{"id":58639,"date":"2022-01-05T01:25:34","date_gmt":"2022-01-04T21:25:34","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=58639"},"modified":"2022-01-05T01:26:22","modified_gmt":"2022-01-04T21:26:22","slug":"abbas-s%c9%99hh%c9%99t-d%c9%99-qacqin-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=58639","title":{"rendered":"Abbas S\u0259hh\u0259t d\u0259 qa\u00e7q\u0131n olub"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u015eAMAXI \u2013 1918<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(Xatir\u0259)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u0259l\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox adam el\u0259 bilir ki, \u015eamax\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri 1902-ci ild\u0259 orada ba\u015f vermi\u015f z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131l\u0131b. Do\u011frudur, 1902-ci ild\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox evl\u0259r u\u00e7ub da\u011f\u0131l\u0131b. Ancaq m\u0259nim yad\u0131ma g\u0259l\u0259n 1911-18-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 \u015eamax\u0131 abad bir \u015f\u0259h\u0259r idi. Orada t\u0259xmin\u0259n 25 min \u0259hali ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u015e\u0259h\u0259r \u0259sas\u0259n iki b\u00f6y\u00fck hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi. \u015e\u0259h\u0259rin yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 h\u00f6kum\u0259t divanxanalar\u0131, realn\u0131 m\u0259kt\u0259bi, alt\u0131illik \u015f\u0259h\u0259r m\u0259kt\u0259bi, \u0259sg\u0259ri q\u0131\u015fla, h\u0259bsxana, po\u00e7t\u00adxana, x\u0259st\u0259xana yerl\u0259\u015firdi. Orada olan \u0259sas k\u00fc\u00e7\u0259 Krasnaya ulitsa ad\u00adla\u00adn\u0131rd\u0131. Yuxar\u0131 hiss\u0259nin \u0259halisi az\u0259rbaycanl\u0131lar, erm\u0259nil\u0259r v\u0259 ruslardan ibar\u0259t idi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259sind\u0259 iki meydan (A\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 Yuxar\u0131 meydan), bir ne\u00e7\u0259 karvansara,&nbsp;&nbsp;Ba\u015fmaq\u00e7\u0131, Baqqal, Papaq\u00e7\u0131 v\u0259 s. bazarlar\u0131, Sar\u0131torpaq, Qalabazar, \u015eeyxminaz, Yuxar\u0131 Qala, \u0130maml\u0131, Qurdlar v\u0259 s. m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259r var idi. \u015e\u0259h\u0259rin \u015fimal k\u0259nar\u0131nda Cuhudlar m\u0259h\u0259ll\u0259si yerl\u0259\u015firdi. \u015e\u0259h\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259sinin \u0259halisi az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t idi. \u015e\u0259h\u0259rin \u0259n gur yeri Yuxar\u0131 Meydan say\u0131l\u0131rd\u0131. Bu meydan C\u00fcm\u0259 m\u0259scidind\u0259n t\u0259xmin\u0259n 30-40 metr q\u0259rbd\u0259 yerl\u0259\u015firdi. \u018ftraf k\u0259ndl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n y\u00fckl\u0259r burada bo\u015fald\u0131lar, qapanda \u00e7\u0259kilib al\u0131c\u0131lara verilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>O zaman \u015eamax\u0131da iki ba\u011f daha m\u0259\u015fhur idi. Onlardan birinin ad\u0131 Fatma ba\u011f\u0131, dig\u0259rinin ad\u0131 is\u0259 S\u0259rdar ba\u011f\u0131 idi. &#171;\u018fhlikef&#187;, optimist \u015eamax\u0131 s\u0259n\u0259tkarlar\u0131: ba\u015fmaq\u00e7\u0131lar, papaq\u00e7\u0131lar, d\u0259rzil\u0259r, \u00e7ar\u0131q\u00e7\u0131lar v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 h\u0259r c\u00fcm\u0259 g\u00fcn\u00fc bu ba\u011flarda seyr\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b g\u00fcnl\u0259rini \u015fadl\u0131qla ke\u00e7ir\u0259rdil\u0259r. \u015eamax\u0131da 1917-ci il fevral inqilab\u0131ndan sonra \u00e7ar \u0130kinci Niko\u00adlay\u0131n \u015f\u0259kll\u0259rinin k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da yad\u0131mdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1918-ci ild\u0259 b\u0259rk acl\u0131q v\u0259 qa\u00e7aq-quldurluq ba\u015f verdi. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 h\u0259r k\u0259s silah alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. O zaman m\u0259nim on iki ya\u015f\u0131m var idi. Abbas S\u0259hh\u0259tin d\u0259rs dediyi \u015eamax\u0131 realn\u0131 m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxuyurdum. Bir s\u0259h\u0259r sakit \u015eamax\u0131 \u00fcf\u00fcql\u0259rini top s\u0259si sars\u0131td\u0131. Top at\u0259\u015fl\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rin \u015fimal-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 olan, malakanlar ya\u015fayan Cabani k\u0259ndi t\u0259r\u0259find\u0259n g\u0259lirdi. Sonra m\u0259lum oldu ki, \u015f\u0259h\u0259rin q\u0259rb v\u0259 c\u0259nub t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259 d\u0259 at\u0131\u015fma gedir. X\u00fcsus\u0259n \u015f\u0259h\u0259rin q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 olan Lalayevin m\u00fclk\u00fcnd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u00fcf\u0259ng at\u0259\u015fi a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131. Bizim evimiz\u0259 yax\u0131n olan Ba\u015fmaq\u00e7\u0131 bazar\u0131n arxa t\u0259r\u0259find\u0259ki m\u0259kt\u0259b\u0259 getdik. Onun h\u0259y\u0259ti yar\u0131larla dolu idi. B\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259n e\u015fitdim ki, Bak\u0131dan \u015eamax\u0131ya qo\u015fun d\u0259st\u0259si g\u0259lib v\u0259 onun komandiri Stepan (Styopa) Lalayand\u0131r. Qocalar dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, o \u015famax\u0131l\u0131d\u0131r v\u0259 onun babas\u0131n\u0131 1905-ci ild\u0259 \u015famax\u0131l\u0131lar \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Onun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u0259hvalat olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>1905-ci ild\u0259 m\u0259lum olur ki, \u015eamax\u0131 bazar meydanlar\u0131nda b\u0259zi hamballar yoxa \u00e7\u0131x\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin izin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n b\u0259zi adamlar m\u00fc\u0259yy\u0259n edirl\u0259r ki, Lalayevin adamlar\u0131 \u015f\u0259h\u0259r meydanlar\u0131na g\u0259lib, bir tay k\u00f6m\u00fcr v\u0259 ya ba\u015fqa \u015fey al\u0131b hambala verirl\u0259r v\u0259 Lalayevin h\u0259y\u0259tin\u0259 gir\u0259n hamballar yox olur. \u015e\u0259h\u0259rin b\u0259zi cavanlar\u0131 bu i\u015f \u00fcst\u00fcnd\u0259 Lalayevi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrl\u0259r. 1918-ci ild\u0259 \u015eama\u00adx\u0131ya Bak\u0131 Kommunas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6nd\u0259ril\u0259n h\u0259rbi d\u0259st\u0259nin komandiri h\u0259m\u0259n qoca Lalayevin n\u0259v\u0259si, rus zabiti Stepan Lalayev idi. Onun soldatlar\u0131 ma\u011fazalar\u0131 qar\u0259t edir v\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q edirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eamax\u0131l\u0131lar h\u0259m\u0259n g\u00fcn t\u0259slim olub zabit Lalayevin yan\u0131na iki n\u0259f\u0259r n\u00fcmay\u0259nd\u0259 g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r. Onlardan biri Yuxar\u0131 Qala m\u0259h\u0259ll\u0259sinin mollas\u0131, dig\u0259ri is\u0259 m\u0259nim \u0259mizad\u0259m,&nbsp;&nbsp;tacir Teymur Y\u00fczba\u015fov idi. Ged\u0259nl\u0259rd\u0259n m\u0259h\u0259ll\u0259 mollas\u0131 qay\u0131td\u0131. Teymur Y\u00fczba\u015fov is\u0259 g\u0259lm\u0259di. E\u015fitdik ki, onu do\u011fray\u0131b quyuya t\u00f6km\u00fc\u015fl\u0259r. Sonra yen\u0259 e\u015fitdik ki, onun arvad\u0131 Nobat xan\u0131m v\u0259 9 ya\u015fl\u0131 o\u011flu Seyfullan\u0131 da g\u00fcll\u0259 il\u0259 vurub \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. D\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 el\u0259 qanun yoxdur ki, el\u00e7ini \u00f6ld\u00fcrs\u00fcnl\u0259r. B\u0259s Teymur Y\u00fczba\u015fovun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 n\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur? Bu haqda Yuxar\u0131 Qala m\u0259h\u0259ll\u0259 mollas\u0131n\u0131n verdiyi m\u0259lumat maraql\u0131d\u0131r. Onun dem\u0259sind\u0259n Teymur, Styopa Lalayansla \u00e7ox c\u0259sar\u0259tli dan\u0131\u015f\u0131b v\u0259 ona deyib:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Siz bel\u0259 qo\u00e7aqs\u0131n\u0131z gedin t\u00fcrk qo\u015funu il\u0259 vuru\u015fun, \u0259lsiz-ayaqs\u0131z, yaz\u0131q camaat\u0131 q\u0131rmaq bir qo\u00e7aql\u0131q deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00f6zd\u0259n sonra Teymuru do\u011fray\u0131b quyuya t\u00f6km\u00fc\u015fl\u0259r. (\u018fhs\u0259n Bak\u0131dan g\u0259l\u0259n h\u00f6kum\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259sinin bel\u0259 r\u0259ftar\u0131na&#8230;).&nbsp;&nbsp;Teymur onsuz da gec-tez bu d\u00fcnyadan ged\u0259c\u0259kdi. Lakin onun g\u00f6st\u0259rdiyi h\u0259min c\u0259sar\u0259t qoy biz\u0259 d\u0259rs olsun.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u015fitdik ki, \u015eamax\u0131ya k\u00f6m\u0259k g\u0259lir. Bir-iki g\u00fcn sonra Bak\u0131dan g\u0259l\u0259n qo\u015fun v\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n erm\u0259ni v\u0259 molakan k\u0259ndl\u0259rind\u0259n onlara qo\u015fulan silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r Qozlu k\u0259ndin\u0259 \u00e7\u0259kildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r. K\u00fcr q\u0131ra\u011f\u0131ndan, \u015e\u0259kid\u0259n, G\u0259nc\u0259d\u0259n, Tovuzdan v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259n atl\u0131 v\u0259 piyada x\u0131rda d\u0259st\u0259l\u0259r g\u0259ldi. Bu d\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259n intizaml\u0131s\u0131 \u015e\u0259ki d\u0259st\u0259si idi. Dem\u0259k olar ki, onlar bir n\u00f6v t\u0259lim g\u00f6rm\u00fc\u015f d\u0259st\u0259 idi. Eyni paltarlar\u0131 var idi v\u0259 d\u00f6rd-d\u00f6rd nizamla add\u0131mlay\u0131rd\u0131lar. D\u0259st\u0259nin dal\u0131nca g\u0259l\u0259n arabalarda onlar \u00f6z azuq\u0259l\u0259rini g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r. Onlar\u0131n bayra\u011f\u0131 da var idi. H\u0259min ya\u015f\u0131l bayraq \u00fcz\u0259rind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131: &#171;Ya v\u0259t\u0259n ya \u00f6l\u00fcm\u201d. M\u0259n G\u0259nc\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n qo\u015fun d\u0259st\u0259sinin A\u015fa\u011f\u0131 Meydan karvansaray\u0131nda qoyulan iki balaca topunu g\u00f6rd\u00fcm. Bu d\u0259st\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 \u0130maml\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 Salamovlar\u0131n evind\u0259 yerl\u0259\u015fmi\u015fdi. Ora gedib-g\u0259l\u0259n adam \u00e7ox idi. Biz u\u015faqlar da \u0259trafda h\u0259rl\u0259nirdik.O zaman \u015eamax\u0131da t\u00fcrk \u0259sg\u0259rl\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 60-70 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t silahl\u0131 bir d\u0259st\u0259 yarad\u0131ld\u0131. H\u0259r ax\u015fam \u00fcst\u00fc bu d\u0259st\u0259 Qalabay\u0131r\u0131na (Lal\u0259zar q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259ki d\u00fcz\u0259nliy\u0259) g\u0259lib, burada t\u0259lim ke\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-58640\" width=\"918\" height=\"757\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015eamax\u0131ya k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r, bir g\u00fcn malakan k\u0259ndi Qozluya topla\u015fan erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 getdil\u0259r. Lakin onlara bata bilm\u0259yib, h\u0259min g\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 geri qay\u0131td\u0131lar. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259min vuru\u015fmada \u015e\u0259ki d\u0259st\u0259sind\u0259n xeyli adam \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. Mart ay\u0131n\u0131n ax\u0131r\u0131nda \u015eamax\u0131ya g\u0259l\u0259n m\u00fcs\u0259lman qo\u015fun d\u0259st\u0259l\u0259ri \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 Bak\u0131dan d\u0259mir yolu il\u0259 g\u0259l\u0259n qo\u015fun K\u00fcrd\u0259miri tutmaq ist\u0259yirmi\u015f. Bu ba\u015f tutsa idi dem\u0259li, \u015eamax\u0131dak\u0131 m\u00fcs\u0259lman qo\u015funlar\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olacaqd\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259m m\u00fcs\u0259lman qo\u015fun d\u0259st\u0259l\u0259ri, h\u0259m d\u0259 \u0259hali \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Ax\u015fam saat doqquz olard\u0131. He\u00e7 lampan\u0131 s\u00f6nd\u00fcrm\u0259d\u0259n bel\u0259 evd\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131q. Biz\u0259 bel\u0259 g\u0259lirdi ki, biz gec-tez yen\u0259 ora qay\u0131daca\u011f\u0131q. Mart ay\u0131n\u0131n qaranl\u0131q gec\u0259sind\u0259 \u015eamax\u0131 \u0259hli silahlar\u0131 v\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan qoyun kimi k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u00fcb h\u0259r\u0259 harayasa gedirdi. Bizim ail\u0259 M\u0131rt\u0131 yolu il\u0259 s\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n A\u011fsuya \u00e7atd\u0131. Yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r yolda day\u0131m\u0131n \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131nda u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 dal\u0131mda xeyli apard\u0131\u011f\u0131mdan yorulmu\u015fdum. Bird\u0259n \u00fcr\u0259yim q\u0259\u015f\u015f edib d\u0259r\u0259y\u0259 y\u0131x\u0131ld\u0131m. Kims\u0259nin m\u0259nd\u0259n x\u0259b\u0259ri olmam\u0131\u015fd\u0131. \u00c7\u00fcnki n\u0259 atam, n\u0259 anam var idi. Bir ne\u00e7\u0259 saatdan sonra ay\u0131l\u0131b, gedib day\u0131m\u0131n ail\u0259sini tapd\u0131m. Onlar m\u0259scid h\u0259y\u0259tind\u0259 idil\u0259r. S\u0259h\u0259ri g\u00fcn\u00fc yen\u0259 piyada K\u00fcrd\u0259mir\u0259 yola d\u00fc\u015fd\u00fck. Yolda qa\u00e7aqlara rast g\u0259ldik. He\u00e7 bir \u015feyimiz olmad\u0131\u011f\u0131ndan onlar kor-pe\u015fman \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131 k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn alt\u0131na gedib gizl\u0259ndil\u0259r. Sonra biz v\u0259 ba\u015fqa qa\u00e7q\u0131nlar y\u00fck vaqonu il\u0259 Qarasu stansiyas\u0131na g\u0259ldik. Ordan da K\u00fcr q\u0131ra\u011f\u0131na g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131q. Petropavlovkadan (indiki Sabirabaddan) g\u00f6nd\u0259ril\u0259n barja minib Petropavlovkaya g\u0259ldik. Burada qohumlar\u0131m\u0131z bizi a\u011fla\u015fma il\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131b evl\u0259rin\u0259 apard\u0131lar. Yay aylar\u0131nda &#171;Qalaqay\u0131n bazar\u0131&#187; adlanan yerd\u0259 xeyli \u015eamax\u0131 qa\u00e7q\u0131n\u0131 acl\u0131qdan v\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n t\u0259l\u0259f oldu. \u018fhali burada da qorxu alt\u0131nda ya\u015fay\u0131rd\u0131. M\u00fc\u0259llimim Abbas S\u0259hh\u0259t d\u0259 qa\u00e7q\u0131n idi. O, \u00f6z a\u011f\u0131ll\u0131 s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u015famax\u0131l\u0131lara \u00fcr\u0259k-dil\u0259k verirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259b\u0259r g\u0259ldi ki, erm\u0259nil\u0259r bu g\u00fcn sabah g\u0259lib bu yerl\u0259ri alacaq. Yerli Milli komit\u0259nin \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri, day\u0131m K\u0259rbalayi Kaz\u0131m G\u00fcl\u0259hm\u0259dov t\u0259cili G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 gedib oradan 3 n\u0259f\u0259r t\u00fcrk \u0259siri v\u0259 bir q\u0259d\u0259r silah g\u0259tirdi. T\u00fcrk \u0259sirl\u0259ri yerli g\u0259ncl\u0259rd\u0259n d\u0259st\u0259l\u0259r d\u00fcz\u0259ldib, onlara t\u0259lim ke\u00e7m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. \u018fhalid\u0259 \u00f6z q\u00fcvv\u0259sin\u0259 inam yarand\u0131. Sonra x\u0259b\u0259r yay\u0131ld\u0131 ki, G\u0259nc\u0259d\u0259 Xan Xoyskinin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti qurulmu\u015fdur. Bir q\u0259d\u0259r sonra x\u0259b\u0259r g\u0259ldi ki, G\u0259nc\u0259y\u0259 t\u00fcrk qo\u015funu g\u0259lib. 1918-ci ilin yay\u0131nda h\u0259min qo\u015fundan balaca bir d\u0259st\u0259 Molla k\u0259ndind\u0259n Qalaqay\u0131n bazar\u0131 adlanan yer\u0259 g\u0259ldi B\u00fct\u00fcn camaat K\u00fcr q\u0131ra\u011f\u0131na topla\u015fd\u0131. Orada d\u00fcz\u0259ldilmi\u015f ala qap\u0131n\u0131n yan\u0131nda axund, molla v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f tacirl\u0259r dayan\u0131b t\u00fcrkl\u0259rin yolunu g\u00f6zl\u0259yirdi. Ax\u015fam\u00fcst\u00fc idi. Qabaqda Demosfen barkaz\u0131, arxas\u0131nda b\u00f6y\u00fck bir barj sahil\u0259 yan ald\u0131. Barkazdan d\u00fc\u015f\u0259n zabitl\u0259ri a\u011fsaqqallar qar\u015f\u0131lay\u0131b, g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Barjdan 20-30 t\u00fcrk \u0259sg\u0259ri 5-10 qat\u0131r sahil\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. E\u015fitdim ki, g\u0259l\u0259n qo\u015fun ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Ramazan b\u0259y adl\u0131 t\u00fcrk zabitidir. \u018fsli da\u011f\u0131stanl\u0131 olan Ramazan b\u0259y T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 zabitlik m\u0259kt\u0259bini bitirib. Milli komit\u0259nin \u00fczvl\u0259ri Mir Murtuza Mir M\u00f6h\u00ads\u00fcnov, Teymur b\u0259y Abbasov v\u0259 K\u0259rbalayi Kaz\u0131m G\u00fcl\u0259hm\u0259dov Az\u0259rbaycana k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lmi\u015f t\u00fcrk qo\u015fununun bu d\u0259st\u0259sinin zabitl\u0259rin\u0259 yax\u015f\u0131 bir ziyaf\u0259t verdil\u0259r. Bir g\u00fcn sonra h\u0259min qo\u015fun K\u00fcr il\u0259 Salyana k\u00f6m\u0259y\u0259 getdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonradan \u015eamax\u0131ya gedib-g\u0259l\u0259nl\u0259r dan\u0131\u015fd\u0131lar ki, bizd\u0259n sonra h\u0259min Qozlu k\u0259ndind\u0259n erm\u0259ni d\u0259st\u0259l\u0259ri \u015f\u0259h\u0259r\u0259 daxil olmu\u015f, , bir-bir evl\u0259ri qar\u0259t edib, qa\u00e7mayan arvad-u\u015fa\u011f\u0131 q\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 b\u00fct\u00fcn binalar\u0131n\u0131 yand\u0131raraq tarixi bir \u015f\u0259h\u0259ri viran\u0259 qoymu\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim ail\u0259 1919-cu ild\u0259 Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7d\u00fc. Biz \u015eirvanl\u0131 m\u0259scidinin yan\u0131nda Kolodezniya (indi A\u011famal\u0131 o\u011flu) k\u00fc\u00ad\u00e7\u0259sind\u0259 olurduq. Bir d\u0259f\u0259 g\u00f6rd\u00fcm u\u015faqlar k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 oxuyurlar: &#171;\u00c7\u00f6ld\u0259 bir e\u015f\u015f\u0259yim var, ad\u0131 \u015eaumyand\u0131r.&#187; M\u0259n day\u0131mdan soru\u015fdum: &#171;Day\u0131, \u015eaumyan kimdir?&#187; O, dedi: \u201c1918-ci il\u0259 o, Bak\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fcy\u00fc olub. Onun vaxt\u0131nda Bak\u0131da da erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 olub. \u015eamax\u0131ya da Styopa Lalayevin d\u0259st\u0259sini o g\u00f6nd\u0259rib. \u015eaumyan \u00f6z dostlar\u0131na dey\u0259rmi\u015f ki, m\u0259n \u0259vv\u0259l erm\u0259niy\u0259m, sonra bol\u015fevik\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n sonralar Mikoyan\u0131n xatirat\u0131n\u0131 oxuyanda&nbsp;&nbsp;t\u0259\u0259cc\u00fcb etdim. O yaz\u0131rd\u0131: &#171;Erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259ri namusla v\u0259 yax\u015f\u0131 vuru\u015fmu\u015flar. Onun bu yalan\u0131 haqq\u0131nda m\u0259n yolda\u015f Suslova m\u0259lumat verdim. Moskva n\u0259\u015friyyat\u0131ndan cavab g\u0259ldi ki, Mikoyan\u0131n kitab\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan tarix\u00e7il\u0259ri oxuyub, ona m\u00fcsb\u0259t r\u0259y vermi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259buhi \u015e\u0259ldiyev<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Paritet.- 2010. 3-4 may<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eAMAXI \u2013 1918 (Xatir\u0259) H\u0259l\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox adam el\u0259 bilir ki, \u015eamax\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri 1902-ci ild\u0259 orada ba\u015f vermi\u015f z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131l\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-58639","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58641,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58639\/revisions\/58641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}