{"id":5878,"date":"2020-05-12T03:05:03","date_gmt":"2020-05-11T23:05:03","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=5878"},"modified":"2020-05-12T03:05:11","modified_gmt":"2020-05-11T23:05:11","slug":"turk-tarihciliginin-kirilma-noktasini-teskil-eden-olaylar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=5878","title":{"rendered":"T\u00dcRK TAR\u0130H\u00c7\u0130L\u0130\u011e\u0130N\u0130N KIRILMA NOKTASINI TE\u015eK\u0130L EDEN OLAYLAR"},"content":{"rendered":"\n
\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

TANER \u00dcNAL <\/strong><\/p>\n\n\n\n

4 May\u0131s g\u00fcnl\u00fc payla\u015f\u0131m\u0131m\u0131zda Ats\u0131z Hocam\u0131z\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131k. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u0131saca \u00f6zetlersek \u00e7ok gen\u00e7 ya\u015fta tan\u0131mak onuruna eri\u015fti\u011fim Nihal Ats\u0131z muhte\u015fem bir edebiyat\u00e7\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda tarih\u00e7i, \u015fair ve romanc\u0131, fikir ve dava adam\u0131 olarak \u00e7ok cepheli ve her cephesiyle \u00e7ok de\u011ferli bir \u015fahsiyettir. T\u00fcrk tarihi \u00fczerindeki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile yerli ve yabanc\u0131 ilim \u00e7evrelerinin dikkatini ve ilgisini \u00e7ekti\u011fi gibi, \u015fiirleri ve bilhassa romanlar\u0131 ile edebiyat\u0131m\u0131zda da \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Fikir ve dava adam\u0131 olarak Ats\u0131z, belki bunlar\u0131n da \u00fcst\u00fcnde de\u011fer ta\u015f\u0131yan bir kimsedir. Ats\u0131z\u2019\u0131n ideolojisi ve davas\u0131, T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fckt\u00fcr (T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fidir).<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn hem fikir, hem m\u00fccadele sahalar\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynam\u0131\u015f bir idealisttir. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin m\u00fctefekkir ve m\u00fccadelecisi olarak o, birka\u00e7 nesil \u00fczerinde derin tesirler meydana getirmi\u015ftir. Gen\u00e7lerimiz, y\u0131llardan beri onun eserlerinden onun eserlerinden onun roman ve yaz\u0131lar\u0131ndan \u015fiirlerinden milli duygu ve \u015fuur bak\u0131m\u0131ndan beslenmektedir. T\u00fcrk milliyet\u00e7isi olup da ondan feyiz almayan, m\u00fccadele azmi ve karakter sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 cihetlerinden onu \u00f6rnek tutmayan hemen hemen hi\u00e7 kimse yoktur. Onunla tamam\u0131yla ayn\u0131 fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015fte olmayan kimseler bile ona sayg\u0131 duymu\u015flar; idealistli\u011fine, sars\u0131lmaz seciyesine hayran kalm\u0131\u015flard\u0131r.
Tesirinin bug\u00fcnk\u00fc bir k\u0131s\u0131m neslin \u00fczerinde hi\u00e7bir zaman silinemez izler b\u0131rakmas\u0131, yaln\u0131z yaz\u0131lar\u0131ndan dolay\u0131 de\u011fildir. Y\u00fcksek karekterinde ki tavizsiz duru\u015f onun sevilmesine di\u011fer bir sebeptir.<\/p>\n\n\n\n


\u00c7ok az fikir adam\u0131, nesillere bu derecede tesir edebilmi\u015ftir. Bu tesirler, rasyonel ve milli menfaatlere uygun \u015fekilde kanalize edilemediyse, bunun su\u00e7lusu, hi\u00e7bir \u015fekilde Ats\u0131z de\u011fildir. Onun fikirlerinin hi\u00e7 olmazsa bir iki as\u0131r devam edece\u011fini ve ana hatlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcms\u00fcz oldu\u011funu san\u0131yorum. Milliyet duygusunun son zerresi imha edilmedik\u00e7e, Ats\u0131z\u2019\u0131n T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011findeki tesirli ve hay\u0131rl\u0131 fikirleri ya\u015fayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

T\u00fcrk Tarih Kurultay\u0131\u2019nda, Zeki V. Togan ile ilgili olarak Dr. Re\u015fid Galib\u2019e bir protesto telgraf\u0131 \u00e7eken H\u00fcseyin Nihal Ats\u0131z, Re\u015fid Galib Maarif Vekili olunca 13 Mart 1933\u2019te asistanl\u0131ktan al\u0131n\u0131p, Malatya Ortaokulu\u2019na T\u00fcrk\u00e7e, bir m\u00fcddet sonra da Edirne Erkek Lisesi\u2019ne Edebiyat \u00f6\u011fretmeni olarak g\u00f6nderilmi\u015ftir<\/p>\n\n\n\n

Zeki Velidi sonradan Ats\u0131z\u2019a hi\u00e7bir vefa duygusu g\u00f6stermemi\u015ftir. Bu yetmezmi\u015f gibi etkisi alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk tarih\u00e7ileri halkas\u0131na Nihal Ats\u0131z\u0131’da eklemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim T\u00fcrk tarihi i\u00e7in pek zararl\u0131 olan «T\u00fcrk Mo\u011fol Irk Birlikteli\u011finin\u201d savunucular\u0131ndan birisi de Nihal Ats\u0131z’d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Bak\u0131n\u0131z Nihal Ats\u0131z T\u00fcrklerin Mo\u011follarla ayn\u0131 \u0131rka mensup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen — Bu konuda Atat\u00fcrk ile birlikte hareket eden veya onun yeti\u015ftirdi\u011fi- tarih\u00e7ileri nas\u0131l ele\u015ftiriyor:<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRKLER HANG\u0130 IRKTANDIR?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ats\u0131z Mecmua, Say\u0131 6, 1931 N\u0130HAL ATSIZ<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

«Son zamanlarda baz\u0131 gazete ve mecmualarda, T\u00fcrklerin mensup oldu\u011fu \u0131rk hakk\u0131nda baz\u0131 yaz\u0131lar \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar\u0131n h\u00fclasas\u0131 \u015fudur:
«T\u00fcrkler Sar\u0131 Mo\u011fol \u0131rk\u0131ndan de\u011fil, beyaz aryani \u0131rk\u0131ndand\u0131r.»
\u0130lim yolu ile s\u00f6ylenmek istenen ve fakat objektif esaslara istinat etmiyen bu h\u00fck\u00fcmler hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerimizi ve bug\u00fcn bilinen \u015feyleri s\u00f6ylemek istiyoruz:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1- Bug\u00fcn insan z\u00fcmreleri art\u0131k renklere g\u00f6re de\u011fil, dillere g\u00f6re tasnif olunuyor. Eskiden beyaz \u0131rk nam\u0131 alt\u0131nda toplanan Aryanilerle Samilerin birbirinden \u00e7ok uzak oldu\u011fu, keza eskiden sar\u0131 \u0131rktan say\u0131lan T\u00fcrk ve Mo\u011follarla \u00c7inlilerin hi\u00e7bir \u0131rki yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 art\u0131k bug\u00fcn herkes taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

2- Eskiden T\u00fcrkler, sar\u0131 \u0131rk\u0131n Ural \u2013 Altay z\u00fcmresinden say\u0131l\u0131r ve bu z\u00fcmreye, T\u00fcrkler, Mo\u011follar, Tonguzlar, Finler ve Macarlar sokulurdu. Bug\u00fcn Fin ve Macarlar\u0131n yak\u0131n akrabal\u0131\u011f\u0131 ispat olunmu\u015f ve hatta Fin, Eston ve Macarlardan m\u00fcrekkep bir Fin \u2013 Ogur te\u015fekk\u00fcl etmi\u015fse de T\u00fcrk, Mo\u011fol ve Tonguzlar\u0131n bunlarla akrabal\u0131\u011f\u0131 ispat olunamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

3- Di\u011fer taraftan T\u00fcrklerle Mo\u011follar\u0131n bir as\u0131ldan geldi\u011fi kat\u2019i suretle ispat olunmu\u015f ve Tonguzlar\u0131n bu z\u00fcmreye iltihak\u0131 i\u00e7in, muvaffak\u0131yetli mesaiye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta \u015fimdiye kadar sadece T\u00fcrk say\u0131lan \u00c7uva\u015flar\u0131n da T\u00fcrkl\u00fckle Mo\u011folluk aras\u0131nda oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

4- T\u00fcrkler ve Mo\u011follarla Aryaniler aras\u0131nda ise \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir yak\u0131nl\u0131k g\u00f6sterilmemi\u015f ve ispata kalk\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrklerin Aryani \u0131rk\u0131ndan oldu\u011fu hakk\u0131ndaki yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ni\u00e7in kabul edilmek istendi\u011fini bilmiyoruz. San\u0131r\u0131z ki, Mo\u011follar\u0131n vah\u015fi ve barbar, Aryanilerin ise medeni oldu\u011fu hakk\u0131ndaki eskimi\u015f telakkiler buna sebep oldu. Bu telakki bazen o kadar garip \u015fekiller ald\u0131 ki, K\u00fcrtler hakk\u0131nda bir seri makale ne\u015freden bir zat, kendisine g\u00f6re sayd\u0131\u011f\u0131 bir tak\u0131m delillerden sonra «K\u00fcrtlerin de T\u00fcrkler gibi Aryani ve T\u00fcrk cinsinden oldu\u011funu» ilan etti.<\/p>\n\n\n\n


Bu meseleyi yaln\u0131z hissi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin mahsul\u00fc de telakki edemeyiz. Vah\u015fi Mo\u011follarla akraba olmamak i\u00e7in, Turanc\u0131l\u0131k inkar ediliyorsa, \u00c7ingenelerin de mensup oldu\u011fu Aryani \u0131rk\u0131na girmek hislerimizi daha \u00e7ok incitmez mi?<\/p>\n\n\n\n

Mo\u011fol, ne kadar medeniyetsiz ve barbar olursa olsun, hi\u00e7 olmazsa hakiki bir askerin meziyetlerine maliktir. H\u00e2lbuki T\u00fcrk-Mo\u011fol akrabal\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn ilmi bir hakikattir. Bunlar\u0131 tarihleri ve kanlar\u0131 o kadar birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ki, ayr\u0131 ayr\u0131 tetkik edilmelerine imk\u00e2n yoktur. Ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan kabilenin yar\u0131s\u0131 T\u00fcrk\u00e7e, yar\u0131s\u0131 Mo\u011folca konu\u015fuyor. Hatta bazen tarihin bir devresinde T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftu\u011fu halde bir zaman sonra Mo\u011folca konu\u015fan ve yahut her iki dili birden kullanan kabileler g\u00f6r\u00fcyoruz. Nitekim, \u00c7ingiz Han Mo\u011folla\u015fm\u0131\u015f bir T\u00fcrk\u2019t\u00fc. Aksak Tem\u00fcr ise, T\u00fcrkle\u015fmi\u015f bir Mo\u011foldu. <\/p>\n\n\n\n


Tarih tetkikat\u0131 ilerledik\u00e7e, T\u00fcrklerin ve Mo\u011follar\u0131n barbarl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki telakkilerin \u00e7ok m\u00fcbale\u011fal\u0131 oldu\u011fu meydana \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 f\u00fctuhat\u0131n da b\u00fcy\u00fck medeni neticeleri oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrklerin Aryani say\u0131lmas\u0131 neticesinde meydana \u00e7\u0131kan telakkilerden biri de Hititlerin T\u00fcrk olmas\u0131d\u0131r. Bunu ileri s\u00fcren nazariyeciler, T\u00fcrklerin Anadoludaki eskilikleri ispat etmek ve bir veraset hakk\u0131 bulmak istiyorlar. \u015e\u00fcphesiz hissi cihetten bunu hepimiz isteriz. Fakat ortadaki hakikat \u015fudur: Hititlerin abideleri okunmu\u015f ve bunlar\u0131n T\u00fcrk de\u011fil, Aryani olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hititlere intisap i\u00e7in Aryanili\u011fi kabul ise, bizim i\u00e7in \u00e7ok tehlikeli bir yoldur. Bir defa \u0131rk\u0131m\u0131z\u0131n antropolojik hususiyetleri hi\u00e7 de Aryanilere uymaz. Hatta bizim antropolojik hususiyetlerimizi inkar ederek Anadolu T\u00fcrk\u00fcn\u00fc eski Yunanl\u0131lar\u0131n bekayas\u0131 diye g\u00f6stermek isteyenlere faydal\u0131 bir zemin haz\u0131rlam\u0131\u015f oluruz. Bug\u00fcn\u00fcn ilmi hakikatlerine dayanarak, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi \u015f\u00f6yle hulasa edebiliriz:<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkler i\u00e7in yabanc\u0131 kavimlerin medeniyetine sahip \u00e7\u0131kmaya l\u00fczum yoktur. Biz, bizzat kendi yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z medeniyeti tamamen meydana \u00e7\u0131karabilirsek vazifemizi yapm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn medeni bir millet olarak ya\u015famak i\u00e7in, \u0130sa\u2019dan \u00f6nceki as\u0131rlarda bir medeniyet yaratm\u0131\u015f olmaya l\u00fczum yoktur. Nitekim bug\u00fcnk\u00fc Avrupa milletlerinin hi\u00e7 biri b\u00f6yle eski bir medeniyete sahip de\u011fillerdir. Garb\u0131n medeniyette \u015farka \u00fcst\u00fcn gelmesi 16\u2019\u0131nc\u0131 as\u0131rda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer bilmedi\u011fimiz vesika ve deliller mevcut da bunlara m\u00fcstenit yeni ve orijinal bir tez m\u00fcdafaa edilmek isteniyorsa, \u015f\u00fcphesiz bunun da yeri gazete s\u00fctunlar\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n


B\u00f6yle yaz\u0131lar gen\u00e7lerimizi ve hen\u00fcz T\u00fcrk tarihi ile yak\u0131ndan ve derinden alakadar olmayan karde\u015flerimizin fikirlerini buland\u0131r\u0131r. Mazimize kar\u015f\u0131, itimat hislerini azalt\u0131r<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

Mevcut hakikatlere de \u015f\u00fcphe ile bakmas\u0131na sebep olur. Bunun i\u00e7in T\u00fcrk yavrular\u0131na gayet a\u00e7\u0131k olarak s\u00f6ylemeliyiz ki: «Senin atalar\u0131n \u00e7orak topraklarda, sert iklimlerde ve kalabal\u0131k milletlerin aras\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, m\u00fckemmel asker olmu\u015f ve \u00f6mr\u00fc tabiatla ve milletlerle sava\u015farak ge\u00e7mi\u015ftir. Buna ra\u011fmen f\u0131rsat buldu\u011fu zaman, y\u00fcksek medeniyetler kurabilmi\u015ftir. Fakat askerlikte kazand\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksekli\u011fi, hen\u00fcz medeniyet sahas\u0131nda g\u00f6sterme\u011fe vakti olmam\u0131\u015ft\u0131r.»<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

Bu halde, bizim anam\u0131z olan \u0131rk\u0131n ad\u0131 nedir?\u2026 Buna Altay ve Turan \u0131rk\u0131 diyorlar. Biz bu ana \u0131rktan t\u00fcriyen ve sonra onun ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fubelerden birini te\u015fkil eden bir koluz. Aryani olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ise, \u015farki T\u00fcrkistan\u2019da bulunan resimler ve elde edilen T\u00fcrk heykelleri ile de meydana \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu resimlerden m\u00fchim bir k\u0131sm\u0131 Alman alimleri taraf\u0131ndan ne\u015fredilmi\u015ftir. Onlarda, T\u00fcrk, \u00c7inli, \u0130ranl\u0131 ve Hintli simalar\u0131 gayet karakteristik bir suretle birbirinden ayr\u0131d\u0131r. Bu mukayese de Aryani olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131za son ve m\u00fcsbet bir delil te\u015fkil eder».<\/p>\n\n\n\n


Ats\u0131z Hocam\u0131z\u0131n makalesinde yazanlar bunlar.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130N\u0130 BATI’NIN B\u0130ZE DAYATTI\u011eI PLANLARDAN ARINDIRARAK LAYIK OLDU\u011eU YERE TA\u015eIMAK HEP\u0130M\u0130Z\u0130N G\u00d6REV\u0130 OLMALIDIR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
Ats\u0131z Hocam\u0131z\u0131n T\u00fcrk tarih tezine bir ele\u015ftiri anlam\u0131nda hen\u00fcz 26 ya\u015f\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bu sat\u0131rlar, Zeki Veli To\u011fan\u2019\u0131n tesiriyle kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bellidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ki t\u00fcm iddialar Zeki Velidi To\u011fan\u2019\u0131n B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn T\u00fcrk tarihinin milli \u015fuurla yeniden aya\u011fa kalk\u0131\u015f\u0131 olan ve g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e T\u00fcrk tarihinin en bilimsel bi\u00e7imde de\u011ferlendirildi\u011fi T\u00fcrk Tarih tezine kar\u015f\u0131 bir hamle \u015feklindedir.<\/p>\n\n\n\n


Bug\u00fcn gen\u00e7lik aras\u0131nda s\u00fcregelen birtak\u0131m tart\u0131\u015fmalar\u0131n daha net g\u00f6r\u00fclmesi ve bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n art\u0131k ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 4 May\u0131s 5 May\u0131s ve bu g\u00fcn payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131lar\u0131m\u0131zla bundan sonraki tamamlay\u0131c\u0131 nitelik ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz 4-5 payla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n dikkatle okunmas\u0131n\u0131n faydal\u0131 olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Yukar\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Ats\u0131z Hocam\u0131z\u0131n makalesini aynen aktard\u0131m. \u015eimdi bu makalede yer alan de\u011ferlendirmeleri k\u0131saca irdeleyelim.<\/p>\n\n\n\n

1-<\/strong>Bir \u00f6nceki payla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z da ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, T\u00fcrkleri Anadolu\u2019dan \u00e7\u0131karmak isteyen Bat\u0131 1875 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u2013\u015eark Meselesi kapsam\u0131nda-siyaset ile tarihi birle\u015ftiriyor ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc be\u015finci kalitedeki politikac\u0131lar ve s\u00f6zde bilim adamlar\u0131 taraf\u0131ndan «T\u00fcrklerin sar\u0131 \u0131rka — Mo\u011fol Irk\u0131na — mensup olduklar\u0131, bu ikinci s\u0131n\u0131f insanlar\u0131n kabiliyetsiz olduklar\u0131n\u0131, anlay\u0131\u015fs\u0131z, uyumsuz, tehlikeli olduklar\u0131n\u0131, hi\u00e7bir medeni eserlerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendilerini d\u00fczenleyecek ve yenileyecek kapasitelerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klarla Avrupa\u2019n\u0131n huzurunu ka\u00e7\u0131nd\u0131klar\u0131, T\u00fcrklerin bulundu\u011fu yerlerin kendilerine ait olmad\u0131\u011f\u0131, bu topraklarda, \u0130ngilizlerin, Frans\u0131zlar\u0131n, \u0130talyanlar\u0131n hatta daha sonralar\u0131 Almanlar\u0131n ve Yunanl\u0131lar\u0131n, Ermenilerin, G\u00fcrc\u00fclerin, K\u00fcrtlerin, Araplar\u0131n haklar\u0131 oldu\u011fu, T\u00fcrklerin Avrupa\u2019dan ve Anadolu\u2019dan kovulmalar\u0131n\u0131n hatta yery\u00fcz\u00fcnden kald\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131n gerekti\u011fini» \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Hatta k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Ba\u015fbakan olacak Gladstone, 1876 da bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u015fu kin ta\u015fan s\u00f6zleri sarf etmi\u015ftir: «T\u00fcrklerin, d\u00fcnya y\u00fcz\u00fcnden k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini kald\u0131rman\u0131n bir tek yolu vard\u0131r, o da kendi v\u00fccutlar\u0131n\u0131 d\u00fcnya y\u00fcz\u00fcnden kald\u0131rmak!»<\/p>\n\n\n\n


K\u0131saca s\u00f6ylemek gerekirse «T\u00fcrk Mo\u011fol \u0131rk birlikteli\u011fi» tezi Bat\u0131’n\u0131n T\u00fcrkleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek hatta Anadolu’dan \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00fcrettikleri bir yaland\u0131r. Bir sonraki yaz\u0131m\u0131zdan Ba\u015flayarak Bat\u0131\u2019n\u0131n bu y\u00f6ndeki iddialar\u0131n\u0131n men\u015feini sebeplerini ve ger\u00e7eklerin neler oldu\u011funu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

2-<\/strong> Nihal Ats\u0131z’\u0131n bu makalesini kaleme ald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda Atat\u00fcrk ve birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 tarih\u00e7ilerin iddia ettikleri husus «T\u00fcrklerle Avrupal\u0131lar\u0131n ayn\u0131 \u0131rk olduklar\u0131» de\u011fil » Aryan-Ari (Ar\u0131) \u0131rk\u0131n Avrupal\u0131lar de\u011fil T\u00fcrkler oldu\u011fu, Avrupa\u2019dan bir \u0131rk\u0131n Asya’ya g\u00f6\u00e7 ederek medenile\u015ftiremedi\u011fi, tam tersine T\u00fcrklerin on bin y\u0131l \u00f6ncesinden bu g\u00fcne kadar Avrupa\u2019ya yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6\u00e7lerle Avrupa \u0131rk\u0131n\u0131 g\u00fczelle\u015ftirdikleri ve Avrupa \u0131rk\u0131n\u0131 Medenile\u015ftirdikleri» \u015feklindedir.<\/p>\n\n\n\n

3-<\/strong> Avrupal\u0131lar\u0131n, Eski\u00e7a\u011f\u0131n M.\u00d6. iki binli y\u0131llardan ba\u015flayarak daha eskiye do\u011fru «Hint Avrupal\u0131» — «Ari» -«Aryan» ad\u0131 alt\u0131nda bir \u0131rk\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, bu \u0131rk\u0131n Avrupal\u0131lar\u0131n atalar\u0131 oldu\u011funa dair masa ba\u015f\u0131nda \u00fcretilen teoriler haricinde halen hi\u00e7 bir kan\u0131t bulunamam\u0131\u015ft\u0131r. Halbuki Avrupa’n\u0131n her taraf\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131larda ve mezarlarda ortaya \u00e7\u0131kan buluntular T\u00fcrklerin On bin y\u0131ld\u0131r arkas\u0131 kesilmeyecek \u015fekilde Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7 etti\u011fi ve de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelere yerle\u015ferek b\u00f6lgelerin hakim halklar\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fi \u015feklindedir. \u00c7uva\u015flar Mo\u011follar ile alakas\u0131 olmayan bir ulustur. \u00c7uva\u015flar konusunu ayr\u0131ca anlatal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

4-<\/strong> G\u00f6kt\u00fcrk h\u00fck\u00fcmdar soyu (25.ku\u015fak torun) B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Cengiz Han \u00f6ncesi d\u00fcnya tarihinde hi\u00e7 bir medeni y\u00f6n\u00fc bulunmam\u0131\u015f, bo\u015f buldu\u011fu \u00d6t\u00fcken’i i\u015fgal ederek yurt sahibi olmu\u015f, Cengiz Han’\u0131n y\u00fcre\u011fi ve te\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 sayesinde Cihan devleti olabilmi\u015f yine T\u00fcrk komutanlar ve askerleri sayesinde bir s\u00fcre daha tarih sahnesinde kalabilmi\u015f ancak H\u00fck\u00fcmdar soyu Cengiz Han d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok az Mo\u011fol\u2019un bulunmas\u0131 bunlar\u0131nda daha sonra T\u00fcrklerin i\u00e7erisinde kaybolmu\u015f olmas\u0131 sebebiyle \u0131rk olarak T\u00fcrk \u0131rk\u0131na denk bir Mo\u011fol \u0131rk\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 bilindi\u011fi halde, Ba\u015flar\u0131nda Bir T\u00fcrk Ba\u015fbu\u011fun bulundu\u011fu, ordunun % 90\u2019\u0131n\u0131n T\u00fcrklerden olu\u015ftu\u011fu Mo\u011follar\u0131n \u201cyapt\u0131klar\u0131 f\u00fctuhat\u0131n da b\u00fcy\u00fck medeni neticeleri oldu\u011fu» \u015feklinde de\u011ferlendirme yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Cengiz; T\u00fcrk oldu\u011funu kendisi de bilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
G\u00f6k T\u00fcrk devleti, Bilge Ka\u011fan\u2019\u0131n 25 Kas\u0131m 734 y\u0131l\u0131nda Buyruk \u00c7ur taraf\u0131ndan zehirlenerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle birlikte mezara girmi\u015fti. Hanedan mensuplar\u0131ndan bir\u00e7o\u011fu gidip \u00c7in \u0130mparatoru Hs\u00fcanTsung\u2019a teslim olmu\u015flard\u0131. Son G\u00f6k T\u00fcrk ka\u011fan\u0131 Wu-su-mi-\u015fi (Ozam\u0131\u015f) 744 y\u0131l\u0131nda Basm\u0131l, Karluk ve Uygur boylar\u0131 taraf\u0131ndan ma\u011flup edilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, zavall\u0131 Ozam\u0131\u015f Ka\u011fan\u2019\u0131n bahts\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131 mutantan bir t\u00f6renle \u00c7in\u2019e g\u00f6nderip \u0130mparatora takdim edilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

G\u00f6kt\u00fcrkler gibi muhte\u015fem bir T\u00fcrk Cihan devletinin tarih sahnesinden kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7ok ac\u0131 bir olayd\u0131r. Bunu yapanlar\u0131n di\u011fer T\u00fcrk devletleri olmas\u0131 daha ac\u0131d\u0131r. Bizi as\u0131l \u00fczen ise G\u00f6kt\u00fcrk Devleti y\u0131k\u0131lmakla kalmam\u0131\u015f G\u00f6kt\u00fcrklerin ele ge\u00e7irilenleri imha edilmi\u015ftir. Bir k\u0131sm\u0131 \u00c7ine ka\u00e7arak can\u0131n\u0131 kurtarm\u0131\u015f di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 O\u011fuzlara s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7in\u2019in kalan G\u00f6kt\u00fcrkleri Uygurlara teslim edece\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine, O\u011fuzlar b\u00fcy\u00fck bir orduyla \u00c7in\u2019e giderek Bakiye G\u00f6kt\u00fcrk boy ve budunlar\u0131yla birlikte kendi Yurtlar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir. Bu sebeple O\u011fuzlar\u0131n n\u00fcfusunda G\u00f6kt\u00fcrkler \u00f6nemli yer tutmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu sebeple T\u00fcrk tarihinin bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fu, devletlerin sadece h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n devir teslimi \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi gibi bir \u00f6nceki devlet tahrip edilmeden ve \u00fcyeleri katledilmeden devir ve teslimin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi olay\u0131n bir tek \u00f6rne\u011fi vard\u0131r. Tarih boyunca sadece Osmanl\u0131\u2019dan T\u00fcrkiye Cumhuriyetine ge\u00e7i\u015fte b\u00f6yle bir vaziyet m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. Cumhuriyet kuruldu\u011funda yapt\u0131klar\u0131 ihanetlerle ilgili cinayet i\u015flemeyenler s\u00fcrg\u00fcn ve benzeri k\u00fc\u00e7\u00fck cezalar verilerek bir anlamda affedilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

745\u2019de G\u00f6k T\u00fcrklerin kudretini k\u0131ran Uygurlar bu andan itibaren b\u00fct\u00fcn Orta Asya\u2019n\u0131n h\u00e2kimi olmu\u015flard\u0131. Gerek men\u015fe efsanesindeki paralel z\u0131tl\u0131k, gerekse Mani dininin kabul\u00fcyle, Uygur hanedan ve y\u00fcksek aristokrasisinin \u00d6t\u00fcken\u2019in kutsiyeti ve buras\u0131n\u0131n muhafazas\u0131n\u0131n \u00f6nemi konusunda G\u00f6k T\u00fcrkler kadar hassas davranmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6t\u00fcken\u2019deki Uygur devleti ancak 840 y\u0131l\u0131na kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebildi. 840 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce kendisi de bir T\u00fcrk olan K\u0131rg\u0131z reisi A-je; \u201cUygurlar\u0131n alt\u0131n \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131m ve \u00f6n\u00fcne bayra\u011f\u0131m\u0131 dikerek, atlar\u0131na ge\u00e7it resmi yapt\u0131raca\u011f\u0131m\u201d demi\u015fti. Ger\u00e7ekten K\u0131rg\u0131zlar, 840 y\u0131l\u0131nda Uygur devletine son vermi\u015fler, Uygurlar korku ve panik ile sa\u011fa-sola da\u011f\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Uygurlar, Tarihi T\u00fcrk yurdu \u00d6t\u00fcken\u2019i ellerinde tutamayarak, buralar\u0131n yabanc\u0131 kavimlerin eline ge\u00e7mesine sebep oldular ve T\u00fcrk tarihinin seyrini de\u011fi\u015ftirdiler. K\u0131rg\u0131zlar\u0131n 840 etraf\u0131nda Ordu-Bal\u0131\u011f\u2019\u0131 alma\u00acs\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Uygurlar g\u00fcneye do\u011fru, evvelden de yay\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131 T\u00fcrkistan ve Kansu b\u00f6lgelerine g\u00f6\u00e7 ettiler.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer K\u0131rg\u0131zlar, Uygurlar\u0131 yenerek bu g\u00fcnk\u00fc yerle\u015ftikleri Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a gitmelerine sebep olmasalar, Uygurlardan bo\u015falan \u00d6t\u00fcken\u2019i bir s\u00fcre sonra terk ederek daha Kuzey\u2019e \u00e7ekilmeseler, T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00d6t\u00fcken\u2019e 1500-2000 Km mesafede daha kuzeyde hayvanc\u0131l\u0131k yaparak ya\u015fayan Mo\u011follar bo\u015f bulduklar\u0131 \u00d6t\u00fcken\u2019e yerle\u015fmeyeceklerdi. Cengiz Han ayn\u0131 zamanda \u00d6t\u00fcken be\u011f\u2019i oldu\u011fu ve annesi dahil T\u00fcrk soyunu muhafaza etti\u011fi i\u00e7in atalar\u0131n\u0131n genetik \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131mas\u0131 ve hareket noktas\u0131nda sayg\u0131n bir konumda bulunmas\u0131 sebebiyle k\u0131sa s\u00fcrede b\u00fcy\u00fck bir te\u015fkilatlanmay\u0131 ba\u015farmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Harekete ge\u00e7ti\u011fi yerde etraf\u0131nda Mo\u011follar vard\u0131r. Oda bu durumu muhafaza etmekte yarar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. E\u011fer \u00f6nce Uygurlar sonra \u00c7in\u2019den Do\u011fu Avrupa\u2019ya Hindistan\u2019dan \u0130ran, Irak ve Suriye i\u00e7lerine kadar geni\u015f bir Co\u011frafya da Mo\u011follar\u0131n ad\u0131 san\u0131 bile olmayacakt\u0131. Kald\u0131 ki Timur T\u00fcrk\u2019t\u00fcr. Ne kendisinin ne de o\u011fullar\u0131 ve torunlar\u0131n\u0131n Mo\u011folluk ile hi\u00e7 bir ilgi ve alakas\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

5- Sevgili Okurlar,<\/strong>
Nihal Ats\u0131z’\u0131n «Hititlerin abideleri okunmu\u015f ve bunlar\u0131n T\u00fcrk de\u011fil, Aryani olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r» \u015feklindeki de\u011ferlendirmesi yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ats\u0131z Hocam\u0131z\u0131n bu de\u011ferlendirmesinin tesirinde kalan Milliyet\u00e7iler on be\u015f bin y\u0131ld\u0131r k\u00f6k sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Anadolu tarihimizin en fazla 1600 y\u0131ll\u0131k bir mazisi oldu\u011funu veya Malazgirt ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kitaplar\u0131nda yazm\u0131\u015flar veya konferanslar\u0131nda k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131nda dile getirmi\u015fler, bunun neticesinde Anadolu’daki T\u00fcrk tarihini reddi miras eden bir nesil ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

H\u00e2lbuki bundan sonraki ciltlerimizde t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile payla\u015faca\u011f\u0131m\u0131z gibi Hurriler, Urartular ve Hititlerin Atas\u0131 Hattiler T\u00fcrk kavimleridir. S\u00fcmerler, Kassit\u2019ler, Guti\u2019ler, Med\u2019ler, T\u00fcrk\u2019t\u00fcr. Asurlar, T\u00fcrklere ait \u015fehir devletlerin i\u00e7erisine k\u0131smi Sami unsurlar\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131 ile meydana gelmi\u015f b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk Kavimleridir.<\/p>\n\n\n\n


Bu Kavimlerin T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ayr\u0131 ayr\u0131 konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda payla\u015faca\u011f\u0131z. B\u00f6ylece tarihimizi kendilerine mal etme veya etkisizle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan Bat\u0131l\u0131 bilim adamlar\u0131n\u0131n yalanlar\u0131n\u0131 yerle bir edece\u011fiz. T\u00fcrklerin Anadolu ve \u00e7evresinde kendimize ait bilineni en az 15.000 y\u0131ll\u0131k tarihimizi, -Bat\u0131’n\u0131n masa ba\u015f\u0131nda \u00fcretti\u011fi Hint Avrupa (Aryan) \u0131rk iddialar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekmi\u015f gibi kabul ederek- ba\u015fkalar\u0131na mal etmemiz bizi Bat\u0131’n\u0131n komplolar\u0131n\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmaktan \u00f6te g\u00f6t\u00fcrmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim Zeki Velidi Togan’\u0131n misyonu bu olmu\u015f O d\u00f6nemlerde 26 ya\u015f\u0131nda ate\u015fli bir gen\u00e7 olan Nihal Ats\u0131z, kanaatimizce Zeki Velidi’nin tesirinde kalarak T\u00fcrk tarihini b\u00f6yle yanl\u0131\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla de\u011ferlendirmi\u015ftir. Nihal Ats\u0131z gibi fili \u00e7\u00f6kt\u00fcrecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc kaleme sahip, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u015fuurunda dev bir \u015fahsiyet e\u011fer Zeki Velidi nedeniyle \u00fcniversiteden ayr\u0131lmasa ve Atat\u00fcrk’\u00fcn \u00e7evresine intisap edebilseydi \u00f6l\u00fcms\u00fcz dev eseri «Bozkurtlar»\u0131n yan\u0131nda T\u00fcrk tarihinin 15.000 y\u0131l \u00f6ncesini anlatan dev eserlerini okuyan bir nesil olurduk. Bizim neslin ve bizden sonraki nesilde bahsetti\u011fimiz bu T\u00fcrk kavim devletleri tarihini ayn\u0131 titizlikle anlatacaklar\u0131, koruyacaklar\u0131, T\u00fcrk tarihine ait bu muazzam d\u00f6nemleri titizlikle ayd\u0131nlatacaklar\u0131 a\u015fikard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

6<\/strong>— \u0130leriki ciltlerimizde daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlataca\u011f\u0131m\u0131z gibi. «Bizler sadece Altay Turan \u0131rk\u0131ndan t\u00fcreyen ve sonra onun ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fubelerden birini te\u015fkil eden bir kol» de\u011filiz. T\u00fcrkler, M.\u00d6.15.000\u2019lerde buzul \u00e7a\u011fdan di\u011fer topluluklardan ortalama 2-3 bin y\u0131l \u00f6nce \u00e7\u0131kan daha o tarihlerde \u00f6nce t\u00fcm Asya\u2019ya daha sonra Anadolu\u2019ya, Anadolu\u2019dan Asya\u2019ya g\u00f6\u00e7lerin oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir co\u011frafya da ya\u015fam\u0131\u015f bir \u0131rkt\u0131r. Bizler En y\u0131k\u0131n kavim-devlet olarak Anadolu\u2019ya inen izleri takip etti\u011fimiz de, Hun, Avrupa Hanlar\u0131, G\u00f6kt\u00fcrk, K\u0131p\u00e7ak, Pe\u00e7enek, O\u011fuz soyundan geliyoruz. Ancak Hunlardan \u00f6nce \u0130skitler ve Hiung-Nu\u2019lar vard\u0131r. Ve birlikte Hunlar\u0131 meydana getirmi\u015flerdir. Saka\u2019lar Massagetler, Kimmerler, Sarmatlar, Etr\u00fcksler, diye geriye giderken Med\u2019ler, Hattiler, Hititler ve Di\u011fer Anadolu ve Mezopotamya Kavimleri ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6ncesi, daha \u00f6ncesi derken emsalsiz bir tarih ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Bu y\u00f6n\u00fcyle bakarsak T\u00fcrk soyunu ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc temsil eden her kavim bizim atam\u0131zd\u0131r. Bu kavimlerin, Kavim Devletlerin veya Devletlerin atlar\u0131n\u0131n veya kendilerinin ayaklar\u0131n\u0131 bast\u0131\u011f\u0131 her toprak bizim i\u00e7in kutsal vatan topra\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Bizim babalar\u0131m\u0131z, dedelerimiz bizler i\u00e7in ne kadar \u00f6nemliyse onlar\u0131n meydana getirdi\u011fi her faaliyet bizim i\u00e7in ne kadar de\u011ferliyse, Tarihimizi ayd\u0131nlatan t\u00fcm kavimlerin Kavim Devletlerin ve devletlerin yapt\u0131\u011f\u0131 her faaliyet bizim i\u00e7in o kadar de\u011ferli olmal\u0131 hatta kutsal de\u011ferlerimizi te\u015fkil etmelidir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcM IRKLAR G\u00dcZELD\u0130R, BAKI\u015eIMIZ OBJEKT\u0130FT\u0130R<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar\u0131m,<\/em><\/strong>
\u015e\u00fcphesiz Mo\u011follar da, \u00c7inlilerde veya Uzak do\u011fu \u00fclke insanlar\u0131 da fiziken g\u00fczel insanlard\u0131r. Hi\u00e7 bir millete veya toplulu\u011fa kar\u015f\u0131 husumetimiz, k\u00f6t\u00fc g\u00f6zle bakmam\u0131z s\u00f6z konusu bile olamaz.<\/p>\n\n\n\n


Hatta Cengiz’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bir as\u0131r ge\u00e7meden Mo\u011follar\u0131n devlet kurdu\u011fu topraklar\u0131n i\u00e7erisindeki T\u00fcrk komutanlar eliyle idare eder hale gelmesi az say\u0131daki Mo\u011fol unsurlar\u0131n T\u00fcrkle\u015fmesi sebebiyle Mo\u011follara sempati ile bakar\u0131z. Ancak bu etkile\u015fimin T\u00fcrk soyuna etkisi %1 nispetinde bile de\u011fildir. Bu oran\u0131n ileride \u201cmelezlik nazariyesi\u201dnde izah edece\u011fimiz gibi T\u00fcrk \u0131rk\u0131na etkisi s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n\n\n\n


Kald\u0131 ki ayn\u0131 (ihtilat) Evlilik yoluyla kar\u0131\u015fma Mo\u011folistan\u2019a tekrar g\u00f6\u00e7 eden n\u00fcfus \u00fczerinde de s\u00f6z konusu olup Mo\u011folistan\u2019\u0131n n\u00fcfusunun \u00e7ok az 3 Milyon civar\u0131nda olmas\u0131 sebebiyle etkisi onlarda \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Bu sebeple bu g\u00fcn daha medeni bir toplum haline gelen Mo\u011follar, T\u00fcrkleri \u00e7ok severler. Bizde onlar\u0131 severiz. Yak\u0131n d\u00f6nemde T\u00fcrklerle neredeyse yar\u0131 yar\u0131ya kar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u0131rklar\u0131 da g\u00fczelle\u015fmi\u015ftir. Ancak M\u00fc\u015fterek bir tarihimiz yoktur. Tarihteki T\u00fcrkler ile Mo\u011follar\u0131 ayn\u0131 terazi de de\u011fi\u015fik kefelere koymak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Birisi gramlar\u0131 bile g\u00f6steremezken di\u011feri kilolar\u0131 g\u00f6sterecektir<\/p>\n\n\n\n

Ancak ge\u00e7mi\u015f tarihlerindeki n\u00fcfuslar\u0131 bu g\u00fcne \u00e7evrildi\u011finde en az 1,5-2 Milyar n\u00fcfusa sahip olmas\u0131 gereken bir T\u00fcrk Milletinin 3 Milyon Mo\u011fol toplulu\u011fu ile ayn\u0131 tarihmi\u015f gibi g\u00f6sterilmesi m\u00fc\u015fterek bir tarihten geldiklerinin s\u00f6ylenmesi tarih ile u\u011fra\u015fanlar\u0131n ciddiyetle d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gereken konulard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Mo\u011follar\u0131n ger\u00e7ek tarihlerini, yurtlar\u0131n\u0131, ya\u015famlar\u0131n\u0131, T\u00fcrk Mo\u011fol tezininin nas\u0131l \u00fcretildi\u011fini bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Bizim burada ki birinci tepkimiz Mo\u011follara de\u011fil, Bat\u0131’n\u0131n \u201c\u015eark Meselesi\u201d\/»Do\u011fu Sorunu» ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi, «T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak» \u015feklinde siyasi literat\u00fcre soktuklar\u0131 T\u00fcrkleri karalamak, T\u00fcrk \u0131rk\u0131n\u0131n, T\u00fcrk Medeniyetinin binlerce y\u0131ll\u0131k tarihini ba\u015fkalar\u0131na mal ederek, Tarihimizi ters y\u00fcz ederek T\u00fcrk milletine sald\u0131ranlara kar\u015f\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ats\u0131z Hocam gibi T\u00fcrk ad\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc zirveye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bir b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc ele\u015ftirmek haddimiz de\u011fildir. Ancak onun Zeki Velidi Togan tesirinde kalarak \u00e7ok gen\u00e7 ya\u015fta kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bu yaz\u0131 bu g\u00fcn gen\u00e7lerimiz taraf\u0131ndan yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirilmekte ileriki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda payla\u015faca\u011f\u0131m\u0131z gibi Sar\u0131 Sa\u00e7l\u0131 mavi g\u00f6zl\u00fc T\u00fcrklerin yerine, Mo\u011fol tipli T\u00fcrkler ile \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz payla\u015f\u0131mlar yap\u0131lmaktad\u0131r<\/p>\n\n\n\n

MO\u011eOL T\u0130PL\u0130 RES\u0130MLER YER\u0130NE T\u00dcRK RES\u0130MLER\u0130 \u0130LE \u00d6V\u00dcNEL\u0130M<\/strong><\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrk\u00e7\u00fclerin ne kadar yanl\u0131\u015f ve T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe ayk\u0131r\u0131 propagandalar\u0131n tesirinde kald\u0131klar\u0131n\u0131 muhtemelen troller taraf\u0131ndan yay\u0131lan payla\u015f\u0131mlar\u0131n etkisinde kald\u0131klar\u0131n\u0131 \u00fcz\u00fclerek izlemekteyiz.<\/p>\n\n\n\n


Mo\u011follarla veya Mo\u011fol tipli tarihte olmam\u0131\u015f tipe sahip fig\u00fcr veya resimlerle \u00f6v\u00fcnmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6r\u00fckler T\u00fcrklerin ihtilata yani kar\u0131\u015f\u0131ma u\u011framam\u0131\u015f halidir. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde 400 y\u0131l boyunca Balkanlara g\u00f6nderilen Y\u00f6r\u00fckler kendilerini bozulmadan muhafaza ederek gere gelmi\u015flerdir. T\u00fcrk tipi ile ilgili payla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z da anlataca\u011f\u0131m\u0131z ve resimlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi evlatlar\u0131m\u0131z sar\u0131\u015f\u0131n mavi ye\u015fil g\u00f6zl\u00fcd\u00fcr. Sar\u0131\u015f\u0131n veya a\u00e7\u0131k renk g\u00f6zl\u00fc olmayanlar\u0131m\u0131z bile Beyaz \u0131rk\u0131n g\u00fczel \u00f6rnekleridir.<\/p>\n\n\n\n

De\u011ferli arkada\u015flar\u0131m,<\/em><\/strong>
Ge\u00e7en yaz\u0131m\u0131zda ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ancak yaz\u0131m\u0131z\u0131n uzunlu\u011fu sebebiyle arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n tekrar de\u011finmemizi istedikleri konuyla ilgili hem sorular\u0131 cevaplayal\u0131m hemde k\u0131saca \u00f6zet ge\u00e7elim.
\u201cAtam H\u00fclagu Han Kuteybe\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 katliam\u0131n intikam\u0131n\u0131 Ba\u011fdat\u2019\u0131 yak\u0131p y\u0131karak ald\u0131\u201d deniliyor.<\/p>\n\n\n\n

H\u00fclagu Han ne yapm\u0131\u015ft\u0131r ona bir bakal\u0131m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Anadolu\u2019da T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve T\u00fcrk Ahi sisteminin kurucusu Ahi Evren\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in K\u0131r\u015fehir\u2019i yerle bir ederek t\u00fcm K\u0131r\u015fehir halk\u0131n\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irten ayn\u0131 \u015fekilde T\u00fcrk birli\u011fini savunanlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm \u015fehir ve kasabalar\u0131 yerle bir eden Annesi \u201cSorgotani Beki\u201d ve kar\u0131s\u0131 \u201cDokuz Hatun\u201d, \u201cNasturi H\u0131ristiyan\u201d olan bu sebeple A\u011fabeyi Meng\u00fc Han\u0131n da etkisiyle hareket ederek s\u00fcrekli T\u00fcrk katliam\u0131 yapan ve yapt\u0131ran H\u00fclagu\u2019dur.<\/p>\n\n\n\n


H\u00fclagu Han d\u00f6neminde Anadolu\u2019da Ahi Evren\u201d dahil y\u00fcz bin civar\u0131nda T\u00fcrk katledilmi\u015ftir. T\u00fcrkler Marmara denizi etraf\u0131na kadar giderek can\u0131n\u0131 zor kurtarm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


H\u00fclagu Han, T\u00fcrk Meml\u00fck Devletine sald\u0131rm\u0131\u015f ancak ortadan kald\u0131rmay\u0131 ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla yetinmemi\u015f Ba\u015f\u0131nda ki Berke Han dahil T\u00fcrkle\u015fmi\u015f, Ordunun ve devletin y\u00f6netimi K\u0131p\u00e7ak T\u00fcrk\u2019\u00fc Nogay\u2019\u0131n elinde bulunan Alt\u0131nordu devletine sald\u0131rm\u0131\u015f ancak yenilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n


E\u011fer Nogay, Saru Salt\u0131k ile i\u015f birli\u011fine giderek on binlerce T\u00fcrk\u2019\u00fc korumas\u0131 alt\u0131na almasa ve Bizans kenar\u0131nda yerle\u015fmelerini sa\u011flamasayd\u0131 Osmanl\u0131 devletini kurmak bile m\u00fcmk\u00fcn olmayacak<\/strong>t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
Kuteybe 705-715 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 10 y\u0131l boyunca -Horasan ve T\u00fcrkistan\u2019da \u2013 y\u00fcz binlerce T\u00fcrk\u2019\u00fc Katletti.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

H\u00fclagu ise 1258 y\u0131l\u0131nda Ba\u011fdat\u2019\u0131 yakt\u0131 y\u0131kt\u0131. Katledilen 100.000 ki\u015finin en az 30.000\u2019i T\u00fcrk\u2019t\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc O y\u0131llarda Abbasi Ordusu tamam\u0131yla T\u00fcrklerden olu\u015fmaktad\u0131r \u00dcst seviyede ki memuriyetler ve ticaret genellikle T\u00fcrklerdedir.<\/p>\n\n\n\n


Kuteybe ile H\u00fclagu aras\u0131nda 543 y\u0131l bulunmaktad\u0131r. 50 y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcredir Tarihle i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fayan bir arkada\u015f\u0131n\u0131z olarak H\u00fclagu\u2019nun A\u011fabeyi Meng\u00fc Han\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 talimat \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 bu katliam ve Ba\u011fdat\u2019a ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f T\u00fcrk bilim adamlar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 eserleri yakmas\u0131 ile ilgili olarak Kuteybe\u2019yi hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile sanm\u0131yorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Buradaki arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 T\u00fcrk tarihine kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan kimseler. Bir Arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n 2.Murat D\u00f6nemi ile ilgili bir sorusu oldu bu vesileyle T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, T\u00fcrk hizmet etmi\u015f ender padi\u015fahlar\u0131m\u0131zdan 2 Murat\u2019\u0131 anlat\u0131rken, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u015fuurunda bir Padi\u015fah olan 2 Murat\u2019\u0131n Fatih Sultan Mehmet ve \u00c7andarl\u0131 Halil Pa\u015fa ile olan ili\u015fkileriyle birlikte dev\u015firme pa\u015falar taraf\u0131ndan nas\u0131l zehirlenip katledi\u011fini de anlataca\u011f\u0131z.
O\u2019nun katledilmesi akabinde T\u00fcrk beyliklerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar s\u0131ras\u0131nda dev\u015firmeler taraf\u0131ndan yap\u0131lacak T\u00fcrk katliamlar\u0131 sebebiyle bizim i\u00e7in ac\u0131 bir tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn elimizin alt\u0131nda k\u00fct\u00fcphaneler, \u0130nternet ve di\u011fer bir \u00e7ok imkan olmas\u0131na ra\u011fmen 569 y\u0131l \u00f6nce ge\u00e7mi\u015f bu olay\u0131 hat\u0131rl\u0131yor muyuz?<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
\u00c7in\u2019den Bizans\u2019a oradan Avrupa i\u00e7lerine kadar kadar olu\u015fturulan ticaret hatt\u0131 \u00fczerinde kurulan Ticaret ve \u00fcretim merkezlerinde(o g\u00fcnk\u00fc fabrikalarda) o g\u00fcnk\u00fc ya\u015fam\u0131n gerektirdi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc silah, z\u0131rh, ara\u00e7 gere\u00e7 ev aletleri giysiler, ipekli giysiler, s\u00fcs ve tak\u0131lar h\u00fclasa ya\u015fam\u0131n gerektirdi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc \u00fcretimi en m\u00fckemmel \u015fekliyle yapan ve modern bir ya\u015fam\u0131n i\u00e7erisinde bulunan T\u00fcrkler, \u00e7\u00f6lden gelen, modern ya\u015famdan haberleri bile olmayan , ganimet d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bulunmayan Araplar taraf\u0131ndan katledildi ellerindeki t\u00fcm ziynet ve alt\u0131nlar Emevi saray\u0131na ta\u015f\u0131narak Emevi Saltanat\u0131n\u0131n refah ve zenginli\u011finde harcan\u0131ld\u0131. Bu katliamlar Ka\u015fgar\u2019a \u00c7in s\u0131n\u0131r\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fc tarihimizin her sayfas\u0131 bizim i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ya\u015fan\u0131lan olaylar bizim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck ac\u0131d\u0131r. (\u0130lk el 5 \u0130slam tarihi kayna\u011f\u0131ndan istifade ile bu tarihin bilinmeyenlerini de anlataca\u011f\u0131z.) Ancak Kuteybe ile H\u00fclagu aras\u0131nda bir ba\u011f olu\u015fturmak olsa olsa troll\u00fck olur!<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar\u0131m,<\/em><\/strong>
Kuteybe\u2019nin y\u00fcz binlerce T\u00fcrk katlederek yapt\u0131\u011f\u0131 zulm\u00fcn intikam\u0131n\u0131 T\u00fcrkler 18 y\u0131l sonra Araplara ayn\u0131 k\u0131r\u0131m\u0131 yaparak alm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrklerin zorla M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu da bir masald\u0131r. G\u00f6kt\u00fcrkler, \u00c7in, K\u0131rg\u0131z ve Karluklar ile ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7te devam eden sava\u015flar\u0131 sebebiyle b\u00f6lgeyle ilgilenememi\u015fler, T\u00fcrkler ise b\u00f6lgede g\u00fc\u00e7lenen T\u00fcrgi\u015f (T\u00fcrke\u015f) h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Sulu Han\u2019\u0131n etraf\u0131nda toplanm\u0131\u015flar ve Araplar\u0131 b\u00f6lgeden kovmu\u015flard\u0131r. T\u00fcrklerin intikam\u0131 bununla da bitmemi\u015f 750 y\u0131l\u0131nda Emevi devletini y\u0131karak Abbasileri ba\u015fa getirmi\u015fler, Abbasi Devletinde Askeri y\u00f6netim ba\u015fta t\u00fcm y\u00f6netim kademelerini ele ge\u00e7irerek \u0130ntikamlar\u0131n\u0131 bir defa daha alm\u0131\u015flard\u0131r. 1050 y\u0131l\u0131nda Tu\u011frul Bey kendi ad\u0131na hutbe okutarak Halifeyi memuru pozisyonuna d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f, t\u00fcm Arap \u00e2lemini zaten kendine metbu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sel\u00e7uklulardan sonra B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk komutan ve Devlet adam\u0131 Selahaddin Eyyubi, Eyyubiler devletini kurmu\u015f, Daha sonra B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk Devletlerinden Memluklular b\u00f6lgede hak\u0131m olmu\u015flard\u0131r. Zaten Arap \u00e2lemini 500 y\u0131ld\u0131r T\u00fcrkler y\u00f6netmektedir. Mo\u011fol H\u00fclagu kimden neyin intikam\u0131n\u0131 alacakt\u0131r?<\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrk Milletinin bu kadar zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc H\u00fclag\u00fc Han\u2019\u0131n bir kurtar\u0131c\u0131 gibi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ger\u00e7eklerle alakas\u0131z payla\u015f\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131 bizi derinden \u00fczmektedir.<\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrk Tarih tezine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn b\u00fcy\u00fck fedak\u00e2rl\u0131klarla m\u00fccadelesini yapt\u0131\u011f\u0131 «T\u00fcrk\u00e7\u00fc tarih anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za» kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakt\u0131r. Bir yandan Bat\u0131n\u0131n T\u00fcrk \u0131rk\u0131na garazk\u00e2r bir kinle y\u00fczy\u0131llarca masa ba\u015f\u0131nda uydurdu\u011fu Hint Avrupa ve T\u00fcrk \u0131rk\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fclemek i\u00e7in uydurduklar\u0131 T\u00fcrk Mo\u011fol Irk Birlikteli\u011fi Teorilerini sanki ger\u00e7ekmi\u015f gibi dillendirilmek bu sebeplerle pek mahsurlu olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrk \u0131rk\u0131na ve T\u00fcrk tarihine iftiralarda bulunanlar\u0131n tek amac\u0131 T\u00fcrk Irk\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fine ve T\u00fcrk tarihine duyulan haset ve T\u00fcrkleri tarihten silmek, Tarihin sahnesinden ilelebet ortadan kald\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Bu g\u00fcnk\u00fc Mo\u011folistan binlerce y\u0131ll\u0131k T\u00fcrk yurdudur. Bu g\u00fcn Hac farizas\u0131n\u0131n yerine getirildi\u011fi mek\u00e2nlar M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in neyse T\u00fcrkler i\u00e7in de \u00d6t\u00fcken \u00f6yleydi. E\u011fer Milli de\u011ferlerimize sahip \u00e7\u0131karak yeniden Tarihteki \u015fanl\u0131 yerimize gelmeyi istiyorsak bu g\u00fcnde t\u00fcm eserlerimize ve kutsal mek\u00e2nlar\u0131m\u0131z\u0131 iyi bilmeli gerekti\u011finde sahip \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

De\u011ferli Arkada\u015flar\u0131m,<\/em><\/strong>
T\u00fcrk\u00e7\u00fcler ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcler ayd\u0131n insanlard\u0131r. Bizler de hamaset olmaz olmamal\u0131d\u0131r. Tarih bilinmeden tarihimizi reddi miras yapacak payla\u015f\u0131mlara itibar edilmeyece\u011fi gibi b\u00f6yle payla\u015f\u0131mlar\u0131 yapanlara nazik bir \u00fcslupla do\u011frusunun anlat\u0131lmas\u0131n\u0131n faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim.
T\u00fcrk\u2019\u00fcn t\u00f6resi do\u011frunun etraf\u0131nda toplanmay\u0131 gerekli k\u0131lar. T\u00fcm de\u011ferli arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n birbirine kar\u015f\u0131 sayg\u0131 ve sevgi ile davranmalar\u0131n\u0131, T\u00fcrk\u00e7\u00fc, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc, \u00dclk\u00fcc\u00fc, devrimci ayr\u0131m\u0131n\u0131 b\u0131rakarak Atat\u00fcrk bayra\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda toplanmalar\u0131 gereklidir. T\u00fcm vatanseverler \u201cVatan i\u00e7in El Ele vermelidir\u201d \u00dclkemizin kurtulu\u015fu i\u015fte buradan ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yar\u0131n ki payla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z da T\u00fcrk Tarih\u00e7ilerinin bu ve benzeri konudaki yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk Mo\u011fol tarihinin nas\u0131l uyduruldu\u011funu kaynaklar\u0131yla anlataca\u011f\u0131z.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hay\u0131rl\u0131 g\u00fczel bir gece ve g\u00fcn ge\u00e7irmeniz dile\u011fiyle Sevgiler, Sayg\u0131lar, Selamlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

11.05.2020 Saat 03.30<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TANER \u00dcNAL 4 May\u0131s g\u00fcnl\u00fc payla\u015f\u0131m\u0131m\u0131zda Ats\u0131z Hocam\u0131z\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131k. K\u0131saca \u00f6zetlersek \u00e7ok gen\u00e7 ya\u015fta tan\u0131mak onuruna eri\u015fti\u011fim Nihal Ats\u0131z muhte\u015fem bir edebiyat\u00e7\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5321,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-5878","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5878"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5879,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5878\/revisions\/5879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}