{"id":56326,"date":"2021-12-13T01:57:08","date_gmt":"2021-12-12T21:57:08","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=56326"},"modified":"2021-12-14T00:12:16","modified_gmt":"2021-12-13T20:12:16","slug":"zorlanmis-berlind%c9%99n-zorlanmaq-ist%c9%99y%c9%99n-stepanakert%c9%99-uzanan-tarix","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=56326","title":{"rendered":"Zorlanm\u0131\u015f Berlind\u0259n zorlanmaq ist\u0259y\u0259n &#171;Stepanakert\u0259&#187; uzanan tarix"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Berlinin ucqar\u0131ndak\u0131 Treptou park\u0131nda ax\u015fam\u0131n toranl\u0131\u011f\u0131 ba\u015flan\u0131b. M\u0259n q\u00fcrub \u00fcf\u00fcq\u00fcn\u00fcn fonunda xilaskar \u0259sg\u0259r\u0259 qoyulmu\u015f abid\u0259y\u0259 bax\u0131ram, \u2014 yaz\u0131r Ash.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f svastikan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u0259rar tutan 12 metrlik \u0259sg\u0259rin bir \u0259lind\u0259 q\u0131l\u0131nc, o biri \u0259lind\u0259 balaca alman q\u0131z\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"715\" height=\"400\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/230468981-715x400-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56330\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56330\" class=\"wp-image-56330\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/230468981-715x400-1.jpg 715w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/230468981-715x400-1-300x168.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/230468981-715x400-1-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 715px) 100vw, 715px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"326\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/media-heykel-1-ia50v9qgxmynzopbuct7-600x326-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56331\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/media-heykel-1-ia50v9qgxmynzopbuct7-600x326-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56331\" class=\"wp-image-56331\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/media-heykel-1-ia50v9qgxmynzopbuct7-600x326-1.jpg 600w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/media-heykel-1-ia50v9qgxmynzopbuct7-600x326-1-300x163.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/media-heykel-1-ia50v9qgxmynzopbuct7-600x326-1-150x82.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Burada 1945-ci ilin 16 aprelind\u0259n may\u0131n 2-d\u0259k Berlin u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 h\u0259lak olmu\u015f 80 min \u0259sg\u0259rd\u0259n 5 mini d\u0259fn edilib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu binan\u0131n n\u0259h\u0259ng \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri veril\u0259n qurbanlar\u0131n say\u0131na m\u00fct\u0259nasibdir. Abid\u0259nin \u00fcst\u00fcnd\u0259ki yaz\u0131lardan birind\u0259 iddia olunur ki, sovet adamlar\u0131 Avropa sivilizasiyas\u0131n\u0131 fa\u015fizmd\u0259n azad edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Lakin Almaniyadak\u0131 b\u0259zi insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn bu abid\u0259 tamam ba\u015fqa xatir\u0259l\u0259rin simvoludur. Sovet \u0259sg\u0259rl\u0259ri Berlin\u0259 ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f yollar\u0131nda says\u0131z-hesabs\u0131z qad\u0131n zorlay\u0131blar. H\u0259r\u00e7\u0259nd bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 n\u0259 \u015f\u0259rqi, n\u0259 d\u0259 q\u0259rbi Almaniyada xo\u015flay\u0131rd\u0131lar. El\u0259 Rusiyada da art\u0131q bu bar\u0259d\u0259 he\u00e7 k\u0259s dan\u0131\u015fm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ukraynadan olan g\u0259nc y\u0259hudi leytenant Vladimir Gelfand g\u00fcnd\u0259liyini 1941-ci ild\u0259n 1945-ci il\u0259d\u0259k apar\u0131b. H\u0259min vaxtlar sovet ordusunda g\u00fcnd\u0259lik tutmaq qada\u011fas\u0131 olsa da, o, \u015fahidi oldu\u011fu hadis\u0259l\u0259ri v\u0259 insanlar\u0131 inan\u0131lmaz s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>G\u00fcnd\u0259liyi atas\u0131n\u0131n v\u0259fat\u0131ndan sonra onun ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 qaydaya salan o\u011flu Vitali a\u015fkar edib. Bundan sonra onu internet\u0259 y\u00fckl\u0259yibl\u0259r v\u0259 indi bu g\u00fcnd\u0259lik kitab \u015f\u0259klind\u0259 Rusiyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq n\u0259\u015fr edilib. G\u00fcnd\u0259liyinin iki ixtisarl\u0131 variant\u0131 art\u0131q Almaniyada v\u0259 \u0130sve\u00e7d\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Orada nizami qo\u015funlarda h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n, kasad \u0259sg\u0259r rasionlar\u0131ndan, bitli yataqlardan, ara-s\u0131ra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan antisemitizmd\u0259n v\u0259 bir an bel\u0259 ara verm\u0259y\u0259n o\u011furluqlardan b\u0259hs edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zabit yaz\u0131rd\u0131 ki, \u0259sg\u0259rl\u0259r h\u0259tta bir-birinin \u00e7\u0259km\u0259l\u0259rini o\u011furlay\u0131rd\u0131lar.1945-ci ilin fevral\u0131nda Gelfand\u0131n xidm\u0259t etdiyi h\u0259rbi hiss\u0259 Oder \u00e7ay\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259nibmi\u015f. O, d\u00f6y\u00fc\u015f yolda\u015flar\u0131n\u0131n alman qad\u0131n batalyonunu \u0259sir g\u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259rini xat\u0131rlay\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00abBu hesabatlar\u0131 Stalin\u0259 verirdil\u0259r, \u2014 deyir Beevor, \u2014 Bu v\u0259r\u0259ql\u0259rin k\u0259nar\u0131ndak\u0131 qeydl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 hesabatlar\u0131n oxunub-oxunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259k olur. Bu hesabatlarda \u015e\u0259rqi Prussiya \u0259razisind\u0259 k\u00fctl\u0259vi zorlamalardan b\u0259hs edilirdi. Bildirlirdi ki, sovet \u0259sg\u0259rl\u0259rinin \u0259lin\u0259 ke\u00e7m\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn alman qad\u0131nlar\u0131 \u00f6zl\u0259rini u\u015faqlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r\u00bb&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Qad\u0131nlar ona deyirl\u0259r ki, sovetl\u0259rin avanqard d\u0259st\u0259si \u015f\u0259h\u0259r\u0259 gir\u0259rk\u0259n rus \u0259sg\u0259rl\u0259ri onlar\u0131n evl\u0259rin\u0259 soxulublar v\u0259 burada bakir\u0259 q\u0131z\u0131 iyirmiy\u0259d\u0259k \u0259sg\u0259r v\u0259 zabit zorlay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Nasizmin ideoloqlar\u0131 bel\u0259 hesab edirdil\u0259r ki, Vermaxt aril\u0259rin yax\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil olunmu\u015f q\u00fcvv\u0259sidir v\u0259 onun \u0259sg\u0259rl\u0259ri he\u00e7 vaxt \u00aba\u015fa\u011f\u0131 irqin\u00bb qad\u0131nlar\u0131 il\u0259 cinsi \u0259laq\u0259y\u0259 gir\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r al\u00e7almamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Alman \u0259sg\u0259rl\u0259rin rus qad\u0131nlarla nec\u0259 r\u0259ftar etdikl\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u015f\u0259had\u0259tl\u0259r yoxdur, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n seksual k\u00f6l\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259n qad\u0131nlar sad\u0259c\u0259 olaraq fiziki m\u0259nada m\u0259hv olurdular&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu s\u0259trl\u0259r BBC-nin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 &#171;Zorlanm\u0131\u015f Berlin: m\u00fcharib\u0259nin nam\u0259lum tarix\u00e7\u0259si&#187; m\u0259qal\u0259sind\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"770\" height=\"510\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pjimage_65-770x510-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56327\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56327\" class=\"wp-image-56327\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pjimage_65-770x510-1.jpg 770w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pjimage_65-770x510-1-300x199.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pjimage_65-770x510-1-150x99.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pjimage_65-770x510-1-768x509.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 770px) 100vw, 770px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"708\" height=\"375\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/timthumb-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"56328\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/timthumb-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=56328\" class=\"wp-image-56328\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/timthumb-1.jpg 708w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/timthumb-1-300x159.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/timthumb-1-150x79.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 708px) 100vw, 708px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn rus soldat\u0131n\u0131n zorlad\u0131\u011f\u0131 Artemidd\u0259 Hiyeredullardan t\u00f6r\u0259mi\u015f hay-bo\u015flar hay-k\u00fcy sal\u0131blar ki, rus soldatlar\u0131 344 haykanu\u015fu zorlay\u0131blar. Rusiya m\u0259rams\u0131zlar\u0131n\u0131n kontingentinin b\u00f6lg\u0259y\u0259 genekoloqlarla g\u0259lm\u0259sini ilkin olaraq F\u0259dai.az sayt\u0131 x\u0259b\u0259r vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u201cErm\u0259ni q\u0131zlar\u0131 pula g\u00f6r\u0259 \u00f6z b\u0259d\u0259nl\u0259rini ruslara sat\u0131r\u201d- dey\u0259 bu a\u00e7\u0131qlaman\u0131 Xank\u0259ndind\u0259ki Ana v\u0259 U\u015faq M\u0259rk\u0259zinin ginekoloqu Manu\u015f Sarkisyan verib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Erm\u0259ni h\u0259kimin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259k 2021-ci ild\u0259 bu M\u0259rk\u0259z\u0259 344 qad\u0131n m\u00fcraci\u0259t edib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u201cOnlar fahi\u015f\u0259likl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan qad\u0131nlar deyil. M\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti 17-24 ya\u015fl\u0131 qz\u0131lard\u0131r. Onlar \u00e7\u0259tin h\u0259yat \u015f\u0259raitind\u0259n, maddi imkans\u0131zl\u0131qdan rus h\u0259rbi\u00e7il\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olurlar. Bu d\u0259h\u015f\u0259tli m\u0259nz\u0259r\u0259dir. M\u0259n\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n 344 q\u0131z s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n zorlan\u0131b\u201d- dey\u0259 Manu\u015f Sarkisyan bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cReal r\u0259q\u0259ml\u0259rs\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7oxdur. Bu t\u0259kc\u0259 m\u0259n\u0259 olunan m\u00fcraci\u0259tdir\u201d, \u2013 Manu\u015f Sarkisyan qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u0259l\u0259 bu haras\u0131d\u0131r. Sabah zorlanm\u0131\u015f Haykanu\u015flar\u0131n &#171;rus balalar\u0131n\u0131&#187; qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn Rus imperiyas\u0131n\u0131n iyr\u0259nc \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hayq\u0131rmal\u0131y\u0131q: &#171;\u0130VAN \u0130D\u0130, DOMOY!&#187;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fedai.az Ara\u015fd\u0131rma Qrupu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Erm\u0259ni q\u0131zlar rus \u0259sg\u0259rl\u0259rl\u0259 &quot;anla\u015f\u0131b getdil\u0259r&quot; - G\u0130ZL\u0130 \u00c7\u018fK\u0130L\u0130\u015e\" width=\"715\" height=\"536\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/w5HkSYyv5c4?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Berlinin ucqar\u0131ndak\u0131 Treptou park\u0131nda ax\u015fam\u0131n toranl\u0131\u011f\u0131 ba\u015flan\u0131b. M\u0259n q\u00fcrub \u00fcf\u00fcq\u00fcn\u00fcn fonunda xilaskar \u0259sg\u0259r\u0259 qoyulmu\u015f abid\u0259y\u0259 bax\u0131ram, \u2014 yaz\u0131r Ash. Q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f svastikan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u0259rar tutan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":56329,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-56326","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-atmaca"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56326"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56368,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56326\/revisions\/56368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/56329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}