{"id":58607,"date":"2022-01-05T00:29:10","date_gmt":"2022-01-04T20:29:10","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=58607"},"modified":"2022-01-05T00:29:15","modified_gmt":"2022-01-04T20:29:15","slug":"pandemiyanin-dunya-iqtisadiyyatinda-yaratdigi-qeyri-mu%c9%99yy%c9%99nlikl%c9%99r-%c9%99rzaqliq-bugdanin-qiym%c9%99tind%c9%99-d%c9%99-artima-s%c9%99b%c9%99b-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=58607","title":{"rendered":"Pandemiyan\u0131n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda yaratd\u0131\u011f\u0131 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 d\u0259 art\u0131ma s\u0259b\u0259b olur"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranan qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r, t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259rin\u0259 m\u00fct\u0259madi t\u0259zyiql\u0259rin olmas\u0131, bir s\u0131ra iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si, logistika x\u0259rcl\u0259rinin \u00e7oxalmas\u0131 bir s\u0131ra \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 art\u0131m\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;d\u00fcnya bazarlar\u0131nda \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan davaml\u0131 art\u0131ma t\u0259sir ed\u0259n \u0259sas amill\u0259ri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259bii ki, son ill\u0259r qiym\u0259t art\u0131m\u0131 kimi m\u0259nfi tendensiyalar\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n ilk \u00f6nc\u0259 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda yaratd\u0131\u011f\u0131 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259ri qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n ekoloji faktorlar, y\u00fckda\u015f\u0131ma x\u0259rcl\u0259rinin artmas\u0131 da qiym\u0259t art\u0131m\u0131na t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0259sas ixracat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olan Rusiyada \u00f6t\u0259n ilin fevral\u0131ndan ba\u015flayaraq ixrac tarifl\u0259rinin t\u0259tbiq edilm\u0259si \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n daha baha qiym\u0259tl\u0259 t\u0259dar\u00fck olunmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bel\u0259 ki, ke\u00e7\u0259n ilin dekabr\u0131nda Rusiyada 1 ton \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n orta ayl\u0131q ixrac qiym\u0259ti 338 dollar olub v\u0259 bu, 2019-cu ilin dekabr ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 58,7 faiz, 2020-ci ilin dekabr\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 is\u0259 33,1 faiz \u00e7oxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2021-ci ilin noyabr ay\u0131nda \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n 1 tonunun qiym\u0259ti 334 AB\u015e dollar\u0131 olub ki, bu, 2019-cu ilin noyabr ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 49,8 faiz, 2020-ci ilin dekabr ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 35,2 faiz y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycana \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n \u0259sas\u0259n Rusiyadan idxal edilm\u0259si v\u0259 bu \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n qiym\u0259t art\u0131m\u0131 \u00f6lk\u0259miz\u0259 d\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. Lakin \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 ba\u015f ver\u0259n art\u0131m\u0131n Az\u0259rbaycanda neqativ t\u0259sirl\u0259rini minimuma endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. 2020-ci ilin mart\u0131ndan ba\u015flayaraq 12 ay \u0259rzind\u0259 \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 ehtiyatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259rzaql\u0131q bu\u011fda t\u0259chizat\u00e7\u0131lar\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015f 58,2 milyon manat kreditl\u0259r \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f faizl\u0259r\u0259 6,2 milyon manat subsidiya ayr\u0131l\u0131b. \u018frzaql\u0131q bu\u011fda t\u0259chizat\u00e7\u0131lar\u0131na hesablanan faizl\u0259r\u0259 subsidiya verilm\u0259si m\u00fcdd\u0259tinin 12 aydan 24 ayad\u0259k uzad\u0131lmas\u0131 v\u0259 qeyd edil\u0259n d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn kreditl\u0259r \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f faizl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 7,3 milyon manat maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r\u0259 bariz n\u00fcmun\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m\u00e7inin qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n il \u0259rzind\u0259 un idxal\u00e7\u0131lar\u0131na v\u0259 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilib. Bu\u011fdan\u0131n idxal\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n, bu\u011fda ununun v\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yin istehsal\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u018fDV-d\u0259n azad edilm\u0259si m\u00fcdd\u0259tinin 2024-c\u00fc ilin yanvar\u0131n 1-d\u0259k uzad\u0131l\u0131b, \u0259rzaql\u0131q bu\u011fda v\u0259 un ixrac\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu il may\u0131n 1-d\u0259k un v\u0259 \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n ixrac\u0131na 1 ton \u00fc\u00e7\u00fcn 200 AB\u015e dollar\u0131 r\u00fcsum m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. \u00d6t\u0259n il fevral\u0131n 1-d\u0259n sentyabr\u0131n 1-d\u0259k olan d\u00f6vrd\u0259 un istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na sat\u0131lan unun h\u0259r tonuna g\u00f6r\u0259 35 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259, sentyabr\u0131n 1-d\u0259n dekabr\u0131n 31-d\u0259k olan d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn idxal olunan \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n h\u0259cmind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k paya malik olan 3-c\u00fc sinif \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n orta ayl\u0131q idxal qiym\u0259ti \u0259sas\u0131nda yeni mexanizml\u0259 hesablanmaqla subsidiya \u00f6d\u0259nilib. Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 37 sahibkarl\u0131q subyektind\u0259n 333 m\u00fcraci\u0259t daxil olub v\u0259 2021-ci il fevral\u0131n 1-d\u0259n noyabr\u0131n 1-d\u0259k un istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na subsidiya \u015f\u0259klind\u0259 35,7 milyon manat v\u0259sait \u00f6d\u0259nilib. \u0130lin sonunad\u0259k \u0259lav\u0259 olaraq 39 milyon manatad\u0259k v\u0259saitin \u00f6d\u0259nilm\u0259si d\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018frzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n haz\u0131rk\u0131 idxal qiym\u0259tini (Rusiya Federasiyas\u0131nda \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n orta ayl\u0131q ixrac qiym\u0259ti 338 AB\u015e dollar\u0131) n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq daxili bazar qiym\u0259tl\u0259ri bel\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b: 50 kiloqraml\u0131q 1 kis\u0259 unun topdansat\u0131\u015f qiym\u0259ti 35,9 manat, 500 qraml\u0131q \u0259n\u0259n\u0259vi (dair\u0259vi) \u00e7\u00f6r\u0259yin p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f qiym\u0259ti 50 q\u0259pik, 650 qraml\u0131q \u0259n\u0259n\u0259vi \u00e7\u00f6r\u0259yin p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f qiym\u0259ti 65 q\u0259pik n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259ri yax\u0131n co\u011frafi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki un v\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etdikd\u0259 Az\u0259rbaycanda \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tinin daha ucuz oldu\u011funa \u015fahid olar\u0131q. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycanda 500 qraml\u0131q \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259ti 50 q\u0259pik oldu\u011fu halda, G\u00fcrc\u00fcstanda minimum 57 q\u0259pik, maksimum 66 q\u0259pik, Rusiyada 1 manat, Ukraynada minimum 1 manat 26 q\u0259pik, maksimum 1 manat 46 q\u0259pik, Qazax\u0131standa minimum 51 q\u0259pik, maksimum 55 q\u0259pik, Erm\u0259nistanda is\u0259 81 q\u0259pikdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranan qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r, t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259rin\u0259 m\u00fct\u0259madi t\u0259zyiql\u0259rin olmas\u0131, bir s\u0131ra iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si, logistika x\u0259rcl\u0259rinin \u00e7oxalmas\u0131 bir s\u0131ra<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":58608,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-58607","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58607"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58609,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58607\/revisions\/58609"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/58608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}