{"id":5781,"date":"2020-05-11T02:54:36","date_gmt":"2020-05-10T22:54:36","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=5781"},"modified":"2020-05-11T10:47:29","modified_gmt":"2020-05-11T06:47:29","slug":"m%c9%99mm%c9%99d-b%c9%99y-%c9%99hm%c9%99db%c9%99yov-h%c9%99rb-s%c9%99n%c9%99tinin-ustasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=5781","title":{"rendered":"M\u0259mm\u0259d b\u0259y \u018fhm\u0259db\u0259yov: H\u0259rb s\u0259n\u0259tinin ustas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259mm\u0259d b\u0259y \u018fhm\u0259db\u0259yovun soy-k\u00f6k\u00fcn\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Atas\u0131 \u018fhm\u0259d b\u0259y 1820-ci ild\u0259 \u0130yirmid\u00f6rd mahal\u0131n\u0131n Xanm\u0259mm\u0259ds\u0259rkarl\u0131 obas\u0131nda d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. M\u00fclk\u0259dar idi. Babas\u0131 Bax\u015fal\u0131 b\u0259y 1799-cu ild\u0259 Xanm\u0259mm\u0259ds\u0259rkarl\u0131 obas\u0131nda anadan olmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini atas\u0131ndan alm\u0131\u015fd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> <\/strong>\u018fh\u0259r \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 oxumu\u015fdu. \u018fmisi Xanm\u0259mm\u0259d s\u0259rkardan sonra obalar\u0131n\u0131n k\u0259dxudas\u0131 olmu\u015fdu. Ulu babas\u0131 Molla V\u0259li a\u011fa Mahmud a\u011fa o\u011flu C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n Qarada\u011fl\u0131 elin\u0259 m\u0259xsus idi. Onun soyuna m\u0259xsus \u015f\u0259xsl\u0259r Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 d\u0259rin iz buraxm\u0131\u015fd\u0131lar. Daha ulular\u0131 Q\u0131z\u0131lba\u015f s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259ri olmu\u015fdular.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/96622925_991064057975484_3782646464308576256_n.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5821\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u0259mm\u0259d b\u0259y \u018fhm\u0259d b\u0259y o\u011flu 1864-c\u00fc ild\u0259 \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131n\u0131n Cavan\u015fir sah\u0259sinin Xanm\u0259mm\u0259ds\u0259rkarl\u0131 obas\u0131nda d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. \u0130btidai t\u0259hsilini molla yan\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. \u015eu\u015fa r\u0435al m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsilini davam \u0435tdirmi\u015fdi. Daha sonra d\u0259d\u0259-baba m\u00fclkl\u0259ri olan Xank\u0259ndind\u0259 H\u0259rbi alay\u0131n m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsilini davam etdirmi\u015fdi. \u00c7ar ordusunda h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. \u0130lk h\u0259rbi qullu\u011funa Xank\u0259ndind\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, \u00f6z\u00fcn\u00fc intizaml\u0131 zabit kimi g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. 1888-ci il\u0259d\u0259k burdak\u0131 alayda xidm\u0259t ed\u0259r\u0259k \u015ftabs-kapitan rutb\u0259sini al\u0131r. Qafqaz h\u0259rbi dair\u0259si q\u0259rarqah\u0131n\u0131n x\u00fcsusi komissiyas\u0131 s\u0131naqlardan sonra 77-ci T\u0435ngiz alay\u0131na d\u0259yi\u015filmi\u015fdi. Orduda \u0259la v\u0259 q\u00fcsursuz xidm\u0259t ed\u0259n M\u0259mm\u0259d b\u0259y h\u0259rbi pill\u0259l\u0259ri \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. 1890-c\u0131 ild\u0259 t\u0259rtib olunmu\u015f bir s\u0259n\u0259dd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u0259la at\u0131c\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 sentyabr\u0131n 29-da ona birinci d\u0259r\u0259c\u0259li m\u00fckafat verilmi\u015f v\u0259 55 manat pulla m\u00fckafatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bir m\u00fcdd\u0259t 14-c\u00fc Qr\u0435nadyor alay\u0131nda kapitan r\u00fctb\u0259sind\u0259 h\u0259rbi qulluqda olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>M. \u018fhm\u0259db\u0259yov 1890-c\u0131 ild\u0259 Tiflis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 xidm\u0259t edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M. \u018fhm\u0259db\u0259yov 1891-c\u0131 ild\u0259 Xank\u0259ndi alay\u0131nda xidm\u0259t edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M. \u018fhm\u0259db\u0259yov \u00f6z\u00fcn\u00fcn qeyri-adi h\u0259rbi qabiliyy\u0259ti v\u0259 igidliyi say\u0259sind\u0259 xidm\u0259tinin on ili \u0259rzind\u0259 polkovnik r\u00fctb\u0259sin\u0259 kimi y\u00fcks\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcxt\u0259lif arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri, komandanl\u0131\u011fa g\u00f6nd\u0259ril\u0259n raport v\u0259 m\u0259ktublar g\u00f6st\u0259rir ki, M. \u018fhm\u0259db\u0259yov bacar\u0131ql\u0131 zabit, n\u0259cib insand\u0131r. Qeyri-adi istedad\u0131 v\u0259 insan\u0131 l\u0259yaq\u0259ti say\u0259sind\u0259 ham\u0131n\u0131n h\u00f6rm\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131r. F\u0259zl v\u0259 qeyr\u0259ti, sidq v\u0259 safl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 az vaxtda b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t\u0259 nail olmu\u015fdur. O, d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 b\u0259rkimi\u015f, \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u00fcmun\u0259vi d\u00f6y\u00fc\u015f zabiti kimi g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k komandanl\u0131q qar\u015f\u0131s\u0131nda iltifata yeti\u015fmi\u015fdir. Bir qayda olaraq ali ba\u015f komandan\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 c\u0259sar\u0259tl\u0259 v\u0259 d\u0259qiq yerin\u0259 yetirmi\u00e7dir.<\/p>\n\n\n\n<p>M. \u018fhm\u0259db\u0259yov 1892-ci ild\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li &#171;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Vladimir&#187; ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. Bundan ba\u015fqa d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n h\u0259ml\u0259l\u0259rinin d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 m\u0259hv edilm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olub, h\u0259rbi r\u0259\u015fad\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 orden\u0259 &#171;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Stanislav&#187; ordeninin \u00fc\u00e7 d\u0259r\u0259c\u0259si, &#171;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Anna&#187; ordeninin d\u00f6rd d\u0259r\u0259c\u0259si, &#171;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Vladimir&#187; ordeninin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259si, &#171;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Georgi&#187; ordeninin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259rb elminin mahir bilicisi olan M\u0259mm\u0259d b\u0259y polkovnik r\u00fctb\u0259si il\u0259 ist\u0435faya \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. \u0130stefas\u0131ndan sonra bir m\u00fcdd\u0259t Tiflis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f, sonra Az\u0259rbaycana g\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>M. \u018fhm\u0259db\u0259yov \u00f6z xidm\u0259ti v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259sini g\u0259nc az\u0259rbaycanl\u0131lara \u00f6yr\u0259tmi\u015fdi. O, milli duy\u011fularla ba\u011fl\u0131 bir insan oldu\u011fundan Xank\u0259ndi h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bind\u0259 bir erm\u0259ni zabitini g\u00fcll\u0259l\u0259mi\u015fdi. 1906-c\u0131 ild\u0259 Qaraba\u011f\u0131n m\u00fcs\u0259lman \u0259halisini h\u0259rbi i\u015fl\u0259 tan\u0131\u015f etm\u0259k, b\u00f6lg\u0259d\u0259 sabitliyin, ictimai asayi\u015fin v\u0259 nizam-intizam\u0131n saxlanmas\u0131 u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, \u00e7aba g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259mm\u0259d b\u0259y mayor Abbas b\u0259y A\u011fay\u0435vin q\u0131z\u0131 B\u00f6y\u00fckxan\u0131m xan\u0131mla ail\u0259 qurmu\u015fdu. Yusif b\u0259y adl\u0131 o\u011flu, Sona xan\u0131m, M\u0259ry\u0259m xan\u0131m, Raziy\u0259 xan\u0131m, Ayna xan\u0131m, Tamara xan\u0131m, Nis\u0259 xan\u0131m adl\u0131 q\u0131zlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu M\u0259mm\u0259d b\u0259y \u018fhm\u0259db\u0259yovun soy-k\u00f6k\u00fcn\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Atas\u0131 \u018fhm\u0259d b\u0259y 1820-ci ild\u0259 \u0130yirmid\u00f6rd mahal\u0131n\u0131n Xanm\u0259mm\u0259ds\u0259rkarl\u0131 obas\u0131nda d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. M\u00fclk\u0259dar idi. Babas\u0131 Bax\u015fal\u0131 b\u0259y<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5782,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-5781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5781"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5822,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5781\/revisions\/5822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}