{"id":54687,"date":"2021-11-24T02:21:24","date_gmt":"2021-11-23T22:21:24","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=54687"},"modified":"2021-11-24T02:21:27","modified_gmt":"2021-11-23T22:21:27","slug":"dunyanin-mualic%c9%99sind%c9%99-aciz-qaldigi-kontuziyanin-mualic%c9%99sini-bizimkil%c9%99r-tapib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=54687","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 aciz qald\u0131\u011f\u0131 kontuziyan\u0131n m\u00fcalic\u0259sini bizimkil\u0259r &#171;tap\u0131b&#187;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Redaksiyadan: <\/span>Bu yaz\u0131n\u0131 oxuyunca yad\u0131ma &#171;h\u0259kim-eksperti&#187; d\u00f6y\u0259n kontuziyal\u0131 m\u00fcharib\u0259 \u0259lili B\u0259rd\u0259 rayon sakini, 58 ya\u015fl\u0131 \u015eamay\u0131l Mustafayev, sosial sah\u0259d\u0259n ba\u015fqa h\u0259r \u015feyi bil\u0259n \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259 nazirliyi, onun D\u00f6vl\u0259t Tibbi-Sosial Ekspertiza v\u0259 Reabilitasiya Agentliyi v\u0259 kontuziyal\u0131 m\u00fcharib\u0259 \u0259lilin\u0259 xuliqanl\u0131q fakt\u0131 \u00fczr\u0259 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flayan polisl\u0259rimiz d\u00fc\u015fd\u00fc. \u018fliliyi l\u0259\u011fv edilmi\u015f \u015e. Mustafayevin tibbi diaqnozu \u201ck\u0259ll\u0259daxili travmalar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri, ke\u00e7irilmi\u015f qapal\u0131 k\u0259ll\u0259 beyin travmas\u0131n\u0131n qal\u0131q \u0259lam\u0259tl\u0259ri, postravmatik ensefalopatiya\u201d v\u0259 s. olub. Bunu ekspert g\u00f6z\u0259yar\u0131 yoxlaya bilirs\u0259, t\u00fcrkl\u0259r demi\u015f, n\u0259 \u0259la, m\u0259ml\u0259k\u0259t. D\u00fcnya bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fsa da \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259dir. Amma Sahil Babayev nazir t\u0259yin olunandan b\u0259ri xeyli kontuziyan\u0131 &#171;m\u00fcalic\u0259 ed\u0259 bilib&#187;. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu &#171;qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259ni&#187; bu sah\u0259d\u0259 gerid\u0259 qalm\u0131\u015f AB\u015e, Almaniya, Rusiya v\u0259 h\u0259tta \u00c7in kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yaymaq zaman\u0131 deyilmi? N\u0259 \u00e7oxdu &#171;a\u011f xalatl\u0131&#187; sehrbaz h\u0259kiml\u0259rimiz, &#171;ixrac ed\u0259k&#187; bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259, qoy h\u0259m bizi bir d\u0259 tan\u0131s\u0131nlar, h\u0259m d\u0259 kontuziyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri m\u00fcalic\u0259 etsinl\u0259r. Y\u0259qin ki, bu &#171;doxdur-ekspertl\u0259r&#187; kontuziya alm\u0131\u015f x\u0259st\u0259l\u0259ri &#171;\u00c7itraxuda i\u015fvara&#187; duas\u0131yla m\u00fcalic\u0259 edirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycanda tam \u0259minlikl\u0259 deyir\u0259m ki, kontuziyadan m\u00fcalic\u0259 ed\u0259 bil\u0259n bir n\u0259f\u0259r d\u0259 h\u0259kimimiz yoxdu. Azca anlay\u0131\u015f\u0131 olan bir-iki h\u0259kimimiz vard\u0131 v\u0259 onlar da art\u0131q h\u0259rbi hospitallardan t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131blar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Ukraynan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki elmi ara\u015fd\u0131rmalari v\u0259 tibbi yana\u015fmalar\u0131 \u0259ks olunmu\u015f bu yaz\u0131n\u0131 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q. Burada Uraynan\u0131n &#171;Antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131&#187; &#8212; ATO (\u00ab\u0410\u043d\u0442\u0438\u0442\u0435\u0440\u0440\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0430\u044f \u043e\u043f\u0435\u0440\u0430\u0446\u0438\u044f\u00bb) i\u015ftirak etmi\u015f v\u0259 kontuziya alm\u0131\u015f \u0259sg\u0259rl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sil h\u0259kiml\u0259rin ciddi narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sizl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edirik:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cf91d555a62d1de7f400598d3c057f19_800xauto-q-85.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-54688\" width=\"913\" height=\"681\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cf91d555a62d1de7f400598d3c057f19_800xauto-q-85.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cf91d555a62d1de7f400598d3c057f19_800xauto-q-85-300x224.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cf91d555a62d1de7f400598d3c057f19_800xauto-q-85-150x112.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cf91d555a62d1de7f400598d3c057f19_800xauto-q-85-768x573.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 913px) 100vw, 913px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Daha \u0259vv\u0259l onlarla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259mi\u015fdik. M\u00fcharib\u0259 haqq\u0131nda filml\u0259rd\u0259 n\u0259l\u0259ri g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fck. Senaristin t\u0259svir etdiyi, h\u00f6rm\u0259t\u0259 v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t\u0259 layiq ba\u015f q\u0259hr\u0259man, h\u0259tta a\u011f\u0131r yaraland\u0131qdan sonra bel\u0259 xidm\u0259t\u0259 qay\u0131dan c\u0259bh\u0259\u00e7i bir \u0259sg\u0259rdir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>O, ev\u0259 qay\u0131td\u0131 &#8212; f\u0259rqi yoxdur, topald\u0131, bir qolu yoxdu v\u0259 ya \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u00e7ap\u0131q var &#8212; qalib bir \u0259sg\u0259r kimi geri qay\u0131td\u0131. Kadrda o h\u0259m d\u0259 laqeyd, bir az s\u0259liq\u0259siz, \u00f6zba\u015f\u0131na, h\u0259r an incim\u0259y\u0259, partlama\u011fa haz\u0131r birisidir, \u00fcst\u0259lik, o, h\u0259m d\u0259 i\u00e7ki alud\u0259\u00e7isidir. Onun b\u00fct\u00fcn probleml\u0259ri sad\u0259c\u0259 olaraq bel\u0259 izah edilir: KONTUZ\u0130YA!<\/p>\n\n\n\n<p><br>S\u00fcjet x\u0259tti nadir hallarda bel\u0259 bir q\u0259hr\u0259man\u0131 rifaha apar\u0131r. Onun he\u00e7 bir g\u00fcnah\u0131 yox idi &#8212; ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc, g\u00fcll\u0259l\u0259rd\u0259n gizl\u0259nmirdi. O, \u015fansl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc: d\u00fc\u015fm\u0259n g\u00fcll\u0259si onu \u00f6ld\u00fcrm\u0259di, \u015fik\u0259st etm\u0259di &#8212; o, sad\u0259c\u0259 sars\u0131nt\u0131 ke\u00e7irdi. Ev\u0259, zahir\u0259n sa\u011f-salamat qay\u0131td\u0131, amma tezlikl\u0259 ham\u0131 ondan bezdi, he\u00e7 kim ondan raz\u0131 qalmad\u0131. Sakit anlar\u0131nda ail\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fck\u0259 \u00e7evrildiyini anlay\u0131r. Bu a\u011fr\u0131yla nec\u0259 ya\u015famaq olar? Kino bu suala m\u00fcxt\u0259lif cavablar t\u0259klif edir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>B\u0259s h\u0259yatda?<br><\/p>\n\n\n\n<p>Donbasda m\u00fcharib\u0259 d\u00f6rd ildir ki, davam edir. Minl\u0259rl\u0259 \u0259sg\u0259rimiz m\u00fcxt\u0259lif d\u0259r\u0259c\u0259li b\u0259d\u0259n x\u0259sar\u0259tl\u0259ri al\u0131b, m\u00fcalic\u0259 v\u0259 reabilitasiya kurslar\u0131ndan ke\u00e7ib. Yaral\u0131lar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na t\u0259kc\u0259 h\u0259kiml\u0259r, yax\u0131n qohumlar deyil, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r, bel\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 onlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259yi \u00f6z\u00fcn\u0259 borc hesab ed\u0259n h\u0259r k\u0259s qal\u0131r. Eyni zamanda beyin silk\u0259l\u0259nm\u0259si alan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r sanki k\u00f6lg\u0259d\u0259 qal\u0131blar. \u00c7oxlar\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nir: &#171;Onlar\u0131n n\u0259yi var? Onlar\u0131n \u0259ll\u0259ri v\u0259 ayaqlar\u0131 yerind\u0259dir, he\u00e7 bir x\u0259sar\u0259ti g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Onu partlay\u0131\u015f\u0131n dal\u011fas\u0131 v\u0259 ya ba\u015f\u0131na bir \u015fey d\u0259yib, amma bunlar\u0131 x\u0131rda \u015feyl\u0259r say\u0131rlar &#8212; n\u0259 yara, n\u0259 d\u0259 ciddi x\u0259st\u0259liyi var. Haz\u0131rda buna g\u00f6r\u0259 h\u0259tta bir diaqnoz bel\u0259 qoyulmur.<br>&#8212; D\u0259qiq r\u0259q\u0259m s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir (bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259). Ukrayna H\u0259rbi Tibb Akademiyas\u0131n\u0131n r\u0259is m\u00fcavini, tibb xidm\u0259tinin polkovniki, professor Vsevolod Steblyuk ba\u015f x\u0259sar\u0259tl\u0259ri 33-45% aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212;<strong> ATO-nun m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r 2016-c\u0131 ild\u0259 k\u0259ll\u0259-beyin travmalar\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00f6y\u00fc\u015f x\u0259sar\u0259tl\u0259rinin \u00fc\u00e7d\u0259 birini t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, indi m\u00fcharib\u0259nin xarakterinin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar bu r\u0259q\u0259m 40%-\u0259 y\u00fcks\u0259lib. \u00dcmumilikd\u0259, t\u0259xmin\u0259n 80% beyin sars\u0131nt\u0131s\u0131 adlanan ki\u00e7ik ba\u015f z\u0259d\u0259sidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Yaral\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259rin \u00fcmumi say\u0131n\u0131 bilm\u0259kl\u0259 onlardan ne\u00e7\u0259sinin sars\u0131nt\u0131 ke\u00e7irdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Ancaq bu r\u0259q\u0259m\u0259 daha 30% \u0259lav\u0259 etm\u0259lisiniz &#8212; bunlar gizli hallard\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 2014-2015-ci ill\u0259rd\u0259, aktiv h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 onlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox idi. Sonra h\u0259r \u015feyi d\u00fcz\u0259ltm\u0259k, diaqnoz qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir yol yox idi &#8212; n\u0259 vaxt, n\u0259 d\u0259 tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri. \u018fsg\u0259rl\u0259rin h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, yaralarla m\u0259\u015f\u011ful olurdular, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 m\u00fcvafiq qeydl\u0259r yox idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi biz ATO veteranlar\u0131n\u0131n m\u00fcayin\u0259sini apar\u0131r\u0131q, \u0259sas varsa, \u201cbeyin travmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri\u201d diaqnozunu qoyuruq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; \u00dcmumi z\u0259d\u0259l\u0259rin 33%-ni g\u00f6t\u00fcrs\u0259k, latent hallar\u0131n 30%-ni d\u0259 \u0259lav\u0259 ets\u0259k, yekun r\u0259q\u0259m nec\u0259 olacaq? Say\u0131 minl\u0259rl\u0259dir?<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; B\u0259li, minl\u0259rl\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; Nec\u0259 olur ki, kontuziyal\u0131 adamlar var, amma bel\u0259 bir diaqnoz yoxdur?<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; Kontuziya qapal\u0131 k\u0259ll\u0259-beyin travmas\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda Ukraynada q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan \u201cX Beyn\u0259lxalq X\u0259st\u0259likl\u0259r T\u0259snifat\u0131\u201d (X ICD) t\u0259tbiq olunanda n\u0259d\u0259ns\u0259 ingilis dilind\u0259n deyil, rus dilind\u0259n Ukrayna dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdil\u0259r. \u0130ngilis dilind\u0259 bu, h\u0259m z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259, h\u0259m d\u0259 beynin sars\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, qapal\u0131 k\u0259ll\u0259-beyin z\u0259d\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Tibb sah\u0259sind\u0259 \u201ct\u0259rc\u00fcm\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri\u201d ucbat\u0131ndan, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u0259nb\u0259 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fcrs\u0259, terminologiya il\u0259 tez-tez \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q olur. B\u0259s \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 haqs\u0131zl\u0131q edildiyin\u0259 inanan insanlar haqq\u0131nda n\u0259 dem\u0259k olar? S\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 \u201ckontuziya\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n v\u0259 \u00fcmumi q\u0259bul edil\u0259n oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn axtar\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; X\u0259st\u0259liyin h\u0259rbi \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259l\u0259rind\u0259 V\u0259t\u0259nin m\u00fcdafi\u0259si zaman\u0131 al\u0131nan yara, travma v\u0259 ya kontuziya (h\u0259m\u00e7inin x\u0259st\u0259lik) yaz\u0131l\u0131r.<br>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r kontuziyan\u0131 beynin k\u0259ll\u0259 i\u00e7\u0259risind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan z\u0259d\u0259 kimi t\u0259yin edirl\u0259r. Bu, partlay\u0131\u015f\u0131n dal\u011fas\u0131, h\u0259r hans\u0131 bir obyektin ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 ya h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259n y\u0131x\u0131lma zaman\u0131 ba\u015f verir. Vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m ki, kontuziya y\u00fcng\u00fcl d\u0259r\u0259c\u0259lidirs\u0259, z\u0259d\u0259 a\u011f\u0131r deyils\u0259, k\u0259skin t\u0259zah\u00fcrl\u0259r m\u00fcvafiq rejim\u0259 riay\u0259t etm\u0259kl\u0259 m\u00fcalic\u0259 olmadan 21 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yox olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Kontuziya \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 ilkin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 il\u0259 deyil, n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Rejim m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259rs\u0259 v\u0259 h\u0259kimin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l edil\u0259rs\u0259, 70% hallarda kontuziya f\u0259sads\u0131z \u00f6t\u00fcb ke\u00e7ir. Lakin 30% beyin sars\u0131nt\u0131s\u0131ndan sonrak\u0131 prosesl\u0259r sindroma \u00e7evrilir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu diaqnoz X ICD (\u0425 \u041c\u041a\u0411) -d\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu patologiyan\u0131n \u0259sas simptomlar\u0131 psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7 komponentinin pozulmas\u0131d\u0131r. Birincisi, fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n &#8212; bunlar ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, z\u0259iflik, s\u0259s\u0259 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck. \u0130kincisi, emosional &#8212; \u0259hval d\u0259yi\u015fikliyi, t\u0259cav\u00fczkar h\u00fccumlar\u0131, depressiv v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, koqnitiv &#8212; yadda\u015f poz\u011funlu\u011fu, diqq\u0259t konsentrasiyan\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tinin pozulmas\u0131. Bundan \u0259lav\u0259, yuxu poz\u011funlu\u011fu v\u0259 alkoqola d\u00f6z\u00fcm\u00fcn azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bunun m\u0259nas\u0131 n\u0259dir? \u018fvv\u0259ll\u0259r kefl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u015f\u00fc\u015f\u0259 i\u00e7m\u0259k laz\u0131m idis\u0259, indi 100 qram kifay\u0259t edir. Kontuziya (Beyin sars\u0131nt\u0131s\u0131 ke\u00e7irmi\u015f) alm\u0131\u015f insanlar aras\u0131nda alkoqolizmin artmas\u0131 bununla \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; Dem\u0259li buna g\u00f6r\u0259 kontuziyal\u0131lar bel\u0259 tez kefl\u0259nirl\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259zi dostlar tez-tez bu i\u015fd\u0259 onlara &#171;k\u00f6m\u0259k edir&#187; v\u0259 t\u0259klif edirl\u0259r: &#171;Bir az i\u00e7ki i\u00e7s\u0259n, s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn daha asan olacaq&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ard\u0131 var<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259rc\u00fcm\u0259 Fedai.az Ara\u015fd\u0131rma Qrupuna aiddir<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Redaksiyadan: Bu yaz\u0131n\u0131 oxuyunca yad\u0131ma &#171;h\u0259kim-eksperti&#187; d\u00f6y\u0259n kontuziyal\u0131 m\u00fcharib\u0259 \u0259lili B\u0259rd\u0259 rayon sakini, 58 ya\u015fl\u0131 \u015eamay\u0131l Mustafayev, sosial sah\u0259d\u0259n ba\u015fqa h\u0259r \u015feyi bil\u0259n \u018fm\u0259k<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":54689,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-54687","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54687"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54690,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54687\/revisions\/54690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}