{"id":57379,"date":"2021-12-24T12:37:41","date_gmt":"2021-12-24T08:37:41","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=57379"},"modified":"2021-12-24T12:37:45","modified_gmt":"2021-12-24T08:37:45","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-irsinin-layiqli-davamcisi-xalqin-etimadini-v%c9%99-r%c9%99gb%c9%99tini-qazanmis-prezident","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=57379","title":{"rendered":"Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev irsinin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131, xalq\u0131n etimad\u0131n\u0131 v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015f Prezident !.."},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfuzlu siyas\u0259t\u00e7isi, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f diplomat v\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f komandan \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu \u018fliyev, 1961-ci il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri, dahi d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n ail\u0259sind\u0259 anadan olmu\u015f \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu \u018fliyev 1967-1977-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 6 sayl\u0131 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil al\u0131b. 1977-1982-ci ill\u0259rd\u0259 pe\u015f\u0259kar diplomatlar haz\u0131rlayan v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n biri hesab olunan Moskva D\u00f6vl\u0259t Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunda t\u0259hsil al\u0131b. 1982-ci ild\u0259 h\u0259min institutun aspiranturas\u0131na daxil olub. 1985-ci ild\u0259 dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k tarix elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259sini al\u0131b. Prezident \u0130lham \u018fliyevin alm\u0131\u015f oldu\u011fu t\u0259hsil, qazanm\u0131\u015f oldu\u011fu t\u0259cr\u00fcb\u0259, Onun pe\u015f\u0259kar diplomat v\u0259 u\u011furlu d\u00f6vl\u0259t xadimi kimi formala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Onun d\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfuzlu d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rind\u0259n biri kimi formala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015f, d\u0259rin elmi bilik v\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259ni \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n u\u011furlu, pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259ti, d\u00fct\u00fcn d\u00fcnya siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 1985-1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunun m\u00fc\u0259llimi olub. 1991-1994-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u0259l biznes sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 bir s\u0131ra istehsal-kommersiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib. 1994-c\u00fc ild\u0259n 2003-c\u00fc ilin avqust ay\u0131nad\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin \u0259vv\u0259lc\u0259 vitse-prezidenti, sonra is\u0259 birinci vitse-prezidenti olub. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin neft strategiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edib. 1995-ci v\u0259 2000-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisin\u0259 \u00fczv se\u00e7ilib. 1997-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycan Milli Olimpiya Komit\u0259sinin Prezidentidir. 1999-cu ild\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 s\u0259drinin m\u00fcavini, 2001-ci ild\u0259 s\u0259drin birinci m\u00fcavini, 2005-ci ild\u0259 is\u0259 partiyan\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib. 2001-2003-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131nda (A\u015ePA) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri olub. 2003-c\u00fc ilin yanvar ay\u0131nda is\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131 s\u0259drinin m\u00fcavini, A\u015ePA-n\u0131n B\u00fcro \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib. 2004-c\u00fc ild\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131n\u0131n f\u0259xri \u00fczv\u00fc diplomu v\u0259 medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edilib. 2003-c\u00fc il avqustun 4-d\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259sdiq edildikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f naziri t\u0259yin olunub. Bununla \u0259laq\u0259dar deputat s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 xitam verilib. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev 2003-c\u00fc il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib. Prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 se\u00e7icil\u0259rin 76 faizind\u0259n \u00e7oxu \u0130lham \u018fliyevin lehin\u0259 s\u0259s verib. 2008-ci il oktyabr\u0131n\u00a015-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 se\u00e7icil\u0259rin 88,73 faiz s\u0259sini qazanan \u0130lham \u018fliyev ikinci d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib. 2013-c\u00fc il oktyabr\u0131n 9-da ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 is\u0259 se\u00e7icil\u0259rin 84,54 faiz s\u0259sini qazanan \u0130lham \u018fliyev n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib. 2018-ci il aprelin 11-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0130lham \u018fliyev se\u00e7icil\u0259rin 86,02 faiz s\u0259sini qazanaraq yenid\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib. Onun elm, siyas\u0259t, d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlar\u0131n beyn\u0259lxalq d\u0259y\u0259ri olduqca b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bel\u0259 ki, c\u0259nab Prezident Rum\u0131niyan\u0131n \u201cRum\u0131niya Ulduzu\u201d ordeni (11 oktyabr 2004-c\u00fc il). S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201cKral \u018fbd\u00fcl\u0259ziz\u201d ordeni (8 mart 2005-ci il). Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 H\u00fcquq Qaydas\u0131 Probleml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n I d\u0259r\u0259c\u0259li Aleksandr Nevski ordeni (11 aprel 2005-ci il). Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev\u201d ordeni (28 aprel 2005-ci il). <\/p>\n\n\n\n<p>Rus Pravoslav Kils\u0259sinin I d\u0259r\u0259c\u0259li M\u00fcq\u0259dd\u0259s Serqi Radonejski ordeni (14 sentyabr 2005-ci il). Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin \u201c\u015eeyx\u00fclislam\u201d ordeni (22 dekabr 2005-ci il). Fransa Respublikas\u0131n\u0131n \u201cF\u0259xri Legionun B\u00f6y\u00fck Xa\u00e7 Komandoru\u201d ordeni (29 yanvar 2007-ci il). Pol\u015fa Respublikas\u0131n\u0131n \u201cXidm\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d B\u00f6y\u00fck Xa\u00e7 ordeni (26 fevral 2008-ci il). Ukraynan\u0131n 1 d\u0259r\u0259c\u0259li \u201cKnyaz Yaroslav Mudr\u0131\u201d ordeni (22 may 2008-ci il). K\u00fcveyt D\u00f6vl\u0259tinin \u201cM\u00fcbar\u0259k \u0259l-K\u0259bir\u201d ordeni (10 fevral 2009-cu il). Latviya Respublikas\u0131n\u0131n \u201c\u00dc\u00e7 Ulduz\u201d ordeninin \u201cB\u00f6y\u00fck Xa\u00e7 Kavaleri\u201d d\u0259r\u0259c\u0259si (10 avqust 2009-cu il). Rus Pravoslav Kils\u0259sinin \u201cI d\u0259r\u0259c\u0259li \u015e\u00f6hr\u0259t v\u0259 \u015e\u0259r\u0259f\u201d ordeni (24 aprel 2010-cu il). Rum\u0131niyan\u0131n \u201cSadiq Xidm\u0259t\u201d milli ordeninin B\u00f6y\u00fck Xa\u00e7 ranq\u0131 (18 aprel 2011-ci il). Rum\u0131niyan\u0131n \u201cSadiq Xidm\u0259t\u201d milli ordeni (18 aprel 2011-ci il). Bolqar\u0131stan Respublikas\u0131n\u0131n \u201cStara Planina\u201d ordeni (14 noyabr 2011-ci il). Tacikistan Respublikas\u0131n\u0131n \u201c\u0130smoili Somoni\u201d ordeni (12 iyul 2012-ci il). Belarusun \u201cXalqlar dostlu\u011fu\u201d ordeni (28 avqust 2012-ci il). \u201cSerbiya Respublikas\u0131n\u0131n lentli Ordeni\u201d (22 fevral 2013-c\u00fc il). T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n \u201cD\u00f6vl\u0259t ni\u015fan\u0131\u201d ordeni (12 noyabr 2013-c\u00fc il). Ukraynan\u0131n \u201cAzadl\u0131q\u201d ordeni (18 noyabr 2013-c\u00fc il). T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Ali Ordeni (12 noyabr 2021-ci il) v\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunun f\u0259xri doktoru (7 fevral 2004-c\u00fc il). Lev Qumilyov ad\u0131na Qazax\u0131stan D\u00f6vl\u0259t Avrasiya Universitetinin f\u0259xri professoru v\u0259 \u201cQ\u0131z\u0131l d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc\u201d medal\u0131 (1 mart 2004-c\u00fc il). T\u00fcrkiy\u0259nin Q\u0131r\u0131qqala Universitetinin f\u0259xri doktoru (25 mart 2004-c\u00fc il). T\u00fcrkiy\u0259nin Bilk\u0259nd Universitetinin f\u0259xri doktoru v\u0259 \u0130hsan Do\u011framac\u0131 ad\u0131na D\u00fcnya S\u00fclh M\u00fckafat\u0131 (14 aprel 2004-c\u00fc il). Rum\u0131niyan\u0131n Ploye\u015fti Neft-Qaz Universitetinin f\u0259xri doktoru (12 oktyabr 2004-c\u00fc il). Bolqar\u0131stan Milli v\u0259 D\u00fcnya T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Universitetinin f\u0259xri professoru (23 sentyabr 2005-ci il). Koreya Respublikas\u0131n\u0131n Kyunq He Universitetinin f\u0259xri doktoru (24 aprel 2007-ci il). \u0130ordaniyan\u0131n Amman \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki d\u00f6vl\u0259t universitetinin f\u0259xri doktoru (29 iyul 2007-ci il). Macar\u0131stan\u0131n Korvinus Universitetinin f\u0259xri doktoru (18 fevral 2008-ci il). Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri professoru (21 fevral 2008-ci il). Taras \u015eev\u00e7enko ad\u0131na Kiyev Milli Universitetinin f\u0259xri doktoru (22 may 2008-ci il). M\u0259xdumqulu ad\u0131na T\u00fcrkm\u0259nistan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri professoru (28 noyabr 2008-ci il). Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri doktoru (2 noyabr 2009-cu il). Belarus D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri professoru (12 noyabr 2009-cu il). Tacikistan Milli Universitetinin f\u0259xri doktoru (16 oktyabr 2014-c\u00fc il). \u00c7inin Renmin Universitetinin \u201cTarix \u00fczr\u0259 f\u0259xri professor\u201d diplomu (11 dekabr 2015-ci il), D\u00fcnya Taekvondo Federasiyas\u0131n\u0131n 6-c\u0131 Dan Qara k\u0259m\u0259ri v\u0259 sertifikat\u0131 (10 oktyabr 2003-c\u00fc il). Beyn\u0259lxalq G\u00fcl\u0259\u015f Federasiyas\u0131n\u0131n (F\u0130LA) x\u00fcsusi m\u00fckafat\u0131 (3 aprel 2004-c\u00fc il). Beyn\u0259lxalq Olimpiya Komit\u0259sinin \u201cOlimpiya\u201d ordeni (19 aprel 2004-c\u00fc il). Avropa H\u0259v\u0259skar Boks Assosiasiyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi m\u00fckafat\u0131 (1 may 2004-c\u00fc il). Beyn\u0259lxalq H\u0259rbi \u0130dman \u015euras\u0131n\u0131n \u201cB\u00f6y\u00fck Kordon\u201d \u015e\u0259r\u0259f ordeni (27 may 2005-ci il). MDB \u00d6lk\u0259l\u0259ri \u0130dman T\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n Beyn\u0259lxalq Konfederasiyas\u0131n\u0131n F\u0259rql\u0259nm\u0259 ni\u015fan\u0131 (26 sentyabr 2005-ci il). Beyn\u0259lxalq G\u00fcl\u0259\u015f Federasiyas\u0131n\u0131n (F\u0130LA) \u201c\u0130dman \u0259fsan\u0259si\u201d medal\u0131 (17 sentyabr 2007-ci il). Belarus Milli Olimpiya Komit\u0259sinin ali m\u00fckafat\u0131 (26 oktyabr 2007-ci il). Az\u0259rbaycan Milli Olimpiya Komit\u0259sinin \u201cOlimpiya\u201d ordeni (27 dekabr 2007-ci il). \u00dcmumd\u00fcnya Karate Federasiyas\u0131n\u0131n F\u0259xri 9-cu Dan d\u0259r\u0259c\u0259sinin diplomu (20 mart 2008-ci il). Avropa \u018fdal\u0259tli Oyunlar H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u201c\u015e\u0259r\u0259f\u201d ni\u015fan\u0131 (15 may 2009-cu il). Beyn\u0259lxalq Paralimpiya Komit\u0259sinin ali paralimpiya m\u00fckafat\u0131 (26 iyun 2015-ci il).kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259ltifl\u0259r\u0259, adlara layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>O, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259kt\u0259binin v\u0259 siyasi kursunun \u0259n layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131, varisidir. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na 01.10.2003-c\u00fc il tarixli m\u00fcraci\u0259ti: \u201c\u00dcz\u00fcm\u00fc Siz\u0259 &#8212; h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rim\u0259 tutaraq, qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n Prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 Prezidentliy\u0259 namiz\u0259d, m\u0259nim siyasi varisim, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 s\u0259drinin birinci m\u00fcavini \u0130lham \u018fliyevi d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram. O, y\u00fcks\u0259k intellektli, praqmatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li, m\u00fcasir d\u00fcnya siyas\u0259tini v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 g\u00f6z\u0259l bil\u0259n, enerjili v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Sizi \u0259min edir\u0259m ki, h\u0259m \u0130lham \u018fliyev, h\u0259m d\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 bundan sonra da xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n layiqli \u00f6vladlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n firavanl\u0131\u011f\u0131 yolunda \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r. \u0130nan\u0131ram ki, m\u0259nim ax\u0131ra \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259diyim taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, planlar\u0131, i\u015fl\u0259ri Sizin k\u00f6m\u0259yiniz v\u0259 d\u0259st\u0259yinizl\u0259 \u0130lham \u018fliyev ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bil\u0259c\u0259k. M\u0259n ona \u00f6z\u00fcm q\u0259d\u0259r inan\u0131ram v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yir\u0259m\u201d. Milli h\u0259mr\u0259yliyi, sa\u011flam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitini v\u0259 siyasi dialoqu t\u0259\u015fviq ed\u0259n demokratik lider \u0130lham \u018fliyev, demokratik islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fanan yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sinin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoymu\u015fdur. S\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n reall\u0131q v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunan yeni obyektiv amill\u0259r islahatlar\u0131n davaml\u0131 apar\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib v\u0259zif\u0259 kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin son zamanlarda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar Az\u0259rbaycan\u0131n dayanaql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bidir. \u0130qtisadi b\u00f6hranlara, beyn\u0259lxalq t\u0259zyiql\u0259r\u0259 v\u0259 pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131q v\u0259 xalqa arxalanma siyas\u0259ti Az\u0259rbaycanda ya\u015fanan \u00fcmumxalq birliyinin s\u0259b\u0259bidir. Sonuncu prezident v\u0259 parlament se\u00e7kil\u0259rind\u0259n sonra \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ba\u015flanan islahatlar yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 bu m\u00fct\u0259r\u0259qqi proses Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u0259zml\u0259 davam etdirilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259mr\u0259ylik siyas\u0259tinin \u201cBiz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck\u201d \u015f\u00fcar\u0131 xalq\u0131n qalib ruhunun g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Xalq\u0131n orduya inam\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259yi, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fanan milli v\u0259 siyasi h\u0259mr\u0259ylik ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Z\u0259f\u0259r tarixinin ideoloji \u0259sas\u0131d\u0131r. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 milli birliy\u0259 d\u0259v\u0259t ed\u0259n Prezident xalq\u0131n d\u0259mir yumuruq kimi birl\u0259\u015fm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bkar\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 sa\u011flam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 sa\u011flam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olan Prezident\u00a0 \u0130lham \u018fliyev bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u00fcmummilli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 daha vacib oldu\u011funu qeyd edir: \u201c\u00dcmummilli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 he\u00e7 bir f\u0259rqli fikir ola bilm\u0259z. \u00dcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u00dcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tidir, demokratiyan\u0131n inki\u015faf\u0131d\u0131r, iqtisadi azadl\u0131qlar\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131d\u0131r, \u00f6lk\u0259mizin g\u00fccl\u0259nm\u0259sidir. Bu g\u00fcn bu siyasi dialoq apar\u0131l\u0131r. M\u0259n bunu \u00e7ox t\u0259qdir edir\u0259m. Hesab edir\u0259m ki, \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k siyasi sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bunun b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var.\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 realla\u015fan yeni siyasi konfiqurasiya \u00f6z m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. A\u00e7\u0131q v\u0259 etibarl\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n islahatlar formala\u015fan yeni siyasi konfiqurasiyan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Siyasi partiyalar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, demokratiyan\u0131n inki\u015faf\u0131, iqtisadi azadl\u0131qlar\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin g\u00fccl\u0259nm\u0259si islahatlar\u0131n strateji h\u0259d\u0259fl\u0259ridir. \u0130qtidar-m\u00fcxalif\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin sa\u011flam t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tini xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0131nda \u00fczvl\u0259rinin say\u0131ndan, \u00f6lk\u0259 \u0259razisini \u0259hat\u0259 v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n, siyasi \u00e7\u0259kisind\u0259n v\u0259 h\u0259r hans\u0131 dig\u0259r amild\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u00f6lk\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn siyasi partiya r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f davaml\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. Uzun fasil\u0259d\u0259n sonra 9 yeni siyasi partiyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131na al\u0131nmas\u0131, vaxt\u0131 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f qurultaylar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 bir s\u0131ra siyasi partiyalar\u0131n yerl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259si, 30 siyasi partiyan\u0131n qurultaylar\u0131n\u0131n ke\u00e7iril\u0259r\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131na al\u0131nmas\u0131, q\u0259rargah\u0131 olmayan 22 siyasi partiya \u00fc\u00e7\u00fcn ofisl\u0259r ayr\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin siyasi partiyalar\u0131n respublikan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda daha yax\u0131ndan i\u015ftirak\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 siyasi partiya liderl\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda v\u0259 televiziya kanallar\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259v\u0259t olunmas\u0131, azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 birg\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259rin t\u0259\u015fkili, \u201cSiyasi partiyalar\u201d haqq\u0131nda yeni qanun layih\u0259sinin siyasi partiya r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 m\u00fczakir\u0259sinin apar\u0131lmas\u0131, aktual m\u00f6vzulara h\u0259sr olunmu\u015f birg\u0259 iclaslar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin t\u0259\u015fkili, Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259sinin q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlara uy\u011fun olaraq b\u0259zi siyas\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 m\u00fcvafiq cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 b\u0259ra\u0259t verilm\u0259si v\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259nilm\u0259si, Prezidentl\u0259 siyasi partiya r\u0259hb\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 bayramla\u015fma \u0259n\u0259n\u0259sinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259xsi xarakterli probleml\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si \u00f6lk\u0259d\u0259 demokratik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin prinsipial m\u00f6vqeyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00d6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasi partiyalar\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin siyasi dialoq prosesl\u0259rinin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 olmas\u0131 fakt\u0131 siyasi h\u0259mr\u0259yliyin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. G\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir ki, iqtidar-m\u00fcxalif\u0259t dialoqu art\u0131q \u00f6lk\u0259mizin g\u00fcnd\u0259lik siyasi t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f v\u0259 davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 dialoq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin\u0259 \u00f6lk\u0259 siyasil\u0259rinin d\u0259st\u0259yi h\u0259r zaman m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Siyasi partiyalar\u0131n Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyev\u0259 d\u0259st\u0259k ifad\u0259 ed\u0259n birg\u0259 b\u0259yanat v\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin imzalamas\u0131 h\u0259mr\u0259ylik m\u00fchitinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, dayanaql\u0131 demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. Son iki il \u0259rzind\u0259 siyasi partiyalar t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f 8 birg\u0259 b\u0259yanat v\u0259 2 m\u00fcraci\u0259t u\u011furlu siyasi dialoqun v\u0259 xalq-d\u00f6vl\u0259t birliyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Burada \u201cErm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 davam ed\u0259n t\u0259cav\u00fcz\u00fc v\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin Tovuz istiqam\u0259tind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi t\u0259xribatlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar\u201d, \u201cErm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259xribat\u0131na dair\u201d, \u201cFransa Senat\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 qondarma qurumun tan\u0131nmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar\u201d b\u0259yanatlar, h\u0259m\u00e7inin \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 Fransan\u0131n m\u00f6vqeyin\u0259 dair\u201d v\u0259 m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 16 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilata Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti \u00fczvl\u0259rinin (o c\u00fcml\u0259d\u0259n 50 siyasi partiyan\u0131n) m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusi olaraq qeyd olunmal\u0131d\u0131r. Siyasi partiyalar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Ali Ba\u015f Komandan, Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259si v\u0259 bununla \u0259laq\u0259dar birg\u0259 b\u0259yanatlar\u0131n (m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin) imzalanmas\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00fcmumxalq birliyinin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. \u00d6lk\u0259d\u0259 sabitliyin qarant\u0131 olan v\u0259 sa\u011flam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitini do\u011furan siyasi dialoq \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiqlik m\u00f6vcuddur. Siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda etibarl\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fviq olunan siyasi dialoq prosesin\u0259 c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn potensial\u0131 c\u0259lb olunub. Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 t\u0259\u015fviq olunan siyasi dialoq prosesind\u0259 siyasil\u0259r il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259nin elmi dair\u0259l\u0259ri, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin f\u0259al \u00fczvl\u0259ri, g\u0259ncl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131, m\u0259tbuat v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak edirl\u0259r. Partiyalar\u0131n h\u0259mr\u0259yliyi \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00f6vcud siyasi potensial\u0131n yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131na v\u0259 milli maraqlara xidm\u0259t etdiyini g\u00f6st\u0259rir. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, regionun \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 g\u00fccl\u00fc siyasi partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri Prezident \u0130lham \u018fliyevdir. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n 2005-ci il 26 mart tarixind\u0259\u00a0ke\u00e7irilmi\u015f III\u00a0Qurultay\u0131nda Partiyan\u0131n yeni s\u0259dri \u2013\u00a0 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev se\u00e7ilmi\u015fdir. \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2021-ci ild\u0259 YAP-da k\u00f6kl\u00fc islahatlara ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2021-ci ilin 5 mart tarixind\u0259 Partiyan\u0131n VII Qurultay\u0131nda yeni Nizamnam\u0259 t\u0259sdiq olunmu\u015f v\u0259 bununla da Partiya s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259si t\u0259sis olunmu\u015f, \u0130dar\u0259 Hey\u0259ti, T\u0259fti\u015f Komissiyas\u0131, Veteranlar \u015euras\u0131, G\u0259ncl\u0259r Birliyi v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Aparat\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Partiyan\u0131n yeni proqram\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 v\u0259 kadr islahatlar\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 YAP-\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki n\u00fcfuzu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nmi\u015f v\u0259 partiyan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin siyasi sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 \u00f6lk\u0259nin n\u00fcfuz v\u0259 statusunu art\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyevin xarici siyas\u0259ti v\u0259 qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada v\u0259 milli maraqlara \u0259saslanan m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 siyasi sabitliyin, \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n, t\u0259r\u0259qqinin, tolerantl\u0131\u011f\u0131n m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131n\u0131r. Qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi olan Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131 irimiqyasl\u0131 ictimai-siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, habel\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda \u0259z\u0259m\u0259tl\u0259 dal\u011falan\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n 2011-ci ild\u0259 155 \u00f6lk\u0259nin etimad\u0131n\u0131 qazanaraq BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilm\u0259si d\u0259 m\u0259hz \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 getdikc\u0259 artan n\u00fcfuzunun v\u0259 s\u00fcr\u0259tli iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri say\u0259sind\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan H\u0259r\u0259kat\u0131n \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck etimad v\u0259 h\u00f6rm\u0259t qazand\u0131, 2016-c\u0131 ild\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259rinin yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan 2019-2022-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ildi. BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131ndan sonra ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 m\u00fcxt\u0259lif regionlar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k f\u0259rqli tarixi, siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 malik 120 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259, multilateralizmin h\u0259qiqi n\u00fcmun\u0259si hesab edilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Qlobal Bak\u0131 Forumu t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz v\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259si bax\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 siyasi platformalardan biridir. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi ziyal\u0131lar\u0131n, d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131n, siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin, jurnalistl\u0259rin, d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti \u00fczvl\u0259rinin bilikl\u0259rini, t\u0259cr\u00fcb\u0259sini v\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 toplayan, b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 olan azsayl\u0131 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259sisatlardan birin\u0259 \u00e7evrilib. 2013-2021-ci ill\u0259rd\u0259 7 Qlobal forum ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si regionun yeni geosiyasi reall\u0131\u011f\u0131n\u0131 r\u0259smil\u0259\u015fdirdi. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan aras\u0131nda 2021-ci il iyunun 15-d\u0259 \u015eu\u015fada imzalanm\u0131\u015f B\u0259yannam\u0259 iki \u00f6lk\u0259 v\u0259 onun xalqlar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131qdan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni, m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. B\u0259yannam\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259ni v\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m ikit\u0259r\u0259fli siyasi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irir, h\u0259m\u00e7inin bu istiqam\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li Strateji \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. T\u0259r\u0259fl\u0259r aktual xarakter k\u0259sb ed\u0259n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq do\u011furan beyn\u0259lxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k yax\u0131n v\u0259 ya \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259kl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 BMT, AT\u018fT, Avropa \u015euras\u0131, T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 daxil olmaqla beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r. T\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n h\u0259r hans\u0131 birinin fikrinc\u0259, onun m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259, suverenliyin\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 ya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259hdid v\u0259 ya t\u0259cav\u00fcz edildiyi t\u0259qdird\u0259, T\u0259r\u0259fl\u0259r birg\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r aparacaq v\u0259 bu t\u0259hdid v\u0259 ya t\u0259cav\u00fcz\u00fcn aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 BMT Nizamnam\u0259sinin m\u0259qs\u0259d v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k, bir-birin\u0259 BMT Nizamnam\u0259sin\u0259 uy\u011fun z\u0259ruri yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r. Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n n\u00fcfuzlu d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kimi, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 sahibdir. Son \u00fc\u00e7 ild\u0259 \u00f6lk\u0259miz T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131na u\u011furla s\u0259drlik edib. Bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259\u015fkilat\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 xalqlar aras\u0131nda dostluq, qarda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ciddi s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rib. \u00d6lk\u0259mizin s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla, o c\u00fcml\u0259d\u0259n BMT, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, AT\u018fT, \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri davam etdirilib, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si qurulub. 2021-ci il 12 noyabr tarixind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev Qaraba\u011f\u0131n azad edilm\u0259si i\u015find\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259yl\u0259r\u0259 v\u0259 t\u00fcrk birliyinin daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si i\u015fin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Ali Ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015fdir. Konstruktiv \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa a\u00e7\u0131q olan Prezident \u0130lham \u018fliyev b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 \u00f6z d\u0259st\u0259yini n\u00fcmayi\u015f etdirir. Hal-haz\u0131rda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130\u018fT-n\u0131n \u0259n aktiv v\u0259 n\u00fcfuzlu \u00fczvl\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 \u0130\u018fT-in bir nec\u0259 konfrans\u0131na ev sahibliyi etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2013-c\u00fc il oktyabr\u0131n 28-d\u0259 BMT tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201cBirl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 aras\u0131nda t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda iclas t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir.\u00a02017-ci ilin may ay\u0131nda \u0130\u018fT-in m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m idman hadis\u0259si \u2013 IV \u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi Oyunlar\u0131 Bak\u0131da ke\u00e7irililmi\u015fdir.\u00a02017-ci il\u00a0 Az\u0259rbaycanda \u201c\u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi \u0130li\u201d elan olunmu\u015f, 2018-ci ild\u0259 5 min illik q\u0259dim tarix\u0259 malik Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259ri ISESCO t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130slam m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin paytaxt\u0131 se\u00e7ilmi\u015fdir. Prezident \u0130lham \u018fliyev, h\u0259m\u00e7inin, n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq platformalar\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. Az\u0259rbaycanda davaml\u0131 olaraq Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Humanitar Forumu, \u00dcmumd\u00fcnya M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu, habel\u0259 BMT Sivilizasiyalar Alyans\u0131n\u0131n 7-ci Qlobal Forumu, YUNESKO-nun x\u00fcsusi sessiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 onlarla dig\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131 qlobal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq siyasi meydanlardan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoqun \u00fcnvanlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq statusunun v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin regionun statusunu v\u0259 siyasi aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus u\u011furlu xarici siyas\u0259t strategiyas\u0131 vard\u0131r. Az\u0259rbaycan-Rusiya-\u0130ran, Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan-T\u00fcrkiy\u0259, Az\u0259rbaycan-\u0130ran-T\u00fcrkiy\u0259, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259-Pakistan, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259-T\u00fcrkm\u0259nistan kimi \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli dialoq platformalar\u0131 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq statusunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni iqtisadi perspektivl\u0259ri yarad\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 iqtisadi layih\u0259l\u0259r m\u00fcst\u0259visind\u0259 yarad\u0131lan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformalar\u0131 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda daha etibarl\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 v\u0259 regionun investisiya c\u0259lbediciliyinin artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bidir. N\u0259qliyyat, enerji, regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, ticar\u0259t v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri regionun qlobal geosiyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 yeni statusunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Rusiya-NATO \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 Bak\u0131da apar\u0131lmas\u0131 fakt\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun v\u0259 m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259tinin g\u00f6st\u0259ricisidir. Az\u0259rbaycan \u201cS\u00fclh namin\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q\u201d proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 NATO-nun etibarl\u0131 v\u0259 f\u0259al t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu oynayan Az\u0259rbaycan tutdu\u011fu obyektiv m\u00f6vqe v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdiyi qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r say\u0259sind\u0259 \u00f6z beyn\u0259lxalq statusunu dayanmadan art\u0131r\u0131r. Bak\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar \u00fcnvan\u0131 kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 bilavasit\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzuna i\u015far\u0259 edir. Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n dayanaql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259min ed\u0259n fundamental nailiyy\u0259tl\u0259rimiz \u00e7oxdur. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r, sistemli v\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r, d\u0259rin islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rda Az\u0259rbaycan siyasi v\u0259 makroiqtisadi bax\u0131mdan sabit, t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u00f6lk\u0259, regionun siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zi, irimiqyasl\u0131 enerji, n\u0259qliyyat v\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131, Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f, d\u00fcnya kosmos ail\u0259sinin \u00fczv\u00fc, m\u00fch\u00fcm tranzit qov\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Ceyhan (BTC) neft boru k\u0259m\u0259ri minilliyin \u0259n b\u00f6y\u00fck neft ixrac\u0131 mar\u015frutudur\u00a0. 2006-c\u0131 il iyulun 13-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Ceyhan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 XXI \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259si olan Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259rinin t\u0259nt\u0259n\u0259li a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi siyas\u0259tinin \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131ndan say\u0131lan BTC \u00f6lk\u0259mizin Avrasiya regionunda m\u00f6vqeyini xeyli g\u00fccl\u0259ndirib, d\u00f6vl\u0259timizi C\u0259nubi Qafqaz\u0131n liderin\u0259 \u00e7evirib. Bu g\u00fcn BTC t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u00fcmumilikd\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sistemi v\u0259 neft ixrac\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizl\u0259 u\u011furlu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bir layih\u0259dir. BTC m\u00fch\u00fcm texniki-iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi m\u0259zmun k\u0259sb edir. Bel\u0259 ki, bu k\u0259m\u0259r d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131na t\u0259kan verib, \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 z\u0259min yarad\u0131b. \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n rolunu art\u0131ran \u0259sas amill\u0259rd\u0259ndir. \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin m\u0259qs\u0259di \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131n\u0131n istismar\u0131n\u0131n ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin i\u015fl\u0259nm\u0259si, bu zaman hasil edil\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f C\u0259nubi Qafqaz Qaz Boru K\u0259m\u0259ri, TANAP v\u0259 TAP vasit\u0259sil\u0259 ilkin olaraq T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 C\u0259nubi Avropaya ixrac\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir. 2011 -ci ild\u0259 A\u0130 v\u0259 Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259rd\u0259n Avropaya birba\u015fa qaz n\u0259ql ed\u0259n mar\u015frutlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Birg\u0259 B\u0259yanat imzalay\u0131b. Birg\u0259 B\u0259yanat TANAP v\u0259 TAP-la ba\u011fl\u0131 H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Sazi\u015fl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli qaz sat\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131b. 2012-ci il iyunun 27-d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00a0Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Ba\u015f naziri R\u0259c\u0259p Tayyip \u018frdo\u011fan TANAP-la ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalay\u0131b. 2014-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin t\u0259m\u0259li qoyulub. 29 may 2018-ci il tarixind\u0259 Bak\u0131da \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin, 12 iyun tarixind\u0259 is\u0259 \u018fski\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bu d\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olan Trans-Anadolu (TANAP) qaz boru k\u0259m\u0259rinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. 30 iyun 2018-ci ild\u0259 ilk kommersiya qaz\u0131n\u0131n Trans-Anadolu (TANAP) boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. 30 noyabr \u00a02019-cu ild\u0259 \u00a0TANAP qaz k\u0259m\u0259rinin Avropa il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irilib.\u00a0Az\u0259rbaycan t\u0259bii qaz\u0131n\u0131n 31 dekabr 2020-ci ild\u0259 Avropa bazar\u0131na t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri, t\u0259xmin\u0259n,\u00a040 mlrd. AB\u015e dollard\u0131r. \u00d6lk\u0259nin tranzit \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131ran n\u0259qliyyat infrastrukturu m\u00f6vcuddur. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib, bu sah\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131 y\u00f6n\u0259ldilib. Avtomobil yollar\u0131n\u0131n v\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya v\u0259 \u0130ran istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n magistral yollar\u0131n beyn\u0259lxalq standartlar \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n qurulmas\u0131, Bak\u0131da v\u0259 regionlarda beyn\u0259lxalq hava limanlar\u0131n\u0131n, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun v\u0259 Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n tikintisi, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynamaqla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259mizin tranzit potensial\u0131n\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirib. 2017-ci ild\u0259 istismara verilmi\u015f Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu vasit\u0259sil\u0259 birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 5 milyon ton, ondan sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 17 milyon ton, ondan sonra is\u0259 daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti 15 milyon tona b\u0259rab\u0259rdir v\u0259 ehtiyacdan as\u0131l\u0131 olaraq bu h\u0259cm 25 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131la bil\u0259r. \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi\u201d \u00c7inl\u0259 Avropa aras\u0131ndak\u0131 \u0259n q\u0131sa mar\u015frut oldu\u011fundan tranzit v\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131ma bax\u0131m\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259lidir. Orta hesabla 5400 km uzunlu\u011funda olan \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi\u201dnin tranzit m\u00fcdd\u0259ti 15 g\u00fcnd\u00fcr. Az\u0259rbaycan\u0131n nailiyy\u0259tl\u0259ri beyn\u0259lxalq qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u201cDoing Business\u201d 2019-cu ilin hesabat\u0131nda Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox islahat aparan \u00f6lk\u0259si elan olunub v\u0259 190 d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda 25-ci yeri tutub. \u201cDoing Business 2020\u201d hesabat\u0131nda is\u0259 Az\u0259rbaycan daha 5 pill\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k \u0259n islahat\u00e7\u0131 20 \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131na daxil edilib. Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun 2020-ci ilin hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin uzunm\u00fcdd\u0259tli strategiyas\u0131 \u00fczr\u0259 d\u00fcnyada 10-cu yerd\u0259, \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin islahatlara sadiqliyi sah\u0259sind\u0259 is\u0259 5-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. Davos hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan \u0259halinin elektrik enerjisin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131q \u0259msal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci, d\u0259mir yolu xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 11-ci, hava n\u0259qliyyat\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 12-ci, d\u0259niz limanlar\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 25-ci v\u0259 yol infrastrukturunun keyfiyy\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan 27-ci yerd\u0259dir. Son 18 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etmi\u015f, \u00fcmumi daxili m\u0259hsul \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artm\u0131\u015fd\u0131r. Geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fcnbit s\u0259rmay\u0259 iqlimi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 280 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131b ki, bunun da yar\u0131s\u0131 xarici s\u0259rmay\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici borcu \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi daxili m\u0259hsulunun 17,3 faizini t\u0259\u015fkil edir. 2030-cu ilin sonuna q\u0259d\u0259r bu r\u0259q\u0259min 10 faiz\u0259 enm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6t\u0259n 18 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si 49 faizd\u0259n 6 faiz\u0259 enib. \u00d6lk\u0259d\u0259 i\u015fsizlik t\u0259qrib\u0259n 6 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Az\u0259rbaycanda 2 milyondan \u00e7ox yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan d\u00fcnya kosmos ail\u0259sinin \u00fczv\u00fcd\u00fcr. \u00d6lk\u0259nin iqtisadi q\u00fcdr\u0259ti v\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan u\u011furlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan 2013-c\u00fc ild\u0259 ilk s\u00fcni peykini orbit\u0259 \u00e7\u0131xararaq d\u00fcnya kosmos ail\u0259sinin \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib. 2013-c\u00fc ild\u0259 \u201cAzerspace-1\u201d telekommunikasiya, 2014-ci ild\u0259 \u201cAzersky\u201d Yerin m\u0259saf\u0259d\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259si, 2018-ci ild\u0259 is\u0259 \u201cAzerspace-2\u201d telekommunikasiya peyki orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Bu peyk layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131na d\u0259st\u0259k verilm\u0259si, sosial-iqtisadi inki\u015fafa t\u00f6hf\u0259 verilm\u0259si, kommersiya f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k peyk layih\u0259l\u0259rin\u0259 yat\u0131r\u0131lan investisiyalar\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131, elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k verilm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq kosmik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq imicinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kdir. Az\u0259rbaycan\u0131n investisiya c\u0259lbediciliyi t\u0259qdir\u0259layiqdir. 2021-ci ilin yanvar-iyun aylar\u0131nda Az\u0259rbaycana birba\u015fa investisiyalar formas\u0131nda xaricd\u0259n c\u0259lb olunmu\u015f s\u0259rmay\u0259l\u0259rin \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi 2,636 mlrd. AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f birba\u015fa investisiyalar\u0131n strukturunda neft-qaz sektorunun x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 82,8% t\u0259\u015fkil edib. Az\u0259rbaycan\u0131n neft sektoruna investisiya yat\u0131ran xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r siyah\u0131s\u0131n\u0131n ilk be\u015fliyind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya, AB\u015e, T\u00fcrkiy\u0259, Norve\u00e7, Yaponiya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r q\u0259rarla\u015f\u0131b. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n qeyri-neft sektoruna \u0259n \u00e7ox investisiya yat\u0131ran \u00f6lk\u0259l\u0259rin ilk be\u015fliyind\u0259 is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, B\u00f6y\u00fck Britaniya, AB\u015e, Niderland v\u0259 Rusiyan\u0131 qeyd etm\u0259k olar. \u0130ndiy\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycanda xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n 9000-d\u0259n \u00e7ox \u015firk\u0259ti qeydiyyatdan ke\u00e7ib. Xarici \u015firk\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t \u0259sasl\u0131 v\u0259sait hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n infrastruktur v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259rd\u0259 podrat\u00e7\u0131 v\u0259 subpodrat\u00e7\u0131 qismind\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edirl\u0259r. Davaml\u0131 iqtisadi inki\u015faf, maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131, \u00f6z\u0259l sektorun inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 eyni zamanda investisiya ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evirib. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya, AB\u015e, Yaponiya, \u00c7in, \u0130sve\u00e7r\u0259, Serbiya, Monteneqro, Ukrayna v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli h\u0259cml\u0259rd\u0259 investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir yerind\u0259 quruculuq-abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r, regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 proqram\u0131 icra edilir. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015f regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, prezidentlik f\u0259aliyy\u0259tinin ilk d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d 24 noyabr 2003-c\u00fc il tarixli F\u0259rman imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131na dair u\u011furla icra edil\u0259n I D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 inki\u015faf\u0131n yeni \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratd\u0131, t\u0259r\u0259qqi prosesini n\u00f6vb\u0259ti u\u011furlu m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7irdi. Prezident \u0130lham \u018fliyev 14 aprel 2009-cu il tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 II D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131 \u2013 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2009-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131 t\u0259sdiq etdi. N\u00f6vb\u0259ti proqram\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas m\u0259qs\u0259d \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n diversifikasiyas\u0131na v\u0259 onun d\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sistemin\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li inteqrasiyas\u0131na, infrastruktur v\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259rin s\u0259viyy\u0259sinin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin davaml\u0131 olaraq y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 nail olmaq idi. 27 fevral 2014-c\u00fc il&nbsp;tarixli F\u0259rmanla Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131&nbsp; t\u0259sdiql\u0259di. D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icra olundu\u011fu 2004\u20132018-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 3,3 d\u0259f\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 2,8 d\u0259f\u0259, s\u0259naye \u00fczr\u0259 2,6 d\u0259f\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 1,7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 1,5 milyonu daimi olmaqla 2 milyondan \u00e7ox yeni i\u015f yeri, 100 mind\u0259n \u00e7ox m\u00fc\u0259ssis\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f, i\u015fsizlik 5 faiz\u0259, yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si is\u0259 5,1 faiz\u0259 enmi\u015fdir. Haz\u0131rda \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2019\u20132023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir. Regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 son 17 ild\u0259 3300-d\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259b, y\u00fczl\u0259rl\u0259 u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131 v\u0259 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si tikilib v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir edilib. \u00d6t\u0259n ild\u0259 qeyri-neft sektorunda \u00dcDM-in 3,5 faiz, qeyri-neft s\u0259nayesind\u0259 is\u0259 14,3 faiz artmas\u0131nda regionlar\u0131n da b\u00f6y\u00fck rolu olub. 2019-cu ild\u0259 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 7,2 milyard manat v\u0259sait y\u00f6n\u0259ldilib. \u0130qtisadi rayonlar\u0131n yeni b\u00f6lg\u00fcs\u00fc apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2021-ci il 7 iyul tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 iqtisadi rayonlar\u0131n yeni b\u00f6lg\u00fcs\u00fc t\u0259sdiql\u0259nib. F\u0259rmanda qeyd edilir ki, haz\u0131rda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, z\u0259ruri infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Qeyd olunan \u0259razil\u0259rin z\u0259ngin iqtisadi potensial\u0131ndan, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rind\u0259n v\u0259 geni\u015f turizm imkanlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 onlar\u0131n b\u0259rab\u0259r inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259mini \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rin vahid proqram \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259d\u0259m\u00fcvafiqliyi \u0259razil\u0259ri i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f rayonlar\u0131n iqtisadi rayonlar \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Yeni b\u00f6lg\u00fcy\u0259 \u0259sas\u0259n is\u0259 iqtisadi rayonlar\u0131n say\u0131 10-dan 14-\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu b\u00f6lg\u00fc Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Qaraba\u011f iqtisadi rayonu (Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259ri, A\u011fcab\u0259di, A\u011fdam, B\u0259rd\u0259, F\u00fczuli, Xocal\u0131, Xocav\u0259nd, \u015eu\u015fa v\u0259 T\u0259rt\u0259r rayonlar\u0131) v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonu (C\u0259bray\u0131l, K\u0259lb\u0259c\u0259r, Qubadl\u0131, La\u00e7\u0131n v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131) yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan \u0259lav\u0259 olaraq qeyd edim ki, Az\u0259rbaycanda COVID-19 x\u0259st\u0259liyi \u0259leyhin\u0259 u\u011furlu m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Pandemiya t\u0259hl\u00fck\u0259si ba\u015flayanda d\u00f6vl\u0259t vacib add\u0131mlar atd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi \u0259sas\u0131nda Nazirl\u0259r Kabinetinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2020-ci il 30 yanvar tarixind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda yeni koronavirus x\u0259st\u0259liyinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na dair F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131\u201d t\u0259sdiq edildi, 2020-ci il 27 fevral tarixind\u0259 koronavirus x\u0259st\u0259liyinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 yarada bil\u0259c\u0259yi t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, profilaktik v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259rin operativ h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin yan\u0131nda aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t Operativ Q\u0259rargah yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu t\u0259dbirl\u0259r pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 d\u0259qiq yol x\u0259rit\u0259si t\u0259rtib etdi. Prezident \u0130lham \u018fliyev 2020-ci ilin aprel ay\u0131nda nazirl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7irdiyi iclasda s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir: \u201cBizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259, &#8212; m\u0259n bunu qeyd etmi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, &#8212; insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131d\u0131r, insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131d\u0131r v\u0259 insanlar\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sidir.\u201d Bu ayd\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259 sistemi tez bir zamanda COVID-19-la m\u00fcbariz\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r edildi v\u0259 pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n i\u015fsiz qalan \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si g\u00fccl\u0259ndirildi. Uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 \u00e7evik q\u0259rarlar Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyada vaksinasiya prosesin\u0259 ba\u015flayan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda ilk c\u0259rg\u0259d\u0259 q\u0259rarla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Nazirl\u0259r Kabinetinin 2021-ci il 16&nbsp;yanvar tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda COVID-19 x\u0259st\u0259liyi \u0259leyhin\u0259 2021-2022-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Vaksinasiya Strategiyas\u0131\u201d q\u0259bul olunub. Prezident \u0130lham \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 \u00f6lk\u0259mizi daxil etdiyi vaksinasiya platformalar\u0131 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verib. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 art\u0131q \u0259halinin 4 n\u00f6v vaksin se\u00e7imi var. Onlar\u0131n h\u0259r biri effektiv v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir. Az\u0259rbaycan 2021-ci ilin yanvar ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131ndan peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 kampaniyas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 yetkin \u0259halinin 60 faizd\u0259n \u00e7oxuna iki doza peyv\u0259nd vurulmu\u015fdur. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 COVID-d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015f insanlara v\u0259 biznes subyektl\u0259rin\u0259 t\u0259qrib\u0259n 3 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 sosial-iqtisadi d\u0259st\u0259k paketi t\u0259qdim edilmi\u015fdir. 2022-ci ild\u0259 h\u0259min m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 1,6 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi paketi ayr\u0131lacaqd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev pandemiya il\u0259 qlobal m\u00fcbariz\u0259d\u0259 tutdu\u011fu \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015f bir liderdir. Az\u0259rbaycan qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u201cpeyv\u0259nd mill\u0259t\u00e7iliyi\u201d v\u0259 vaksinl\u0259rin \u0259dal\u0259tsiz b\u00f6lg\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z etiraz\u0131n\u0131 bildir\u0259n \u00f6lk\u0259dir. Bu il Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri qismind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131 v\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u0259rab\u0259r imkanlar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na dair q\u0259tnam\u0259l\u0259r q\u0259bul edilib. Az\u0259rbaycan koronavirusla m\u00fcbariz\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 80-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 birba\u015fa v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n x\u0259tti il\u0259 maliyy\u0259 v\u0259 humanitar yard\u0131m etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 COVID-19-un m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat bazas\u0131 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259min m\u0259lumat bazas\u0131ndan istifad\u0259 edir. Eyni zamanda, yoxsul \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq 10 milyon dollar h\u0259cmind\u0259 maliyy\u0259 t\u00f6hf\u0259si g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m\u00e7inin, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev qalib ordu v\u0259 m\u00fcbariz g\u0259nc n\u0259sil formala\u015fd\u0131ran M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandand\u0131r. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 formala\u015fan v\u0259 inki\u015faf ed\u0259n Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u00f6z xalq\u0131na Q\u0259l\u0259b\u0259ni b\u0259x\u015f etmi\u015f m\u00fcz\u0259ff\u0259r Orduya \u00e7evrilmi\u015fdir. 2003-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n ordu quruculu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioriteti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur. Planl\u0131 v\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan ordusunu d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc 50 ordusu s\u0131ras\u0131na y\u00fcks\u0259ltdi. \u00d6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin maddi-texniki t\u0259chizat\u0131n\u0131n yenil\u0259nm\u0259si, m\u00fcasir infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259si, m\u0259nzil t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 formala\u015fan v\u0259 dinamik inki\u015faf ed\u0259n h\u0259rbi s\u0259naye hesab\u0131na m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v h\u0259rbi texnika, zirehli ma\u015f\u0131nlar, pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131, at\u0131c\u0131 silahlar istehsal olunur. Az\u0259rbaycan \u00f6z zavodlar\u0131nda istehsal etdiyi h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsullarla ordumuzu \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259chiz ed\u0259 bilir. Silah v\u0259 h\u0259rbi texnikalar\u0131n sat\u0131n al\u0131nmas\u0131na v\u0259 h\u0259rbi m\u0259hsullar\u0131n istehsal\u0131na dair beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri dayanmadan art\u0131r\u0131l\u0131b. Bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Ordunu \u0259n m\u00fcasir silahlarla t\u0259chiz etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 maddi v\u0259sait kifay\u0259t etmir. Eyni zamanda, diplomatik v\u0259 siyasi s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00f6z h\u0259rbi t\u0259chizat\u0131n\u0131 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259min edir. Az\u0259rbaycanda m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi yarad\u0131ld\u0131qdan sonra Ordumuzun t\u0259l\u0259bat\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 daxili istehsal hesab\u0131na t\u0259min edilir. Art\u0131q, c\u0259nab \u00a0\u0130lham \u018fliyev Z\u0259f\u0259r zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f bir Prezidentdir. Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alaraq tarixi nailiyy\u0259t\u0259 imza atd\u0131. \u00d6lk\u0259nin 30 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, pozulmu\u015f \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t be\u015fiyi hesab olunan \u015eu\u015fan\u0131n azad olunmas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Z\u0259f\u0259r zirv\u0259sidir. 300 il\u0259 yax\u0131n idi ki, b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olan v\u0259 on ill\u0259r idi ki, erm\u0259nil\u0259rin h\u0259r d\u0259f\u0259 m\u00fcxt\u0259lif az\u011f\u0131nl\u0131qlar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fan xalq\u0131m\u0131z v\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz n\u0259hay\u0259t ki, q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 imza ataraq tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Bel\u0259 ki, 2020-ci ilin 27 sentyabr\u0131nda ba\u015flanan V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti, xalq\u0131n birliyi v\u0259 Ordumuzun g\u00fcc\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Z\u0259f\u0259rl\u0259 sona \u00e7atd\u0131. Ali Ba\u015f Komandan Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u0259dal\u0259tli sava\u015f\u0131 v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri humanitar d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqdir. H\u0259rb\u00e7il\u0259r v\u0259 m\u00fclki \u0259hali aras\u0131nda f\u0259rq qoyulmas\u0131na dair beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn fundamental prinsipl\u0259rin\u0259 riay\u0259t ed\u0259n Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n dinc sakinl\u0259rin h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131nmas\u0131 kimi q\u0259ddar h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 ox\u015far formada cavab verm\u0259di. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rinin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n C\u0259bray\u0131l, Hadrut, F\u00fczuli, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131 v\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini azad etdi. \u00dcmumilikd\u0259, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda 300-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259nd azad edilmi\u015fdir. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 tamamil\u0259 m\u0259\u011flub edilmi\u015f Erm\u0259nistan 2020-ci il noyabr\u0131n 10-da kapitulyasiya akt\u0131n\u0131 imzalama\u011fa m\u0259cbur oldu v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 A\u011fdam, La\u00e7\u0131n v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 apar\u0131lmadan Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verildi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin qlobal informasiya m\u0259kan\u0131nda Az\u0259rbaycan Ordusunun c\u0259bh\u0259d\u0259ki u\u011furlar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n v\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin beyn\u0259lxalq legitimliyini t\u0259min ed\u0259n titanik m\u00fcbariz\u0259si alq\u0131\u015flara layiqdir. Prezident \u0130lham \u018fliyev h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi diplomatik v\u0259 informasiya sava\u015f\u0131 c\u0259bh\u0259sind\u0259 d\u0259 misilsiz r\u0259\u015fad\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 informasiya blokadas\u0131n\u0131 yarm\u0131\u015f, m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015find\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra onlarla apar\u0131c\u0131 xarici K\u0130V-\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131n m\u00fcharib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 30-dan art\u0131q m\u00fcsahib\u0259si XXI \u0259sr \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u00fcslub, yeni model nitq strategiyas\u0131 hesab edil\u0259 bil\u0259r. M\u00fcsahib\u0259l\u0259ri real m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 silah \u00fcsuluna \u00e7evir\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 d\u0259 qalib g\u0259ldi. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin q\u0259rarlar\u0131 t\u0259qdir\u0259layiqdir. V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u201cZ\u0259f\u0259r\u201d v\u0259 \u201cQaraba\u011f\u201d ordenl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin 15 yeni medal t\u0259sis olunub &#8212; \u201cV\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Q\u0259hr\u0259man\u0131\u201d, \u201cC\u0259sur d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc\u201d, \u201cD\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d,\u00a0\u201cSuqovu\u015fan\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cC\u0259bray\u0131l\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cXocav\u0259ndin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cF\u00fczulinin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cZ\u0259ngilan\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cQubadl\u0131n\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201c\u015eu\u015fan\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cK\u0259lb\u0259c\u0259rin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cA\u011fdam\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cLa\u00e7\u0131n\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cV\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131\u201d v\u0259 \u201cV\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 xidm\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d. H\u0259min orden v\u0259 medallar\u0131n t\u0259sis olunmas\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sinin v\u0259 m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n ali diqq\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f, apar\u0131lan d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n u\u011furla n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131 v\u0259 m\u00fclki i\u015f\u00e7il\u0259ri, habel\u0259 m\u00fcvafiq qurumlar\u0131n \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259 f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 v\u0259 m\u00fclki i\u015f\u00e7il\u0259ri yuxar\u0131da qeyd edil\u0259n, h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilib, bu proses h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir. H\u0259m\u00e7inin, xalq\u0131m\u0131z\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi misilsiz q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi z\u0259f\u0259rin n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259si, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin \u0259ziz xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyev Bak\u0131da V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Memorial Kompleksinin v\u0259 Z\u0259f\u0259r muzeyinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b, h\u0259m\u00e7inin H\u0259rbi Q\u0259nim\u0259tl\u0259r Park\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131n\u0131n ideya m\u00fc\u0259llifi olub. \u015e\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, qazil\u0259r\u0259 v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na d\u00f6vl\u0259tin qay\u011f\u0131s\u0131 v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin himay\u0259si g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYA\u015eAT\u201d Fondu, \u201cQaraba\u011f Dir\u00e7\u0259li\u015f\u201d Fondu v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r institusional t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 qazil\u0259r\u0259 ayr\u0131lan ali diqq\u0259tin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bu fondlar \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin humanitar missiyas\u0131n\u0131 davam etdirir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2020-ci il 8 dekabr tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cYA\u015eAT\u201d Fondun \u0259sas m\u0259qs\u0259di \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin v\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259lilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259sidir. \u00d6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Fondun f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 49 497 446.15 AZN\u00a0 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nib. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 2 916 \u015f\u0259hidin ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri, habel\u0259 5 010 yaral\u0131 olmaqla \u00fcmumilikd\u0259 16 393 \u015f\u0259xsl\u0259\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcb, ehtiyaclar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 10 875 \u015f\u0259xsin 15 834 m\u00fcraci\u0259ti icra olunub. \u00dcmumilikd\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259ti 32 477 789.50 AZN; t\u0259hsil, pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131 potensial\u0131n inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 458 478.51 AZN; istehlak kreditl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r borc \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin qar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00fczr\u0259 5 432 716.49 AZN; m\u00fcalic\u0259 v\u0259 psixoloji d\u0259st\u0259k x\u0259rcl\u0259rinin \u00f6d\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 is\u0259 11 128 461.65 AZN v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2021-ci il 4 yanvar tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cQaraba\u011f Dir\u00e7\u0259li\u015f\u201d Fondu i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 \u00fcmummilli h\u0259mr\u0259yliyi t\u0259c\u0259ss\u00fcm ed\u0259n daha bir \u00f6n\u0259mli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u00fcr. Qurum d\u00f6vl\u0259t il\u0259 ictimai institutlar aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri keyfiyy\u0259t etibaril\u0259 yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131r. Fondun x\u0259tti il\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f qaydada g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259razil\u0259rimiz tamamil\u0259 yenid\u0259n qurulacaq, orada infrastruktur yarad\u0131lacaq, m\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259r, q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259r tikil\u0259c\u0259k, b\u00f6lg\u0259y\u0259 dinc, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, rahat h\u0259yat g\u0259l\u0259c\u0259k, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rimiz daimi ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rin\u0259 qay\u0131dacaqlar. Prezident \u0130lham \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni reall\u0131q b\u00fct\u00fcn regionun siyasi v\u0259 iqtisadi m\u0259nz\u0259r\u0259sini, habel\u0259 \u00f6lk\u0259nin statusunu d\u0259yi\u015fdirmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259nin n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni reall\u0131q t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmur. Q\u0259l\u0259b\u0259 b\u00fct\u00fcn regiona s\u00fclh v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf imkan\u0131n\u0131 qazand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n strategiyas\u0131 say\u0259sind\u0259 regionun beyn\u0259lxalq statusu d\u0259yi\u015fmi\u015f v\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli regionun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 kommersiya c\u0259lbediciliyi bax\u0131m\u0131ndan strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131, yeni beyn\u0259lxalq v\u0259 regional n\u0259qliyyat-logistika d\u0259hlizl\u0259rinin imkanlar\u0131ndan faydalanmaq Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259kan ver\u0259c\u0259kdir. Strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni perspektivl\u0259ri m\u00f6vcuddur. Yeni reall\u0131q regionun inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 stimul olacaq yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formatlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunacaqd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda h\u0259m \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli, h\u0259m d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli formatlarda yeni f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131 yaran\u0131r. S\u00f6z\u00fcged\u0259n amil tarixi, iqtisadi, n\u0259qliyyat, geosiyasi v\u0259 \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131, bu regionda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan olduqca \u00f6n\u0259mlidir. B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f v\u0259 azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si prosesi getm\u0259kd\u0259dir. \u018frazil\u0259rin azad olunmas\u0131ndan d\u0259rhal sonra geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259 start verilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fcn maliyy\u0259 resurslar\u0131na arxalanaraq s\u0131f\u0131rdan yeni \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r sal\u0131r. 2021-ci ild\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 1,3 milyard AB\u015e dollar\u0131 ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2022-ci ild\u0259 d\u0259 bu i\u015fl\u0259r\u0259 \u0259n az\u0131 eyni h\u0259cmd\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lacaqd\u0131r. \u00dc\u00e7 hava liman\u0131n\u0131n in\u015fa olunmas\u0131, 100 kilometrl\u0259rl\u0259 d\u0259mir yolunun \u00e7\u0259kilm\u0259si regionun logistik simas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259c\u0259kdir. <\/p>\n\n\n\n<p>Minl\u0259rl\u0259 kilometr avtomobil yolu \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 elektrik enerjisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 icra edil\u0259c\u0259k. \u0130\u00e7m\u0259li su v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259ri, bir milyon insan\u0131 do\u011fma m\u0259kanlar\u0131na qaytar\u0131lmas\u0131, y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u0259kt\u0259b, x\u0259st\u0259xana, idman kompleksl\u0259ri, m\u0259d\u0259niyy\u0259t ocaqlar\u0131n in\u015fas\u0131, habel\u0259 dig\u0259r irih\u0259cmli i\u015fl\u0259r B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. Qaraba\u011f \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259kdir. Azad olunmu\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 elan edilmi\u015fdir. Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f potensial\u0131n\u0131 7200 meqavat g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 2000 meqavat k\u00fcl\u0259k enerjisi t\u0259\u015fkil edir.\u00a0 K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n zonas\u0131nda k\u00fcl\u0259k stansiyalar\u0131, Z\u0259ngilan-C\u0259bray\u0131l zonas\u0131nda is\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f stansiyalar\u0131 in\u015fa olunacaqd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcvafiq strukturlar\u0131 v\u0259 \u0259cn\u0259bi t\u0259r\u0259fda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Bu layih\u0259l\u0259r \u00e7ox b\u00f6y\u00fck perspektiv\u0259 malikdir. \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 icra olunacaq yeni layih\u0259l\u0259r m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n v\u0259 kreativ yana\u015fmalar\u0131n sintezidir. \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259si art\u0131q realla\u015fmaqdad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259ngilan rayonunun \u00fc\u00e7 k\u0259ndind\u0259 &#8212; Birinci, \u0130kinci, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc A\u011fal\u0131 k\u0259ndl\u0259rind\u0259 bu layih\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. 2021-ci ilin sonuna q\u0259d\u0259r layih\u0259 tam ba\u015fa \u00e7atacaqd\u0131r. Orada t\u0259qrib\u0259n 1000-\u0259 yax\u0131n insan yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. Laz\u0131mi infrastruktur qurulacaq, \u0259kin sah\u0259l\u0259ri b\u0259rpa edil\u0259c\u0259k v\u0259 insanlar oraya qay\u0131dacaqlar. Bu c\u00fcr m\u00fcasir layih\u0259l\u0259r b\u00fct\u00fcn dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259 icra olunacaqd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin effektiv diplomatiyas\u0131 v\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi siyasi irad\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi reall\u0131\u011fa \u00e7evrilir. Bu yeni n\u0259qliyyat infrastrukturu \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizl\u0259rinin \u00f6n\u0259mli hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7acaqd\u0131r. Yeni n\u0259qliyyat d\u0259hlizi t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131, Avropan\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259k qlobal layih\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ya\u015fas\u0131n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131! E\u015fq olsun Az\u0259rbaycan xalq\u0131na! Uca Allahdan xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 r\u0259hm\u0259t dil\u0259yirik!.. H\u0259r birimiz Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Ali Ba\u015f Komandan, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevl\u0259 q\u00fcrur duyuruq!!!&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:45% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"394\" height=\"416\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/I65-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-57111 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/I65-3.jpg 394w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/I65-3-284x300.jpg 284w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/I65-3-142x150.jpg 142w\" sizes=\"auto, (max-width: 394px) 100vw, 394px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>M\u00fc\u015ffiq \u018fliyev<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u015e\u0259hid Ail\u0259l\u0259rin\u0259 \u201cQay\u011f\u0131\u201d C\u0259miyy\u0259tinin s\u0259dri, Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi S\u0259drinin humanitar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u018fZ\u018fR RAYON SAK\u0130N\u0130<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfuzlu siyas\u0259t\u00e7isi, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f diplomat v\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f komandan \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu \u018fliyev, 1961-ci il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":57380,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-57379","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57379"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57381,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57379\/revisions\/57381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/57380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}