{"id":58424,"date":"2022-01-03T01:52:18","date_gmt":"2022-01-02T21:52:18","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=58424"},"modified":"2022-01-03T01:52:22","modified_gmt":"2022-01-02T21:52:22","slug":"ucuncu-reyx-abs-v%c9%99-ingilisl%c9%99r-t%c9%99r%c9%99find%c9%99n-m%c9%99glub-edilib-ssri-yalniz-bir-az-kom%c9%99k-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=58424","title":{"rendered":"&#171;\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Reyx AB\u015e v\u0259 \u0130ngilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259\u011flub edilib, SSR\u0130 yaln\u0131z bir az k\u00f6m\u0259k etdi&#187;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Amerika Vikipediyas\u0131n\u0131n II D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda yazd\u0131qlar\u0131&#8230;<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amerika Vikipediyas\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin \u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259sind\u0259ki h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 olduqca q\u0259rib\u0259 v\u0259 subyektiv \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259svir edir (Ruslar\u0131 B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259ni Q\u0259rbd\u0259 ad\u0259t\u0259n bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar).<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259ni ilk t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndir\u0259n o oldu ki, \u0259sas m\u0259qal\u0259d\u0259 (b\u00fct\u00fcn \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si haqq\u0131ndad\u0131r) \u00e7ox az m\u0259lumat var: o, yaln\u0131z \u0130ngilt\u0259r\u0259-Amerika qo\u015funlar\u0131n\u0131n h\u0259rbi h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259svir edir, \u0259slind\u0259, onlar\u0131n fikrinc\u0259, fa\u015fizmi onlar m\u0259\u011flub edibl\u0259r. \u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259si bu t\u0259qdimatda &#171;bir n\u00f6v \u0259sas c\u0259bh\u0259 hesab edilmir&#187; kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Amma Moskva, Stalinqrad, Kursk d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin Baqration \u0259m\u0259liyyat\u0131, Berlin\u0259 h\u00fccum \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n ad\u0131 \u00e7\u0259kilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/imgpreview-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58429\" width=\"916\" height=\"653\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>&#171;B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si&#187; haqq\u0131nda ayr\u0131ca m\u0259qal\u0259d\u0259 &#8212; &#171;\u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259si II D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si&#187;nd\u0259 m\u00fcharib\u0259 hadis\u0259l\u0259ri daha \u0259trafl\u0131 t\u0259svir edilmi\u015fdir. D\u00fczd\u00fcr, \u201c\u00f6z qaydas\u0131nda\u201d, \u201cq\u0259rb yolu il\u0259\u201d. Bug\u00fcnk\u00fc m\u0259qal\u0259d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015faca\u011fam.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">4. &#171;T\u0259cav\u00fczkar\u0131n t\u0259cav\u00fczkara h\u00fccumu&#187;<\/h1>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259 m\u00fc\u0259llifl\u0259ri t\u0259kc\u0259 Almaniyan\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 fa\u015fistl\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131ndan \u0259vv\u0259l SSR\u0130 \u201cPol\u015fa, Rum\u0131niya v\u0259 Finlandiyan\u0131n m\u00fch\u00fcm \u0259razil\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi, \u00fc\u00e7 m\u00fcst\u0259qil Baltikyan\u0131 d\u00f6vl\u0259ti &#8212; Estoniya, Latviya v\u0259 Litvan\u0131 i\u015f\u011fal etdi \u201d, \u0130spaniyada \u201chibrid m\u00fcharib\u0259si\u201dn\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdi v\u0259 bol\u015fevizmin dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131r ki, \u0259slind\u0259 SSR\u0130 sad\u0259c\u0259 olaraq I D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l m\u00f6vcud olan status-kvonu b\u0259rpa edib, Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131na qaytar\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">3. Ruslara qalib g\u0259lm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etdik, lakin borcun \u00f6d\u0259nilm\u0259sini gecikdirdil\u0259r<\/h1>\n\n\n\n<p>SSR\u0130-nin Almaniya \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259 Lend-Lease-in rolu m\u0259qal\u0259 m\u00fc\u0259llifl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131q-a\u015fkar \u015fi\u015firdilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya quru qo\u015funlar\u0131 il\u0259 \u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259sind\u0259ki m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak etm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, Sovet \u0130ttifaq\u0131na Lend-Lease proqram\u0131 \u015f\u0259klind\u0259 \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli maddi yard\u0131m, habel\u0259 ciddi d\u0259niz v\u0259 hava d\u0259st\u0259yi g\u00f6st\u0259rdil\u0259r.&#187;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/imgpreview-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58427\" width=\"911\" height=\"649\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Amerika Vikipediyas\u0131 birba\u015fa eyham edir ki, SSR\u0130-nin Almaniya \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259 bu t\u00f6hf\u0259 h\u0259lledici olub. M\u00fc\u0259llifl\u0259r, \u0259n az\u0131, lizinq-icar\u0259nin pulsuz yard\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmir v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n borcunun t\u0259nziml\u0259nm\u0259sin\u0259 sabotaj etdiyind\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259nirl\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cV\u0259 bu g\u00fcn\u0259 kimi AB\u015e-Rusiya sammitl\u0259rind\u0259 borc balans\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">2. Stalin q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar\u0131 qurban verm\u0259y\u0259 x\u0259sislik etmirdi<\/h1>\n\n\n\n<p>Qeyd olunur ki, Almaniya v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 liderl\u0259rinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc terrorun v\u0259 sui-q\u0259sdl\u0259rin misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f miqyasda artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub:<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin d\u0259, Hitler d\u0259 \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn insan h\u0259yat\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rin\u0259 m\u0259h\u0259l qoymad\u0131lar v\u0259 \u00f6z xalqlar\u0131n\u0131 faktiki olaraq terror etdil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/imgpreview-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58426\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nasistl\u0259rin irqi siyas\u0259ti slavyan m\u0259n\u015f\u0259li &#171;a\u015fa\u011f\u0131 insanlara&#187; qar\u015f\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fviq edirdi. Alman \u0259sg\u0259rl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fcharib\u0259y\u0259 nasist n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n baxaraq, Sovet d\u00fc\u015fm\u0259nini qeyri-insani hesab edirdi, -dey\u0259 Amerika n\u0259\u015fri yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikal\u0131n\u0131n m\u0259qal\u0259sind\u0259 deyilir ki, Sovet r\u0259hb\u0259rliyinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di n\u0259yin bahas\u0131na olursa olsun, q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 nail olmaq idi. \u018fsg\u0259rl\u0259rin h\u0259yat\u0131na sovet h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 etinas\u0131z yana\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259, amerikal\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, Almaniyan\u0131n itkil\u0259ri 20 milyondan \u00e7ox insan\u0131n h\u0259lak oldu\u011fu Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n itkil\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 olunmayacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 az idi. SSR\u0130-y\u0259 d\u0259y\u0259n demoqrafik ziyan daha b\u00f6y\u00fck idi: h\u0259lak olanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti reproduktiv ya\u015fda olan g\u0259ncl\u0259r oldu\u011fundan, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 sovet \u0259halisi m\u00fcharib\u0259 olmasayd\u0131 m\u00fcmk\u00fcn \u0259halid\u0259n 45-50 milyon n\u0259f\u0259r az idi.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">1. Stalinqraddan sonra almanlar nec\u0259 &#171;f\u0259rqli n\u0259\u011fm\u0259 oxudular&#187;<\/h1>\n\n\n\n<p>Amerika Vikipediyas\u0131 diqq\u0259ti ona y\u00f6n\u0259ldir ki, almanlar \u0259vv\u0259lc\u0259 SSR\u0130-ni h\u0259rbi c\u0259h\u0259td\u0259n z\u0259if, f\u0259th etm\u0259y\u0259 haz\u0131r hesab edirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>1941-ci ild\u0259 Wehrmacht-\u0131n (Vermaxt\u0131n) u\u011furlar\u0131 onlar\u0131n t\u0259k\u0259bb\u00fcr\u00fcn\u00fc daha da g\u00fccl\u0259ndirdi. Oktyabr\u0131n 3-d\u0259 f\u00fcrer elan etdi: &#171;Yaln\u0131z qap\u0131n\u0131 d\u00f6ym\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u00fcr\u00fck qurulu\u015f da\u011f\u0131lacaq&#187;. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Almaniya n\u00f6vb\u0259ti q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli blitskriq g\u00f6zl\u0259yirdi v\u0259 uzun s\u00fcr\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 ciddi haz\u0131rl\u0131q g\u00f6rm\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/imgpreview-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58425\" width=\"905\" height=\"645\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>1943-c\u00fc ild\u0259 Stalinqrad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra fa\u015fistl\u0259r \u201cf\u0259rqli n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r oxuma\u011fa ba\u015flad\u0131lar\u201d: onlar\u0131n t\u0259bli\u011fat\u0131nda m\u00fcharib\u0259, Almaniyan\u0131n b\u00fct\u00fcn Q\u0259rb sivilizasiyas\u0131n\u0131 \u201cbol\u015fevik qo\u015funlar\u0131\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hv edilm\u0259kd\u0259n m\u00fcdafi\u0259\u00e7i xilaskar kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Amerika Vikipediyas\u0131na ekskursiyam\u0131z\u0131 bu m\u0259qal\u0259d\u0259 veril\u0259n sitatla yekunla\u015fd\u0131rmaq ist\u0259rdim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAB\u015e Ordusunun Ba\u015f Q\u0259rargah r\u0259isi Corc Mar\u015fall hesablay\u0131b ki, \u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259si olmasayd\u0131, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar Q\u0259rb C\u0259bh\u0259sind\u0259ki \u0259sg\u0259rl\u0259rinin say\u0131n\u0131 ikiqat art\u0131rmal\u0131 olacaqd\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni, amerikal\u0131lar h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 SSR\u0130 olmasayd\u0131 da, Hitler Almaniyas\u0131n\u0131 m\u0259\u011flub ed\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 inan\u0131rlar, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 olaraq iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox qo\u015fun c\u0259lb etm\u0259liymi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r hans\u0131sa m\u00f6c\u00fcz\u0259 il\u0259 Avropaya en\u0259 bils\u0259l\u0259r d\u0259 (\u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259si olmadan bu, dem\u0259k olar ki, m\u00fcmk\u00fcn deyildi), Wehrmacht b\u00fct\u00fcn quru ordusunu pi\u015fik balas\u0131 kimi d\u0259niz\u0259 atacaqd\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, onlar\u0131n ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi \u0259n \u00e7ox \u015fey \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Reyxin zirehli korpusu yax\u0131nla\u015fana q\u0259d\u0259r k\u00f6rp\u00fc ba\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131 saxlamaq idi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259bii ki, yaz\u0131da yaz\u0131lanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Rusiyaya qar\u015f\u0131 siyasi bir gedi\u015fdir v\u0259 he\u00e7 bir t\u0259nqidi fikir \u0259ks etdirmir. Sonda, 1944-c\u00fc ilin sonunda q\u0259ddar alman ordusunun amerikal\u0131lar\u0131 v\u0259 ingilisl\u0259ri q\u0259rb c\u0259bh\u0259sin\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Arden \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdim. B\u0259li, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00c7\u00f6r\u00e7ill \u015f\u0259xs\u0259n Stalind\u0259n tez bir zamanda \u015e\u0259rq\u0259 h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259sini xahi\u015f etmi\u015fdi. Amma bu g\u00fcn Q\u0259rbd\u0259 bunu xat\u0131rlama\u011f\u0131 sevmirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rlad\u0131: <strong>\u018fli N\u0259sib Z\u0259rdabi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amerika Vikipediyas\u0131n\u0131n II D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda yazd\u0131qlar\u0131&#8230; Amerika Vikipediyas\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin \u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259sind\u0259ki h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 olduqca q\u0259rib\u0259 v\u0259 subyektiv \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259svir edir (Ruslar\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-58424","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58424"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58430,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58424\/revisions\/58430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}