{"id":5674,"date":"2020-05-09T10:20:08","date_gmt":"2020-05-09T06:20:08","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=5674"},"modified":"2020-05-09T13:39:11","modified_gmt":"2020-05-09T09:39:11","slug":"mahmud-b%c9%99y-rust%c9%99mb%c9%99yov-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=5674","title":{"rendered":"Mahmud b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov kimdir?"},"content":{"rendered":"\n<p>Mahmud b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov kimdir? <\/p>\n\n\n\n<p>Diqq\u0259tli oxucular el aras\u0131nda \u201cQa\u00e7aq N\u0259bi\u201d ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur olan \u201cAtlar\u0131 y\u0259h\u0259rl\u0259yin\u201d (\u201cQanl\u0131 z\u0259mi\u201d) filmind\u0259ki S\u0259lim b\u0259yi xat\u0131rlayarlar. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0259kils\u0259 d\u0259, o q\u0259d\u0259r d\u0259 obraz\u0131 m\u0259nfil\u0259\u015fdirilm\u0259yib. B\u0259ylik q\u00fcrurunu, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mliyini saxlay\u0131b. S\u00f6z uzaq d\u00fc\u015fm\u0259sin, bu Mahmud b\u0259y h\u0259min S\u0259lim b\u0259yin ki\u00e7ik qarda\u015f\u0131d\u0131r. El dili il\u0259 des\u0259k \u00e7ox atan-tutan, vurub-y\u0131xan, h\u00f6km\u00fcn\u0259 me\u015f\u0259l\u0259r boyun \u0259y\u0259n, hikk\u0259sin\u0259 da\u011flar \u0259riy\u0259n bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t olub. Deyirl\u0259r ki, Qa\u00e7aq N\u0259bi Z\u0259ng\u0259zur t\u0259r\u0259f\u0259 \u00fcrz\u00fck\u0259nd\u0259 S\u0259lim b\u0259y onu Mahmud b\u0259yl\u0259 qorxudard\u0131: \u00c7a\u011f\u0131raram ha!..<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mahmud b\u0259y \u015eu\u015fada v\u0259 Qaraba\u011fda tan\u0131nm\u0131\u015f r\u00fcst\u0259mb\u0259yovlar soyuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu soy K\u0259birli elinin \u018ff\u0259tli obas\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131 G\u00fclm\u0259mm\u0259d b\u0259y Qas\u0131m b\u0259y o\u011flu (1770-1845) xanl\u0131q d\u00f6n\u0259mind\u0259 s\u0259rk\u0259rd\u0259, rus-\u00fcsul idar\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 kapitan r\u00fctb\u0259sind\u0259 zabit idi.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fclm\u0259mm\u0259d b\u0259yin R\u00fcst\u0259m b\u0259y, A\u011fa b\u0259y, H\u0259s\u0259n b\u0259y, Abbasqulu b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Atas\u0131 G\u00fclm\u0259mm\u0259d b\u0259y ikinci o\u011flu olan A\u011fa b\u0259y 1812-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. \u015eu\u015fa q\u0259za m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxumu\u015fdu. Qaraba\u011f atl\u0131 alay\u0131n\u0131n sultan\u0131 v\u0259zif\u0259sind\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdi. Bir \u00e7ox sava\u015flara qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Podporu\u00e7ik, poru\u00e7ik r\u00fctb\u0259l\u0259ri da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fa b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov 4-c\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li \u201cM\u00fcq\u0259dd\u0259s Anna\u201d, 2-ci d\u0259r\u0259c\u0259li \u201c\u015eiri-Xur\u015fid\u201d ordenl\u0259ri il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fa b\u0259y Nabat xan\u0131m R\u00fcst\u0259m b\u0259y q\u0131z\u0131 R\u00fcst\u0259mb\u0259yova il\u0259 ail\u0259 qurmu\u015fdu. Z\u00fclf\u00fcqar b\u0259y, S\u0259lim b\u0259y, Mahmud b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131, Bal\u0131\u015f xan\u0131m adl\u0131 q\u0131z\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/96535616_989665728115317_2735321395008372736_o.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5687\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>A\u011fa b\u0259yin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc o\u011flu Mahmud b\u0259y 1850-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini mollaxanada alm\u0131\u015fd\u0131. Sonra \u015eu\u015fa q\u0259za m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxumu\u015fdu. \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131nda d\u0259ft\u0259rxana xidm\u0259t\u00e7isi v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mahmud b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov 1879-cu ild\u0259 Qazax q\u0259zas\u0131nda polis pristav\u0131, 1880-ci ild\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131nda sah\u0259 r\u0259isi, 1881-ci ild\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131nda polis pristav\u0131, 1883-c\u00fc ild\u0259n 1888-ci il\u0259d\u0259k \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131 polis idar\u0259sind\u0259 karg\u00fczar, 1891-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131n\u0131n Qacar k\u0259nd c\u0259miyy\u0259tind\u0259 sah\u0259 pristav\u0131, 1897-ci ild\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131 Polis idar\u0259si r\u0259isinin b\u00f6y\u00fck k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u0259n\u0259dd\u0259 oxuyuruq: <strong>\u00abKe\u00e7\u0259n ilin q\u0131\u015f\u0131nda pristav Mahmud b\u0259y P\u00fcst\u0259mb\u0259yov q\u0259za r\u0259isini \u018ff\u0259tli k\u0259ndin\u0259 (\u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131 \u018f.\u00c7.) \u00f6z evin\u0259 d\u0259v\u0259t ed\u0259r\u0259k onunla birlikd\u0259 k\u0259dxudalar\u0131 v\u0259 k\u0259nd hakiml\u0259rini se\u00e7mi\u015fdil\u0259r. \u0130bi\u015f K\u0259rb\u0259lay\u0131 Hac\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d o\u011flundan 200 rubl p\u00fc\u015fv\u0259t alaraq onu A\u011fcab\u0259di k\u0259nd c\u0259miyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259dxuda se\u00e7dil\u0259r. M\u0259h\u0259mm\u0259dxan adl\u0131 bir n\u0259f\u0259rd\u0259n 300 rubl pul alaraq onu X\u0259lf\u0259r\u0259ddinli k\u0259nd c\u0259miyy\u0259tin\u0259 k\u0259dxuda g\u00f6nd\u0259rdilor. P\u00fcst\u0259mb\u0259yov t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n A\u011falar adl\u0131 sahibkar Xocav\u0259nd k\u0259ndind\u0259 k\u0259dxuda t\u0259yin edilmi\u015fdi. O, A\u011falardan 150 rubl r\u00fc\u015fv\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131. Bundan olav\u0259 P\u00fcst\u0259mb\u0259yov h\u0259min k\u0259ndd\u0259 ba\u015f hakim i\u015fl\u0259y\u0259n \u018fsg\u0259r M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259min o\u011flundan 300 rubl alaraq onu i\u015find\u0259 saxlam\u0131\u015fd\u0131. Av\u015far k\u0259ndind\u0259 400 rubl pul alaraq \u018fmral\u0131 adl\u0131 bir n\u0259f\u0259r k\u0259dxuda se\u00e7ilmi\u015fdi\u00bb. <\/strong>(<strong><em>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Tarix \u0130nstitutunun Elmi Arxivi, i\u015f 3982(1), v.124<\/em><\/strong>)<\/p>\n\n\n\n<p>Mahmud b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov D\u00fcrdan\u0259 b\u0259yim K\u0259rim a\u011fa q\u0131z\u0131 Cavan\u015firl\u0259 ail\u0259 qurmu\u015fdu. \u00d6vladlar\u0131 olmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Mahmud b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov \u201cDifai\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc idi. Qafqazda olan y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li rus m\u0259murlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n silahland\u0131r\u0131lan v\u0259 gizli tap\u015f\u0131r\u0131q alan erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rin Ordubadda ya\u015fayan silahs\u0131z t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar edib, onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259, q\u0131l\u0131ncdan ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qlar\u0131n\u0131, \u00f6ld\u00fcr\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ri t\u00fcrkl\u0259ri \u00f6z torpaqlar\u0131ndan qovaraq h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdiyi q\u0131r\u011f\u0131nlarda Qaraba\u011fda y\u00fczl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259ddarcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Buna baxmayaraq burada ya\u015fayan Mahmud b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov kimi Az\u0259rbaycan o\u011fullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Yuxar\u0131 Qaraba\u011f\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxm\u0131\u015f v\u0259 bu b\u00f6lg\u0259nin m\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin h\u00fccumlar\u0131ndan qorumu\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/az\/thumb\/5\/54\/%C6%8Fnv%C9%99r_%C3%87ingizo%C4%9Flu.jpg\/200px-%C6%8Fnv%C9%99r_%C3%87ingizo%C4%9Flu.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"200\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu, jurnalist-etnoqraf<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mahmud b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov kimdir? Diqq\u0259tli oxucular el aras\u0131nda \u201cQa\u00e7aq N\u0259bi\u201d ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur olan \u201cAtlar\u0131 y\u0259h\u0259rl\u0259yin\u201d (\u201cQanl\u0131 z\u0259mi\u201d) filmind\u0259ki S\u0259lim b\u0259yi xat\u0131rlayarlar. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-5674","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5674"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5689,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5674\/revisions\/5689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}