{"id":57362,"date":"2021-12-24T02:25:56","date_gmt":"2021-12-23T22:25:56","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=57362"},"modified":"2021-12-24T02:48:36","modified_gmt":"2021-12-23T22:48:36","slug":"57362","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=57362","title":{"rendered":"T\u00fcrk tarixin\u0259 qar\u015f\u0131 oynanm\u0131\u015f oyunlar n\u0259l\u0259r\u0259 xidm\u0259t edir?"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong><em>Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259ti<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>******************<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tarix t\u0259kc\u0259 elm deyil. Haz\u0131rda informasiya sava\u015f\u0131nda ba\u015fl\u0131ca aspektl\u0259rd\u0259n biridir. Y\u0259ni informasiya sava\u015f\u0131 iki aspektd\u0259 &#8212; h\u0259rbi aspekt, tarixi aspektd\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bizd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpacaq bir i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. Diqq\u0259tinizi b\u0259zi m\u0259qamlara y\u00f6n\u0259ltm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tan\u0131nm\u0131\u015f antropoloqumuz, tarix\u00e7i alimimiz K\u0259r\u0259m H\u0259t\u0259mo\u011flu M\u0259mm\u0259dlinin antropologiyam\u0131z haqq\u0131nda b\u0259zi fikirl\u0259rini bir daha diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259rdim: &#171;Prosesi t\u0259kc\u0259, dil n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda izah etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil. Y\u0259ni, tarix elmi dedikd\u0259, biz\u0259 bir \u00fcmumi bir fikir deyirik, tarix. Ax\u0131 tarixin \u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u00f6m\u0259k\u00e7i f\u0259nl\u0259ri var, lap zirv\u0259d\u0259 duran v\u0259 faktlar\u0131 dan\u0131lmaz olan sah\u0259l\u0259r var. M\u0259s\u0259l\u0259n, antropologiya. B\u0259s antropologiya elmi n\u0259yi deyir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>D\u00fcnya xalqlar\u0131 ba\u015f qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 3 qism\u0259 ayr\u0131l\u0131rlar: dolixikefal (doliksikefal), mezokefal v\u0259 braxikefal (braksikefal).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Bunlar ba\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 \u0259saslanan sistemdir, \u0130sve\u00e7 alimi Retsius t\u0259r\u0259find\u0259n k\u0259\u015ff edilib. Retsiusun x\u00fcsusi p\u0259rgar\u0131 var idi. Ba\u015f\u0131n \u0259vv\u0259l eni, sonra uzunu \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Ba\u015f\u0131n eninin uzununa nisb\u0259tinin 100-\u0259 vurulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 al\u0131nan r\u0259q\u0259m ba\u015f indeksi adlan\u0131r. <strong>\u018fg\u0259r al\u0131nan r\u0259q\u0259m 76-dan azdr\u0131sa, bu c\u00fcr ba\u015f qurulu\u015funa \u201cdolixikefal k\u0259ll\u0259l\u0259r\u201d deyilir.<\/strong> <strong>76-80.9-a q\u0259d\u0259rdirs\u0259, bu ba\u015flar \u201cmezokefal\u201d adlan\u0131r. 81-d\u0259n yuxar\u0131 olanlara is\u0259 \u201cbraxikefal\u201d deyirik. B\u0259s Altay xalqlar\u0131 ya\u015fayan regionda bu t\u0259snifat nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"317\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/XPoXm3-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"57363\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=57363\" class=\"wp-image-57363\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/XPoXm3-1.jpg 200w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/XPoXm3-1-189x300.jpg 189w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/XPoXm3-1-95x150.jpg 95w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Alp \u018fr Tunqan\u0131n atas\u0131 ehtimal olunan ba\u015f<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"170\" height=\"235\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u0430-\u0441\u0430\u043a\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e-\u0432\u043e\u0438\u043d\u0430-\u043a\u0430\u043a-\u043f\u043e\u0431\u0435\u0436\u0434\u0451\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e-\u0432\u0440\u0430\u0433\u0430-\u044e\u044d\u0447\u0436\u0438-\u0438\u0437-\u0425\u0430\u043b\u0447\u0430\u044f\u043d-I-\u0432\u0435\u043a-\u0434\u043e-\u043d.-\u044d.123-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"57364\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=57364\" class=\"wp-image-57364\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u0430-\u0441\u0430\u043a\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e-\u0432\u043e\u0438\u043d\u0430-\u043a\u0430\u043a-\u043f\u043e\u0431\u0435\u0436\u0434\u0451\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e-\u0432\u0440\u0430\u0433\u0430-\u044e\u044d\u0447\u0436\u0438-\u0438\u0437-\u0425\u0430\u043b\u0447\u0430\u044f\u043d-I-\u0432\u0435\u043a-\u0434\u043e-\u043d.-\u044d.123-1.jpg 170w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u0430-\u0441\u0430\u043a\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e-\u0432\u043e\u0438\u043d\u0430-\u043a\u0430\u043a-\u043f\u043e\u0431\u0435\u0436\u0434\u0451\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e-\u0432\u0440\u0430\u0433\u0430-\u044e\u044d\u0447\u0436\u0438-\u0438\u0437-\u0425\u0430\u043b\u0447\u0430\u044f\u043d-I-\u0432\u0435\u043a-\u0434\u043e-\u043d.-\u044d.123-1-109x150.jpg 109w\" sizes=\"auto, (max-width: 170px) 100vw, 170px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Sak d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcs\u00fc<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"942\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/EPqRoz.jpg\" alt=\"\" data-id=\"57365\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/EPqRoz.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=57365\" class=\"wp-image-57365\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/EPqRoz.jpg 960w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/EPqRoz-300x294.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/EPqRoz-150x147.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/EPqRoz-768x754.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Atilla<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>M\u0259s\u0259l\u0259n, C\u0259nubi Qafqazdan tap\u0131lan ilk \u201chomo sapiens\u201d Firuz d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259n a\u015fkar edil\u0259n, y\u0259ni Qobustandan tap\u0131lan insan k\u0259ll\u0259l\u0259ridir. 11 k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u00fcnd\u0259n ikisini \u00f6l\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub. <strong>M\u0259lum olur ki, ba\u015f qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259, bu adamlar \u201cdolixikefal\u201dd\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Neolit d\u00f6vr\u00fc abid\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7iatura yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan tap\u0131lan k\u0259ll\u0259 \u201cbroxikefall\u0131\u011fa\u201d meyllidir. Qalan b\u00fct\u00fcn tap\u0131nt\u0131lar is\u0259 \u201cdolixikefal\u201dd\u0131r. K\u00fcr-Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tap\u0131lan b\u00fct\u00fcn k\u0259ll\u0259l\u0259r \u00f6z ba\u015f qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 \u201cdolixikefal\u201dd\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259rib\u0259 buras\u0131d\u0131r ki, haylar\u0131n Qafqazda q\u0259dim xalq oldu\u011funu daima g\u00f6z\u0259 soxma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan Valeri Pavlovi\u00e7 Alekseyev \u00f6z\u00fc d\u0259 etiraf edir ki, <strong>\u201cdolixikefal\u201d k\u0259ll\u0259 qurulu\u015funa malik insanlar t\u00fcrkl\u0259rdir. <\/strong>T\u00fcrkl\u0259ri \u00e7ox vaxt n\u0259d\u0259 q\u0131nay\u0131rlar? Deyirl\u0259r ki, guya t\u00fcrkl\u0259r k\u00f6\u00e7\u0259ri maldar olublar v\u0259 Altaylardan iki istiqam\u0259td\u0259 Q\u0259rb\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259yibl\u0259r. Bir istiqam\u0259t Volqaboyu istiqam\u0259ti olub, ikinci istiqam\u0259t is\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin g\u00fcneyi olub. Onlar getdikl\u0259ri b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t qura-qura gedibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>V\u0259 sonda biz n\u0259 il\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q? G\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Afanasyevo v\u0259 Andronovo m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rinin qurucular\u0131 il\u0259 C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t qurucular\u0131n\u0131n k\u0259ll\u0259 indeksl\u0259ri eynidir. \u201cYamnaya kultura\u201d deyil\u0259n bir \u015fey var, y\u0259ni &#171;\u00c7uxur m\u0259d\u0259niyy\u0259ti&#187;. Bu m\u0259d\u0259niyy\u0259tin yay\u0131lma areal\u0131 Sibir\u0259 q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Sibird\u0259 biz n\u0259 il\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q? Pazr\u0131q kurqanlar\u0131ndan tap\u0131lan xal\u00e7alardak\u0131 \u015f\u0259kill\u0259rl\u0259. Ruslar \u00f6zl\u0259ri d\u0259 etiraf edirl\u0259r ki, \u015f\u0259kild\u0259ki adam antropoloji c\u0259h\u0259td\u0259n qafqazl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r Qafqazdan dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, g\u00f6rk\u0259mli g\u00fcrc\u00fc d\u00f6vl\u0259t xadimi v\u0259 m\u00fct\u0259ff\u0259kkiri \u0130vane \u00c7axava\u015fvili nin 1916-c\u0131 ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201cG\u00fcrc\u00fc xalq\u0131n\u0131n tarixi\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 istinad etm\u0259liyik. Orada \u00c7axava\u015fvilinin g\u00f6z\u0259l bir etiraf\u0131 var. Deyir ki, antropologiya elmi ba\u015f qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 xalqlar\u0131 3 qola ay\u0131r\u0131r. Bunlar\u0131n ikisi \u0259sasd\u0131r: <strong>dolixikefal v\u0259 braxikefal.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Ard\u0131nca \u0259lav\u0259 edir ki, Qafqaz\u0131n q\u0259dim q\u0259birl\u0259rind\u0259n tap\u0131lan k\u0259ll\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u201cdolixikefal\u201d oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 biz q\u0259bul etm\u0259liyik ki, erm\u0259nil\u0259r v\u0259 g\u00fcrc\u00fcl\u0259r bu b\u00f6lg\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259dirl\u0259r. Daha sonra \u0259lav\u0259 edir ki, bu fikri h\u0259tta Virxov da t\u0259sdiq edir. B\u0259s Virxov \u00f6z\u00fc kimdir?<\/p>\n\n\n\n<p><br>O, Avstriya &#8212; Macar\u0131stan \u0130mperator Akademiyas\u0131n\u0131n antropologiya \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi idi. Virxov ara\u015fd\u0131rmalardan sonra haql\u0131 olaraq, erm\u0259nil\u0259rin v\u0259 g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin C\u0259nubi Qafqaza g\u0259lm\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259r g\u00f6rk\u0259mli antropoloqumuz K\u0259r\u0259m M\u0259mm\u0259dliy\u0259 aiddir. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 fars &#8212; molla rejimin \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 tarixi aspektd\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 informasiya sava\u015f\u0131nda rupor kimi yaratd\u0131\u011f\u0131 &#171;Badukubeh&#187; adl\u0131 internet resursunda yay\u0131nlanm\u0131\u015f &#171;Anadolu \u0259halisi aras\u0131nda t\u00fcrkl\u0259rin say\u0131 yeddi faizd\u0259n azd\u0131r&#187; adl\u0131 avrosentrist bir yaz\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131. H\u0259r\u00e7\u0259nd m\u0259qs\u0259di b\u0259lli olan bu molla abtafas\u0131n\u0131n bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u00fcrk xalq\u0131na alim kimi s\u0131rayanlar\u0131n nadanl\u0131qlar\u0131ndan sitatlar g\u0259tirm\u0259si m\u0259ni d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirdi. Az\u0259rbaycandak\u0131 iqrarlar, f\u0259rid\u0259l\u0259r v\u0259 s. kimi &#171;Sonan\u0131n bicl\u0259ri&#187; kimi, el\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259 soyu bilinm\u0259y\u0259n &#171;Kahbe Bizans\u0131n cocuklar\u0131&#187;n\u0131n eyni amala xidm\u0259t etm\u0259l\u0259ri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"429\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Myfbfc.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-57366\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Myfbfc.png 960w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Myfbfc-300x134.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Myfbfc-150x67.png 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Myfbfc-768x343.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyim yaz\u0131dan bir m\u0259qam\u0131 diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram: &#171;Genetika sah\u0259sind\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, indiki T\u00fcrkiy\u0259 \u0259halisinin Orta Asiya b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n Anadoluya k\u00f6\u00e7 etmi\u015f t\u00fcrkl\u0259rin n\u0259slind\u0259n olub- olmamas\u0131, yaxud da Rumlu xristian ail\u0259l\u0259rinin \u00f6vladlar\u0131n\u0131n s\u00fcnn\u0259t (d\u00fc\u015f\u00fcrm\u0259-dev\u015firme dem\u0259k ist\u0259yib) prosesinin n\u0259tic\u0259si kimi m\u00fcsadir\u0259 edil\u0259r\u0259k Osmanl\u0131 h\u00f6kmdarlar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 verilmi\u015f u\u015faqlar\u0131n\u0131n v\u0259 yaxud da qeyri m\u00fcs\u0259lmanlara \u015famil edil\u0259n vergid\u0259n (C\u0259ziy\u0259) yay\u0131nmaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 t\u00fcrk dilni q\u0259bul etmi\u015f Anadolu torpaqlar\u0131n\u0131n \u0259sil sakinl\u0259rinin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olub &#8212; olmamas\u0131 s\u00fcal\u0131n\u0131 cavabland\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015f miqyasda ara\u015fd\u0131rma aparm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>T\u00fcrkiy\u0259 \u0259halisi aras\u0131nda DNA analizi \u0259sas\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n n\u0259tic\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, T\u00fcrkiy\u0259 \u0259halisinin yaln\u0131z <strong>13- 15 <\/strong>faizinin genetikas\u0131 orta Asiyadak\u0131 \u0259halinin genetikas\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, t\u00fcrk irqin\u0259 m\u0259nsubdur. <\/p>\n\n\n\n<p><br>Ba\u015fqa bir geni\u015f ara\u015fd\u0131rma is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, bu g\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259ki orta Asiya k\u00f6\u00e7m\u0259nl\u0259rinin pay\u0131 t\u0259xmin\u0259n <strong>21.7 <\/strong>faiz t\u0259\u015fkil edir. <\/p>\n\n\n\n<p>Eyn zamanda, dig\u0259r elmi ara\u015fd\u0131rmalar, el\u0259c\u0259 d\u0259 genetika v\u0259 statistitik t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si d\u0259 bunu t\u0259sdiq edir ki, T\u00fcrkiy\u0259 \u0259halisi il\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi v\u0259 Qafqaz irql\u0259rin\u0259 \u015famil olan q\u0259rbi Asiyan\u0131n \u0259halisi aras\u0131ndak\u0131 yax\u0131nl\u0131q diq\u0259r qruplara nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7oxdur. <\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 erm\u0259nil\u0259r v\u0259 k\u00fcrdl\u0259r\u0259 d\u0259 \u015famildir. Pant\u00fcrkistl\u0259rin t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u0259ksin\u0259 olaraq, t\u00fcrkl\u0259rin genofondu orta Asiyan\u0131n sar\u0131 d\u0259rili t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox k\u00fcrdl\u0259r\u0259, erm\u0259nil\u0259r\u0259 v\u0259 yunanlara yax\u0131nd\u0131r&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259tini anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Fedai.az-da yazd\u0131\u011f\u0131m &#171;Ey \u015fansl\u0131 dolixikefal \u00f6vladlr\u0131&#187; yaz\u0131s\u0131ndan b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131 diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259rdim. G\u00f6rk\u0259mli antropoloq alimimiz K\u0259r\u0259m M\u0259mm\u0259dli \u00abAntropologiyaya giri\u015f\u00bbadl\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259 Andronovo m\u0259d\u0259niyy\u0259ti qurucular\u0131n\u0131n ba\u015f qurulu\u015funun 74-76 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131n\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 broxikefal kimi g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini qeyd edib. T\u00fcrkiy\u0259li t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Kamuran G\u00fcr\u00fc d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Qafqazda t\u0259dqiqatlar apar\u0131b. Onun t\u0259dqiqat\u0131yla Nazan Maksudyan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini m\u00fcqayis\u0259 etdikd\u0259 Anadoluda dolixikefallar\u0131 nec\u0259 g\u00f6zard\u0131 etdiyini ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olar&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Kimdi bu Nazan Maksudyan?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>1925-1939-cu ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni Nazan Maksudyan t\u00fcrk antropoloji m\u0259cmusunu \u00abt\u0259hlil\u00bb etmi\u015f v\u0259 t\u00fcrkl\u0259ri braxikefal, alpin irqinin t\u0259msil\u00e7il\u0259ri oldu\u011funu bildirmi\u015fdi. Bu erm\u0259ni, \u00abM\u0259rk\u0259zi Asiya\u00bb n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 \u0259saslanaraq t\u00fcrkl\u0259rin O\u011fuzlarla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259sinin omad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 dolixikefal ba\u015f qurulu\u015flar\u0131n\u0131 yax\u0131na buraxmayan bu erm\u0259ninin m\u0259qs\u0259dini anlaya bilirsinizmi? G\u0259lm\u0259 monqoloid t\u00fcrkl\u0259r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Ard\u0131 var<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu &nbsp;Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259ti ****************** Tarix t\u0259kc\u0259 elm deyil. Haz\u0131rda informasiya sava\u015f\u0131nda ba\u015fl\u0131ca aspektl\u0259rd\u0259n biridir. Y\u0259ni informasiya<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":57367,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-57362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57362"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57377,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57362\/revisions\/57377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/57367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}