\u0131\u015f kimi, 1938-1945-ci ill\u0259rd\u0259 II D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 15 milyondan \u00e7ox alman v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 h\u0259yat\u0131n\u0131 itirdi. O da b\u0259llidir ki, b\u00fct\u00fcn bu \u00fcz\u00fcc\u00fc b\u00f6hranlardan sonra, q\u0131sa zaman k\u0259simind\u0259 Almaniya v\u0259 alman xalq\u0131 yenid\u0259n d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tin\u0259, xalq\u0131na \u00e7evrildi. \u00c7\u00fcnki, bel\u0259 bir anlam\u0131n t\u0259m\u0259li Rihard Vaqaner yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u0259st\u0259\u00e7i olmaq bu dem\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/enverborusoy.files.wordpress.com\/2020\/05\/vaqner.jpg?w=739\" alt=\"\" class=\"wp-image-620\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 iki dahi b\u0259st\u0259\u00e7i, \u00dczeyir B\u0259y Hac\u0131b\u0259yli v\u0259 Adnan Sayqun simfonik \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 mill\u0259t olman\u0131n konseptini ortaya qoya bilibl\u0259r. 1908-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 kimi \u00dczeyir B\u0259yin \u0259s\u0259rl\u0259rinin xarakterini v\u0259 mahiyy\u0259tini daim a\u015fa\u011f\u0131lamaq siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u00fcb. \u00d6z\u0259llikl\u0259 d\u0259 1991-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 qazanandan sonra. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u00dczeyir B\u0259yin davam\u00e7\u0131lar\u0131 yeti\u015fmirl\u0259r. Ad\u0131n\u0131 \u201cMilli Konservatoriya\u201d qoymu\u015f bir musiqi oca\u011f\u0131n\u0131 uzun ill\u0259rd\u0259 toyxanalarda sintezator \u00e7alan v\u0259 musiqi\u00e7i kimi b\u0259sit, dayaz v\u0259 c\u0131l\u0131z olan birisi, Siyavu\u015f K\u0259rimi bu m\u0259rk\u0259z\u0259 rektorluq edir. \u201cBak\u0131 Musiqi Akademiyas\u0131\u201dn\u0131n statusu is\u0259 qeyri m\u00fc\u0259yy\u0259n oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, orada yeti\u015f\u0259n b\u0259st\u0259\u00e7il\u0259r \u00dczeyir B\u0259yin tuhunu ortaya qoya bilmirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki, b\u00fct\u00fcn qap\u0131lar onlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1923-c\u00fc ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Qazi Mustafa Kamal Atat\u00fcrk\u00fcn \u00f6nd\u0259rliyind\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259t qorulduqdan sonra, \u00fcnl\u00fc b\u0259st\u0259\u00e7i Adnan Sayqunun g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdiyi \u201cAlaturka\u201d konsepti d\u0259rhal Atat\u00fcrk t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildi. Bu, \u00f6lk\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131, b\u00fct\u00fcn dinl\u0259ri v\u0259 t\u0259riq\u0259tl\u0259ri, f\u0259qli b\u00f6lg\u0259 anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ortaq anlamda b\u00fct\u00fcnl\u0259\u015fdir\u0259n bir yol idi. 1950-ci ill\u0259rd\u0259 Adnan Menderes adl\u0131 bir T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131 \u201cDemokrat Partisi\u201d cildin\u0259 gir\u0259r\u0259k d\u0131\u015f s\u00f6m\u00fcrg\u0259\u00e7i siyas\u0259tl\u0259rin h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq \u201cAlafranko\u201d modelini t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu, a\u015f\u0131r\u0131 din\u00e7ilik, f\u0259rqli toplumlar aras\u0131nda \u015f\u00fcuralt\u0131 etnik b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 hesablanm\u0131\u015f konsept idi. 1961-ci il darbesind\u0259n sonra, \u201cAlafranko\u201d adl\u0131 d\u0259rin siyasi h\u0259d\u0259fl\u0259r d\u0259 iflasa u\u00f6rad\u0131ld\u0131. 2002-ci ild\u0259 bu d\u0259f\u0259 \u201cAKP\u201d, y\u0259ni \u018fdal\u0259r v\u0259 G\u0259li\u015fm\u0259 Partisi ad\u0131 alt\u0131nda iqtidara g\u0259l\u0259n, geriz\u0259akl\u0131, ilkin orta\u00e7a\u011f \u0259r\u0259b \u015fovinizminin bir par\u00e7as\u0131 olan \u201c\u0259m\u0259viliyi\u201d din p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda iqtidara g\u0259li\u015finin sonucu olaraq d\u00fcz 18 ildir \u201cAlafranko\u201d siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fclm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/enverborusoy.files.wordpress.com\/2020\/05\/adnan.jpg?w=340\" alt=\"\" class=\"wp-image-621\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda \u00dczeyir B\u0259yin konsepsiyas\u0131 \u201cba\u011fl\u0131 qap\u0131lar\u201d arxas\u0131nda gizl\u0259dikm\u0259kd\u0259dir. Bunun \u0259sil su\u00e7lusu is\u0259, uzun ill\u0259r \u00f6lk\u0259nin ideoloji v\u0259 idar\u0259etm\u0259 siyas\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Ramiz Mehdiyev v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sin\u0259 sorumlu olan Fatma Abdullazad\u0259 olublar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n kadr v\u0259 struktur islahatlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 fikrimizc\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 bo\u015fluq vard\u0131r. \u018fg\u0259r bu bo\u015flu\u011fu professional kadrlar\u0131n say\u0259sind\u0259 doldura bils\u0259k, o zaman \u00dczeyir B\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin s\u0259n\u0259t konsepti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259m Qafqaz\u0131n, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk D\u00fcyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni, siyasi, ideoloji, iqtisadi, h\u0259rbi v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n g\u00fccl\u00fc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00fccl\u00fc olmamas\u0131n\u0131n sirri bu doktrind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/enverborusoy.files.wordpress.com\/2020\/05\/uzeyir.jpg?w=590\" alt=\"\" class=\"wp-image-622\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fnv\u0259r B\u00d6R\u00dcSOY, s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnas Klassik alman musiqisinin dahil\u0259ri Ferdinand Ris, Fran\u00e7eska Lebren, Georq Fridrix Hendel, Georq Yozef Foqler, \u0130ohan Kristian Bax, \u0130ohan \u015eobert, \u0130ohann Sebastyan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5307,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-5306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5306"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5308,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5306\/revisions\/5308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}