{"id":57823,"date":"2021-12-29T12:04:11","date_gmt":"2021-12-29T08:04:11","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=57823"},"modified":"2021-12-29T13:51:51","modified_gmt":"2021-12-29T09:51:51","slug":"arsak-sozunun-etimologiyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=57823","title":{"rendered":"Arsak s\u00f6z\u00fcn\u00fcn etimologiyas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">C\u0259f\u0259r C\u0259f\u0259rov<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8230;&nbsp;<strong><em>as (sak)&nbsp;<\/em><\/strong><strong>\u00ae&nbsp;<\/strong><strong><em>arsak<\/em><\/strong>&nbsp;prosesini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Pompey Troq: \u201c<strong>Arsaq\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum deyil<\/strong>\u201d \u2013 deyirs\u0259, Orxon yenisey abid\u0259l\u0259rinin dilini k\u0259\u015ff ed\u0259n Danimarka alimi V. Tomson da&nbsp;<strong>aslar<\/strong>&nbsp;bar\u0259d\u0259 eyni fikri t\u0259krar edirdi. V.V.Bartold aslar\u0131n \u201c<strong>qeyri-t\u00fcrk<\/strong>\u201d, L.N.Qumilyov is\u0259 \u201c<strong>sirli xalq<\/strong>\u201d oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259kc\u0259&nbsp;<strong>Asiya<\/strong>,&nbsp;<strong>Qafqaz<\/strong>,&nbsp;<strong>Azov<\/strong>&nbsp;kimi qit\u0259, \u00f6lk\u0259 v\u0259 d\u0259niz adlar\u0131ndak\u0131&nbsp;<strong><em>as\/\/az<\/em><\/strong>&nbsp;s\u00f6z\u00fc s\u00fcbut edir ki, aslar vaxtil\u0259 d\u00fcnyan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli xalqlar\u0131ndan olmu\u015flar. Q\u0259dim v\u0259 m\u00fcasir&nbsp;<strong>As \u00fcnvanl\u0131<\/strong>&nbsp;\u00e7ay, d\u0259niz, da\u011f ad\u0131&nbsp;<strong>H\u0259\u015ft\u0259rxan<\/strong>&nbsp;<strong>(Astraxan), Astara<\/strong>,&nbsp;<strong>Asn\u0131&nbsp;<\/strong>(k\u0259nd, \u00e7ay, tayfa, da\u011f-\u015f\u0259rur rayonu),&nbsp;<strong>Os<\/strong>\/\/<strong>O\u015f<\/strong>&nbsp;(Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Fransa, Macar\u0131stan v\u0259 s.) kimi tomoniml\u0259r aslar\u0131n \u00e7ox\u00fcnvanl\u0131 v\u0259 \u00e7ox\u00f6lk\u0259li bir xalq oldu\u011funa aid tutarl\u0131 s\u00fcbutdur. Ayr\u0131-ayr\u0131 yerl\u0259rd\u0259, Macar\u0131standa, \u00c7uva\u015f\u0131standa-<strong>Eslar<\/strong>,&nbsp;<strong>Osslar<\/strong>,&nbsp;<strong>Aslar<\/strong>,&nbsp;<strong>A\u015fer<\/strong>\/\/<strong>Aser<\/strong>&nbsp;kimi aslarla ba\u011fl\u0131 toponiml\u0259rin s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 aslar\u0131n ulu ke\u00e7mi\u015find\u0259n z\u0259man\u0259miz\u0259 qalan yadigard\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Bronze_plate_of_Caucasian_Albania_from_Dagestan.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-57824\" width=\"915\" height=\"912\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Bronze_plate_of_Caucasian_Albania_from_Dagestan.jpg 666w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Bronze_plate_of_Caucasian_Albania_from_Dagestan-300x300.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Bronze_plate_of_Caucasian_Albania_from_Dagestan-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Bronze_plate_of_Caucasian_Albania_from_Dagestan-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 915px) 100vw, 915px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Uzaq Yaponiyadak\u0131&nbsp;<strong>Asaxi<\/strong>&nbsp;(a\u011f aslar) \u015f\u0259h\u0259r, \u00e7ay, d\u0259niz v\u0259 da\u011f ad\u0131 da&nbsp;<strong>akas<\/strong>\/<strong>asak<\/strong>&nbsp;s\u00f6zl\u0259rinin fonetik variantlar\u0131 kimi diqq\u0259ti c\u0259lb edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>XIX \u0259sr m\u00fc\u0259llifi \u0130van \u015eopen d\u0259 Qafqazda&nbsp;<strong>As<\/strong>&nbsp;ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan \u00e7ay, da\u011f v\u0259 d\u0259niz oldu\u011funu qeyd etm\u0259kl\u0259&nbsp;<strong>asaxlar\u0131<\/strong>&nbsp;(<strong>a\u011f aslar\u0131n<\/strong>-C.C.)&nbsp;<strong>bu torpa\u011f\u0131n \u0259sl sahibi<\/strong>&nbsp;adland\u0131r\u0131r. M\u00fc\u0259llif&nbsp;<strong>as&nbsp;<\/strong>s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u201c<strong>atl\u0131 adam<\/strong>\u201d m\u0259nas\u0131nda izah edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259,&nbsp;<strong>Arsak<\/strong>&nbsp;s\u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259rkibi \u201c<strong>sak\u201d<\/strong>\u0131n \u201c<strong>asak<\/strong>\u201ddan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si sirrinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131&nbsp;<strong>aslarla<\/strong>&nbsp;ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu toponim, etnotoponim v\u0259 antroponiml\u0259rin d\u0259 d\u00fcy\u00fcnl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<strong>Asak<\/strong>\u201d\u0131n, \u201c<strong>sak<\/strong>\u201da v\u0259 \u201c<strong>sak\u0131n\u201d<\/strong>&nbsp;is\u0259 \u201c<strong>Asak<\/strong>\u201da \u00e7evrilm\u0259sini Orxon-Yenisey abid\u0259l\u0259ri (V-IX \u0259srl\u0259r) uy\u011fun faktlar\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131ndak\u0131 \u00fcsulu tarixin sirl\u0259rind\u0259n biri kimi q\u0259bul etm\u0259k olar&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026Abid\u0259l\u0259rin dilind\u0259 m\u0259tndaxili transkripsiyalardak\u0131 kimi olan, lakin oxunark\u0259n m\u00fctl\u0259q&nbsp;<strong>a<\/strong>&nbsp;il\u0259 ba\u015flanan (<strong>As<\/strong>,<strong>&nbsp;Az<\/strong>,&nbsp;<strong>Ar\u011fu<\/strong>,<strong>&nbsp;Akas<\/strong>) kimi etnoniml\u0259r d\u0259 vard\u0131r. Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259rin sonuncusu \u2013&nbsp;<strong>ks<\/strong>&nbsp;antik qeyri-t\u00fcrk m\u00fc\u0259llifl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259slind\u0259 oldu\u011fu kimi deyil, \u201c<strong>a<\/strong>\u201ds\u0131z &#8212;&nbsp;<strong>kas<\/strong>&nbsp;(kaspil\u0259r) formas\u0131nda transkripsiya edilmi\u015fdir ki, bu da tarix\u015f\u00fcnasl\u0131qda s\u00f6hb\u0259tin minill\u0259rl\u0259 \u201c<strong>akas<\/strong>\u201dlardan deyil, m\u0259nas\u0131 v\u0259 taleyi m\u0259lum olmayan \u201cm\u00fcc\u0259rr\u0259d bir tayfadan\u201d \u2013&nbsp;<strong>kaslardan<\/strong>&nbsp;getdiyin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Herodot qeyd edir ki,&nbsp;<strong>Kaslar<\/strong>&nbsp;\u00e7oxdan \u00f6l\u00fcb getmi\u015f bir xalqd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu v\u0259ziyy\u0259t q\u0259dim v\u0259 orta \u0259srl\u0259r\u0259 aid m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 veril\u0259n v\u0259 m\u0259nas\u0131 indi d\u0259 a\u00e7\u0131lmayan&nbsp;<strong>kun<\/strong>&nbsp;(<strong>hun<\/strong>),&nbsp;<strong>bun<\/strong>,&nbsp;<strong>sibun<\/strong>,&nbsp;<strong>bask<\/strong>,&nbsp;<strong>ser<\/strong>,&nbsp;<strong>serik<\/strong>&nbsp;(Seriki),&nbsp;<strong>Ker<\/strong>(iya) v\u0259 s. t\u00fcrk eponum v\u0259 etnoniml\u0259rini d\u0259 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Bu s\u00f6zl\u0259r \u0259slind\u0259 \u201c<strong>a<\/strong>\u201dn\u0131n \u0259lav\u0259sil\u0259&nbsp;<strong>akun<\/strong>&nbsp;(<strong>akhun-a\u011f onlar-a\u011f hunlar, ebun-on ebl\u0259r, asibun-on ev aslar\u0131<\/strong>) Qafqaz\u0131n \u0259n q\u0259dim t\u00fcrkdilli sakinkl\u0259rini:&nbsp;<strong>ebas ak<\/strong>(saklar) \u2013a\u011f aslar\u0131n ebi-evi-v\u0259t\u0259ni (Qafqaz),&nbsp;<strong>aser-az\u0259r<\/strong>,&nbsp;<strong>aserik<\/strong>&nbsp;(Aseriki)-\u0130kinci as \u0259rl\u0259r,&nbsp;<strong>Aker-\u0130ya<\/strong>-(Qafqaz)-\u201cA\u011f \u0259rl\u0259r\u201d kimi ayd\u0131n m\u0259nal\u0131 s\u00f6zl\u0259r olmu\u015flar. N\u00fcmun\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fc d\u0259 \u201c<strong>sak<\/strong>\u201d\u0131n tarix\u0259n \u201c<strong>asak<\/strong>\u201d(a\u011f as) oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiq edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Strabonun \u0259s\u0259rind\u0259 eradan \u0259vv\u0259l V \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f \u0130ran pad\u015fah\u0131&nbsp;<strong>Ksereks<\/strong>&nbsp;v\u0259&nbsp;<strong>\u018frm\u0259n<\/strong>-t\u00fcrk torpa\u011f\u0131nda&nbsp;<strong>Ksersana<\/strong>&nbsp;vilay\u0259t ad\u0131na rast g\u0259lirik. \u201c<strong>Akas<\/strong>\u201d\u0131n ks oxunu\u015fu bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259 d\u0259 ba\u015f vermi\u015f v\u0259 t\u00fcrk dill\u0259rin\u0259 aid bu n\u00fcmun\u0259l\u0259ri tan\u0131nmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir. Q\u0259dim t\u00fcrk \u0259lifbas\u0131na g\u00f6r\u0259,&nbsp;<strong>ak aser akas<\/strong>&nbsp;\u2026 (A\u011f aslar\u0131n a\u011fas\u0131) v\u0259&nbsp;<strong>Akas er ak as on<\/strong>\u2026(On a\u011f as \u0259rl\u0259rinin a\u011f as\u0131) olan bu ifad\u0259l\u0259r e.\u0259 minillikl\u0259r\u0259 aid titullar v\u0259 v\u0259zif\u0259 adlanr\u0131ndand\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Vaxtil\u0259 t\u00fcrk ell\u0259rind\u0259n olan \u201c<strong>Ulu\u011f ak as er eli<\/strong>\u201d v\u0259 \u201c<strong>Ki\u00e7iq ak as er eli<\/strong>\u201d (\u201cel\u201d \u2013 d\u00f6vl\u0259t dem\u0259kdir) ehtimal ki, \u201cB\u00f6y\u00fck Midiya\u201d v\u0259 \u201cKi\u00e7ik Midiyan\u0131n\u201d q\u0259dim ad\u0131d\u0131r. Bu adlar indi \u018flc\u0259zaird\u0259 v\u0259 M\u0259rake\u015fd\u0259ki \u201c<strong>El Ksar \u0259l K\u0259bir<\/strong>\u201d v\u0259 \u201c<strong>El Ksar \u0259l-S\u0259\u011fir<\/strong>\u201d toponiml\u0259rind\u0259 qorunub saxlanm\u0131\u015fd\u0131r&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rum<\/strong>&nbsp;(T\u00fcrkiy\u0259) \u201c<strong>Eron<\/strong>\u201d. Q\u0259dim t\u00fcrk \u0259lifbas\u0131n\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu s\u00f6z m\u0259tndaxili (<strong>Ron<\/strong>) rundur. S\u00f6z iki hiss\u0259d\u0259n \u2013 \u201c<strong>er\u201d<\/strong>&nbsp;v\u0259 \u201c<strong>on\u201d<\/strong>dan ibar\u0259tdir,&nbsp;<strong>On<\/strong>&nbsp;say\u0131n\u0131n \u201cun\u201d kimi i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 Unaqeb \u2013 On a\u011falr\u0131n v\u0259t\u0259ni \u2013 Marv, Karkun \u2013lar\u0131n a\u011f \u0259ri \u2013 b\u00f6y\u00fck r\u0259hb\u0259ri kimi misallara rast g\u0259lirik. Dem\u0259li,&nbsp;<strong>Eron<\/strong>&nbsp;(On \u0259rl\u0259rin v\u0259t\u0259ni) dem\u0259kdir. Eradan \u0259vv\u0259lki minillikl\u0259rd\u0259 t\u00fcrk-<strong>as<\/strong>&nbsp;tayfalar\u0131 bird\u0259n-min\u0259 v\u0259 daha \u00e7ox sayla s\u0131ralanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259nada&nbsp;<strong>Eron<\/strong>&nbsp;qeyri-t\u00fcrk m\u00fc\u0259llifl\u0259rin transkripsiyas\u0131nda (<strong>e<\/strong>-siz) \u201c<strong>Run<\/strong>\u201d kimi \u0259ks olunmu\u015fdur. Qafqazda&nbsp;<strong>Araqon<\/strong>&nbsp;v\u0259&nbsp;<strong>Alazon<\/strong>&nbsp;(<strong>\u0259r<\/strong>,<strong>&nbsp;ak<\/strong>,&nbsp;<strong>on<\/strong>, v\u0259<strong>&nbsp;on<\/strong>)&nbsp;<strong>Az on<\/strong>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>On az<\/strong>lar v\u0259&nbsp;<strong>On<\/strong>&nbsp;tayfalar\u0131n\u0131n q\u0259dim \u00fcnvanlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verir. \u201c<strong>Run<\/strong>\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn sonundak\u0131 n\u00aem \u0259v\u0259zl\u0259m\u0259si t\u00fcrk dill\u0259rinin iilkin \u00e7a\u011flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 s\u0259ciyy\u0259vi olmu\u015fdur. M. Ka\u015f\u011fari (XI \u0259sr)&nbsp;<strong>qurun-qurum<\/strong>,&nbsp;<strong>bo\u011fun-bo\u011fum<\/strong>&nbsp;kimi deyili\u015fl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n yaz\u0131r: \u201cBu qanun t\u00fcrk dill\u0259rinin x\u00fcsusiyy\u0259tidir. M\u0259n bunu \u201cyeni t\u00fcrkc\u0259\u201d hesab edir\u0259m. Lakin q\u0131p\u00e7aq v\u0259 ba\u015fqa&nbsp;<strong>q\u0259bil\u0259l\u0259rin<\/strong>&nbsp;adi adamlar\u0131 da bel\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rlar.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>RAQ<\/strong>. Strabonun qeydin\u0259 \u0259sas\u0259n, b\u0259rpa edildikd\u0259n sonra yunanlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u201c<strong>Yevrop<\/strong>\u201d adland\u0131r\u0131lan bu \u015f\u0259h\u0259ri parfiyal\u0131lar \u201c<strong>Arsak<\/strong>\u201d adland\u0131rm\u0131\u015flar. Q\u0259dim t\u00fcrk \u0259lifbas\u0131n\u0131n yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu s\u00f6z&nbsp;<strong>Erak<\/strong>&nbsp;(<strong>Arak<\/strong>) \u201c<strong>a\u011f \u0259rl\u0259r<\/strong>\u201d olmu\u015f v\u0259 onun yaz\u0131 formas\u0131 yunan m\u00fc\u0259llifl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259slind\u0259 oldu\u011fu kimi &#8212;&nbsp;<strong>Erak<\/strong>&nbsp;(<strong>Arak<\/strong>) kmi deyil,&nbsp;<strong>Raq<\/strong>&nbsp;\u015f\u0259klind\u0259 (k\u00aeq) transkrisiya edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00f6z\u00fcn eradan \u0259vv\u0259l y\u00fczill\u0259r v\u0259 minill\u0259rd\u0259ki t\u00fcrk tayfa dill\u0259rin\u0259 aid deyili\u015f formas\u0131 K\u00fcr \u00e7ay\u0131n\u0131n bir qolu \u201c<strong>Arak<\/strong>\u201d\u0131n, habel\u0259&nbsp;<strong>Midiya<\/strong>&nbsp;\u015f\u0259h\u0259ri \u201c<strong>Raq<\/strong>\u201d\u0131n (\u018fslind\u0259&nbsp;<strong>Erak<\/strong>-a\u011f \u0259rl\u0259r\u0259 aid yer) ad\u0131nda \u0259ks olunmu\u015fdur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arshakidy-vostochnyy-sopernik-rima_1589838235-b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-57825\" width=\"918\" height=\"518\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arshakidy-vostochnyy-sopernik-rima_1589838235-b.jpg 780w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arshakidy-vostochnyy-sopernik-rima_1589838235-b-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arshakidy-vostochnyy-sopernik-rima_1589838235-b-150x85.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arshakidy-vostochnyy-sopernik-rima_1589838235-b-768x433.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 918px) 100vw, 918px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201c<strong>\u018frak<\/strong>\u201dlar\u0131n (<strong>Arak<\/strong>) ad\u0131 il\u0259&nbsp;<strong>Akar<\/strong>(naniya),&nbsp;<strong>Akar<\/strong>(nanlar) kimi tayfa, vilay\u0259t v\u0259 \u015f\u0259xs adlar\u0131 da \u0259rsaklar\u0131n n\u0259inki Qafqazda, h\u0259tta onun h\u00fcd\u00fcular\u0131ndan k\u0259narda da daimi v\u0259t\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130bn Xordadbehd\u0259 (IX-cu \u0259sr) \u201c<strong>\u018fr-Rey<\/strong>&nbsp;ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan (Tehran yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda) Midiyaya aid Raq \u015f\u0259h\u0259rinin X\u0259lif\u0259 \u00d6m\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259th edildiyini v\u0259 1220-ci ild\u0259 is\u0259 monqollar\u0131n xarabazara \u00e7evirdityini Yaqut H\u0259m\u0259vi (XII-XIII \u0259sr) x\u0259b\u0259r verir. Ayd\u0131n olur ki, \u0130raq t\u00fcrkm\u0259nl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n indi d\u0259 \u201c<strong>Eraq<\/strong>\u201d kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz edil\u0259n \u201c<strong>\u0130raq<\/strong>\u201d \u00f6lk\u0259sinin ad\u0131 \u201c<strong>aker\u201d<\/strong>l\u0259rl\u0259 (\u0259raklarla) ba\u011fl\u0131 olmu\u015f v\u0259 \u0259r\u0259bl\u0259r onu \u201c<strong>\u018fraq<\/strong>\u201d kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz etmi\u015fl\u0259r. Qeyd ed\u0259k ki, \u201c<strong>\u0130ran<\/strong>\u201d \u00f6lk\u0259 ad\u0131 da&nbsp;<strong>\u0130ron<\/strong>&nbsp;(q\u0131p\u00e7aqca: on \u0259rl\u0259r) bel\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015f s\u0131rf t\u00fcrkm\u0259n\u015f\u0259li add\u0131r ki, indi d\u0259 \u0130ran kimi formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u018flav\u0259 ed\u0259k ki, indi Qafqazda (G\u00fcrc\u00fcstan )&nbsp;<strong>\u0130roni&nbsp;<\/strong>toponmi d\u0259 bunu t\u0259sdiq edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Van<\/strong>&nbsp;(T\u00fcrkiy\u0259) \u201c<strong>Ebon\u201d<\/strong>.&nbsp;<strong>On ev&nbsp;<\/strong>tayfas\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bu s\u00f6z\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131&nbsp;<strong>Onaslar\u0131n evi<\/strong>&nbsp;\u2013 v\u0259t\u0259ni dem\u0259kdir.Q\u0259dim&nbsp;<strong>\u0130on<\/strong>,&nbsp;<strong>Eleon<\/strong>&nbsp;(<strong>\u0130l on<\/strong>,&nbsp;<strong>El on<\/strong>) \u015f\u0259h\u0259r, yer-yurd, da\u011f adlar\u0131 v\u0259&nbsp;<strong>Araqon&nbsp;<\/strong>(<strong>\u0259r ak on<\/strong>-on a\u011f \u0259rl\u0259r) kimi toponiml\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 da&nbsp;<strong>on as \u0259rl\u0259rin<\/strong>&nbsp;(sak \u0259rl\u0259r) yaln\u0131z Qafqazda deyil, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259, Ki\u00e7ik Asiyada v\u0259 s. yerl\u0259rd\u0259 k\u00f6kl\u00fc sakin oldu\u011funa dair tarixi s\u00fcbytdur. \u201c<strong>Bon<\/strong>\u201dla bir m\u0259n\u015f\u0259d\u0259n olan Frakiyadak\u0131&nbsp;<strong>Afon<\/strong>&nbsp;(<strong>Afos<\/strong>) \u2013 \u201c<strong>On<\/strong>\u201dlar\u0131n evi (On aslar\u0131n evi) kimi yar\u0131mada, da\u011f adlar\u0131 b\u00aef, e\u00aea, a\u00aeo \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259l\u0259ri, n\u0259hay\u0259t \u201c<strong>ebon<\/strong>\u201dun&nbsp;<strong>e<\/strong>-siz (bon) transkripsiyas\u0131 \u201c<strong>Van<\/strong>\u201d g\u00f6l v\u0259 d\u00f6vl\u0259t ad\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu q\u0259bild\u0259n olan tarixi v\u0259 m\u00fcasir&nbsp;<strong>Arbun<\/strong>&nbsp;,&nbsp;<strong>Orkun<\/strong>, (Orxon \u00e7ay\u0131),&nbsp;<strong>Krun<\/strong>,&nbsp;<strong>Karun<\/strong>,&nbsp;<strong>\u018fsg\u0259ran<\/strong>,&nbsp;<strong>\u015eabran<\/strong>&nbsp;(<strong>Sabran<\/strong>) v\u0259 s. yer-yurd adlar\u0131&nbsp;<strong>as<\/strong>&nbsp;<strong>ak<\/strong>larla (<strong>sak<\/strong>) ba\u011fl\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131,&nbsp;<strong>\u018frsak<\/strong>&nbsp;anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da \u0259ks etdirir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Deyil\u0259nl\u0259rd\u0259rn ayd\u0131n olur ki,&nbsp;<strong>\u018frsak<\/strong>&nbsp;s\u00f6z\u00fc&nbsp;<strong>\u018frsar\u0131<\/strong>,&nbsp;<strong>\u018frto\u011frul<\/strong>,&nbsp;<strong>\u018frdahan<\/strong>,&nbsp;<strong>\u018frd\u0259bil<\/strong>,&nbsp;<strong>\u018fraz<\/strong>&nbsp;(Araz),&nbsp;<strong>\u018frzurum<\/strong>,&nbsp;<strong>\u018frak<\/strong>&nbsp;(\u018frax) v\u0259 s. s\u00f6zl\u0259rin \u0259vv\u0259lkind\u0259n&nbsp;<strong>\u0259r<\/strong>&nbsp;il\u0259 h\u0259m m\u0259n\u015f\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u0259naca bir k\u00f6kd\u0259n ibar\u0259t olmaqla yana\u015f\u0131, s\u0131rf t\u00fcrkm\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zd\u00fcr&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8230;Ayd\u0131nd\u0131r ki, Qafqaza soxulmu\u015f yadellil\u0259rin \u201c<strong>\u018fr asak<\/strong>\u201ddan yaranm\u0131\u015f&nbsp;<strong>\u018frsak<\/strong>&nbsp;(Arsak) &#8212;&nbsp;<strong>A\u011f as<\/strong>&nbsp;<strong>\u0259r<\/strong>l\u0259rin (o\u011fuzlar\u0131n- C.C.) yeri&nbsp;<strong>Qaraba\u011f<\/strong>&nbsp;torpa\u011f\u0131na v\u0259 bu adla ba\u011fl\u0131 dig\u0259r \u00fcnvanlara sahib olma\u011fa n\u0259 tarixi, n\u0259 d\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n q\u0259tiyy\u0259n h\u00fcququ \u00e7atm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"901\" height=\"455\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/270097833_137194632055916_7485623927042137340_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-57827\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/270097833_137194632055916_7485623927042137340_n.jpg 901w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/270097833_137194632055916_7485623927042137340_n-300x151.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/270097833_137194632055916_7485623927042137340_n-150x76.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/270097833_137194632055916_7485623927042137340_n-768x388.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 901px) 100vw, 901px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259f\u0259r C\u0259f\u0259rov &#8230;&nbsp;as (sak)&nbsp;\u00ae&nbsp;arsak&nbsp;prosesini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259k. Pompey Troq: \u201cArsaq\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum deyil\u201d \u2013 deyirs\u0259, Orxon yenisey abid\u0259l\u0259rinin dilini k\u0259\u015ff ed\u0259n Danimarka alimi V. Tomson<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":57826,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-57823","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57823"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57823\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57829,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57823\/revisions\/57829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/57826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}