{"id":53533,"date":"2021-11-10T03:59:22","date_gmt":"2021-11-09T23:59:22","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=53533"},"modified":"2021-11-10T03:59:25","modified_gmt":"2021-11-09T23:59:25","slug":"mogol-l%c9%99k%c9%99si-hansi-xalqlarin-korp%c9%99l%c9%99rind%c9%99-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=53533","title":{"rendered":"\u201cMO\u011eOL L\u018fK\u018fS\u0130\u201d HANSI XALQLARIN K\u00d6RP\u018fL\u018fR\u0130ND\u018f OLUR"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yeni do\u011fulmu\u015f u\u015faqlar\u0131n belinin a\u015fa\u011f\u0131 \u2013 b\u00fczd\u00fcm hiss\u0259sind\u0259 olan t\u00fcnd-g\u00f6y r\u0259ngli l\u0259k\u0259 tibbd\u0259 \u201cmo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201d adlan\u0131r. Bu ad\u0131 ona alman antropoloqu Ervin Balz 1883-c\u00fc ild\u0259 vermi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n l\u0259k\u0259 t\u00fcrk, mo\u011fol (95%), mancur (95%) v\u0259 Amerika hindular\u0131n\u0131n (90%) u\u015faqlar\u0131nda daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olur. Bununla yana\u015f\u0131, \u015e\u0259rqi Afrikada ya\u015fayan insanlar aras\u0131nda da onun faizi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r (95%) y\u00fcks\u0259kdir. Slavyandilli bolqarlarda t\u0259xmin\u0259n 1%-dir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201d \u0259sas\u0259n 3-5 ya\u015fad\u0259k \u00e7\u0259kilib gets\u0259 d\u0259, t\u0259k-t\u00fck hallarda qal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259z\u0259n bu l\u0259k\u0259&nbsp; k\u00f6rp\u0259nin b\u00fczd\u00fcm hiss\u0259sind\u0259 deyil, aln\u0131nda \u2013 iki qa\u015f\u0131n\u0131n aras\u0131nda, \u00e7ox vaxt q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201d h\u0259m ata, h\u0259m d\u0259 ana x\u0259tti il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r. Lakin daha \u00e7ox o\u011flanlarda \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehtimala g\u00f6r\u0259, q\u0259dim zamanlarda bu l\u0259k\u0259 bir n\u0259f\u0259r ki\u015fid\u0259 yaranm\u0131\u015f v\u0259 onun t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. Mo\u011follar ona \u00ab\u00c7ingiz xan l\u0259k\u0259si\u00bb deyir v\u0259 inan\u0131rlar ki, l\u0259k\u0259nin t\u00fcndl\u00fcy\u00fc k\u00f6rp\u0259nin xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Mo\u011fol dilind\u0259 bu l\u0259k\u0259nin dig\u0259r ad\u0131 \u201cx\u00f6x tolbo\u201d \u2013 \u201cg\u00f6y l\u0259k\u0259\u201ddir. Buryatlar onu \u201cmenqe\u201d adland\u0131r\u0131rlar. Saxa t\u00fcrkl\u0259ri is\u0259 \u201cmo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201dn\u0259 \u201cTanqara teppit menqe\u201d (Tanr\u0131n\u0131n izi) deyirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yapon dilind\u0259 \u201c\u015firi ga aoi\u201d (arxas\u0131 g\u00f6y) ifad\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259siz adam\u0131 bildirir. <\/strong>\u0130stisna deyil ki, rus dilind\u0259ki \u00ab\u0437\u0435\u043b\u0435\u043d\u044b\u0439 \u044e\u043d\u0435\u0446\u00bb (h\u0259rfi t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u2013 ya\u015f\u0131l yeniyetm\u0259, y\u0259ni h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259si olmayan g\u0259nc) ifad\u0259si d\u0259 \u201cmo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201dn\u0259 i\u015far\u0259dir. Ehtimal ed\u0259 bil\u0259rik ki, bu ifad\u0259 rus dilin\u0259 XIV\u2013XVI \u0259srl\u0259rd\u0259 Moskva knyazl\u0131\u011f\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcb sonradan rusla\u015fm\u0131\u015f tatar aristokratlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rmalar zaman\u0131 daha bir maraql\u0131 c\u0259h\u0259t a\u015fkarlanm\u0131\u015fd\u0131r: Sa\u00e7\u0131n\u0131n r\u0259ngi a\u00e7\u0131q olan u\u015faqlarda \u201cmo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201dnin faizi \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu halda, sa\u00e7\u0131n\u0131n r\u0259ngi t\u00fcnd olan u\u015faqlarda bu l\u0259k\u0259 47%-d\u0259n art\u0131qd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u201cmo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201dn\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda da rast g\u0259linir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 maraql\u0131d\u0131r ki, o h\u0259m d\u0259 tal\u0131\u015f (Lerikin Zuvand mahal\u0131nda v\u0259 s.), tat, l\u0259zgi, avar u\u015faqlar\u0131nda da m\u00fc\u0259yy\u0259n faizl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">P.S.<\/span><em> Bu kimi faktlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, he\u00e7 bir xalq, mill\u0259t sad\u0259 t\u0259rkibli \u2013 bir v\u0259 ya iki komponentd\u0259n ibar\u0259t deyildir. H\u0259r bir xalq\u0131, mill\u0259ti formala\u015fd\u0131ran amill\u0259r vard\u0131r: eyni m\u0259kanda uzun m\u00fcdd\u0259tli birg\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f, \u00fcmumi maraqlar (iqtisadi v\u0259 s.), vahid ideya v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si olan dil.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Qrupunun \u00fczv\u00fc Araz \u015e\u0259hrili<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni do\u011fulmu\u015f u\u015faqlar\u0131n belinin a\u015fa\u011f\u0131 \u2013 b\u00fczd\u00fcm hiss\u0259sind\u0259 olan t\u00fcnd-g\u00f6y r\u0259ngli l\u0259k\u0259 tibbd\u0259 \u201cmo\u011fol l\u0259k\u0259si\u201d adlan\u0131r. Bu ad\u0131 ona alman antropoloqu Ervin Balz 1883-c\u00fc<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":53534,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-53533","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53533"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53533\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53535,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53533\/revisions\/53535"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}