{"id":56299,"date":"2021-12-13T01:12:21","date_gmt":"2021-12-12T21:12:21","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=56299"},"modified":"2021-12-13T18:07:47","modified_gmt":"2021-12-13T14:07:47","slug":"xaqani-%c9%99d%c9%99boglu-dusm%c9%99n%c9%99-qarsi-dusm%c9%99n-kimi-mubariz%c9%99-aparmaliyiq-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=56299","title":{"rendered":"Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu: \u00abD\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n kimi m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131y\u0131q\u00bb"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">T\u018fKRAR (12.102020-ci il)<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Redaktordan (Elnur S\u0259lim):<\/strong> <strong><em><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">M\u00fcsahib\u0259 \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanunun q\u0259bul edilm\u0259si m\u00fczakir\u0259l\u0259riyl\u0259 tam s\u0259sl\u0259\u015fdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 yenid\u0259n yay\u0131nlamaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldik. X. \u018fd\u0259bo\u011flu jurnalistikan\u0131n xilas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 soru\u015fduqda, h\u0259mi\u015f\u0259 &#171;\u00f6nc\u0259 yazma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131md\u0131r&#187;-deyir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si gedir. D\u00fc\u015fm\u0259nnin terror qrupla\u015fmalar\u0131na aid q\u0259hr\u0259man ordumuzun apard\u0131\u011f\u0131 antiterror \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin terroru d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259 fakt\u0131n\u0131 v\u0259 xisl\u0259tini ortaya qoydu. X\u00fcsusi il\u0259, Rusiya v\u0259 Fransan\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 t\u00f6vrl\u0259r d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 rolu olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin utancverici bir terror yanl\u0131s\u0131 kimi \u0259m\u0259ll\u0259rini ortaya qoymu\u015f oldu. Bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 geni\u015f m\u00fcsahib\u0259d\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz&nbsp;Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai&nbsp;Birliyi M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri, \u00f6lk\u0259mizn ilk m\u00fcharib\u0259d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259r\u0259k \u0259lil olmu\u015f jurnalisti Xaqani&nbsp;\u018fd\u0259bo\u011fludur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"239\" height=\"267\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-56307\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-1.jpg 239w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-1-134x150.jpg 134w\" sizes=\"auto, (max-width: 239px) 100vw, 239px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u2014<strong>Qaraba\u011f, ordu, m\u00fcharib\u0259, c\u0259bh\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 jurnalistikam\u0131z bar\u0259d\u0259 bir-birind\u0259n d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259ri sizl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edirik:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;\u2014 \u00d6lk\u0259mizd\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ba\u015flad\u0131.&nbsp;\u00d6lk\u0259 \u0259halisi ba\u015flayan V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sini nec\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u2014 B\u0259li, xarakterc\u0259 bu m\u00fcharib\u0259, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sidir. \u0130ll\u0259rc\u0259 bizim \u0130ctimai Birlik&nbsp;<strong>\u00abD\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n kimi m\u00fcbariz\u0259\u00bb<\/strong>&nbsp;taktikas\u0131n\u0131n se\u00e7ilm\u0259sini ir\u0259li s\u00fcrm\u0259kd\u0259ydi. Qaraqaya \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra c\u0259mi 10-15 g\u00fcn bu taktika il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etdik v\u0259 erm\u0259ni lobbisi deyil\u0259n \u015fi\u015firdilmi\u015f lobbi \u00e7\u00f6kd\u00fc.&nbsp;Erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259tinin monolitliyin\u0259 ciddi z\u0259rb\u0259l\u0259r vuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn sava\u015f gedir. \u018fhalimiz, bu m\u00fcharib\u0259ni toy-bayram kimi qar\u015f\u0131lad\u0131. Babalar\u0131m\u0131zdan g\u0259l\u0259n bir&nbsp;deyim var: \u00abS\u00f6hb\u0259t V\u0259t\u0259n olunca, d\u00fcnyan\u0131n \u015fah damar\u0131n\u0131 k\u0259s\u0259r\u0259m\u00bb. Bu g\u00fcn h\u0259min g\u00fcnd\u00fcr. Mill\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn sava\u015f toy-bayramd\u0131r. \u018fg\u0259r \u015f\u0259hid anas\u0131 o\u011flunun tabutuna yetinc\u0259: \u00abS\u00fcd\u00fcm s\u0259n\u0259 halal olsun ki, s\u0259n bu V\u0259t\u0259n u\u011frunda \u015f\u0259hid oldun\u00bb deyirs\u0259, \u015f\u0259hidin Qazi atas\u0131, AVMV\u0130B \u00fczv\u00fc Etibar A\u011faki\u015fiyev, o\u011flunun \u015f\u0259hid tabutuna yax\u0131nla\u015f\u0131b bu V\u0259t\u0259n u\u011frunda \u015f\u0259hid olmas\u0131na \u015f\u00fckr edirs\u0259, b\u00fct\u00fcn imperiyalar \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u0259ls\u0259 biz qalib g\u0259l\u0259c\u0259yik. Son q\u0259piyind\u0259n ke\u00e7\u0259n t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fc, y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b \u0259sg\u0259rimiz\u0259 yem\u0259kl\u0259r bi\u015fir\u0259n k\u0259ndl\u0259r, son q\u0259piyini qalib \u0259sg\u0259rimiz\u0259 \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259n bir xalqa d\u00fc\u015fm\u0259n qalib g\u0259l\u0259 bilm\u0259z. Q\u0259tiyy\u0259tli Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z\u0131n \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015f\u0259n yenilm\u0259z bir xalq var meydanda. Onun bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131yla milyonlarla insan \u0259li yal\u0131n olsa bel\u0259, d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u00fcr\u00fcm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r.&nbsp;\u00c7\u00fcnki bizim m\u0259\u011flub olmaq \u015fans\u0131m\u0131z yoxdur. Qalib g\u0259lm\u0259y\u0259 m\u0259hkumuq. Bu m\u0259krli, qorxaq&nbsp;v\u0259 hiyl\u0259g\u0259r d\u00fc\u015fm\u0259n layiq oldu\u011fu c\u0259zan\u0131 almal\u0131d\u0131. Bu sava\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rh\u0259d b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min edilm\u0259lidir. Xalq bunu 30 ildir g\u00f6zl\u0259yir. Xalq 30 ildir ki, bu g\u00fcnl\u0259ri g\u00f6zl\u0259yib. Mill\u0259t&nbsp;Q\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259\u015fn\u0259si oldu\u011funu ortaya qoydu. \u0130ndi \u0259ld\u0259 etdiyi Q\u0259l\u0259b\u0259ni xalq olaraq, geni\u015fl\u0259ndirm\u0259li v\u0259 realla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>\u2014 Bu g\u00fcn xalq raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f At\u0259\u015fk\u0259si naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lad\u0131. Sizc\u0259 buna, n\u0259 ehtiyac vard\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u2014 Bu g\u00fcn At\u0259\u015fk\u0259sl\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan informasiyalara diqq\u0259t art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu informasiyan\u0131 yayanlar\u0131n \u00e7oxu, ya sifari\u015f yerin\u0259 yetirirl\u0259r, ya da savads\u0131z olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 yanl\u0131\u015f bir r\u0259y yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqdad\u0131rlar. \u0130mzalanm\u0131\u015f bu s\u0259n\u0259dd\u0259&nbsp;Erm\u0259nistan, Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin oktyabr\u0131n 9-da Moskvada 11 saatdan \u00e7ox davam ed\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra \u0259ld\u0259 olunan at\u0259\u015fk\u0259s raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n b\u0259ndl\u0259rind\u0259n biri at\u0259\u015fin humanitar m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. \u018fslind\u0259 11 saat erm\u0259ni Kalantaryan -Lavrovun t\u0259kidiyl\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015f&nbsp;bu s\u0259n\u0259din he\u00e7 11 saat q\u00fcvv\u0259si olmad\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin&nbsp;G\u0259nc\u0259d\u0259 m\u00fclki \u0259halini h\u0259d\u0259f\u0259 almas\u0131yla, Fransan\u0131n \u0130randan raket \u00f6t\u00fcrm\u0259siyl\u0259 v\u0259 Rusiya terror\u00e7ulara humanitar y\u00fck ad\u0131yla silah g\u00f6nd\u0259rtm\u0259siyl\u0259 bu s\u0259n\u0259d zibil qutusuna at\u0131ld\u0131. \u018fslind\u0259&nbsp; is\u0259 bu c\u00fcr raz\u0131la\u015fmalar \u0259ks c\u0259bh\u0259 komandanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul oluna bil\u0259n bir humanitar d\u00f6y\u00fc\u015f akt\u0131d\u0131r. 24-72 saat aras\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu deyilir. Bu m\u00fcdd\u0259t t\u0259r\u0259fl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir v\u0259 m\u00fcdd\u0259tsiz olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Tarixi bax\u0131mdan, ilk humanitar At\u0259\u015fk\u0259s&nbsp;Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si \u0259snas\u0131nda, 1914-c\u00fc il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Fransa, \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Almaniyada Milad bayram\u0131n\u0131 qeyd edil\u0259rk\u0259n Q\u0259rb&nbsp;C\u0259bh\u0259sind\u0259 qeyri-r\u0259smi bir at\u0259\u015fk\u0259s elan edildi. Milad bayram\u0131ndan \u0259vv\u0259lki h\u0259ft\u0259 qeyri-r\u0259smi at\u0259\u015fk\u0259sin ba\u015f verdiyi v\u0259 \u0130ngilis v\u0259 Alman \u0259sg\u0259rl\u0259rinin s\u0259ng\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 bir \u015f\u0259kild\u0259&nbsp;salam v\u0259 mahn\u0131 m\u00fcbadil\u0259si etm\u0259si bar\u0259d\u0259 bir versiya da var. Ba\u015fqa bir versiyada is\u0259, q\u0131sa, lakin kort\u0259bii&nbsp;at\u0259\u015fk\u0259s&nbsp;&nbsp;Alman \u0259sg\u0259rl\u0259rinin Milad a\u011faclar\u0131n\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131rmas\u0131 il\u0259 ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 da deyilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"730\" height=\"487\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/screenshot_3_3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56301\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56301\" class=\"wp-image-56301\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/screenshot_3_3.jpg 730w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/screenshot_3_3-300x200.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/screenshot_3_3-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 730px) 100vw, 730px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"968\" height=\"544\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/KMO_172407_00016_1_t218_135022.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56302\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56302\" class=\"wp-image-56302\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/KMO_172407_00016_1_t218_135022.jpg 968w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/KMO_172407_00016_1_t218_135022-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/KMO_172407_00016_1_t218_135022-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/KMO_172407_00016_1_t218_135022-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 968px) 100vw, 968px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"299\" height=\"168\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/images-1-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56303\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/images-1-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56303\" class=\"wp-image-56303\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/images-1-1.jpg 299w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/images-1-1-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 299px) 100vw, 299px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 raz\u0131la\u015fmalardan sonralar da sanitariya bax\u0131m\u0131ndan t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan&nbsp;c\u0259s\u0259dl\u0259rin d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131ndan y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0259sirl\u0259rin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259diyl\u0259 istifad\u0259 olunub. H\u0259m\u00e7inin, t\u0259r\u0259fl\u0259r bu vaxtdan \u00f6z q\u00fcvv\u0259l\u0259rini komplektl\u0259\u015fdirm\u0259k, d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin istirah\u0259t etm\u0259si, \u00f6n v\u0259 arxa c\u0259bh\u0259nin \u0259laq\u0259l\u0259rinin nizama sal\u0131nmas\u0131, \u0259ld\u0259 edilmi\u015f m\u00f6vqel\u0259rd\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k v\u0259 texniki vasit\u0259l\u0259rin sazlanmas\u0131 kimi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr.&nbsp;Amma d\u00fc\u015fm\u0259n v\u0259 onun z\u0259ncirini \u0259lind\u0259 saxlayan Rusiyan\u0131n iyr\u0259nc \u0259m\u0259ll\u0259ri tezlikl\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Y\u0259ni bu At\u0259\u015fk\u0259s ba\u015flamadan da bitdi. \u00c7\u00fcnki Rusiyan\u0131n elitas\u0131ndak\u0131 erm\u0259ni \u0259silli Ma\u015fustin-Lavrov- Simonyan + bu \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u00e7irkli \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda istifad\u0259 olunan&nbsp;erm\u0259ni mafiyas\u0131 (lobbi p\u0259rd\u0259si arxas\u0131nda), d\u0259rhal \u00f6z \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259rini davam etdirdil\u0259r. Onlar c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin onlara verdiyi son \u015fans\u0131 da \u00aberm\u0259ni kimi\u00bb qiym\u0259tl\u0259ndirdil\u0259r v\u0259 Putin Rusiyas\u0131n\u0131n onlar\u0131n oyunca\u011f\u0131 oldu\u011funu ortaya qoydular. B\u0259zil\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 Lavrovun, Ma\u015fustin v\u0259 Simonyan\u0131n erm\u0259ni olmas\u0131n\u0131n he\u00e7 n\u0259yi d\u0259yi\u015fm\u0259diyini, Rusiyan\u0131n \u0259n\u0259n\u0259li \u00abd\u00f6vl\u0259t imicin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bilm\u0259zl\u0259r\u00bb kimi s\u0131r\u0131ma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu adamlar erm\u0259niliyin nec\u0259 z\u0259r\u0259rli bir x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu anlam\u0131rlar. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 (9 oktyabr) Fransan\u0131n Alforville B\u0259l\u0259diyy\u0259 \u015euras\u0131 erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edil\u0259n Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Fransa t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yekdillikl\u0259 s\u0259s verdiyini s\u00f6yl\u0259yib. Bu haqda m\u0259lumat\u0131 Alforville \u015f\u0259h\u0259r merinin m\u00fcavini&nbsp;<strong>Qaro Xa\u00e7ikyan<\/strong>&nbsp;Twitter s\u0259hif\u0259sind\u0259 yaz\u0131b. \u0130ndi anlad\u0131n\u0131zm\u0131 Lavrov-Ma\u015fustin kimi erm\u0259nil\u0259rin oldu\u011fu bir d\u00f6vl\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259sm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u018fn az\u0131 bu m\u00fcharib\u0259 bit\u0259n\u0259c\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259rimizi k\u0259sib bu d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259n sanksiyalara qo\u015fulmal\u0131y\u0131q. S\u0259b\u0259b, G\u0259nc\u0259d\u0259 dinc sakinl\u0259ri h\u0259d\u0259f\u0259 alan ballistik raket h\u00fccumunu pisl\u0259y\u0259n Putinin, yaxud da erm\u0259ni Lavrovun s\u0259sini e\u015fid\u0259n oldumu? E\u015fitm\u0259zsiniz.&nbsp;<strong>\u00c7\u00fcnki atan kazaklard\u0131r.<\/strong>&nbsp;Erm\u0259nil\u0259r he\u00e7 artilleriyan\u0131 d\u00fcz-\u0259m\u0259lli i\u015fl\u0259d\u0259 bilmirl\u0259r. Axtar\u0131n bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Rusiyaya n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00abGruz-200\u00bb rus terror\u00e7u le\u015fi apar\u0131l\u0131b?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"642\" height=\"336\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/grazhdanstvo_rossii_01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56304\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56304\" class=\"wp-image-56304\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/grazhdanstvo_rossii_01.jpg 642w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/grazhdanstvo_rossii_01-300x157.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/grazhdanstvo_rossii_01-150x79.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 642px) 100vw, 642px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"923\" height=\"777\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0259\u0259\u0259-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56305\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0259\u0259\u0259-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56305\" class=\"wp-image-56305\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0259\u0259\u0259-1.jpg 923w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0259\u0259\u0259-1-300x253.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0259\u0259\u0259-1-150x126.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0259\u0259\u0259-1-768x647.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 923px) 100vw, 923px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>H\u0259m d\u0259 bu humanitar at\u0259\u015fk\u0259si ir\u0259li s\u00fcr\u0259n Rusiya,&nbsp;Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin imzadan&nbsp;imtina edinc\u0259&nbsp;Cenevr\u0259 konvensiyalar\u0131na h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259m\u0259si bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 r\u0259y yaratma\u011f\u0131 planlam\u0131\u015fd\u0131.&nbsp;\u018fslind\u0259 Az\u0259rbaycana qurduqlar\u0131 t\u0259l\u0259y\u0259 Putin d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 bu g\u00fcn o, b\u00f6lg\u0259d\u0259 1 sayl\u0131 terror d\u0259st\u0259k\u00e7isi olmas\u0131n\u0131 gizl\u0259d\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Y\u0259ni AT\u018fT Minsk Qrupunun saxtakar h\u0259ms\u0259dri kimi Makronu t\u0259k buraxmayacaq.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&nbsp;\u2014 G\u0259nc\u0259nin raket at\u0259\u015fin\u0259 tutulmas\u0131 bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, d\u00fc\u015fm\u0259n s\u00fclh \u00fc\u00e7\u00fcn yarars\u0131zd\u0131r. Onun anlad\u0131\u011f\u0131 t\u0259k dili \u00abm\u0259rmil\u0259r dan\u0131\u015f\u0131r\u00bb. D\u00fc\u015fm\u0259n dinc sakinl\u0259ri at\u0259\u015f\u0259 tutmaqla n\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u2014 H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin anlad\u0131\u011f\u0131&nbsp;t\u0259k dili \u00abm\u0259rmil\u0259r dan\u0131\u015f\u0131r\u00bb. D\u00fc\u015fm\u0259n 90-c\u0131 ill\u0259rin sonunda oldu\u011fu kimi \u0259hali aras\u0131nda vahim\u0259, qorxu, \u015faiy\u0259l\u0259r v\u0259 r\u0259hb\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 inams\u0131zl\u0131q yaratma\u011f\u0131 planlay\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 5-ci kolona qar\u015f\u0131 \u0259halinin ay\u0131q-say\u0131q olmas\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259ni son h\u0259ml\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259cbur edir.&nbsp;\u018fslind\u0259 bu add\u0131m bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00fc\u015fm\u0259n sonunun \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131b. Son t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259l atma\u011f\u0131n \u00f6zg\u0259 bir yozumu yoxdur.&nbsp;Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 yetkinl\u0259\u015fib. D\u00fc\u015fm\u0259nin he\u00e7 bir plan\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 imkan tan\u0131m\u0131r. C\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259n yeni qay\u0131tm\u0131\u015fam v\u0259 xalq b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131yla ordumuzun yan\u0131ndad\u0131r. Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131ndad\u0131r. C\u0259miyy\u0259tin bel\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si, monolitl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fm\u0259si d\u00fc\u015fm\u0259ni cil\u0259ndirir. \u00c7\u00fcnki ill\u0259rc\u0259 buna \u0259ks bir effelkt \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z \u0259lalt\u0131lar\u0131 il\u0259 birg\u0259 durmadan i\u015f apar\u0131blar. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, mayalar\u0131 bat\u0131b. Bu g\u00fcn erm\u0259ni terrorizmini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n s\u0131raya bax\u0131n:&nbsp;<strong>Karda\u015fyan-Makron \u2014&nbsp;Putin \u2014&nbsp;Kalantaryan (Lavrov) \u2014&nbsp;Mi\u015fustin \u2014&nbsp;Simonyan \u2014 Solovyov-Zatulin&nbsp;<\/strong>c\u00fctl\u00fcy\u00fc v\u0259 sat\u0131lm\u0131\u015f rus m\u0259tbuat\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>\u2014 S\u00f6hb\u0259t m\u0259tbuatdan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n bizim jurnalistikan\u0131n informasiya sava\u015f\u0131nda rolunu nec\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u2014 M\u0259n jurnalist olaraq bizim jurnalistikan\u0131 daim a\u00e7\u0131q tekstl\u0259 t\u0259nqid edir\u0259m v\u0259 bu fikrimd\u0259 qalmaqdayam.&nbsp;<strong>Bizd\u0259 jurnalistika var ki, onun informasiya sava\u015f\u0131 aparmas\u0131ndan dan\u0131\u015faq?<\/strong>&nbsp;Art\u0131q h\u00f6kum\u0259t \u00f6z\u00fc dil\u0259 g\u0259lib. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, barmaq say\u0131 sayt v\u0259 q\u0259zetl\u0259r istisna etm\u0259kl\u0259, dey\u0259rdim ki, bu adamlar\u0131n he\u00e7 birinin informasiyan\u0131n n\u0259 oldu\u011fundan anlay\u0131\u015flar\u0131 yoxdur.&nbsp;Adic\u0259 c\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259n (<strong>c\u0259bh\u0259nin d\u0259rinliyind\u0259n yox<\/strong>) x\u0259b\u0259r yayan telejurnalistl\u0259rin ekran boyda ba\u015flar\u0131na baxmaqdan g\u00f6z\u00fcm a\u011fr\u0131y\u0131r. Zal\u0131m u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n se\u00e7dikl\u0259ri m\u00fcxbirl\u0259rin pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131 c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259, h\u0259tta&nbsp;s\u0259sl\u0259ri v\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u0259ri fotogenik bax\u0131mdan ekran \u00fc\u00e7\u00fcn yarars\u0131zd\u0131. Verdikl\u0259ri x\u0259b\u0259r\u0259 saxta h\u0259yacan v\u0259 qorxu y\u00fckl\u0259m\u0259kl\u0259 n\u0259 etdikl\u0259rini bu adamlar anlam\u0131rlar. D\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259f bizim bir-ne\u00e7\u0259 m\u00fcxbiri g\u00fcl\u00fc\u015f h\u0259d\u0259fi v\u0259 qorxaq kimi yay\u0131blar. G\u00fcya Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qorxur. Bu \u00f6zl\u0259rind\u0259n q\u0259hr\u0259man qay\u0131rmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fc reklam rolikl\u0259ri c\u0259bh\u0259d\u0259ki u\u011furlar\u0131m\u0131zla uy\u011funla\u015fm\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2016-ci ild\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 vahid informasiya m\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015fd\u0131m. Bunu erm\u0259nil\u0259r Qaraqaya&nbsp;d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn 2-ci g\u00fcn\u00fc etdil\u0259r. \u0130cevan b\u00f6lg\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t bar\u0259d\u0259 informasiyalar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259diyl\u0259 b\u00f6hran m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zi qurulmas\u0131 14 iyulda elan edildi. Artsrun Hovhannisyan bu m\u0259rk\u0259zin r\u0259hb\u0259ri t\u0259yin edildi. Biz h\u0259l\u0259 d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 he\u00e7 bir i\u015f g\u00f6rm\u0259mi\u015fik. Bu g\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin ba\u011flanmas\u0131 bizim \u0259leyhimiz\u0259 i\u015fl\u0259yir. D\u00fc\u015fm\u0259n bunu \u00abitkil\u0259rimizi\u00bb gizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn etdiyimizi daxili auditoriyaya h\u0259zm etdirir. Xaric\u0259 is\u0259 bunu Az\u0259rbaycan\u0131n anti demokratiyas\u0131 kimi t\u0259qdim edir. Bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcharib\u0259 getdiyi vaxt&nbsp;h\u0259rbi senzura t\u0259tbiq edilm\u0259li v\u0259 aidiyyatl\u0131 orqanlar bu sah\u0259y\u0259 n\u0259zar\u0259t mexanizmi haz\u0131rlamal\u0131d\u0131rlar. H\u0259l\u0259 II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 fa\u015fizmi ideoloqlar\u0131ndan olan G\u00f6bbels m\u0259tbuata \u00abm\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra\u00bb s\u00f6zl\u0259rinin i\u015fl\u0259dilm\u0259sini qada\u011fan etmi\u015fdi v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 onlarla jurnalist h\u0259bs edilmi\u015fdi. O, bildirirdi ki, bu s\u00f6z alman xalq\u0131nda arxay\u0131n\u00e7\u0131l\u0131q yaradar v\u0259 alman xalq\u0131 yeni \u0259razil\u0259r\u0259 can atmaz. Bu g\u00fcn informasiyan\u0131n missiyas\u0131 daha da \u00fcst\u00fcn m\u00f6vqe qazan\u0131b. Amma kims\u0259y\u0259 sirr deyil ki, H\u0259s\u0259nov-Mehdiyev birliyi Az\u0259rbaycan jurnalistikas\u0131n\u0131 iflasa u\u011frad\u0131b. \u00d6z\u00fc d\u0259 sava\u015f aparan bir \u00f6lk\u0259d\u0259 informasiya il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan&nbsp;adamlar \u0259n az\u0131 bilm\u0259lidirl\u0259r ki, m\u00fcasir sava\u015f iki c\u0259bh\u0259d\u0259 apar\u0131l\u0131r. \u00d6nd\u0259 b\u0259z\u0259n m\u0259rmil\u0259rin v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin dey\u0259 bilm\u0259diyini, informasiyalar s\u00f6yl\u0259m\u0259lidir. D\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n \u0259sg\u0259r arxas\u0131nda informasiya sip\u0259rinin olmas\u0131n\u0131 hiss etm\u0259lidir. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 qlobal informasiya sava\u015f\u0131 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu sava\u015fda m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ke\u00e7mi\u015fi (tarixi aspekt) v\u0259 gedi\u015fi (h\u0259rbi aspekt) izl\u0259nilm\u0259lidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;C\u0259miyy\u0259tin \u015f\u00fcuruna t\u0259sir ed\u0259n informasiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 \u0259n g\u00fccl\u00fc silahdan bel\u0259, qorxuludur. \u00d6n s\u0259ng\u0259rd\u0259 qa\u00e7an \u0259sg\u0259ri g\u00f6zl\u0259y\u0259n ad v\u0259 c\u0259za eyniyl\u0259 d\u0259 bu c\u0259bh\u0259d\u0259 f\u0259rarilik v\u0259 satq\u0131nl\u0131q ed\u0259nl\u0259r\u0259 aid edilm\u0259lidir.&nbsp;Xat\u0131rlad\u0131m ki, qlobal informasiya sah\u0259si 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 yaran\u0131b.&nbsp;<strong>CNBC (1989), BBC World News (1991), CNN (1992), Euronews (1993), Blomberg (1994), \u018fl-C\u0259zir\u0259 (1996) v\u0259 s<\/strong>. kimi qurumlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6rn\u0259k ola bil\u0259r.Bu s\u0131radan bir m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Bu i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rk\u0259zl\u0259r yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259tbuat \u015euras\u0131 kimi yarars\u0131z bir qurumdansa 5-3 jurnalistin bu sah\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir araya g\u0259lm\u0259si vacibdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildirim ki, ilk olaraq&nbsp;<strong>\u201d\u0130nformasiya m\u00fcharib\u0259si\u201d<\/strong>&nbsp;terminin\u0259 Tomas Ron t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cSilah Sistemi v\u0259 \u0130nformasiya m\u00fcharib\u0259si\u201d hesabat\u0131nda rast g\u0259linir. 1976-ci ild\u0259 bu hesabat \u201cBoinq\u201d \u015firk\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fc\u0259llif qeyd edir ki, informasiya haz\u0131rda AB\u015e iqtisadiyyat\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol oynay\u0131r. T.Ronan\u0131n hesabat\u0131 ba\u015flan\u011f\u0131c oldu. Problemin bu c\u00fcr qoyulu\u015fu \u201cM\u0259xfi s\u0259n\u0259dl\u0259r\u201dl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin ciddi mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.1980-ci ild\u0259 AB\u015e H\u0259rbi Hava Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri bu faktla ciddi maraqlanma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. O vaxtdan r\u0259y yarand\u0131 ki,informasiya h\u0259m m\u0259qs\u0259d, h\u0259m d\u0259 silah ola bil\u0259r. \u201cSoyuq m\u00fcharib\u0259d\u0259n\u201d sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u201c\u0130nformasiya m\u00fcharib\u0259si\u201d termini AB\u015e M\u00fcdafi\u0259 nazirliyinin s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sah\u0259 1991-ci il \u201cS\u0259hrada tufan\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra daha \u00e7ox diqq\u0259t c\u0259lb etdi. H\u0259min il informasiya texnologioyas\u0131 h\u0259rbi vasit\u0259 kimi s\u0131naqdan ke\u00e7irildi. H\u0259min termin r\u0259smi olaraq m\u00fcdafi\u0259 nazirinin 3600 sayl\u0131, 21 dekabr 1992-ci il tarixli direktivind\u0259 i\u015fl\u0259dildi.&nbsp;Bildirim ki,&nbsp;1996-ci ild\u0259 Pentaqonun eksperti Robert Banker bir simpoziumda AB\u015e H\u0259rbi Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin XXI \u0259srd\u0259 yeni quruculuq v\u0259 h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259ti (\u201cForse-21\u201d konsepsiyas\u0131) bar\u0259d\u0259 m\u0259ruz\u0259 etdi. M\u0259ruz\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrd\u00fc: \u0259n\u0259n\u0259vi faza v\u0259 kiberfaza. Banker yeni \u201ckibermanevr\u201d doktrinas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k, \u0259n\u0259n\u0259vi h\u0259rbi konsepsiyalar\u0131n \u0259sas\u0131nda \u0259ks t\u0259r\u0259fin, y\u0259ni d\u00fc\u015fm\u0259nin silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini neytralla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara ba\u015flamazdan \u00f6nc\u0259 t\u0259kc\u0259 torpaq,d\u0259niz,hava v\u0259 kosmosla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib oraya infosferan\u0131 \u0259lav\u0259 edirl\u0259r. H\u0259rbi ekspertl\u0259rin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259 , yeni m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259d\u0259f kimi \u0259sas informasiya infrastrukturu v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin psixikas\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k. H\u0259tta bu fikri t\u0259sdiql\u0259y\u0259n termin d\u0259 meydana \u00e7\u0131x\u0131b: \u201cHuman network\u201d. Bu g\u00fcn bank SWIFT kodlar\u0131ndan tutmu\u015f, reklam rolikl\u0259ri, filml\u0259r, bioloji laborotoriyalar, internet v\u0259 mobil operatorlar\u0131nad\u0259k bu m\u00fcbariz\u0259nin subyektl\u0259ri kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, informasiya m\u00fcharib\u0259si is\u0259-qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u0259rbi-siyasi dair\u0259l\u0259rin\u0259, h\u0259m\u00e7inin h\u0259rbi-siyasi r\u0259hb\u0259rliyin q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259sin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259k, q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulunda informasiya \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc \u0259ld\u0259 etm\u0259k, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zaman\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nin idar\u0259etm\u0259 infrastrukturunun f\u0259aliyy\u0259tini iflic etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Raketl\u0259r, m\u0259rmil\u0259r bir obyekti, bir h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259ni h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131rsa, informasiya h\u00fccumuyla b\u00fct\u00f6v bir toplum h\u0259d\u0259f hal\u0131na g\u0259lir. T\u0259hl\u00fck\u0259nin miqyas\u0131 ayd\u0131n oldumu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>\u2014 \u0130nformasiya h\u00fccumuyla b\u00fct\u00f6v bir toplum h\u0259d\u0259f hal\u0131na g\u0259ldiyini dediniz.&nbsp;B\u0259s dezinformasiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u2014 \u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259fsuslar olsun ki, bu sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. Jurnalist birlikl\u0259rinin ba\u015f\u0131na t\u0259sad\u00fcfi adamlar\u0131n ke\u00e7m\u0259si \u00f6z \u00abb\u0259hr\u0259sini\u00bb verm\u0259kd\u0259dir. \u00d6mr\u00fcnd\u0259 topun n\u0259 oldu\u011funu bilm\u0259y\u0259n bir adama sava\u015fda artileriya tap\u015f\u0131rsan o top at\u0259\u015f etm\u0259y\u0259c\u0259yi b\u0259llidir. <\/p>\n\n\n\n<p>Jurnalistika sah\u0259sind\u0259 bir c\u00fcml\u0259si olmayanlardan da bu sah\u0259y\u0259 uy\u011fun add\u0131m g\u00f6zl\u0259m\u0259k sad\u0259l\u00f6vhl\u00fckd\u00fcr. \u0130nformasiya h\u00fccumlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 sava\u015fda oldu\u011fu kimi yerl\u0259\u015fm\u0259 yerl\u0259rini, yay\u0131n arenas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259liyik. Bizim informasiya m\u0259kan\u0131na h\u00fccum ed\u0259n 3 istiqam\u0259t \u00f6nd\u0259 g\u0259lir: Rusiya, Erm\u0259nistan v\u0259 \u0130ran. \u0130st\u0259r sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259, ist\u0259r d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 v\u0259 ist\u0259rs\u0259 d\u0259 f\u0259rdi olaraq bu istiqam\u0259tl\u0259r 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n eyni i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. D\u0259yi\u015f\u0259n t\u0259kc\u0259 texniki resurslar\u0131n daha effektiv vasit\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sidir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirdiyimiz kimi m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 qlobal informasiya sava\u015f\u0131 iki istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r:&nbsp;<strong>M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ke\u00e7mi\u015fi (tarixi aspekt) v\u0259 gedi\u015fi (h\u0259rbi aspekt) izl\u0259nilm\u0259lidir.<\/strong>&nbsp;Bu iki istiqam\u0259ti qism\u0259n \u00f6z saytlar\u0131m\u0131zda&nbsp;izah etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. \u018flav\u0259 olaraq bildir\u0259k ki, \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyada c\u0259miyy\u0259tin \u015f\u00fcuruna t\u0259sir ed\u0259n informasiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 \u0259n g\u00fccl\u00fc silahdan bel\u0259, qorxuludur. \u00dcst\u0259lik, elmi olaraq, x\u0259st\u0259likl\u0259rin v\u0259 neqativ ortam\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, bizi \u0259hat\u0259 ed\u0259n k\u0259nardan g\u0259l\u0259n m\u0259lumatlara verdiyimiz reaksiyalar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. M\u00fcasir texnoloji inki\u015faf n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259rin 80% -d\u0259n \u00e7oxu informasiyalar vasit\u0259siyl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc ayd\u0131n olub. Klassik d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259, bir n\u0259f\u0259r qorxaq \u0259sg\u0259rin qorxaql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ke\u00e7irdiyi stress, t\u0259la\u015f hissinin b\u00f6y\u00fck bir orduya siray\u0259t etm\u0259sini h\u0259r biriniz bilirsiniz. Bu g\u00fcn ordumuzu informatik h\u00fccumlardan maksimum \u015f\u0259kild\u0259 qorumaq, n\u0259inki t\u0259kc\u0259 jurnalistl\u0259rin, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcu say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu c\u0259miyy\u0259tin informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi adlan\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, hans\u0131sa bir jurnalist reytinq qazanmaq xatirin\u0259, ordunun \u015f\u0259xsi heyy\u0259tini, komandanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u00f6vcud strukturlar\u0131 h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131rsa, bu \u015f\u0259xs atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131m\u0131n n\u0259tic\u0259sini hesablaya bilmir, yaxud da bu i\u015fi sifari\u015fl\u0259 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jurnalistl\u0259r, \u00f6nc\u0259 m\u00f6vcud neqativl\u0259r haqq\u0131nda r\u0259smi m\u0259lumatlara \u0259saslanmal\u0131, ya da ictimail\u0259\u015fdiril\u0259n dan\u0131lmaz faktlar yekunda m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259timizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"600\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/235322_original.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-56300\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/235322_original.jpg 900w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/235322_original-300x200.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/235322_original-150x100.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/235322_original-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Dezinformasiya y\u00fckl\u00fc t\u0259\u015fvi\u015f do\u011furan m\u0259lumatlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 m\u00fcasir sava\u015f \u00fcslublar\u0131ndan say\u0131l\u0131r. Klassik anlamda \u00abbir \u0259sg\u0259rin qorxaql\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck bir orduya siray\u0259t ed\u0259 bil\u0259r\u00bb deyimi bu tendensiyadan qaynaqlan\u0131r. Ordu v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 t\u0259\u015fvi\u015f, qorxu v\u0259 t\u0259la\u015f yaradan informasiyalar k\u00fctl\u0259vi stress yarad\u0131r. Stress, bir orqanizmin m\u00fc\u0259yy\u0259n bir stimula \u2014 s\u00f6zd\u0259 stress faktoruna verdiyi fizioloji v\u0259 psixoloji reaksiyalar\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stressin b\u0259d\u0259n\u0259 t\u0259siri ard\u0131c\u0131l olaraq bir-birini \u0259v\u0259z ed\u0259n bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259t bir proses kimi q\u0259bul edilm\u0259si elmi olaraq t\u0259sdiql\u0259nib:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259f\u0259rb\u0259rlik m\u0259rh\u0259l\u0259si:<\/strong>&nbsp;Enerji art\u0131m\u0131 var, \u00fcr\u0259k daha tez-tez d\u00f6y\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, n\u0259f\u0259s s\u0259thi olur, qan t\u0259zyiqi y\u00fcks\u0259lir, adrenalin v\u0259 dig\u0259r \u00abstress hormonu\u00bb \u2014 kortizol ifraz olunur. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada bu, b\u0259d\u0259ni \u00abya vur v\u0259 ya qa\u00e7\u00bb \u0259mrinin icras\u0131na haz\u0131rlayan \u00abibtidai\u00bb reaksiyad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fcqavim\u0259t m\u0259rh\u0259l\u0259si:<\/strong>&nbsp;ilkin \u015fok \u00f6t\u00fcr, hormonlar\u0131n istehsal\u0131 bir q\u0259d\u0259r azal\u0131r (amma qalan \u015feyl\u0259r normadan art\u0131qd\u0131r), lakin b\u0259d\u0259n y\u00fcks\u0259k haz\u0131rl\u0131q v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olma\u011fa davam edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fck\u0259nm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259si:<\/strong>&nbsp;B\u0259d\u0259nin \u00e7ox uzun m\u00fcdd\u0259t stress ke\u00e7irdiyi t\u0259qdird\u0259, onun qoruyucu mexanizml\u0259ri qa\u00e7\u0131lmaz olaraq u\u011fursuz olur. Fiziki v\u0259 emosional qaynaqlar t\u00fck\u0259nir. B\u00fct\u00fcn bunlar immun, sinir, pulmonoloji, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 dig\u0259r b\u0259d\u0259n sisteml\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131 dem\u0259kd\u0259 m\u0259qs\u0259dim informasiyaya h\u0259r bir jurnalistin d\u0131rnaqaras\u0131 yana\u015fmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. C\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n informasiyalar redaktorlar t\u0259r\u0259find\u0259n inc\u0259l\u0259nm\u0259lidir. H\u0259r bir redaktorun \u00f6z informasiya siyas\u0259ti v\u0259 \u00abfiltiri\u00bb olmal\u0131d\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, bunu g\u00f6rm\u00fcr\u00fck.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2014 Bir jurnalistin \u00absiz qalib \u0259sg\u0259r, o biril\u0259ri m\u0259\u011flub \u0259sg\u0259r\u00bb dey\u0259n bir jurnalist\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131n\u0131n aya\u011fa qalxmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 siz ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilirik. Bu bir jurnalist t\u0259\u0259ssebke\u015fliyiydi, yoxsa \u00f6zg\u0259 n\u00fcanslar vard\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 Bu suala g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 jurnalist t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi deyil, sad\u0259c\u0259 \u00f6lk\u0259mizin apard\u0131\u011f\u0131 \u0259dal\u0259tli m\u00fcharib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 bu add\u0131m\u0131 atd\u0131m. Biz\u0259 \u0259lav\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r, qeyri-stabillik yaradan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r deyil, birlik vacibdir. Bu birliyi t\u0259min ed\u0259n neqativl\u0259r laz\u0131md\u0131r.&nbsp;B\u0259zi orqanlar\u0131n\u0131n yerini d\u0259yi\u015fik salan \u00f6z\u00fcnd\u0259n m\u00fc\u015ft\u0259beh jurnalistl\u0259r tez-tez bel\u0259 bir sual verirl\u0259r: O vaxtk\u0131 \u0259sg\u0259r, bu vaxtk\u0131 \u0259sg\u0259r. Bu adamlar t\u0259xribat\u00e7\u0131d\u0131r v\u0259 konkret olaraq d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rdir. Bu beyinsiz adamlar, h\u0259l\u0259 d\u0259, n\u0259 birinci, n\u0259 d\u0259 indiki sava\u015f\u0131n mahiyy\u0259tini anlamay\u0131blar. Sonuncu d\u0259f\u0259 dediyiniz s\u00f6z\u00fc efir\u0259 ver\u0259n jurnalist m\u00f6vqel\u0259rimizi kordinatlarla \u00e7\u0259kib d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259nd\u0259 biz d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n \u0259sg\u0259r idik. \u00d6z\u00fc d\u0259, n\u0259 o vaxt, n\u0259 d\u0259 indi bu adam\u0131n bir yax\u0131n-uzaq qohumu bel\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m.&nbsp;<strong>\u00abDal\u0131na s\u00f6y\u00fc\u015f yaz\u0131lanlar\u00bbdan bundan art\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k d\u0259 yersizdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Televiziyada q\u0259zet\u00e7ilik, q\u0259zetd\u0259 televiziya\u00e7\u0131l\u0131q ed\u0259n birinin bel\u0259 bir qu\u015f buraxmas\u0131,<\/strong>&nbsp;onun normal a\u011f\u0131l sahibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 jurnalist kimi bir he\u00e7 oldu\u011funu ortaya qoydu. Bu zat he\u00e7 olmasa bilm\u0259liydi ki, bu g\u00fcn minl\u0259rl\u0259 veteran\u0131n \u00f6vladlar\u0131, bac\u0131s\u0131 v\u0259 qarda\u015f\u0131 u\u015faqlar\u0131 onlar\u0131n yoluyla gedir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k 3 n\u0259f\u0259r m\u00fcharib\u0259 veteran\u0131 \u00f6z o\u011flunu \u015f\u0259hid verib. Yaral\u0131lar aras\u0131nda da veteran u\u015faqlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Birinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda vuru\u015fan \u0259sg\u0259r m\u0259\u011flub deyil. \u018fsg\u0259ri m\u0259\u011flub v\u0259 ya qalib ed\u0259n onun komandan\u0131d\u0131r. D\u00fcn\u0259nl\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn birc\u0259 f\u0259rqini g\u00f6rm\u0259k ist\u0259y\u0259n t\u0259k f\u0259rqin Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259liydi. \u018fsg\u0259r, h\u0259min \u0259sg\u0259rdi. O q\u0259hr\u0259manlar\u0131n yoluyla ged\u0259n \u00f6vladlar\u0131d\u0131.&nbsp;Bunu bilm\u0259lisiniz ki, silahs\u0131z, komandans\u0131z v\u0259 h\u0259tta bunca xainl\u0259rin \u00e7evr\u0259sind\u0259 4 imperiyaya qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n \u0259sg\u0259r, d\u00fc\u015fm\u0259nin \u0130NOB\u0130S adl\u0131 K\u00fcr-Araz qov\u015fa\u011f\u0131nad\u0259k i\u015f\u011fal plan\u0131 alt-\u00fcst ed\u0259 bildi. Bu g\u00fcn d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n q\u0259hr\u0259manlar, o vaxt d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin, ya \u00f6z \u00f6vladlar\u0131, ya da bac\u0131-qarda\u015f \u00f6vladlar\u0131d\u0131r. Bu sual\u0131 ver\u0259n jurnalist\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r, \u00abata, \u0259mi, day\u0131\u00bb dey\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bel\u0259 sava\u015flara Mir\u015fahin kimil\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 qazanc yeri, reklam f\u00fcrs\u0259ti, bizl\u0259r is\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si kimi baxar\u0131q. Bizl\u0259rin f\u0259rqi budur. Veteranlar\u0131n oraya getm\u0259sini is\u0259 c\u0259bh\u0259d\u0259 \u00f6vladlar\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131nda olmaqla \u0259v\u0259zl\u0259dik.&nbsp;H\u0259r birimiz c\u0259miyy\u0259td\u0259 pozuculu\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f bel\u0259 pozucu \u0259m\u0259ll\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa borcluyuq. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259n bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nidir. Sabah da, o biri g\u00fcn d\u0259 \u00f6z xalq\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n bilm\u0259m\u0259liyik. H\u0259r k\u0259s qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131 \u00f6z ar\u015f\u0131n\u0131yla \u00f6l\u00e7d\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259 unutmamal\u0131y\u0131q.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Ayo1aX-215x215-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-56306\" width=\"206\" height=\"206\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Ayo1aX-215x215-1.png 215w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Ayo1aX-215x215-1-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 206px) 100vw, 206px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>S\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdi: Elnur S\u0259lim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;(Davam ed\u0259c\u0259k)&nbsp;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u018fKRAR (12.102020-ci il) Redaktordan (Elnur S\u0259lim): M\u00fcsahib\u0259 \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanunun q\u0259bul edilm\u0259si m\u00fczakir\u0259l\u0259riyl\u0259 tam s\u0259sl\u0259\u015fdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 yenid\u0259n yay\u0131nlamaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldik. X. \u018fd\u0259bo\u011flu jurnalistikan\u0131n xilas\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":56308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-56299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56299"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56367,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56299\/revisions\/56367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/56308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}