{"id":59432,"date":"2022-01-13T00:34:11","date_gmt":"2022-01-12T20:34:11","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=59432"},"modified":"2022-01-13T00:34:16","modified_gmt":"2022-01-12T20:34:16","slug":"ilham-%c9%99liyev-yerli-televiziya-kanallarina-musahib%c9%99-verib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=59432","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib"},"content":{"rendered":"\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 12-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fcsahib\u0259d\u0259 jurnalistl\u0259rin Az\u0259rbaycanda 2021-ci ild\u0259 iqtisadi, sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259, Az\u0259rbaycan il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 apar\u0131lan yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259, \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tin\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 dair suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131ndan&nbsp;<strong>R\u00fcf\u0259t H\u0259mz\u0259yev: C\u0259nab Prezident, xo\u015f g\u00f6rd\u00fck. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 icaz\u0259 verin, h\u0259m \u00f6z ad\u0131mdan, h\u0259m d\u0259 h\u0259mkarlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131ndan Siz\u0259 2022-ci \u2013 \u201c\u015eu\u015fa \u0130li\u201dnd\u0259 ilk m\u00fcsahib\u0259y\u0259 vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ifad\u0259 ed\u0259k.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>&nbsp;Sa\u011f olun.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>R\u00fcf\u0259t H\u0259mz\u0259yev: \u018fvv\u0259lc\u0259, iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ba\u015flamaq ist\u0259y\u0259rdik. Siz \u00f6t\u0259n ilin sonunda H\u0259mr\u0259ylik G\u00fcn\u00fc v\u0259 Yeni il m\u00fcnasib\u0259til\u0259 xalqa m\u00fcraci\u0259tinizd\u0259 \u00f6t\u0259n ilin 11 ay\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini qeyd etdiniz, s\u0259sl\u0259ndirdiniz. Biz iqtisadi art\u0131m\u0131n \u015fahidiyik. Bu reall\u0131qdan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ets\u0259k, postm\u00fcharib\u0259 v\u0259 pandemiya reall\u0131qlar\u0131n\u0131 da buraya \u0259lav\u0259 ets\u0259k, biz u\u011furlar\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 nec\u0259 qrupla\u015fd\u0131ra bil\u0259rik? \u00d6t\u0259n ilin u\u011furlar\u0131 bu ilin proqnozlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 deyir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bdbe92d3f3f59560ec41621b159f72c0_2974370-1-1024x624.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-59436\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>&nbsp;M\u0259n m\u00fcraci\u0259timd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na 11 ay\u0131n yekunlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verdim. Bu yax\u0131nlarda ilin yekunlar\u0131 m\u0259n\u0259 t\u0259qdim edildi v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r d\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n kimidir. \u0130qtisadi art\u0131m 5 faizd\u0259n \u00e7oxdur. Bu, \u00e7ox g\u00f6z\u0259l g\u00f6st\u0259ricidir, x\u00fcsusil\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn. \u018fn sevindirici hal odur ki, qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131m\u0131z 7,2 faiz art\u0131b. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizim b\u00fct\u00fcn planlar\u0131m\u0131z h\u0259yatda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259naye istehsal\u0131na g\u0259ldikd\u0259, h\u0259m \u00fcmumi s\u0259naye istehsal\u0131m\u0131z 5 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b, h\u0259m d\u0259 qeyri-neft s\u0259nayemiz 20 faiz\u0259 yax\u0131n art\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, bu, d\u00fcnya miqyas\u0131nda b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricidir. \u00c7\u00fcnki biz neft amilini k\u0259nara qoysaq, real iqtisadi v\u0259 s\u0259naye art\u0131m\u0131 m\u0259hz bu r\u0259q\u0259md\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259ks etdirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z art\u0131b, baxmayaraq ki, ke\u00e7\u0259n il b\u00f6y\u00fck x\u0259rcl\u0259rimiz olub. X\u00fcsusil\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 investisiya proqram\u0131 tam icra edilmi\u015fdir. Buna baxmayaraq, valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z 2,5 milyard dollar art\u0131b. Bildiyiniz kimi, m\u0259nim h\u00f6kum\u0259t\u0259 \u00fcmumi g\u00f6st\u0259ri\u015fim ondan ibar\u0259t idi ki, biz valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na imkan verm\u0259m\u0259liyik. \u018fg\u0259r laz\u0131m olarsa, x\u0259rcl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 investisiya x\u0259rcl\u0259rini bir q\u0259d\u0259r azald\u0131b, amma valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 sabit saxlamal\u0131y\u0131q v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, art\u0131raq. \u00c7\u00fcnki bu, biz\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik verir v\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik olmadan, siyasi m\u00fcst\u0259qillikd\u0259n dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan b\u0259lk\u0259 d\u0259 nadir \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir ki, bizd\u0259 xarici ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n saldosu m\u00fcsb\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 idxal ixrac\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Bizd\u0259 is\u0259 ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259, ixrac idxal\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yib v\u0259 m\u00fcsb\u0259t saldo 10 milyard dollardan \u00e7oxdur. \u0130qtisadiyyatla m\u0259\u015f\u011ful olan h\u0259r bir adam bunun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, manat\u0131n sabit qalmas\u0131na bunun \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259siri var. Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 manat sabitdir v\u0259 h\u0259m \u00f6lk\u0259 \u0259halisi bundan faydalan\u0131r, h\u0259m d\u0259 manata inam b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b. Manat depozitl\u0259rinin h\u0259cmi art\u0131r v\u0259 \u00fcmumi depozitl\u0259rin balans\u0131nda art\u0131q \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Bunun investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck faydas\u0131 var. \u00c7\u00fcnki investorlar da g\u00f6r\u00fcrl\u0259r ki, milli valyuta sabitdir. Bel\u0259 olan halda investisiyalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xarici investisiyalar daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cml\u0259 t\u0259\u015fkil oluna bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dem\u0259liy\u0259m ki, sabah \u00f6lk\u0259mizin h\u0259yat\u0131nda \u00e7ox \u00f6n\u0259mli hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k. Xarici investorlar\u0131n maliyy\u0259 v\u0259saiti hesab\u0131na Az\u0259rbaycanda 240 meqavatl\u0131q b\u00f6y\u00fck k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulacaq. V\u0259saiti 100 faiz investorlar \u00f6zl\u0259ri t\u0259min ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Y\u0259ni, bu, \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na, g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 inam\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn bu iqtisadi r\u0259q\u0259ml\u0259r, sad\u0259c\u0259 olaraq, statistik r\u0259q\u0259ml\u0259r deyil. Adi v\u0259t\u0259nda\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259r o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmir. Ancaq h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f \u00f6z h\u0259yat\u0131nda bu r\u0259q\u0259ml\u0259rin v\u0259 bu nailiyy\u0259tl\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rini t\u0259bii olaraq hiss edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir d\u0259 ki, bizim ixrac\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131 planlar\u0131m\u0131z h\u0259yata ke\u00e7irilir. Qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z 40 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Bu, imkan verir ki, biz valyutan\u0131 t\u0259kc\u0259 neft-qaz hesab\u0131na yox, eyni zamanda, dig\u0259r m\u0259hsullar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259tir\u0259k. N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259hali art\u0131r, dem\u0259li, t\u0259l\u0259bat art\u0131r, daxili istehlak art\u0131r. Bel\u0259 olan halda qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131 art\u0131rmaq do\u011frudan da b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259t say\u0131la bil\u0259r. B\u00fct\u00fcn bu r\u0259q\u0259ml\u0259r, yaln\u0131z ke\u00e7\u0259n ilin r\u0259q\u0259ml\u0259ri deyil. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259rin t\u0259m\u0259lind\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli iqtisadi strategiyam\u0131z dayan\u0131r. Ke\u00e7\u0259n il biz bu strategiyan\u0131n \u00e7ox g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu il\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 bu ilin b\u00fcdc\u0259si, &#8212; bu da ke\u00e7\u0259n ild\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f nailiyy\u0259tl\u0259rin hesab\u0131nad\u0131r, &#8212; tarixd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u00fcdc\u0259 olacaq. B\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 30 milyard manata \u00e7atacaq. M\u00fcharib\u0259d\u0259n t\u0259z\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu nailiyy\u0259tl\u0259r do\u011frudan da onu g\u00f6st\u0259rir ki, iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l m\u0259nz\u0259r\u0259 vard\u0131r. Bu il h\u0259m investisiya layih\u0259l\u0259ri icra edil\u0259c\u0259k azad olunmu\u015f torpaqlarda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin b\u00fct\u00fcn yerl\u0259rind\u0259 islahatlar davam etdiril\u0259c\u0259k. Bu islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck. T\u0259kc\u0259 vergi orqanlar\u0131 ke\u00e7\u0259n il proqnozdan \u0259lav\u0259 t\u0259qrib\u0259n 1,4 milyard manat v\u0259sait y\u0131\u011fa bilmi\u015fl\u0259r. Sahibkarlar art\u0131q yeni, \u015f\u0259ffaf m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qaydalar\u0131na \u00f6yr\u0259\u015fibl\u0259r v\u0259 bunu alq\u0131\u015flay\u0131rlar. Y\u0259ni, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ged\u0259n safla\u015fma v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q siyas\u0259timiz b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. T\u0259bii ki, iqtisadi sah\u0259 istisna deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cARB 24\u201d kanal\u0131ndan&nbsp;<strong>Rasim \u015e\u0259rifov: C\u0259nab Prezident, Sizin qeyd etdiyiniz iqtisadi art\u0131m templ\u0259rinin qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259, eyni zamanda, h\u0259r il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0259halinin sosial rifah hal\u0131n\u0131n, maddi g\u00fcz\u0259ran\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra layih\u0259l\u0259r icra olunur. El\u0259 \u00f6t\u0259n il d\u0259 bu layih\u0259l\u0259ri biz m\u00fc\u015fahid\u0259 etdik. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u00f6t\u0259n ilin sonunda y\u00fcz minl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n bir sosial paket realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Bilm\u0259k ist\u0259rdik, \u00e7\u0259tin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan bu il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin iqtisadi, sosial layih\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 planlar\u0131, hans\u0131 strategiyas\u0131 var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Bilirsiniz, bizim, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, iqtisadi v\u0259 sosial sah\u0259d\u0259 siyas\u0259timiz bir-birini tamamlay\u0131r. \u00c7\u00fcnki bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, o \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ki, yaln\u0131z elmi \u0259saslarla t\u0259sbit edilmi\u015f iqtisadi model h\u0259yata ke\u00e7irilir, o \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ad\u0259t\u0259n \u0259hali bundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. \u00c7\u00fcnki prinsip etibaril\u0259 \u0259g\u0259r tarix\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, iqtisadi islahatlar, y\u0259ni, k\u00f6kl\u00fc iqtisadi islahatlar bir \u00e7ox hallarda insanlar\u0131n rifah hal\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ancaq Az\u0259rbaycanda biz el\u0259 siyas\u0259t apar\u0131r\u0131q ki, sosial sah\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olsun v\u0259 k\u00f6kl\u00fc iqtisadi islahatlar insanlar\u0131n g\u00fcz\u0259ran\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259sin. D\u00fczd\u00fcr, istisnalar olub. Bildiyiniz kimi, bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l biz \u00e7ox a\u011f\u0131r bir add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131na m\u0259cbur idik. Manat\u0131n qiym\u0259td\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259si insanlar\u0131n rifah hal\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Amma o add\u0131m\u0131 biz m\u00fctl\u0259q atmal\u0131 idik. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r biz o add\u0131m\u0131 atmasayd\u0131q, b\u00fct\u00fcn valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 x\u0259rcl\u0259y\u0259 bil\u0259rdik. Onsuz da bu add\u0131m\u0131n gecikm\u0259si ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131 ki, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n valyuta ehtiyatlar\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u00fck\u0259nmi\u015fdi. T\u0259qrib\u0259n 10 milyard dollar v\u0259sait manat\u0131n sabit saxlanmas\u0131na istifad\u0259 edilmi\u015fdi. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank manat\u0131 sabit saxlaya bilm\u0259di v\u0259 biz 10 milyard dollar valyutan\u0131 itirdik.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni, bel\u0259 hallar olub. Amma m\u0259nim prezidentlik d\u00f6vr\u00fcmd\u0259 m\u0259n t\u0259k bu hal\u0131 yada sala bil\u0259r\u0259m. Bu hal, bu add\u0131m qa\u00e7\u0131lmaz idi. Amma prinsip etibaril\u0259 bizim siyas\u0259timizin t\u0259m\u0259lind\u0259, m\u0259rk\u0259zind\u0259 insan amili oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn daim sosial sah\u0259y\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir. H\u0259m maa\u015flar\u0131n, pensiyalar\u0131n, t\u0259qa\u00fcdl\u0259rin qald\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 sosial obyektl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 diqq\u0259tin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si kimi sosial paket imkan verirdi ki, biz iqtisadi islahatlar\u0131 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259k. \u00d6t\u0259n il q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rar\u0131n m\u0259qs\u0259dind\u0259 bu amil dayan\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tinin qalxmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz idi. D\u00fcnyada tax\u0131l\u0131n, bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti k\u0259skin art\u0131b. Bizim \u0259sas t\u0259chizat\u00e7\u0131 Rusiya t\u0259r\u0259fidir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, \u0259n ucuz bu\u011fdan\u0131 biz Rusiyadan al\u0131r\u0131q. Orada h\u0259m qiym\u0259tl\u0259r, h\u0259m d\u0259 ixrac r\u00fcsumlar\u0131 artm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 artmaqda davam edir. T\u0259bii ki, biz \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tini s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlaya bilm\u0259zdik. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq v\u0259 eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259nziml\u0259yici rolunu g\u00fccl\u0259ndiririk ki, burada s\u00fcni qiym\u0259t art\u0131m\u0131 olmas\u0131n, m\u00f6ht\u0259kirlik olmas\u0131n. Eyni zamanda, \u00e7ox geni\u015f sosial paket d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi. Bildiyiniz kimi, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 20 faiz, minimum pensiya 20 faiz, t\u0259qa\u00fcdl\u0259r, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r art\u0131r\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu, biz\u0259 1,5 milyard manat v\u0259sait\u0259 ba\u015fa g\u0259ldi v\u0259 \u0259hat\u0259 dair\u0259si 2 milyon insandan \u00e7oxdur. Biz hesab edirik ki, bu artan maa\u015flar \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tinin qalxmas\u0131n\u0131n t\u0259zminat\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r v\u0259 bu add\u0131m birinci d\u0259f\u0259 deyil at\u0131l\u0131r. Biz m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq maa\u015flar\u0131 qald\u0131r\u0131r\u0131q. \u018fg\u0259r misal \u00fc\u00e7\u00fcn son 10 ilin tarix\u00e7\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b. Bu, bizi qane edir? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox. Ancaq biz imkan daxilind\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259ri aparmal\u0131y\u0131q. \u0130nsanlar\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kompleks t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Maa\u015flar\u0131n v\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 bunun bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r instrumentl\u0259r var v\u0259 biz onlardan istifad\u0259 edirik. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259min ola bil\u0259r ki, imkan daxilind\u0259, imkan yarand\u0131qca biz \u0259lav\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259saiti, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259c\u0259yik. Nec\u0259 ki, m\u0259n qeyd etdiyim kimi, vergi orqanlar\u0131 proqnozdan 1,4 milyard manat v\u0259sait art\u0131q toplay\u0131blar, 1,5 milyard manatl\u0131q sosial paket d\u0259rhal t\u0259min edildi. Y\u0259ni, \u0259lav\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn v\u0259sait yaln\u0131z sosial layih\u0259l\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirildi v\u0259 bu, bir daha bizim sosial sah\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verdiyimizd\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ctimai Televiziyadan&nbsp;<strong>Murad H\u00fcseynov: C\u0259nab Prezident, az \u00f6nc\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131nda bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxundunuz v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, dig\u0259r \u0259rzaq n\u00f6vl\u0259rind\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n idxal etdiyi \u0259rzaqlar var v\u0259 d\u00fcnyada \u0259rza\u011f\u0131n bahala\u015fmas\u0131 prosesi gedir. BMT-nin hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, 21 faiz\u0259 yax\u0131n bahala\u015fma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu, pandemiyan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ridir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib hesab edirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Bu, \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n uzun ill\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir\u0259m v\u0259 h\u00f6kum\u0259t\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar vermi\u015f\u0259m. Biz imkan daxilind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 hesab edir\u0259m ki, laz\u0131mi add\u0131mlar\u0131 at\u0131r\u0131q. Amma biz reall\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q. Az\u0259rbaycanda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n torpaq sah\u0259si qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259td\u0259 daha azd\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, uzun ill\u0259r \u0259razimizin t\u0259xmin\u0259n 20 faizi i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi, n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u0259razimizin bir hiss\u0259si iqlim\u0259 g\u00f6r\u0259, torpa\u011f\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yarars\u0131zd\u0131r, \u0259lb\u0259tt\u0259, bu, bizim i\u015fimizi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Y\u0259ni bu, reall\u0131qd\u0131r v\u0259 biz bu reall\u0131qdan k\u0259nara \u00e7\u0131xa bilm\u0259rik. Y\u0259ni, bu, bizim co\u011frafi v\u0259ziyy\u0259timizdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bizim torpaqlar\u0131m\u0131zla yana\u015f\u0131, \u00e7aylar\u0131m\u0131z da i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi v\u0259 erm\u0259nil\u0259r o \u00e7aylar\u0131n m\u0259cralar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259r\u0259k, x\u00fcsusil\u0259 T\u0259rt\u0259r\u00e7ay\u0131n suyunu k\u0259s\u0259r\u0259k bizi bu imkanlardan m\u0259hrum edirdil\u0259r. Suvarma da \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir. Buna baxmayaraq, biz f\u0259al \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q v\u0259 eyni zamanda, ixracla da ba\u011fl\u0131 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131 idi. M\u0259n misal g\u0259tirdiyim r\u0259q\u0259ml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ixrac\u0131 hesab\u0131na \u0259ld\u0259 edilib. \u018fg\u0259r biz sovet d\u00f6vr\u00fcn\u0259 baxsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, o vaxt Sovet \u0130ttifaq\u0131nda vahid k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 xalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 kompleksi var idi, b\u00f6lg\u00fc apar\u0131l\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan pamb\u0131q, \u00fcz\u00fcm, t\u00fct\u00fcn, meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z istehsal edirdi v\u0259 \u0259t, s\u00fcd, bu\u011fda idxal olunurdu Rusiyadan, Ukraynadan, Belarusdan. O vaxt biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bu \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bilmirdik. Ona g\u00f6r\u0259 bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda iki v\u0259zif\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131. Birincisi, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259min etm\u0259k ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc k\u0259narda ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yaranm\u0131\u015f b\u00f6hrandan s\u0131\u011fortalayaq. \u0130kincisi, \u0259n\u0259n\u0259vi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259k ki, h\u0259m m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu, eyni zamanda, yerli istehsal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131 art\u0131raq. Ona g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 bu v\u0259zif\u0259 g\u00fcnd\u0259likd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn\u0259n\u0259vi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 fikir vers\u0259k, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, son 15 il \u0259rzind\u0259 meyv\u0259 istehsal\u0131 Az\u0259rbaycanda 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. \u0130ki d\u0259f\u0259, y\u0259ni, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259mdir. \u00dcz\u00fcm istehsal\u0131 da, h\u0259m\u00e7inin 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b, t\u0259r\u0259v\u0259z istehsal\u0131 art\u0131b. Pamb\u0131q istehsal\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131b. Dem\u0259k olar ki, biz son be\u015f il \u0259rzind\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 diriltdik v\u0259 qeyri-neft ixracat\u0131nda pamb\u0131\u011f\u0131n nisb\u0259ti ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. Eyni zamanda, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn praktiki add\u0131mlar atd\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcn mal \u0259tin\u0259 \u0259g\u0259r baxsaq, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259qrib\u0259n 90 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259min edirik, qoyun \u0259ti il\u0259 100 faiz. Az\u0259rbaycan he\u00e7 vaxt s\u00fcd istehsal etmirdi v\u0259 bizd\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq mal-qaran\u0131n cinsi s\u00fcd\u00e7\u00fcl\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli deyildi. Ona g\u00f6r\u0259 biz cins mal-qaran\u0131n al\u0131nmas\u0131na b\u00f6y\u00fck v\u0259sait x\u0259rcl\u0259dik v\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u0259g\u0259r 1 milyondan \u00e7ox iribuynuzlu mal-qara varsa, onun art\u0131q 70 mini cins mal-qarad\u0131r. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u0259tirdiyimiz v\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259dbirl\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeti\u015fdirilmi\u015f cins mal-qarad\u0131r ki, bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra onlar\u0131n, \u0259lb\u0259tt\u0259, say\u0131 artacaq. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259n, s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131nda biz 80 faiz\u0259 \u00e7\u0131xa bilmi\u015fik. H\u0259m\u00e7inin toyuq \u0259ti istehsal\u0131nda da 80 faiz\u0259 \u00e7\u0131xa bilmi\u015fik. Y\u0259ni he\u00e7 vaxt tarixd\u0259 &#8212; sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 biz \u00e7\u0131xmam\u0131\u015f\u0131q. Amma yen\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc biz h\u0259l\u0259 ki, t\u0259min ed\u0259 bilmirik v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 bu\u011fda il\u0259. Biz t\u0259qrib\u0259n 3,3 \u2013 3,4 milyon ton bu\u011fda istehlak edirik. Onlardan c\u0259mi 2 milyonu Az\u0259rbaycanda istehsal edilir. Qalan\u0131n\u0131 idxal edirik v\u0259 \u0259g\u0259r m\u0259n bu g\u00fcn des\u0259m ki, biz 100 faiz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u0259rzaq bu\u011fdas\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rik, y\u0259qin ki, indiki \u015f\u0259raitd\u0259 s\u0259hv olar. Amma \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, yerli istehsal arts\u0131n, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u0259hsuldarl\u0131q hesab\u0131na. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qda m\u0259hsuldarl\u0131q 32 sentnerdir, y\u0259ni 3,2 tondur. \u018fg\u0259r bu r\u0259q\u0259m 4 tona, 4,5 tona \u00e7atsa, bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, \u00e7\u00fcnki iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n b\u0259zil\u0259rind\u0259 7 tondur, b\u0259zil\u0259rind\u0259 6 tondur. M\u0259n bu t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda olmu\u015fam v\u0259 bu t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda da f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Onda biz m\u00f6vcud \u0259kin sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259rzaq bu\u011fdas\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz azad edilmi\u015f torpaqlarda vaxt itirm\u0259d\u0259n \u0259kin i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q v\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259sait s\u0259f\u0259rb\u0259r etmi\u015fik, \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259, fermerl\u0259r\u0259 t\u0259limat vermi\u015fik v\u0259 art\u0131q orada \u0259kin i\u015fl\u0259ri ba\u015flan\u0131b. Amma biz onu da bilm\u0259liyik ki, azad edilmi\u015f torpaqlar sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daha \u00e7ox heyvandarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunurdu. Y\u0259ni orada &#8212; da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n, Z\u0259ngilan rayonlar\u0131nda bitki\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq \u0259n\u0259n\u0259si olmay\u0131b. Orada \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck, t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck, heyvandarl\u0131q, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q inki\u015faf etmi\u015fdi. Erm\u0259nil\u0259r i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 100 min hektarda tax\u0131l \u0259kirdil\u0259r v\u0259 t\u0259qrib\u0259n 100 min tona yax\u0131n bu\u011fda \u0259ld\u0259 edirdil\u0259r. Y\u0259ni bu, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259mdir. Amma bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259m deyil. \u018fg\u0259r azad edilmi\u015f m\u00f6vcud torpaqlarda tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan v\u0259 m\u0259qbul say\u0131lan yerl\u0259rd\u0259 \u0259kin apar\u0131lsa, indiki m\u0259hsuldarl\u0131qla t\u0259qrib\u0259n 200 min tona yax\u0131n bu\u011fda g\u00f6t\u00fcrm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Y\u0259ni bu da reall\u0131qd\u0131r. Y\u0259ni bu, bizim k\u0259sirimizi, 1,3 milyonluq k\u0259sirimizi \u00f6rtm\u00fcr. Onu da bilm\u0259liyik ki, \u0259hali art\u0131r, ild\u0259n-il\u0259 t\u0259l\u0259bat art\u0131r, pandemiyaya g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n g\u0259li\u015find\u0259 azalma olub. Pandemiyadan sonra yen\u0259 d\u0259 milyonlarla turist g\u0259l\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc demoqrafik perspektivl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz ancaq m\u00fcasir texnologiyalar, m\u00fcasir suvarma sisteml\u0259ri, iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 yaratmal\u0131y\u0131q. Ki\u00e7ik fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na indi k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rilir, subsidiyalar v\u0259 metodik t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verilir. Bu i\u015fi d\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259liyik. \u0130stisna edilmir ki, biz art\u0131q bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q &#8212; ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qbul olan m\u00fcnbit torpaqlar\u0131 icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, orada m\u0259hsul yeti\u015fdirm\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259tirm\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 bu, real m\u0259nz\u0259r\u0259dir. Bizim ist\u0259yimizl\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z bu g\u00fcn \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259r k\u0259s bu real v\u0259ziyy\u0259ti bilm\u0259lidir v\u0259 n\u0259 m\u00fcmk\u00fcns\u0259 biz edirik. M\u0259n dem\u0259k olar ki, g\u00fcnd\u0259lik formatda bu i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oluram. \u00dcmid edir\u0259m ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131lan islahatlar, iqtisadi m\u00fchitin v\u0259 biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 say\u0259sind\u0259 biz b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131q. H\u0259r halda, biz bu\u011fdadan ba\u015fqa dig\u0259r \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz-\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259min etm\u0259liyik, m\u0259n buna inan\u0131ram.<\/p>\n\n\n\n<p>Real TV-d\u0259n&nbsp;<strong>S\u0259bin\u0259 A\u011fayeva: C\u0259nab Prezident, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayanda da, ba\u015fa \u00e7atanda da Siz H\u0259rbi Hospitala yolland\u0131n\u0131z v\u0259 yaral\u0131lar\u0131n yan\u0131nda oldunuz, bu g\u00fcn d\u0259 onlar\u0131n yan\u0131ndas\u0131n\u0131z. T\u0259kc\u0259 onlar\u0131n yox, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259tin qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259tini v\u0259 onlar\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259ri nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u0259n b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00f6z modelini ortaya qoyur. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 olublar. O \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini biz bilirik, \u00f6yr\u0259nirik. G\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, qazil\u0259r\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015f insanlara g\u00f6st\u0259ril\u0259n diqq\u0259t do\u011frudan da n\u00fcmun\u0259vi say\u0131la bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki el\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ki, ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 biz buna rast g\u0259lmirik. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259rin verilm\u0259si. Bu, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz idi. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu kateqoriyadan olan 10 min\u0259 yax\u0131n insan m\u0259nzill\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib. Minik avtomobill\u0259ri verilir, 7400 avtomobil verilib. N\u00f6vb\u0259d\u0259 duranlar, y\u0259ni Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 qazil\u0259ri art\u0131q yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 tam t\u0259min edil\u0259c\u0259kl\u0259r. T\u0259kc\u0259 ke\u00e7\u0259n il Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si \u015f\u0259hidl\u0259rinin ail\u0259l\u0259ri v\u0259 qazil\u0259ri evl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib. Onlardan 850 n\u0259f\u0259ri m\u0259nzill\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, y\u0259ni qazil\u0259ri v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, onlara da 750 m\u0259nzil verilib, bu proses davam etdirilir. Hesab edir\u0259m ki, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f bu kateqoriyadan olan insanlara b\u0259lk\u0259 d\u0259 iki il \u0259rzind\u0259, tam, y\u0259ni n\u00f6vb\u0259d\u0259 duranlara m\u0259nzill\u0259r veril\u0259c\u0259k. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259, h\u0259m\u00e7inin yax\u0131n bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 bu \u015f\u0259rait yarad\u0131lacaq. Y\u0259ni, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu, s\u0131rf bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczd\u00fcr. Biz bunu he\u00e7 yerd\u0259 g\u00f6rm\u0259mi\u015fik, bu t\u0259cr\u00fcb\u0259ni he\u00e7 yerd\u0259n g\u0259tirm\u0259mi\u015fik. Sad\u0259c\u0259 olaraq, bu h\u0259ssas kateqoriyadan olan insanlara m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259s\u0259lli verm\u0259k v\u0259 onlar\u0131n d\u0259rdin\u0259 \u015f\u0259rik olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz bu add\u0131m\u0131 at\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, b\u00f6y\u00fck v\u0259sait t\u0259l\u0259b edir. \u0130ndi h\u0259r k\u0259s bilir ki, bir m\u0259nzilin qiym\u0259ti ne\u00e7\u0259y\u0259 ba\u015fa g\u0259lir v\u0259 bu, b\u00fcdc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir y\u00fckd\u00fcr. Amma biz bu y\u00fck\u00fcn alt\u0131na girmi\u015fik v\u0259 sona q\u0259d\u0259r bu i\u015fi aparaca\u011f\u0131q, bu kateqoriyadan olan ta ax\u0131r\u0131nc\u0131 insan m\u0259nzill\u0259, avtomobill\u0259 t\u0259min olunana q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin sosial t\u0259minat\u0131 da yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Onlara n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin m\u0259bl\u0259\u011fi m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq art\u0131r\u0131l\u0131r. Biz daim onlar\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlayaca\u011f\u0131q. Bu kateqoriyadan olan insanlar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyin\u0259 t\u0259limat verilib. Art\u0131q bu proses\u0259 start verilib. M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u0259lini, qolunu, aya\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f qazil\u0259r\u0259 \u0259n m\u00fcasir protezl\u0259r t\u0259qdim edilir. Bu proses art\u0131q ba\u015fa \u00e7atmaq \u00fczr\u0259dir. Onlar\u0131 normal h\u0259yata qaytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz bunu edirik, \u00f6z\u00fc d\u0259 bu protezl\u0259r \u0259n son texnologiyad\u0131r. Y\u0259ni Avropan\u0131n \u0259n qiym\u0259tli, \u0259n bahal\u0131, \u0259n son texnologiyas\u0131 olan protezl\u0259rdir ki, insan normal ya\u015faya bil\u0259r, yeriy\u0259 bil\u0259r, futbol oynaya bil\u0259r. H\u0259tta indi \u0259lini, qolunu itirmi\u015f insan da art\u0131q normal h\u0259yata qay\u0131da bil\u0259r. Y\u0259ni, bu, \u0259sas faktorlard\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu siyas\u0259t v\u0259 m\u0259nim bu kateqoriyadan olan insanlarla daim t\u0259maslar\u0131m c\u0259miyy\u0259t\u0259 d\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n \u00e7ox ciddi siqnald\u0131r. G\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 bu kateqoriyadan olan insanlara x\u00fcsusi isti m\u00fcnasib\u0259t var. O c\u00fcml\u0259d\u0259n biznes strukturlar\u0131, onlara da m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015f\u0259m ki, bu kateqoriyadan olan insanlara qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rsinl\u0259r, h\u0259r\u0259si imkan daxilind\u0259 &#8212; h\u0259m i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m onlara maddi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn. Y\u0259ni, \u00f6zl\u0259ri bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc g\u00f6st\u0259rsinl\u0259r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, hesab edir\u0259m ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259t var, vahid fikir var. H\u0259r birimiz imkan daxilind\u0259 bu insanlara daim yard\u0131m etm\u0259liyik. Atas\u0131z qalan u\u015faqlara yard\u0131m etm\u0259liyik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rinizi daha da geni\u015fl\u0259ndir\u0259rdik. Siz qeyd etdiniz ki, sosial d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Eyni zamanda, \u00f6t\u0259n il\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Siz tarix\u0259 ekskursiya etdiniz, y\u0259ni biz tarix\u0259 baxsaq g\u00f6r\u0259rik ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 b\u0259rpa-yenid\u0259nqurma \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox planlar h\u0259yata ke\u00e7irilib. Beyn\u0259lxalq donorlar\u0131n d\u0259st\u0259yind\u0259n istifad\u0259 olunub. Az\u0259rbaycan \u00f6z resurslar\u0131na g\u00fcv\u0259nib, t\u0259bii ki, burada t\u0259kc\u0259 maliyy\u0259 resurslar\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t getmir. \u00d6t\u0259nilki i\u015fl\u0259rin davam\u0131 olaraq bu il i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Ke\u00e7\u0259n il \u00e7ox b\u00f6y\u00fck proqram icra edilm\u0259y\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu i\u015fl\u0259ri sadalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vaxt laz\u0131md\u0131r. Amma \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u0259n bir daha qeyd etm\u0259liy\u0259m, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 g\u00f6rs\u00fcn ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bu, do\u011frudan da miqyas bax\u0131m\u0131ndan tarix boyu \u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 proqramd\u0131r. Bu proqram\u0131n qeyd etdiyiniz kimi, \u00f6z\u0259lliyi ondad\u0131r ki, biz he\u00e7 kimd\u0259n yard\u0131m ist\u0259m\u0259d\u0259n v\u0259 almadan \u00f6z v\u0259saitimiz hesab\u0131na bunu h\u0259yata ke\u00e7iririk. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, burada da ard\u0131c\u0131ll\u0131q olmal\u0131 idi. Bu ard\u0131c\u0131ll\u0131q m\u0259ntiq\u0259 \u0259saslanmal\u0131 idi. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, n\u0259 laz\u0131md\u0131r? \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, minalardan t\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 h\u0259m ANAMA, h\u0259m M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi f\u0259al i\u015fl\u0259yirl\u0259r, eyni zamanda, F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyi. Bu proses gedir. \u018ffsuslar olsun ki, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r biz insanlar\u0131 itiririk. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra 200-\u0259 yax\u0131n Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 &#8212; m\u00fclki v\u0259 h\u0259rbi v\u0259t\u0259nda\u015f ya h\u0259lak olub, ya da ki, ciddi yaralan\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259d\u0259n biz geni\u015fmiqyasl\u0131 qay\u0131d\u0131\u015f proqram\u0131na ba\u015flaya bilm\u0259rik. Ona g\u00f6r\u0259 mina t\u0259mizl\u0259m\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, infrastrukturun ke\u00e7diyi yerl\u0259r diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 idi, y\u0259ni elektrik x\u0259tl\u0259ri, yollar. O sah\u0259l\u0259r t\u0259mizl\u0259nm\u0259li idi ki, art\u0131q biz bu i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flaya bil\u0259k. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n ba\u015f plan\u0131 haz\u0131r olan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin d\u0259 minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedir, x\u00fcsusil\u0259 \u015eu\u015fa v\u0259 A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 bu proses s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, biz bundan ba\u015fqa elektrik t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 yaratmal\u0131yd\u0131q. \u00c7\u00fcnki azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rin relyefi bel\u0259dir ki, \u0259g\u0259r orada infrastruktur olmasa, h\u0259rb\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xidm\u0259t aparmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tin olacaq, b\u0259lk\u0259 d\u0259 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olacaq. \u0130ndi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistanla h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan hiss\u0259l\u0259rind\u0259 sovet vaxt\u0131nda he\u00e7 bir ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si olmay\u0131b, on kilometrl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259n i\u00e7\u0259riy\u0259 do\u011fru m\u0259saf\u0259d\u0259 he\u00e7 kim ya\u015famay\u0131b, he\u00e7 bir yol olmay\u0131b. Oktyabr ay\u0131ndan qar ya\u011fmaya ba\u015flay\u0131r, may ay\u0131nda \u0259riyir. \u0130ndi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, biz q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259liydik? Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bunu bir \u00e7oxlar\u0131 bilmir. T\u0259kc\u0259 o b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 &#8212; K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131 &#8212; Erm\u0259nistanla h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan yerl\u0259rd\u0259 biz 700 kilometr\u0259 yax\u0131n yol \u00e7\u0259kmi\u015fik. Y\u0259ni, bu, xidm\u0259ti yol say\u0131la bil\u0259r, h\u0259rbi yol say\u0131la bil\u0259r. M\u00f6vqel\u0259r\u0259 ged\u0259n yoldur, s\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259 ged\u0259n yoldur, y\u00fcks\u0259k da\u011flara, t\u0259p\u0259l\u0259r\u0259 ged\u0259n yoldur. Texnikan\u0131 g\u0259tirm\u0259liydik, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri g\u0259tirm\u0259liydik. O t\u0259r\u0259fd\u0259n bizim i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq at\u0259\u015f a\u00e7\u0131l\u0131r. Erm\u0259nistan \u0259fsuslar olsun ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n ax\u0131ra q\u0259d\u0259r d\u0259rs \u00e7\u0131xarmay\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tin bir \u015f\u0259raitd\u0259 bunu bacard\u0131q v\u0259 biz bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259dboyu \u0259sas m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fdik. N\u0259inki yerl\u0259\u015fdik, eyni zamanda, orada xidm\u0259t aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz m\u00fcasir infrastruktur qurduq. \u00c7\u00fcnki orada hava \u00e7ox soyuqdur v\u0259 xidm\u0259t aparmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Qar\u0131n qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 b\u0259lk\u0259 d\u0259 3-4 metrdir. \u0130ndi is\u0259 h\u0259m t\u0259chizat, h\u0259m \u0259rzaq, h\u0259m d\u0259 yollar, elektrik x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259kilib v\u0259 orada biz indi normal xidm\u0259t apar\u0131r\u0131q, amma erm\u0259ni postlar\u0131na baxd\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, bunlar n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Y\u0259ni, \u00e7ad\u0131rlarda m\u0259skunla\u015f\u0131blar v\u0259 \u00fc\u015f\u00fcy\u0259-\u00fc\u015f\u00fcy\u0259, dona-dona orada g\u00fcc-b\u0259laynan qal\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 yollar v\u0259 elektrik x\u0259tl\u0259ri h\u0259m d\u0259 bu m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki biz bu s\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xmal\u0131yd\u0131q, bu s\u0259rh\u0259di qorumal\u0131yd\u0131q v\u0259 bu g\u00fcn buna nail olmu\u015fuq &#8212; s\u0259rh\u0259dboyu Arazdan Murov da\u011f\u0131na q\u0259d\u0259r. Eyni zamanda, elektrik t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 start verildi v\u0259 biz b\u00fct\u00fcn azad edilmi\u015f torpaqlarda bir ild\u0259 7 yar\u0131mstansiya in\u015fa etdik v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu yar\u0131mstansiyalar\u0131 \u00fcmumi dair\u0259vi \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 qo\u015fduq. He\u00e7 biri indi avtonom qaydada i\u015fl\u0259mir. Y\u0259ni orada, misal \u00fc\u00e7\u00fcn, indi al\u0131nan g\u00fccl\u0259r v\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131nda istehsal edil\u0259n g\u00fccl\u0259r \u00fcmumi \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 daxil edilir. Bel\u0259likl\u0259 bu, biz\u0259 imkan verir ki, b\u00f6hranl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t yaranmas\u0131n. Bu da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u00e7\u0259tin bir i\u015f idi. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, bir ild\u0259 7 yar\u0131mstansiya, \u00f6z\u00fc d\u0259 o yerl\u0259rd\u0259 ki, ya\u015fay\u0131\u015f yoxdur, minalard\u0131r, he\u00e7 bir infrastruktur yoxdur. Bu, b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131qd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonuna q\u0131\u015fda, qar \u015f\u0259raitind\u0259 h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 3500 metr olan Da\u015fk\u0259s\u0259nd\u0259n elektrik dir\u0259kl\u0259ri \u00e7\u0259kildi, bu, do\u011frudan da b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131qd\u0131r v\u0259 bizim potensial\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Y\u0259ni, onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz t\u0259kc\u0259 maliyy\u0259 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259qil deyilik, eyni zamanda, texniki bax\u0131mdan, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259qilik. He\u00e7 kimd\u0259n yard\u0131m almam\u0131\u015f\u0131q, h\u0259r \u015feyi \u00f6z\u00fcm\u00fcz etmi\u015fik.<\/p>\n\n\n\n<p>Ondan sonra \u015f\u0259h\u0259rl\u0259raras\u0131 yollar. Bu proses\u0259 start verildi v\u0259 geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6yg\u00f6ld\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 uzunlu\u011fu 11 kilometrd\u0259n \u00e7ox olan tunel \u00e7\u0259kilir. \u00c7\u00fcnki q\u0131\u015fda bu yoldan istifad\u0259 etm\u0259k dem\u0259k olar ki, \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. K\u0259lb\u0259c\u0259r il\u0259 La\u00e7\u0131n aras\u0131nda 4 kilometr uzunlu\u011fu olan ikinci tunel in\u015fa edilir. Bu, n\u0259 ver\u0259c\u0259k? Onu ver\u0259c\u0259k ki, biz K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 rahatl\u0131qla G\u00f6yg\u00f6l-G\u0259nc\u0259 istiqam\u0259tind\u0259n g\u0259l\u0259 bil\u0259rik, art\u0131q h\u0259m strateji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n ora qay\u0131tmas\u0131 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259rik. B\u0259rd\u0259-A\u011fdam avtomobil yolu in\u015fa edilir. Biz Naftalan\u0131 Tal\u0131\u015f v\u0259 Suqovu\u015fanla birl\u0259\u015fdiririk. Bu da h\u0259m strateji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, h\u0259m d\u0259 turizm n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n \u00e7ox \u00f6n\u0259mli olacaq. \u00c7\u00fcnki Naftalan indi beyn\u0259lxalq turizm m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 oradan Suqovu\u015fan g\u00f6l\u00fcn\u0259 m\u0259saf\u0259 \u00e7ox q\u0131sad\u0131r. O \u0259razini d\u0259, A\u011fd\u0259r\u0259 \u0259razisini d\u0259 biz h\u0259m turizm m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirm\u0259k fikrind\u0259yik, eyni zamanda, insanlar\u0131n ora qay\u0131tmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259liyik. Dig\u0259r yollar, m\u0259s\u0259l\u0259n, F\u00fczuli-\u015eu\u015fa yolu, Z\u0259f\u0259r yolu bir il\u0259 \u00e7\u0259kilibdir. \u0130kinci yol &#8212; magistral yol \u00e7\u0259kilir, F\u00fczuli-Hadrut, F\u00fczuli-C\u0259bray\u0131l, Horadiz-A\u011fb\u0259nd, Z\u0259ngilan-Qubadl\u0131-La\u00e7\u0131n yolu, La\u00e7\u0131n istiqam\u0259tind\u0259 \u0259lav\u0259 yollar\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si. M\u0259n ham\u0131s\u0131n\u0131 b\u0259lk\u0259 d\u0259 sadalaya bilm\u0259r\u0259m, \u00e7\u00fcnki o q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur ki, onlar\u0131 yadda saxlamaq \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259mir yollar\u0131. Art\u0131q B\u0259rd\u0259-A\u011fdam d\u0259mir yolunun in\u015fas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Horadiz-A\u011fb\u0259nd-Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin bir par\u00e7as\u0131 olan d\u0259mir yolunun in\u015fas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixi abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131. \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, g\u00f6r\u00fcn, n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Eyni zamanda, A\u011fdam, Z\u0259ngilan, Hadrut, Da\u015falt\u0131 m\u0259scidl\u0259rinin t\u0259m\u0259li qoyulub v\u0259 t\u0259mir i\u015fl\u0259rin\u0259 start verilib. Y\u0259ni, bunlar\u0131 sadalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vaxt laz\u0131md\u0131r, m\u0259n d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram ki, h\u0259r bir layih\u0259y\u0259 daim diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rim. Ona g\u00f6r\u0259, 2021-ci ild\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlarda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 olmu\u015fam v\u0259 bu il art\u0131q bu infrastruktur layih\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015f\u0259h\u0259rsalma layih\u0259l\u0259ri d\u0259 icra edil\u0259c\u0259k. Biz indi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, x\u0259st\u0259xanalar\u0131n t\u0259m\u0259lini qoyduq. A\u011fdam, F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin ba\u015f plan\u0131 haz\u0131rd\u0131r. Dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ba\u015f planlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 sazi\u015fl\u0259r imzalan\u0131b. Biz ist\u0259yirik ki, h\u0259r \u015fey \u0259sasl\u0131 olsun. H\u0259m tez ed\u0259k, eyni zamanda, t\u0259l\u0259sk\u0259nliy\u0259 yol verm\u0259y\u0259k. \u00c7\u00fcnki h\u0259r \u015fey \u0259sasl\u0131 olmal\u0131d\u0131r v\u0259 ora qay\u0131dacaq insanlar \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259raitl\u0259 t\u0259min edilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bu insanlar 30 il a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. D\u00fczd\u00fcr, onlar\u0131n bir \u00e7oxu d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n ayr\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6z\u0259l m\u0259nzill\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131, ancaq onlar h\u0259mi\u015f\u0259 V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti il\u0259, \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131n h\u0259sr\u0259ti il\u0259 ya\u015fam\u0131\u015flar. Biz el\u0259 \u015f\u0259rait yaratmal\u0131y\u0131q ki, onlar bundan sonra rahat ya\u015fas\u0131nlar. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259m vaxt itirm\u0259m\u0259liyik, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259m\u0259liyik. H\u0259r \u015fey \u0259sasl\u0131 olmal\u0131d\u0131r, b\u00fct\u00fcn in\u015faat i\u015fl\u0259ri \u015f\u0259ffaf, tender \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. X\u00fcsusi g\u00f6st\u0259ri\u015f verilib, maksimum \u015f\u0259ffafl\u0131q t\u0259min edilm\u0259lidir. \u018fg\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir xo\u015fag\u0259lm\u0259z halla \u00fczl\u0259\u015fs\u0259k, c\u0259zam\u0131z \u00e7ox s\u0259rt olacaq, bunu h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir v\u0259 bilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u015eu\u015fada art\u0131q ya\u015fay\u0131\u015f kompleksinin in\u015fas\u0131na start verilib, t\u0259m\u0259li qoyulub, art\u0131q praktiki in\u015faata ba\u015flayaca\u011f\u0131q. A\u011fdamda, dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259, k\u0259ndl\u0259rd\u0259 m\u0259kt\u0259b, x\u0259st\u0259xana. \u0130ndi A\u011fal\u0131 k\u0259ndinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Y\u0259ni geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fdir, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fdir &#8212; h\u0259m texniki n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, maliyy\u0259 tutumu bax\u0131m\u0131ndan v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan. \u00c7\u00fcnki bu, \u00e7ox m\u0259suliyy\u0259tli i\u015fdir, biz burada s\u0259hv buraxmamal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, sosial-iqtisadi inki\u015fafa nail olmaq, bunu realla\u015fd\u0131rmaq, eyni zamanda, korrupsiya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorluqla m\u00fcbariz\u0259 d\u0259 dem\u0259kdir? Siz \u015f\u0259ffafl\u0131qdan dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z v\u0259 x\u00fcsus\u0259n Sizin bu sah\u0259d\u0259, korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 bar\u0131\u015fmaz m\u00f6vqeyiniz m\u0259lumdur. Ona g\u00f6r\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik, b\u00fct\u00fcn bu ciddi islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, m\u0259mur b\u00fcrokratiyas\u0131, m\u0259mur biznesi \u2013 y\u0259ni, bu neqativl\u0259rl\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q. Bu il bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutursunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Bu il bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcbariz\u0259 davam etdiril\u0259c\u0259k. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyimiz q\u0259tiyy\u0259t v\u0259 s\u00f6zl\u0259 \u0259m\u0259l aras\u0131nda olan v\u0259hd\u0259t, hesab edir\u0259m ki, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rs olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131na h\u0259m r\u0259smi qaydada, h\u0259m d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131, onlar\u0131 v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n t\u0259limat verirdim ki, korrupsiya il\u0259, r\u00fc\u015fv\u0259txorluqla ciddi m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259g\u0259r bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259mur bu \u00e7irkaba bula\u015farsa, c\u0259za \u00e7ox s\u0259rt olacaq. N\u0259tic\u0259 d\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir &#8212; \u0259n y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li m\u0259murlar bu g\u00fcn istintaq qar\u015f\u0131s\u0131nda, m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab verm\u0259li olublar v\u0259 haql\u0131 c\u0259zalar\u0131n\u0131 al\u0131blar. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, he\u00e7 kim bu m\u0259suliyy\u0259td\u0259n boyun qa\u00e7\u0131ra bilm\u0259z, he\u00e7 kim qanundan \u00fcst\u00fcn deyil, qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda ham\u0131 b\u0259rab\u0259rdir, he\u00e7 kimin \u0259vv\u0259lki xidm\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmayacaq. X\u00fcsusil\u0259 bu \u0259yri yola ged\u0259n insanlar\u0131n xidm\u0259tl\u0259ri daha \u00e7ox \u201cay\u0131 xidm\u0259ti\u201dn\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, bunu h\u0259r k\u0259s art\u0131q g\u00f6r\u00fcb v\u0259 bilib. Ona g\u00f6r\u0259 bizim add\u0131mlar\u0131m\u0131z \u00e7ox s\u0259rt olacaq, c\u0259zalar\u0131m\u0131z da \u00e7ox s\u0259rt olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma bu, i\u015fin bir t\u0259r\u0259fidir. Art\u0131q 18 ildir ki, m\u0259n Prezident v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yir\u0259m v\u0259 m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 \u00e7oxlu kadr d\u0259yi\u015fikliyi edilib. \u018ffsuslar olsun, b\u0259zi hallarda kadr d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259ziyy\u0259tin m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 aparm\u0131r. \u00c7\u00fcnki yeni kadr t\u0259yin edilir, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc verilmi\u015f t\u0259limatlara uy\u011fun apar\u0131r, amma sonra vaxt ke\u00e7dikc\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, k\u00f6hn\u0259, \u0259yri yola gedir. Ona g\u00f6r\u0259 burada c\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, kadrlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6z rolunu oynamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 son vaxtlar, Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti g\u00f6r\u00fcr ki, \u00e7ox ciddi kadr islahat\u0131 apar\u0131l\u0131b. Hakimiyy\u0259tin dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn qollar\u0131nda ciddi kadr islahatlar\u0131 apar\u0131l\u0131bd\u0131r. H\u00f6kum\u0259td\u0259, Milli M\u0259clisd\u0259, Prezident Administrasiyas\u0131nda, nazirlikl\u0259rd\u0259, yerli icra orqanlar\u0131nda art\u0131q b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ciddi kadr d\u0259yi\u015fikliyi ba\u015f verib v\u0259 bu, hesab edir\u0259m ki, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynayacaq. Eyni zamanda, biz c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 el\u0259 ab-hava yaratmal\u0131y\u0131q ki, ictimai n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259nsin. Siz yax\u015f\u0131 bilirsiniz ki, m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z fikirl\u0259rimi bildirmi\u015f\u0259m. M\u0259n daim bunu deyir\u0259m, v\u0259t\u0259nda\u015flara m\u00fcraci\u0259t edir\u0259m, bigan\u0259 qalmay\u0131n v\u0259 n\u0259zar\u0259t edin. \u0130ctimai n\u0259zar\u0259t bir \u00e7ox m\u0259murlar\u0131 bu cinay\u0259t xarakterli i\u015fl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kindir\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 ictimai n\u0259zar\u0259tin hans\u0131sa institusional format\u0131 da g\u0259r\u0259k i\u015fl\u0259nilsin. Sizin, media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rolunuz var. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, m\u0259n b\u0259z\u0259n xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallar haqq\u0131nda sizd\u0259n \u00f6yr\u0259nir\u0259m, sizd\u0259n bu x\u0259b\u0259ri tuturam v\u0259 d\u0259rhal reaksiya verilir. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bir \u00e7ox hallarda mediada olan m\u0259lumatlar t\u0259sdiql\u0259nir. El\u0259 m\u0259lumatlar var ki, onlar q\u0259r\u0259zli xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Amma m\u0259lumatlar\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti t\u0259sdiql\u0259nir v\u0259 d\u0259rhal \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131 bilm\u0259lidirl\u0259r, onlar\u0131n i\u015fin\u0259 t\u0259kc\u0259 Prezident Administrasiyas\u0131 yox, h\u0259m ictimaiyy\u0259t, h\u0259m d\u0259 media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri n\u0259zar\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesab edir\u0259m ki, vacib amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 korrupsiya \u00fc\u00e7\u00fcn meydan\u0131 daraltmaqd\u0131r. Burada da \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, institusional t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir, \u015f\u0259ffafl\u0131qla ba\u011fl\u0131, hesabatl\u0131l\u0131qla ba\u011fl\u0131 \u0259lav\u0259 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunu sad\u0259 s\u00f6zl\u0259 des\u0259m &#8212; b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 ASAN modeli t\u0259tbiq edilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki ASAN modeli art\u0131q s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir modeldir. O da bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz idi. Biz\u0259 q\u0259d\u0259r bu c\u00fcr, bu miqyasda v\u0259 bu \u0259hat\u0259d\u0259 ox\u015far bir xidm\u0259t sah\u0259si olmam\u0131\u015fd\u0131. Bunu da biz etmi\u015fik v\u0259 bacarm\u0131\u015f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 \u201cASAN xidm\u0259t\u201din \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259y\u0259nm\u0259 \u0259msal\u0131 haradasa 98 faizdir, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7ox. M\u0259n t\u0259\u0259cc\u00fcb edir\u0259m, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 100 faiz deyil. \u00c7\u00fcnki orada tam \u015f\u0259ffaf m\u0259nz\u0259r\u0259 m\u00f6vcuddur. Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u2013 iqtisadi, sosial, m\u0259mur-v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri sah\u0259sind\u0259 bu model t\u0259tbiq edilm\u0259lidir. M\u0259mur-v\u0259t\u0259nda\u015f t\u0259maslar\u0131 da, y\u0259ni haradak\u0131 korrupsiya imkanlar\u0131 var, minimuma endirilm\u0259lidir. Bel\u0259 olan halda u\u011furlar daha da t\u0259sirli olacaq. Ancaq hesab edir\u0259m ki, bizim siyasi irad\u0259miz art\u0131q h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259llidir. M\u0259n demi\u015f\u0259m, \u0259g\u0259r hans\u0131sa d\u00f6vl\u0259t m\u0259muru \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259mir barmaql\u0131qlar arxas\u0131nda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mirs\u0259 v\u0259 \u0259g\u0259r \u00f6z \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259k\u0259 bilmirs\u0259, o, v\u0259zif\u0259d\u0259n k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7\u0131xs\u0131n ki, \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u0259db\u0259xt etm\u0259sin.<\/p>\n\n\n\n<p>CBC telekanal\u0131ndan<strong>&nbsp;Elmira Musazad\u0259: C\u0259nab Prezident, CBC beyn\u0259lxalq kanal oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 icaz\u0259nizl\u0259, sual\u0131m\u0131 rus dilind\u0259 verm\u0259k ist\u0259rdim. Siz bu g\u00fcn i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Bununla \u0259laq\u0259dar m\u0259n h\u0259rbi quruculuq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259rdim. Dekabr\u0131n 24-d\u0259 Siz Xocav\u0259nd rayonunun Hadrud q\u0259s\u0259b\u0259sin\u0259 s\u0259f\u0259riniz \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Komando q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin formala\u015fmas\u0131 \u00fczr\u0259 yeni h\u0259rbi hiss\u0259nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak etmisiniz. Siz orada qeyd etdiniz ki, icaz\u0259nizl\u0259, sitat g\u0259tirm\u0259k ist\u0259rdim: \u201cBu h\u0259rbi hiss\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra biz ordu quruculu\u011fu prosesini dayand\u0131rmam\u0131\u015f\u0131q, ordu \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259ri azaltmam\u0131\u015f\u0131q, \u0259ksin\u0259, art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q\u201d. Bu, n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 bel\u0259 vacibdir v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 h\u0259rbi quruculuq nec\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f\u011fal fakt\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla h\u0259rbi quruculuq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u0259nim g\u00fcnd\u0259liyimd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 birinci d\u0259r\u0259c\u0259li yer tutub. Bu m\u00f6vzu h\u0259m m\u0259nim i\u015f qrafikimd\u0259, h\u0259m a\u00e7\u0131q \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131mda, h\u0259m d\u0259 h\u0259mkarlar\u0131mla \u0259laq\u0259l\u0259rimd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edib. T\u0259bii ki, bu m\u00f6vzu b\u00fct\u00fcn xalq\u0131 birl\u0259\u015fdirirdi v\u0259 biz ham\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, biz d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259n v\u0259 haz\u0131rlayan vaxt m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verirdim ki, \u0259n b\u00f6y\u00fck x\u0259rcl\u0259r h\u0259rbi quruculuq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu, ba\u015fqa amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcn haql\u0131 oldu\u011funu s\u00fcbut edib. \u0130ndiki m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, m\u0259n bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131m v\u0259 siz tamamil\u0259 d\u00fczg\u00fcn olaraq m\u0259nim s\u00f6zl\u0259rimi xat\u0131rlatd\u0131n\u0131z ki, biz bir s\u0131ra amill\u0259r \u00fczr\u0259 dayanmamal\u0131y\u0131q. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ona g\u00f6r\u0259 ki, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun, Erm\u0259nistanda h\u0259m iqtidarda, h\u0259m m\u00fcxalif\u0259td\u0259, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 g\u00fccl\u00fc revan\u015fist \u0259hval-ruhiyy\u0259 var. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, biz bunu real h\u0259yatda da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. El\u0259 d\u00fcn\u0259n Az\u0259rbaycan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131na qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259rbi t\u0259xribat t\u00f6r\u0259dilib. He\u00e7 bir \u0259sas\u0131 olmayan bu t\u0259cav\u00fcz n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi qulluq\u00e7usu \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra ba\u015f ver\u0259n birinci hadis\u0259 deyil. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bizim bundan \u0259vv\u0259lki c\u0259za xarakterli b\u00fct\u00fcn cavab t\u0259dbirl\u0259rimiz Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn ibr\u0259t d\u0259rsi olmay\u0131b. D\u00fcn\u0259nki hadis\u0259 d\u0259 istisna deyil. Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri cinay\u0259tkarlar\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcbl\u0259r v\u0259 bu g\u00fcn m\u00fcdafi\u0259 nazirind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259fin 6-8 h\u0259rbi qulluq\u00e7usu m\u0259hv edilib, \u00e7oxlar\u0131 yaralan\u0131b. Bu hadis\u0259d\u0259n bir q\u0259d\u0259r sonra erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi t\u0259kidl\u0259 at\u0259\u015fin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 xahi\u015f etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Lakin onlar ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r ki, az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rbi qulluq\u00e7unun \u00f6l\u00fcm\u00fc he\u00e7 vaxt onlara ba\u011f\u0131\u015flanmayacaq. Erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin \u00e7oxsayl\u0131 xahi\u015fl\u0259rin\u0259, m\u0259n dey\u0259rdim, yalvar\u0131\u015flar\u0131na, bu hadis\u0259nin rusiyal\u0131 s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n m\u0259suliyy\u0259t zonas\u0131nda deyil, K\u0259lb\u0259c\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 ba\u015f verm\u0259sin\u0259, rusiyal\u0131 s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n da xahi\u015fl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, saat 21:30-da m\u0259n m\u00fcdafi\u0259 nazirin\u0259 komanda verdim ki, at\u0259\u015f dayand\u0131r\u0131ls\u0131n v\u0259 erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin \u00e7oxsayl\u0131 yaral\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u0259sin\u0259 imkan verilsin. Y\u0259ni, ist\u0259r bu hadis\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u0259vv\u0259l ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r bu \u015f\u0259kild\u0259 sona \u00e7at\u0131b \u2013 cinay\u0259tl\u0259r, t\u0259xribat, gizlinc\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n al\u00e7aq t\u0259xribatlar, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fin c\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri, sonra da at\u0259\u015fin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 yalvar\u0131\u015flar. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan yen\u0259 humanizm n\u00fcmayi\u015f etdirdi, lakin yaln\u0131z bizim fikrimizc\u0259 c\u0259za \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131 olmas\u0131 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259, bizim h\u0259rbi quruculu\u011fu davam etdirm\u0259yimiz bununla izah olunur. Burada bir ne\u00e7\u0259 aspekt var. Birincisi, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00e7oxlu sayda d\u00f6y\u00fc\u015f sursat\u0131ndan istifad\u0259 etmi\u015fik, indi biz onlar\u0131 b\u0259rpa etm\u0259liyik v\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f yeni kontraktlar bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bunu t\u0259min edir. Art\u0131q silah v\u0259 sursat t\u0259dar\u00fck\u00fc gedir. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259qam \u2013 m\u00fcxt\u0259lif xarakterli m\u00fcasir silah sisteml\u0259rinin al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t vermi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 ki, h\u0259rbi texnologiya inki\u015faf edir v\u0259 biz h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 texnologiyalar\u0131 almaq ist\u0259yirik. Bildiyiniz kimi, biz\u0259 silah satmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 bax\u0131m\u0131ndan problemimiz yoxdur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc \u2013 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar apar\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259 dem\u0259kdir. Bu, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259lim \u015f\u0259raitind\u0259 deyil, \u0259m\u0259li i\u015fd\u0259 yoxlanmas\u0131d\u0131r v\u0259 bizim Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r bu yoxlamadan \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131lar. Bununla bel\u0259, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bizim bundan sonra n\u0259 etm\u0259li oldu\u011fumuzu, h\u0259rbi infrastrukturun hans\u0131 elementl\u0259rinin bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259n ya istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259sini, ya \u00e7ox m\u0259hdud formatda istifad\u0259 edilm\u0259sini, ya da onlar\u0131n z\u0259if olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi. Bu da b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. Lakin indi dedikl\u0259rimd\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259lum s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m. Komando q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 bizim h\u0259rbi potensial\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 elementl\u0259rind\u0259n yaln\u0131z biridir v\u0259 lakin \u00e7ox vacib elementdir. Bu proses ba\u015flan\u0131b v\u0259 art\u0131q dediyim kimi, davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6zl\u0259rini \u0259n yax\u015f\u0131 c\u0259h\u0259td\u0259n g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. M\u0259n bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 yeni q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin dikt\u0259 etdiyi z\u0259rur\u0259tdir. S\u00f6hb\u0259t revan\u015f c\u0259hdl\u0259rind\u0259n gedir. S\u00f6hb\u0259t ondan gedir ki, bir ild\u0259n, iki ild\u0259n, be\u015f ild\u0259n sonra n\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmirik. Bu g\u00fcn Erm\u0259nistan ordusu tamamil\u0259 b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oldu\u011fundan daha art\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 biz\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 qabil deyil. Biz Erm\u0259nistanda h\u0259m \u00f6z q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi quruculuq c\u0259hdl\u0259rini \u00e7ox diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259yirik. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259n s\u0259mimi v\u0259 a\u00e7\u0131q demi\u015f\u0259m ki, \u0259g\u0259r bizim t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimiz\u0259 azac\u0131q da olsa t\u0259hdid g\u00f6rs\u0259k, bu t\u0259hdid harada, Erm\u0259nistan \u0259razisinin hans\u0131 d\u0259rinliyind\u0259 olsa da, biz onu d\u0259rhal, sad\u0259c\u0259, m\u0259hv ed\u0259c\u0259yik. Bunu ham\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi bilm\u0259li v\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bizim g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirildiyind\u0259n daha g\u00fccl\u00fc olacaq. H\u0259r\u00e7\u0259nd, art\u0131q ham\u0131n\u0131n bildiyi kimi, bizim n\u00fcmayi\u015f etdirdiyimiz h\u0259m m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rin ictimaiyy\u0259tinin gizl\u0259tm\u0259diyi heyranl\u0131q do\u011furub. Bu g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z v\u0259 gizl\u0259dilm\u0259y\u0259n heyranl\u0131q, \u0259lb\u0259tt\u0259, bizd\u0259, h\u0259r k\u0259sd\u0259 q\u00fcrur hissi do\u011furub. Lakin, eyni zamanda, biz, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, q\u00fcrr\u0259l\u0259nm\u0259m\u0259li, lov\u011falanmamal\u0131, \u00f6zl\u0259rini b\u00f6y\u00fck d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r hesab ed\u0259n, lakin, \u0259slind\u0259, sprintd\u0259 yeni rekordlar m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015f b\u00f6y\u00fck sprinterl\u0259r olan erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin s\u0259hvl\u0259rini t\u0259krarlamamal\u0131y\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 olmayacaq, lakin h\u0259r halda indi m\u0259nim h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rim, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rbi quruculuq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rim reall\u0131qlardan k\u0259nara \u00e7\u0131xmama\u011fa y\u00f6n\u0259lib. Biz n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa onu etmi\u015fik, l\u0259yaq\u0259tl\u0259, \u015f\u0259r\u0259fl\u0259, \u0259dal\u0259tl\u0259 etmi\u015fik v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda, Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin xalq\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizi b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qoruya bilm\u0259si bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik. Fikrimc\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr, &#8212; \u00f6t\u0259n bir il \u0259rzind\u0259 \u00e7ox hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verib, \u00f6z\u00fc d\u0259 t\u0259kc\u0259 Erm\u0259nistana m\u00fcnasib\u0259td\u0259 deyil, &#8212; n\u00fcmayi\u015f etdirib ki, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc layiqinc\u0259 qoruma\u011f\u0131 bacar\u0131r\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, Erm\u0259nistanda revan\u015fizm meyill\u0259rin\u0259 toxundunuz. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Sizin fikrinizi \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259rdim. Erm\u0259ni m\u0259tbuat\u0131nda daim revan\u015fist meyill\u0259r hiss olunur. Sanki kiml\u0259rs\u0259 onillikl\u0259r boyu, x\u00fcsus\u0259n Robert Ko\u00e7aryan\u0131n, Serjik Sarkisyan\u0131n vaxt\u0131nda olan mifl\u0259ri &#8212; Erm\u0259nistan ordusu, \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d mifl\u0259rini b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Sizin fikrinizc\u0259, bu q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u0259qs\u0259di n\u0259dir v\u0259 bu, n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; B\u0259li, m\u0259n d\u0259 bunu, t\u0259bii ki, izl\u0259yir\u0259m. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, Erm\u0259nistanda revan\u015fist meyill\u0259r t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015f hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n yox, eyni zamanda, indiki hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. \u00c7\u00fcnki biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, birincisi, dediyim kimi, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 h\u0259rbi t\u0259xribatlar v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 bel\u0259 c\u0259hd edilmi\u015fdir &#8212; h\u0259m noyabr ay\u0131nda, ondan \u0259vv\u0259l, d\u00fcn\u0259n v\u0259 istisna deyil ki, bundan sonra da bel\u0259 c\u0259hdl\u0259r edil\u0259c\u0259k. T\u0259bii ki, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259ti m\u00fcharib\u0259d\u0259ki m\u0259\u011flubiyy\u0259tind\u0259n h\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259 bilm\u0259yib. Onlara el\u0259 bir ciddi psixoloji z\u0259rb\u0259 vurulub, psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n el\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nibl\u0259r ki, onlar\u0131n indi b\u00fct\u00fcn ideoloji \u0259saslar\u0131 darmada\u011f\u0131n edilib. Y\u0259ni, onlar\u0131n uydurduqlar\u0131 v\u0259 \u00f6zl\u0259ri inand\u0131qlar\u0131 b\u00fct\u00fcn mifl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Onu biz 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259 meyill\u0259r Erm\u0259nistan ictimaiyy\u0259tind\u0259 var v\u0259 ist\u0259nil\u0259n hakimiyy\u0259t ictimai r\u0259yl\u0259 hesabla\u015fmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259 meyill\u0259r davam ed\u0259c\u0259k. Bu, birincisi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi, onu da biz unutmamal\u0131y\u0131q ki, indiki hakimiyy\u0259t \u0259g\u0259r bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc daha konstruktiv apar\u0131rsa, faktiki olaraq m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259 m\u00fcharib\u0259nin qa\u00e7\u0131lmaz olmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. Ax\u0131 \u201cQaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r v\u0259 n\u00f6qt\u0259\u201d dey\u0259n indiki hakimiyy\u0259tin t\u0259msil\u00e7isidir, \u201cYeni torpaqlar u\u011frunda yeni m\u00fcharib\u0259\u201d il\u0259 bizi h\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n indiki hakimiyy\u0259tin t\u0259msil\u00e7isidir. C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcnd\u0259 oynayan, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n heysiyy\u0259tin\u0259 toxunan indiki hakimiyy\u0259tin t\u0259msil\u00e7isidir. Y\u0259ni, indi biz indiki hakimiyy\u0259tin davran\u0131\u015f\u0131na baxmamal\u0131y\u0131q, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc aldatmamal\u0131y\u0131q. M\u0259hz onlar Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini daim i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamaq fikrind\u0259 idil\u0259r, m\u0259hz indiki hakimiyy\u0259t d\u0131rnaqaras\u0131 qondarma \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131\u201dn\u0131n parlamentini \u015eu\u015faya k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirdi v\u0259 h\u0259tta orada binan\u0131n da\u015f i\u015fl\u0259ri d\u0259 art\u0131q tamamlanm\u0131\u015fd\u0131. Biz onu yerl\u0259 bir etdik. \u0130ndiki hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri deyirdi ki, biz d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131\u201d il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmal\u0131y\u0131q v\u0259 d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131\u201d dan\u0131\u015f\u0131qlar masas\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni Ko\u00e7aryan-Sarkisyan yox, m\u0259hz indiki hakimiyy\u0259t. Ona g\u00f6r\u0259 yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, biz he\u00e7 vaxt indiki hakimiyy\u0259tin xo\u015f s\u00f6zl\u0259rin\u0259 aldanmamal\u0131y\u0131q. He\u00e7 vaxt unutmamal\u0131y\u0131q ki, biz hans\u0131 qon\u015fu il\u0259 qon\u015fuluqda ya\u015fay\u0131r\u0131q. S\u0259rh\u0259dd\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f t\u0259xribatlar da bundan qaynaqlan\u0131r. Onlar bizi yen\u0259 d\u0259 s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Ola bilsin, d\u00fcn\u0259nki t\u0259xribat\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi d\u0259 son vaxtlar MDB m\u0259kan\u0131nda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rdir v\u0259 hesab edirl\u0259r ki, bunlar\u0131n imkanlar\u0131 art\u0131b, yaxud da haradansa d\u0259st\u0259k ala bil\u0259rl\u0259r. Amma unutmamal\u0131d\u0131rlar ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki kimi, kimin onlara yard\u0131m ed\u0259c\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, biz ist\u0259diyimiz\u0259 nail olaca\u011f\u0131q v\u0259 he\u00e7 kim bizi dayand\u0131ra bilm\u0259z, he\u00e7 n\u0259 bizi dayand\u0131ra bilm\u0259z. Bizi dayand\u0131ran sad\u0259c\u0259 odur ki, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u00fcharib\u0259 ist\u0259mirik, bu, bizim planlar\u0131m\u0131zda yoxdur. Biz ist\u0259yirik ki, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fc ba\u015fa \u00e7ats\u0131n, ist\u0259yirik ki, normal \u0259laq\u0259l\u0259r yarad\u0131ls\u0131n, Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, n\u0259hay\u0259t, tan\u0131s\u0131n. Biz bunu ist\u0259yirik. Amma \u0259g\u0259r biz g\u00f6rs\u0259k ki, dediyim kimi, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 var, o t\u0259hl\u00fck\u0259 el\u0259 yerind\u0259c\u0259 m\u0259hv edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>O ki qald\u0131, Erm\u0259nistan m\u00fcxalif\u0259tin\u0259, y\u0259ni, \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcxalif\u0259t adland\u0131ran Sarkisyan-Ko\u00e7aryan c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, o insanlarda Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 nifr\u0259t var ki, onlar \u00f6z \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Halbuki \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si onlar\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259ti idi. \u00c7\u00fcnki biz onlar\u0131n ordusunu m\u0259hv etmi\u015fik. Pa\u015finyan iki ild\u0259 n\u0259 ordu yarada bil\u0259rdi, n\u0259 ordu da\u011f\u0131da bil\u0259rdi. Bu, Ko\u00e7aryan-Sarkisyan ordusu idi ki, biz o ordunu m\u0259hv etmi\u015fik. Onlar\u0131n h\u0259r ikisi m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Xank\u0259ndiy\u0259 g\u0259lmi\u015fdil\u0259r v\u0259 orada guya m\u00fcqavim\u0259t h\u0259r\u0259kat\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. G\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, art\u0131q Az\u0259rbaycan Ordusu \u015eu\u015faya yax\u0131nla\u015f\u0131r, oradan qorxaqcas\u0131na qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131lar. Y\u0259ni, onlar f\u0259raridirl\u0259r, onlar yalan\u00e7\u0131 q\u0259hr\u0259mand\u0131rlar. Onlar ancaq dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 apara bil\u0259rdil\u0259r. Onlar\u0131n h\u0259r ikisi Xocal\u0131 qatill\u0259ridirl\u0259r. Onlar el\u0259 bil ki, Siam \u0259kizl\u0259ridir. \u0130kisi d\u0259 partiya i\u015find\u0259 olublar, ikisi d\u0259 Gevorkovun \u0259lalt\u0131lar\u0131 olublar, ikisinin d\u0259 namiz\u0259dliyi Bak\u0131da, M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib. Atam Xank\u0259ndin\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 ikisi d\u0259 onu orada ayaq\u00fcst\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131b \u0259l \u00e7al\u0131rd\u0131lar. Bunlar\u0131n Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, erm\u0259ni-Az\u0259rbaycan xalqlar\u0131n\u0131n dostlu\u011fu haqq\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 var. Y\u0259ni, onlar Az\u0259rbaycan \u00e7\u00f6r\u0259yini yeyib v\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yi dizi\u00fcst\u0259 olan nankorlard\u0131r. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259, sad\u0259c\u0259 olaraq, \u00f6zl\u0259rind\u0259n bel\u0259 bir mif yaratm\u0131\u015fd\u0131lar ki, guya bunlar m\u00fcharib\u0259 q\u0259hr\u0259manlar\u0131d\u0131r. M\u0259n dedim, onlar\u0131n sin\u0259l\u0259rind\u0259 olan o d\u0259mir-d\u00fcm\u00fcrl\u0259rin yeri zibil ye\u015fiyidir. \u00c7\u00fcnki \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si onu g\u00f6st\u0259rdi ki, kim kimdir. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 onlar dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 vuru\u015furdular, soyq\u0131r\u0131m\u0131, q\u0259tliam t\u00f6r\u0259tmi\u015fdil\u0259r. O vaxt Az\u0259rbaycan ordusu m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k iqtidar\u0131nda deyildi. Amma bu d\u0259f\u0259 biz onlar\u0131 diz \u00e7\u00f6kd\u00fcrd\u00fck v\u0259 onlar \u00f6z miskin \u00f6m\u00fcrl\u0259rinin sonuna q\u0259d\u0259r m\u0259\u011flubedilmi\u015f f\u0259raril\u0259r kimi ya\u015fayacaqlar. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bel\u0259 adamlar ist\u0259nil\u0259n f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib biz\u0259 z\u0259rb\u0259 vurma\u011fa h\u0259r an haz\u0131r olan adamlard\u0131r. Amma onlar da bilm\u0259lidirl\u0259r, indiki hakimiyy\u0259t d\u0259 bilm\u0259lidir v\u0259 ist\u0259nil\u0259n hakimiyy\u0259t bilm\u0259lidir ki, Erm\u0259nistan bizim qaba\u011f\u0131m\u0131zda he\u00e7 vaxt dayana bilm\u0259z. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bizi he\u00e7 n\u0259 dayand\u0131ra bilm\u0259z. Bizi dayand\u0131ran yegan\u0259 amil odur ki, biz m\u00fcharib\u0259 ist\u0259mirik. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u00fcn\u0259n saat 21:30-da m\u0259n M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, at\u0259\u015fi dayand\u0131r\u0131n. M\u0259n bu g\u00f6st\u0259ri\u015fi verm\u0259s\u0259ydim, bu g\u00fcn d\u0259 onlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti daha a\u011f\u0131r olacaqd\u0131. Y\u0259ni, biz bir daha g\u00f6st\u0259rdik ki, bizim s\u0259brimizl\u0259 oynamas\u0131nlar. \u00dcmid edir\u0259m ki, bu c\u0259hd, bu t\u0259xribat c\u0259hdi sonuncu c\u0259hd olacaq. Olmasa, yen\u0259 d\u0259 n\u0259tic\u0259 eyni olacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, bu g\u00fcn r\u0259smi Bak\u0131 Yerevana s\u00fclh t\u0259klif edir. Amma Sizin qeyd etdiyiniz kimi, Erm\u0259nistan yen\u0259 zaman-zaman t\u0259xribatlara \u0259l at\u0131r. Siz may ay\u0131nda, noyabrda v\u0259 d\u00fcn\u0259n ba\u015f ver\u0259n ciddi toqqu\u015fmalar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Bel\u0259 hallar\u0131n bir daha ba\u015f verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan hans\u0131 r\u0131\u00e7aqlardan istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 delimitasiya, demarkasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu il hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Biz, \u0259slind\u0259, bu s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyini onlara t\u0259qdim etmi\u015fik v\u0259 delimitasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131, \u0259g\u0259r o ba\u015f tutarsa, ondan sonra demarkasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox ayd\u0131n t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck. Bildiyiniz kimi, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan cavab vermirdi, n\u0259 h\u0259, n\u0259 yox deyirdi. Y\u0259ni, bu, bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yoxdur. Bizim siyas\u0259timiz is\u0259 tam ayd\u0131nd\u0131r &#8212; ist\u0259r m\u00fcharib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131, ist\u0259r ke\u00e7mi\u015f Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin ba\u015f vermi\u015f h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131, ist\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131. Biz t\u0259klif etmi\u015fik ki, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 bir-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131s\u0131n, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 start verilsin, kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 start verilsin v\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalans\u0131n. Y\u0259ni, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 100 faiz qarantiya olmasa da, h\u0259r halda, m\u00fcharib\u0259 riskini b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 minimuma endirir. Halbuki biz onu da bilm\u0259liyik ki, ist\u0259nil\u0259n s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn, sad\u0259c\u0259, ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131 ola bil\u0259r. \u0130ndi imzalansa da, imzalanmasa da, biz dediyim kimi, \u00f6z h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc, q\u00fcdr\u0259timizi daim art\u0131raca\u011f\u0131q v\u0259 art\u0131rmal\u0131y\u0131q. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi is\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd edir. Yen\u0259 d\u0259 bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, r\u0259smi dair\u0259l\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z fikrini h\u0259l\u0259 formala\u015fd\u0131ra bilm\u0259yib. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, onlar ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si olmasa v\u0259 g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan m\u00f6vcud oldu\u011fu halda onlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n narahatl\u0131\u011f\u0131 ola bil\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalanarsa, orada m\u00fctl\u0259q h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin bir-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mas\u0131 m\u00fcdd\u0259as\u0131 olmal\u0131d\u0131r v\u0259 onlar buna haz\u0131r olmal\u0131d\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259, bilirsiniz, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, iki da\u015f aras\u0131nda qal\u0131blar. Ancaq se\u00e7im etm\u0259lidirl\u0259r, d\u00fczg\u00fcn se\u00e7im etm\u0259lidirl\u0259r. M\u0259n demi\u015f\u0259m, bizim xo\u015fniyy\u0259tli davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z \u015f\u0259rt deyil ki, \u0259b\u0259di olacaq v\u0259 \u015f\u0259rt deyil ki, bu t\u0259klifl\u0259r \u0259b\u0259di masa \u00fcz\u0259rind\u0259 qalacaq. \u018fg\u0259r bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc tan\u0131maq ist\u0259mirl\u0259rs\u0259, o zaman biz d\u0259 onlar\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mayaca\u011f\u0131q. Bizim Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mamaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259lk\u0259 d\u0259 y\u00fcz d\u0259f\u0259 daha \u00e7ox \u0259sas\u0131m\u0131z var, n\u0259inki onlar\u0131n bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc tan\u0131mamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn. \u00c7\u00fcnki h\u0259r k\u0259s art\u0131q bunu yax\u015f\u0131 bilir, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bilir ki, 1920-ci ilin noyabr ay\u0131nda tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131z Z\u0259ng\u0259zur bizd\u0259n ayr\u0131l\u0131b Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirildi, G\u00f6y\u00e7\u0259 d\u0259 h\u0259m\u00e7inin. \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri 29 may 1918-ci ild\u0259 Erm\u0259nistana verildi. Y\u0259ni, bizim Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mamaq \u00fc\u00e7\u00fcn, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, bir \u00e7ox amill\u0259rimiz var. Amma buna baxmayaraq, g\u0259l\u0259c\u0259k s\u00fclh namin\u0259, \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131 namin\u0259 biz buna haz\u0131r\u0131q. Amma m\u0259n qarantiya ver\u0259 bilm\u0259r\u0259m ki, bu, alt\u0131 aydan sonra da eyni olacaq. \u0130st\u0259mirl\u0259r, yax\u015f\u0131, onda olmas\u0131n, onda g\u00f6r\u0259rik n\u0259 olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-\u00c7ox \u00fczr ist\u0259yir\u0259m, q\u0131sa bir d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259. M\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlili apard\u0131q, y\u0259ni, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n davaml\u0131 t\u0259xribatlar, indiki hakimiyy\u0259tin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259ddidlik, qeyri-davaml\u0131 prosesl\u0259rin ba\u015f verm\u0259si. Qeyd etdiyiniz m\u0259s\u0259l\u0259 &#8212; s\u00fclh sazi\u015fi v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir-birinin \u0259razil\u0259rini tan\u0131ma m\u0259s\u0259l\u0259sinin, fikrinizc\u0259, perspektivi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, yoxsa yox?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Yox, m\u0259n bunu g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259lik h\u0259r hans\u0131 bir cavab verilm\u0259yib bu t\u0259klif\u0259. Kommunikasiyan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q cavab verilib. Baxmayaraq ki, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni g\u00fcnd\u0259liy\u0259 salanda ona da etiraz edirdil\u0259r. \u0130ndi h\u0259r k\u0259s bunu yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r ki, h\u0259m d\u0259mir yolunun tikintisin\u0259, x\u00fcsusil\u0259 avtomobil yolunun tikintisin\u0259 etiraz edirdil\u0259r v\u0259 deyirdil\u0259r ki, yox, bu, olmayacaq. Sonra m\u0259n m\u00fcsahib\u0259l\u0259rimin birind\u0259 dedim ki, ist\u0259s\u0259 d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259 biz bunu ed\u0259c\u0259yik. Bunu dey\u0259s\u0259n aprel ay\u0131nda demi\u015fdim v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 indi avtomobil yolunun, Az\u0259rbaycanla Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 avtomobil yolunun \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 d\u0259 raz\u0131l\u0131q verib. Y\u0259ni, m\u0259n dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m ki, biz onlar\u0131 m\u0259cbur etmi\u015fik, biz he\u00e7 bir zor t\u0259tbiq etm\u0259mi\u015fik. Ola bil\u0259r ki, bizim, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, siyasi add\u0131mlar\u0131m\u0131z, diplomatik add\u0131mlar\u0131m\u0131z, eyni zamanda, b\u00f6lg\u0259d\u0259 ged\u0259n prosesl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, bunu art\u0131q t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan yox, bir \u00e7ox region \u00f6lk\u0259l\u0259ri ist\u0259yir. Ona g\u00f6r\u0259 bu tarix\u00e7\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, Erm\u0259nistan\u0131n m\u00f6vqeyind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f verir. Ona g\u00f6r\u0259 istisna edilmir ki, bu g\u00fcn inkar etdiyi s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131na da n\u0259 vaxtsa haz\u0131r olacaq. Ancaq yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, el\u0259 bilm\u0259sinl\u0259r ki, biz daim onlardan s\u00fclh t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259yik. Biz, sad\u0259c\u0259 olaraq, regionun g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 riskinin s\u0131fra endirilm\u0259si namin\u0259 bu t\u0259klifi edirik. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan buna haz\u0131r deyils\u0259, onda bu, olmayacaq. Olmasa n\u0259 olacaq? He\u00e7 n\u0259. Biz n\u0259 itir\u0259c\u0259yik? He\u00e7 n\u0259 itirm\u0259y\u0259c\u0259yik, n\u0259 bu g\u00fcn, n\u0259 sabah. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259ksin\u0259. Amma itir\u0259n t\u0259r\u0259f Erm\u0259nistan olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-C\u0259nab Prezident, bu g\u00fcn biz a\u00e7\u0131q-a\u015fkar g\u00f6r\u00fcr\u00fck, Siz d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulam\u0131s\u0131n\u0131z ki, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si art\u0131q ke\u00e7mi\u015fd\u0259 qal\u0131b. \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu, yeni geosiyasi reall\u0131q yarad\u0131r. Sizin r\u0259yiniz nec\u0259dir, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n, siyasi liderl\u0259rin bu yeni reall\u0131\u011f\u0131 nec\u0259 q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri Sizi qane edirmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; B\u0259li, dem\u0259liy\u0259m ki, m\u00fcharib\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan bir il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra beyn\u0259lxalq birliyin reaksiyas\u0131 m\u0259ni qane edir. Lakin dem\u0259liy\u0259m ki, bu, \u00e7ox c\u0259h\u0259td\u0259n bizim f\u0259aliyy\u0259timiz n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib. Ona g\u00f6r\u0259 ki, m\u00fcharib\u0259 qurtarandan sonra, el\u0259 ert\u0259si g\u00fcn m\u0259nim tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131mla biz i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131q ki, m\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq birlik t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilsin. Y\u0259ni, biz, bel\u0259 dey\u0259k, birc\u0259 g\u00fcn d\u0259 h\u0259m \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan, h\u0259m d\u0259 art\u0131q dediyim kimi, y\u00fczl\u0259rl\u0259 kilometrlik s\u0259rh\u0259din qaydaya sal\u0131nmas\u0131, beyn\u0259lxalq birliyin bunu q\u0259bul etm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan nail oldu\u011fumuz i\u015fl\u0259ri dayand\u0131rmam\u0131\u015f\u0131q. Bu i\u015f t\u0259dric\u0259n gedib, lakin h\u0259r halda biz buna nail olmu\u015fuq. AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin ilk b\u0259yanatlar\u0131n\u0131 yada salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, onlar yeni reall\u0131qlardan tamamil\u0259 uzaq idi. Biz orada vaxta\u015f\u0131r\u0131 h\u0259m m\u00fcnaqi\u015f\u0259 m\u00f6vzular\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r q\u0259buledilm\u0259z m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. Lakin sonradan, onlar\u0131n b\u0259yanatlar\u0131na baxsaq indi art\u0131q h\u0259m 10 noyabr tarixli \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanata, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 istinadlar g\u00f6r\u0259rik. Y\u0259ni, reall\u0131q art\u0131q \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Bir d\u0259 ki, bilirsiniz, Az\u0259rbaycan art\u0131q o \u00f6lk\u0259 deyil ki, onun m\u0259nafel\u0259rin\u0259 etinas\u0131zl\u0131q g\u00f6st\u0259rilsin. \u018flb\u0259tt\u0259, biz he\u00e7 vaxt \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u015fi\u015firm\u0259mi\u015fik v\u0259 \u015fi\u015firtm\u0259li deyilik, lakin laz\u0131m\u0131nca qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259m\u0259k d\u0259 g\u0259r\u0259k deyil. Biz \u00f6z konstitusion h\u00fcquqlar\u0131m\u0131z \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, BMT-nin Nizamnam\u0259si, Helsinki Yekun Akt\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yeni reall\u0131q yaratm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 ham\u0131 bu reall\u0131qla hesabla\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu, asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyildi. Bu, ictimaiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n i\u015f idi. Ona g\u00f6r\u0259 ki, biz bu i\u015fi a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u0259 bilm\u0259zdik. \u018fks halda \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 ziyan vura bil\u0259rdik. Ona g\u00f6r\u0259 bu, daimi i\u015f idi. N\u0259tic\u0259d\u0259 bu g\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u2013 BMT, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, AT\u018fT, Avropa \u0130ttifaq\u0131, MDB bu reall\u0131qlar\u0131 tamamil\u0259 q\u0259bul edibl\u0259r. Biz bunu h\u0259m formal m\u0259nada, h\u0259m d\u0259 xalis \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u00dcst\u0259lik, m\u0259n beyn\u0259lxalq strukturlar\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 olark\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 edir\u0259m, indi biz \u00f6z haqq i\u015fimiz\u0259 qat-qat art\u0131q d\u0259st\u0259k g\u00f6r\u00fcr\u00fck. B\u0259li, amma bunlar h\u0259r \u015fey ba\u015fa \u00e7atandan sonra bel\u0259 olub. \u018flb\u0259tt\u0259, \u00e7oxlar\u0131 biz\u0259 deyir ki, siz haql\u0131 idiniz, siz h\u0259r \u015feyi d\u00fczg\u00fcn edirdiniz, biz h\u0259mi\u015f\u0259 sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259 olmu\u015fuq. Lakin n\u0259d\u0259ns\u0259 \u00e7oxlar\u0131 bu bar\u0259d\u0259 susma\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn tuturdu. Amma bilirsiniz, h\u0259mi\u015f\u0259 qalibl\u0259rin dostlar\u0131 \u00e7ox olur. Biz bunu tarixd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck, lakin h\u0259r halda bu, m\u00fcsb\u0259t add\u0131md\u0131r, x\u00fcsus\u0259n dem\u0259liy\u0259m ki, buna \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin nec\u0259 getm\u0259si d\u0259 y\u0259qin ki, t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Biz o m\u00fcharib\u0259ni l\u0259yaq\u0259tl\u0259, ki\u015fi kimi, beyn\u0259lxalq humanitar normalar\u0131 pozmadan aparm\u0131\u015f\u0131q. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, erm\u0259ni t\u0259r\u0259fd\u0259n dinc \u0259hali aras\u0131nda itki az olub. Olan qurbanlar da yaln\u0131z m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n dinc v\u0259t\u0259nda\u015flar olub. Erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi is\u0259 al\u00e7aqcas\u0131na h\u00fccumlar edib, bizim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizi daim bombalay\u0131b. T\u0259kc\u0259 T\u0259rt\u0259r\u0259 16 min m\u0259rmi d\u00fc\u015f\u00fcb. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, ki\u00e7ik bir \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 16 min m\u0259rmi. B\u0259s G\u0259nc\u0259, b\u0259s \u015eu\u015fa, \u201cSkad\u201dlar, \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259r\u201dl\u0259r!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259nin daha bir epizodu bar\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 dan\u0131\u015fmam\u0131\u015fam. Y\u0259qin ki, bu s\u00f6hb\u0259t ilk d\u0259f\u0259 biz Z\u0259ngilan istiqam\u0259tind\u0259 Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259y\u0259nd\u0259 v\u0259 A\u011fb\u0259nd q\u0259s\u0259b\u0259sin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 kilometr qalan vaxt olub. Biz m\u0259lumat ald\u0131q ki, erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi Rusiya t\u0259r\u0259fin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 xahi\u015f edib ki, Rusiyan\u0131n G\u00fcmr\u00fcd\u0259ki h\u0259rbi bazas\u0131n\u0131n kontingentinin bir hiss\u0259si oraya, s\u0259rh\u0259d\u0259, Z\u0259ngilana ezam edilsin. Bunu onunla \u0259sasland\u0131rmaq ist\u0259yirdil\u0259r ki, guya Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan \u0259razisinin Mehri hiss\u0259sini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. H\u0259r\u00e7\u0259nd bizim bel\u0259 niyy\u0259timiz yox idi. Bununla bel\u0259 G\u00fcmr\u00fcd\u0259ki Rusiya bazas\u0131n\u0131n \u00e7ox m\u0259hdud kontingenti oraya ezam edildi. Bu operativ informasiya bizd\u0259 vard\u0131. Bu hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259n d\u0259rhal sonra erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri rusiyal\u0131 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n arxas\u0131ndan Az\u0259rbaycan qo\u015funlar\u0131n\u0131 at\u0259\u015f\u0259 tutma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Orada m\u0259saf\u0259 \u00e7ox ki\u00e7ik idi, buna g\u00f6r\u0259 onlar minomyotlardan da at\u0259\u015f a\u00e7\u0131rd\u0131lar. Orada biz t\u0259l\u0259fat verdik. Lakin t\u0259bii ki, biz cavab verdik v\u0259 d\u0259rhal Rusiyaya m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r ki, Az\u0259rbaycan rusiyal\u0131 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131 at\u0259\u015f\u0259 tutur. Bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 al\u00e7aql\u0131\u011f\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k olarm\u0131? Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Rusiya t\u0259r\u0259fi sonralar, art\u0131q biziml\u0259 kontaktlarda bu hadis\u0259ni eyni il\u0259 m\u0259nim kimi q\u0259bul edirdi: bu, al\u00e7aql\u0131qdan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. Y\u0259ni ist\u0259yirdil\u0259r ki, biz erm\u0259ni m\u00f6vqel\u0259rin\u0259 cavab at\u0259\u015fi a\u00e7maqla rusiyal\u0131 h\u0259rbi qulluq\u00e7ulara ziyan vuraq, onlar \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7ats\u0131nlar v\u0259 Rusiyan\u0131 bu m\u00fcharib\u0259y\u0259 c\u0259lb etsinl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259n \u00e7ox hadis\u0259l\u0259r erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin al\u00e7aq xarakterin\u0259 s\u00fcbutdur. H\u0259tta \u00f6z h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259. S\u0259ng\u0259rl\u0259rd\u0259, ma\u015f\u0131nlarda, y\u00fck ma\u015f\u0131nlar\u0131nda z\u0259ncirl\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u00f6l\u0259n erm\u0259ni h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r tapd\u0131q. Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi v\u0259 siyasi komandanl\u0131\u011f\u0131 f\u0259raril\u0259rin yerind\u0259c\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259si bar\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015fdi. B\u00fct\u00fcn bu informasiya bizd\u0259 var. Ona g\u00f6r\u0259 ki, biz t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011fda deyil, Erm\u0259nistan \u0259razisinin \u00e7ox hiss\u0259sind\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259kan\u0131 izl\u0259mi\u015fik. Buna g\u00f6r\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r haqq\u0131nda m\u00f6t\u0259b\u0259r informasiyaya malik idik. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, indi d\u0259 bel\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu amil d\u0259 rol oynay\u0131b. Fikrimc\u0259 n\u00f6vb\u0259ti amil odur ki, biz i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 d\u0259rhal m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olan diplomatlar\u0131n, jurnalistl\u0259rin, ictimaiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin s\u0259f\u0259rl\u0259rini t\u0259\u015fkil etdik. Onlar ham\u0131s\u0131 \u015fokda idi. El\u0259 biz ham\u0131m\u0131z da. Orada olan h\u0259r birimiz, sad\u0259c\u0259, \u015fok v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck. Ona g\u00f6r\u0259 ki, biz vandalizmin v\u0259 barbarl\u0131\u011f\u0131n miqyas\u0131n\u0131 bilmirdik. Bu da erm\u0259nil\u0259rin b\u00fct\u00fcn ideoloji konsepsiyas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 alt-\u00fcst edirdi ki, guya onlar sivil xalqd\u0131r, q\u0259dim xalqd\u0131r, barbar m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u0259hat\u0259sind\u0259 qal\u0131blar, Qafqazda xristianl\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259si olan n\u0259cib xalqd\u0131r. M\u0259g\u0259r n\u0259cib xalq bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bil\u0259rmi? \u00d6l\u00fcl\u0259ri q\u0259bird\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131b onlar\u0131n q\u0131z\u0131l di\u015fl\u0259rini \u00e7\u0131xartmaq, q\u0259bir\u00fcst\u00fc da\u015flar\u0131 s\u0131nd\u0131r\u0131b qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 satma\u011fa aparmaq, m\u0259scidl\u0259ri da\u011f\u0131tmaq, orada donuz saxlamaq. Biz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6st\u0259rdik, h\u0259r\u00e7\u0259nd he\u00e7 n\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ehtiyac yox idi, sad\u0259c\u0259, adamlar\u0131n oraya g\u0259lm\u0259si laz\u0131m idi ki, \u00f6zl\u0259ri bax\u0131b g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r. M\u0259n h\u0259l\u0259 i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 dey\u0259nd\u0259 ki, erm\u0259nil\u0259r d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259dir, b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s ziyar\u0259tgahlar\u0131n\u0131 t\u0259hqir edirl\u0259r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 buna inanm\u0131rd\u0131, lakin indi \u00f6zl\u0259ri bunu g\u00f6r\u0259nd\u0259n sonra nec\u0259 q\u0259bul ed\u0259c\u0259kl\u0259r? Y\u0259ni burada ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin d\u0259rk edilm\u0259sind\u0259, bizim t\u0259kc\u0259 tarixi, h\u00fcquqi v\u0259 siyasi bax\u0131mdan deyil, h\u0259m d\u0259 xalis insanl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan haql\u0131 olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u0259rk etm\u0259kd\u0259 daha bir d\u00f6n\u00fc\u015f ba\u015f verdi. Biz bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r etm\u0259mi\u015fik. Haz\u0131rda bizim n\u0259zar\u0259timizd\u0259 olan k\u0259ndl\u0259rd\u0259, &#8212; m\u0259n erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 k\u0259ndl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8212; h\u0259r \u015fey salamatd\u0131r. Bir il ke\u00e7ib, m\u0259n Hadrutda olmu\u015fam, orada birc\u0259 binaya da toxunulmay\u0131b. \u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 orada \u0259sas\u0259n erm\u0259nil\u0259r ya\u015fay\u0131rd\u0131. Bu, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n xarakterin\u0259 ziddir. He\u00e7 bir q\u0259bir\u00fcst\u00fc da\u015f s\u0131nd\u0131r\u0131lmay\u0131b, he\u00e7 bir kils\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lmay\u0131b. Amma y\u0259qin bilirsiniz, UNESCO il\u0259 ba\u011fl\u0131 epopeyan\u0131 deyir\u0259m, onlar bizi az qala vandalizmd\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, indi biz kils\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131daca\u011f\u0131q. Biz erm\u0259nil\u0259rin buraya g\u0259lm\u0259si mar\u015frutunu onlarla raz\u0131la\u015fd\u0131rd\u0131q. Onlar da, onlarla \u0259laq\u0259d\u0259 olan b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 \u00e7ox t\u0259kidl\u0259 buraya g\u0259lm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. Biz i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 xarici diplomatlar\u0131n v\u0259 \u0259cn\u0259bi jurnalistl\u0259rin s\u0259f\u0259rl\u0259rini t\u0259\u015fkil ed\u0259nd\u0259, onlar bu kils\u0259l\u0259rin v\u0259 bu q\u0259birl\u0259rin yerind\u0259 oldu\u011funu g\u00f6r\u0259nd\u0259 UNESCO-nun g\u0259lm\u0259si m\u00f6vzusu g\u00fcnd\u0259likd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259 bel\u0259dir. Biz b\u00fct\u00fcn ill\u0259r boyu onlar\u0131 d\u0259v\u0259t edirdik. Cavab nec\u0259 olurdu? Deyirdil\u0259r ki, UNESCO siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmur. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atan kimi onlar t\u0259kidl\u0259 buraya g\u0259lm\u0259yi xahi\u015f etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Biz mar\u015frutlar\u0131 raz\u0131la\u015fd\u0131rd\u0131q v\u0259 sair. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r m\u0259lumdur. Onlar \u00f6zl\u0259ri d\u0259 g\u00f6rd\u00fcl\u0259r ki, biz he\u00e7 n\u0259yi da\u011f\u0131tm\u0131r\u0131q, amma buraya g\u0259l\u0259nd\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f m\u0259scidl\u0259ri, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131, tarixi abid\u0259l\u0259ri, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r, sad\u0259c\u0259, bunu kimin etdiyini dem\u0259y\u0259 m\u0259cbur olacaqlar. Dem\u0259li, bunu etm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r, \u00fcst\u0259g\u0259l bizim f\u0259al diplomatik i\u015fimiz bu reall\u0131qlar\u0131n d\u00fcnyada q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Hesab edir\u0259m ki, bu, b\u00f6y\u00fck u\u011furdur. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra, \u0259slind\u0259, biz m\u00fcharib\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131 halda n\u0259l\u0259r ba\u015f ver\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 d\u00fcnya miqyasl\u0131 himay\u0259darlar\u0131 olan Erm\u0259nistan\u0131n b\u00fct\u00fcn proqnozlar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn f\u0259rziyy\u0259l\u0259rini alt-\u00fcst etdik. \u018flb\u0259tt\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, d\u00fcnya Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00f6z torpa\u011f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r sadiq oldu\u011funu, h\u0259r \u015fey\u0259 &#8212; qurbanlar verm\u0259y\u0259 d\u0259, b\u00f6y\u00fck risk\u0259 d\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc v\u0259 bu amil d\u0259 rol oynad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 ki, sentyabr\u0131n 27-d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin himay\u0259darlar\u0131n\u0131n reaksiyas\u0131n\u0131 h\u0259tta m\u0259n d\u0259 &#8212; bunu bil\u0259n v\u0259 ya g\u00fcman ed\u0259 bil\u0259c\u0259k adam da f\u0259rz ed\u0259 bilm\u0259zdik. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00f6z rolunu oynad\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bizim xalq\u0131m\u0131za v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 h\u00f6rm\u0259t inan\u0131lmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artd\u0131. Biz bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bunu h\u0259r k\u0259s, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131, Az\u0259rbaycandan uzaqda ya\u015fayan h\u0259r k\u0259s g\u00f6r\u00fcr v\u0259 hiss edir. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si t\u0259kc\u0259 \u0259razil\u0259rin azad edilm\u0259si, t\u0259kc\u0259 milli ruhun oyanmas\u0131 v\u0259 l\u0259yaq\u0259t hissinin qaytar\u0131lmas\u0131 dem\u0259k deyil, bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck multiplikativ, m\u00fcsb\u0259t effektdir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, daim m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 AT\u018fT-in Minsk qrupu deyil\u0259n bir qrup da var idi, bayaq Siz d\u0259 onu qeyd etdiniz. AT\u018fT-in bu Minsk qrupu faktiki olaraq 30 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 he\u00e7 bir ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 nail olmad\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259 ist\u0259r beyn\u0259lxalq h\u00fcququ, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 BMT-nin m\u0259lum q\u0259tnam\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fc t\u0259min etdi. M\u00fcnaqi\u015f\u0259 h\u0259ll olunandan sonra is\u0259 Minsk qrupu bir ne\u00e7\u0259 b\u0259yanat verdi v\u0259 ondan sonra yoxa \u00e7\u0131xd\u0131. Onlardan he\u00e7 x\u0259b\u0259r d\u0259 yoxdur. Sizd\u0259 h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat varm\u0131? Onlar n\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Yox, m\u0259nd\u0259 d\u0259 m\u0259lumat yoxdur. Hesab edir\u0259m ki, onlar indi yubiley t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki bildiyiniz kimi, Minsk qrupu 1992-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu il 30 illiyidir. Y\u0259qin ki, bu t\u0259dbirl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 onlar\u0131 m\u0259\u015f\u011ful edir. Amma \u0259g\u0259r bu zarafatlar\u0131 k\u0259nara qoysaq, hesab edir\u0259m ki, onlar \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bir g\u00fcnd\u0259lik formala\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. Bu, bizim i\u015fimiz deyil. Halbuki, m\u0259nim t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm var ki, onlar n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131rlar v\u0259 n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmamal\u0131d\u0131rlar. N\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmamal\u0131d\u0131rlar, m\u0259n dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. Onlar Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmamal\u0131d\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259 h\u0259ll olunub. Biz onlar\u0131n yerin\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etdik. Onlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnm\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bi d\u0259 hesab edir\u0259m ki, bundan qaynaqlan\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin olsa da, bu yeni reall\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259lidirl\u0259r. Bilm\u0259lidirl\u0259r ki, onlar bundan sonra Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmayacaqlar. \u00c7\u00fcnki buna biz imkan verm\u0259y\u0259c\u0259yik. Biz bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin bir t\u0259r\u0259fi idik. \u018fg\u0259r bir t\u0259r\u0259f deyir ki, bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259 h\u0259ll olunub, dem\u0259li, burada vasit\u0259\u00e7iliy\u0259 yer qalm\u0131r v\u0259 bizim m\u00f6vqeyimiz onlara \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131bd\u0131r. N\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaqlar, y\u0259qin ki, \u00f6zl\u0259ri fikirl\u0259\u015fm\u0259lidirl\u0259r. Bildiyim\u0259 g\u00f6r\u0259, indi h\u0259ms\u0259drl\u0259r aras\u0131nda da \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rd\u0259ki kimi birlik yoxdur. M\u0259nim m\u00fclahiz\u0259l\u0259rim buna d\u0259lal\u0259t edir. H\u0259m bu \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r son vaxtlar x\u00fcsusil\u0259 \u00e7ox g\u0259rginl\u0259\u015fib, eyni zamanda, ke\u00e7mi\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 indiki v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 onlar\u0131n f\u0259rqli fikirl\u0259ri var. M\u0259nc\u0259, onlar \u00f6z aralar\u0131nda bir raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bilmirl\u0259r. H\u0259r halda onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin bel\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131 bizi q\u0259tiyy\u0259n narahat etmir, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259ksin\u0259. Prinsipc\u0259 30 il b\u00f6y\u00fck i\u015f staj\u0131d\u0131r, pensiya \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259dirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 onlara uzun \u00f6m\u00fcr, cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131 arzulay\u0131ram.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;<strong>&nbsp;AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Fransad\u0131r. Fransan\u0131n n\u0259inki parlament n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, h\u0259tta prezidentliy\u0259 bir ne\u00e7\u0259 namiz\u0259dl\u0259ri d\u0259 Erm\u0259nistana v\u0259 qeyri-qanuni olaraq Qaraba\u011fa s\u0259f\u0259r etdil\u0259r v\u0259 orada bir az q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bu b\u0259yanatlar n\u0259yis\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Yox, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, yox. Hesab edir\u0259m ki, bu b\u0259yanatlar\u0131 ver\u0259nl\u0259rd\u0259 bunu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, bu, he\u00e7 n\u0259yi d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu b\u0259yanatlar\u0131n s\u0259b\u0259bi d\u0259 ayd\u0131nd\u0131r, n\u00f6vb\u0259ti prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 erm\u0259ni t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n s\u0259sini qazanmaqd\u0131r. Prezidentliy\u0259 namiz\u0259d xan\u0131m Pekresin Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 bu t\u0259xribat xarakterli s\u0259f\u0259ri, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Prezident Makrona qar\u015f\u0131 edil\u0259n s\u0259f\u0259r idi. M\u0259n, sad\u0259c\u0259 olaraq, t\u0259\u0259cc\u00fcb edir\u0259m ki, Prezident Makron m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Erm\u0259nistana d\u0259st\u0259k ver\u0259n \u0259n qabaqc\u0131l siyas\u0259t\u00e7i idi v\u0259 h\u0259tta m\u0259s\u0259l\u0259 o yer\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131 ki, Fransa-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259ri d\u0259 art\u0131q sual alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Buna baxmayaraq, b\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 o, birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fini tuturdu. M\u0259n t\u0259\u0259cc\u00fcb edir\u0259m ki, Pa\u015finyan t\u0259r\u0259find\u0259n indi n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 nankorluq g\u00f6st\u0259rilir, ona \u0259sas r\u0259qib olan xan\u0131m Pekres Qaraba\u011fa g\u00f6nd\u0259rilir v\u0259 bel\u0259likl\u0259, erm\u0259ni s\u0259sl\u0259rinin qazan\u0131lmas\u0131nda onun daha b\u00f6y\u00fck imkanlar\u0131 yaran\u0131r. Y\u0259ni m\u0259ni t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndir\u0259n budur. \u0130kincisi, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu, he\u00e7 n\u0259yi d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Prinsipc\u0259 siz d\u0259, y\u0259qin Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti d\u0259 yax\u015f\u0131 bilir ki, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259 nec\u0259 davran\u0131\u015f s\u0259rgil\u0259yirdi. Rusiya siyasi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n tam neytral m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirirdi. Amerikadak\u0131 Tramp administrasiyas\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq fikrind\u0259 deyildi. M\u00fcharib\u0259 Tramp administrasiyas\u0131n\u0131n m\u0259hz son aylar\u0131na t\u0259sad\u00fcf etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn biz Amerika t\u0259r\u0259finin h\u0259r hans\u0131 bir m\u00f6vqeyini g\u00f6rm\u0259dik. Avropa \u0130ttifaq\u0131 r\u0259hb\u0259rlik s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259m Erm\u0259nistan, h\u0259m Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 telefon t\u0259maslar\u0131nda olmu\u015fdur. Fransa is\u0259 birm\u0259nal\u0131 Erm\u0259nistan m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 edirdi. Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z ittihamlar ifad\u0259 edirdi v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259r iki parlamentin palatas\u0131n\u0131n qondarma \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131\u201dn\u0131 tan\u0131mas\u0131 Fransa-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259dir. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra is\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t bu siyas\u0259t davam edirdi. Ancaq sizin sual\u0131n\u0131za qay\u0131td\u0131qda dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, Fransa da m\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259rini q\u0259bul edib v\u0259 Prezident Makronun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ke\u00e7\u0259n ay Br\u00fcsseld\u0259 \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, eyni zamanda, Fransa-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli idi. \u00c7\u00fcnki biz bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri Prezident Makronla ayd\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131q. Hesab edir\u0259m ki, normal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r format\u0131na qay\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar var. Bilirsiniz, siyas\u0259td\u0259 m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 onun t\u0259r\u0259fdar\u0131 idim ki, emosiyalara qap\u0131lmay\u0131m v\u0259 emosiyalar\u0131 siyas\u0259tl\u0259 he\u00e7 vaxt qar\u0131\u015fd\u0131rmaq olmaz. Bizim m\u00fcharib\u0259d\u0259ki davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z da bunu g\u00f6st\u0259rirdi. G\u0259nc\u0259, T\u0259rt\u0259r, dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r bombalanandan sonra biz eyni cavab\u0131 verm\u0259dik. Halbuki, siz d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ki, m\u0259n hans\u0131 hissl\u0259ri ke\u00e7irirdim. Eyni zamanda, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259, indi nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, Fransa ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, s\u0259hv add\u0131m at\u0131b, he\u00e7 n\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259yib. Sad\u0259c\u0259 olaraq, \u00f6z add\u0131mlar\u0131 il\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 add\u0131mlarla Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tinin inam\u0131n\u0131 itirib. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, bax, Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti onlara bel\u0259 nankorluq g\u00f6st\u0259rib. Az\u0259rbaycan is\u0259 faktiki olaraq, \u00f6z yolu il\u0259 davam edir. Ona g\u00f6r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 Fransa t\u0259r\u0259find\u0259n at\u0131lan add\u0131mlar bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259n m\u00fcsb\u0259t qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1641986478_c6ea2e30057a8726e422575986973777-1024x681.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-59435\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>-C\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 daim m\u00fc\u0259yy\u0259n suallar yaran\u0131r, yum\u015faq des\u0259k, suallar yaran\u0131r. Bu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Siz qeyd etdiyiniz kimi qeyri-qanuni s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131 ba\u015f verir, c\u0259miyy\u0259td\u0259 q\u0131c\u0131q v\u0259 narahatl\u0131q do\u011furur. Siz nec\u0259 hesab edirsiniz, s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz v\u0259 bu c\u00fcr hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 hans\u0131 al\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 el\u0259m\u0259k olar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; S\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hesab edir\u0259m ki, biz daha geni\u015f prizmadan yana\u015fmal\u0131y\u0131q v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, q\u0131c\u0131q do\u011furan m\u0259qamlar az deyil. Amma, eyni zamanda, onlar\u0131n m\u00fcsb\u0259t funksiyalar\u0131n\u0131 da qeyd etm\u0259m\u0259k \u0259dal\u0259tsizlik olar. Onlar indi \u00f6n\u0259mli funksiyan\u0131 yerin\u0259 yetirirl\u0259r. Eyni zamanda, onlar K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131na bizim h\u0259m h\u0259rb\u00e7il\u0259rimizin, h\u0259m d\u0259 y\u00fckl\u0259rin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini v\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fayi\u0259t edirl\u0259r v\u0259 prinsipc\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, m\u0259n onlar\u0131n \u00fcmumi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131ram. Y\u0259ni, ke\u00e7\u0259n il bir \u00e7ox \u015feyl\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirdi, \u00e7\u00fcnki eyni zamanda, bizim Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizd\u0259 yeni bir element yarand\u0131, hans\u0131 ki, bu element yox idi. Az\u0259rbaycan\u2013Rusiya \u0259laq\u0259l\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t olub. Amma ke\u00e7\u0259n il bu \u0259laq\u0259l\u0259r daha da dinamik olub v\u0259 t\u0259maslar daha \u00e7ox olub, o c\u00fcml\u0259d\u0259n prezidentl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259, m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259. Bu, bizim \u0259laq\u0259l\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn bir yenilik idi v\u0259 bu yenilik ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 problem yarada bil\u0259rdi, ya da ki, ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rdi. M\u0259n dey\u0259 bil\u0259r\u0259m, art\u0131q ke\u00e7\u0259n ili, bu ili t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n s\u00fclhm\u0259raml\u0131 missiyan\u0131n Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259 bunu biz bilm\u0259liyik, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 da bilm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>O ki qald\u0131, q\u0131c\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, bu bizi d\u0259 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r v\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bel\u0259 qanunsuz s\u0259f\u0259rl\u0259r ba\u015f verdikd\u0259 r\u0259smi qaydada Rusiya t\u0259r\u0259fin\u0259 irad bildirilir. H\u0259m m\u00fcdafi\u0259 nazirimiz \u00f6z h\u0259mkar\u0131na m\u0259ktublar g\u00f6nd\u0259rib d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259, h\u0259m s\u00fclhm\u0259raml\u0131 missiya r\u0259hb\u0259rin\u0259 irad bildirilir v\u0259 Valeri Pekresin son qanunsuz s\u0259f\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 da eyni add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Biz\u0259 bel\u0259 bir cavab verildi ki, biz g\u00f6rm\u0259mi\u015fik, bilm\u0259mi\u015fik, diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda olub, o, hans\u0131sa adi bir ma\u015f\u0131nda g\u0259lib v\u0259 sair. Halbuki, \u0259lb\u0259tt\u0259, bu, inand\u0131r\u0131c\u0131 deyil v\u0259 m\u0259n nec\u0259 var el\u0259 d\u0259 dem\u0259liy\u0259m, m\u00fcsb\u0259ti d\u0259, m\u0259nfini d\u0259. Bu, t\u0259\u015fkil edilmi\u015f s\u0259f\u0259r idi, \u00e7\u00fcnki Valeri Pekres ist\u0259diyi m\u00fc\u015fayi\u0259tl\u0259 ged\u0259 bilm\u0259yib, \u00e7ox m\u0259hdud sayda gedibl\u0259r. Onun yan\u0131nda Fransan\u0131n ke\u00e7mi\u015f xarici i\u015fl\u0259r naziri, avrokommisar Barnye, bir deputat olmu\u015fdur. Onlar gizli \u015f\u0259kild\u0259 oraya getdil\u0259r v\u0259 qay\u0131td\u0131lar. Qay\u0131dandan sonra art\u0131q x\u0259b\u0259r \u00e7\u0131xd\u0131, \u00e7\u00fcnki y\u0259qin ehtiyatlan\u0131rd\u0131lar ki, biz La\u00e7\u0131n d\u0259hlizind\u0259 onlar\u0131 dayand\u0131raca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r x\u0259b\u0259rimiz olsayd\u0131 ki, onlar oradad\u0131rlar, biz onlar\u0131 geri buraxmayacaqd\u0131q, birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259. La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi bizim n\u0259zar\u0259timiz alt\u0131ndad\u0131r. Siz \u015eu\u015fada olmusunuz, g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Biz orada ist\u0259nil\u0259n ma\u015f\u0131n\u0131 saxlaya bil\u0259rik v\u0259 he\u00e7 kim biz\u0259 he\u00e7 n\u0259 dey\u0259 bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259 hallar ba\u015f verir, buna yol verm\u0259k olmaz q\u0259tiyy\u0259n v\u0259 buna son qoyulmal\u0131d\u0131r. M\u0259nd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Qaraba\u011fa g\u0259l\u0259n Erm\u0259nistan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri s\u00fclhm\u0259raml\u0131 missiyaya xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n s\u0259f\u0259rl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edirl\u0259r. Orada ya icaz\u0259 verilir, ya da ki, verilmir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, h\u0259m giri\u015f-\u00e7\u0131x\u0131\u015fda, h\u0259m Xank\u0259ndid\u0259, h\u0259m \u0259traf b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn hadis\u0259l\u0259rd\u0259n bizim d\u0259qiq x\u0259b\u0259rimiz var. Ona g\u00f6r\u0259 bizd\u0259n n\u0259yis\u0259 gizl\u0259tm\u0259k, \u201cg\u00f6rm\u0259mi\u015fik, bilm\u0259mi\u015fik\u201d dem\u0259k, qeyri-ciddidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r q\u0131c\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 odur ki, biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck, Qaraba\u011fa, Xank\u0259ndiy\u0259 v\u0259 Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan dig\u0259r yerl\u0259r\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rin say\u0131 ged\u0259nl\u0259rin say\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259rq t\u0259\u015fkil edir. Daha \u00e7ox insan oradan gedir. Biz bunu izl\u0259yirik. Bir \u015feyi d\u0259 izl\u0259yirik ki, ged\u0259n ma\u015f\u0131nlar\u0131n 91 faizi, &#8212; bax, 91 faiz dem\u0259kl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259n bildirir\u0259m ki, biz bunu n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259qiqlikl\u0259 bilirik, &#8212; yoxlan\u0131lm\u0131r. Oradan \u00e7\u0131xan ma\u015f\u0131nlar\u0131n c\u0259mi 46 faizi yoxlan\u0131lm\u0131r. Y\u0259ni, bu, n\u0259yi g\u00f6st\u0259rir? Onu g\u00f6st\u0259rir ki, Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, giri\u015f s\u0259rb\u0259st olsun, \u00e7\u0131x\u0131\u015fda is\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259r olsun. Y\u0259ni, o ma\u015f\u0131n\u0131 dayand\u0131r\u0131rlar, sor\u011fu-suala tuturlar v\u0259 sair. Y\u0259ni, ist\u0259yirl\u0259r ki, insanlar oradan getm\u0259sinl\u0259r. Bu is\u0259 t\u0259sad\u00fcf\u0259n ola bilm\u0259z. Bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259rq ola bilm\u0259z. Biz ma\u015f\u0131nlar\u0131n da, insanlar\u0131n da say\u0131n\u0131 bilirik, n\u0259 q\u0259d\u0259r insan girib, n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 bu da q\u0259buledil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Bizd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oradan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u0259halinin 38 mini \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra qay\u0131d\u0131bd\u0131r v\u0259 qay\u0131danlardan 11 mini oran\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259lik t\u0259rk edib. D\u0259qiql\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, indi Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan \u0259razid\u0259 27 min insan ya\u015fay\u0131r. Bax, bu iki m\u0259s\u0259l\u0259 istisna olmaqla, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, onlar\u0131n funksiyas\u0131n\u0131 m\u0259n m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m. Ciddi insidentl\u0259r olmam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130nsidentl\u0259r Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259 ba\u015f verib, y\u0259ni, o zonada ciddi insidentl\u0259r olmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-C\u0259nab Prezident, icaz\u0259 vers\u0259niz, AT\u018fT-in Minsk qrupu il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha bir sual\u0131m var. H\u0259ms\u0259drl\u0259r v\u0259 onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rin\u0259 haqq qazand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyirl\u0259r ki, otuz il \u0259rzind\u0259, &#8212; bu h\u0259qiq\u0259t\u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fcdd\u0259tdir, &#8212; onlar m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259 toplay\u0131blar. Biz ham\u0131m\u0131z \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin d\u0259, m\u00fcharib\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r onlar\u0131n i\u015finin d\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6rd\u00fck. Siz nec\u0259 hesab edirsiniz, bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tsizliyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla bu format\u0131 nec\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, itirilmi\u015f etimad b\u0259rpa olunsun?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Bu, yen\u0259 d\u0259 onlar\u0131n n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa haz\u0131rla\u015fmalar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olacaq. M\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyimi bizim xarici i\u015fl\u0259r naziri vasit\u0259sil\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fam. Art\u0131q dediyim kimi onlar\u0131n n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmamal\u0131 oldu\u011funu demi\u015f\u0259m. Onlar \u00f6z g\u00fcnd\u0259liyini formala\u015fd\u0131rmal\u0131 v\u0259 biz\u0259 t\u0259qdim etm\u0259lidirl\u0259r. Sonra biz h\u0259min g\u00fcnd\u0259liyi ya t\u0259sdiq etm\u0259li, ya t\u0259sdiq etm\u0259m\u0259li, ya da qism\u0259n t\u0259sdiq etm\u0259liyik. Y\u0259ni, onlar\u0131n bel\u0259 konsolid\u0259 edilmi\u015f qrup kimi m\u0259\u015f\u011ful olmaq ist\u0259dikl\u0259ri b\u0259ndl\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir. H\u0259r\u00e7\u0259nd, bir daha vur\u011fulamal\u0131yam, Rusiya il\u0259 AB\u015e, Rusiya il\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259n son hadis\u0259l\u0259r bunu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n bu yegan\u0259 format\u0131 formal m\u0259nada deyil, m\u0259hz bel\u0259 konsolid\u0259 edilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 saxlanacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q ki, bu g\u00fcn Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drliyi zaman\u0131n reall\u0131qlar\u0131na n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 cavab verir, h\u0259ms\u0259drl\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 z\u0259rur\u0259t varm\u0131, \u00e7\u00fcnki Minsk qrupu t\u0259kc\u0259 bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259d\u0259n ibar\u0259t deyil. Bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259, \u0259slind\u0259, qalan \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259crid edibl\u0259r, h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00dcst\u0259lik, nizamlamaya hans\u0131 \u015f\u0259kild\u0259s\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k arzusunu bildirmi\u015f b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa t\u0259\u015fkilatlar da bloklanm\u0131\u015fd\u0131. Bu, m\u0259n\u0259 d\u0259qiq m\u0259lumdur. 2005-ci ild\u0259 biz Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Parlament Assambleyas\u0131nda i\u015f\u011fal\u0131 pisl\u0259y\u0259n Q\u0259tnam\u0259ni ke\u00e7irm\u0259y\u0259 nail olanda, bildiyim\u0259 g\u00f6r\u0259, orada Minsk qrupu t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck qalmaqal qopar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 ki, nec\u0259 y\u0259ni, siz \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259 aid olmayan i\u015fl\u0259r\u0259 qo\u015fulursunuz. Onlar Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n c\u0259hdl\u0259rin\u0259 d\u0259 bel\u0259c\u0259 q\u0131sqancl\u0131qla yana\u015f\u0131rd\u0131lar. Yad\u0131n\u0131zdad\u0131rsa, bir m\u00fcdd\u0259t bundan \u0259vv\u0259l &#8212; ke\u00e7\u0259n il, m\u0259nim fikrimc\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri olan \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti g\u0259lmi\u015fdi. Bu s\u0259f\u0259r\u0259 d\u0259 m\u00fcnasib\u0259t \u00e7ox q\u0131sqanc olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni, prosesi tamamil\u0259 inhisarla\u015fd\u0131rmaq, t\u0259kc\u0259 ba\u015fqa aktorlar\u0131 deyil, Minsk qrupunun \u00f6z \u00fczvl\u0259rini d\u0259 k\u0259narla\u015fd\u0131rmaq c\u0259hdi onlar\u0131n, sad\u0259c\u0259, statistl\u0259r rolunda qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u00c7oxlar\u0131 h\u0259tta bu qrupun kiml\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131n\u0131 bilmir. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Birincisi, bu qrupun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259yat qabiliyy\u0259tli olmas\u0131 ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130kincisi, onlar n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n g\u00fcnd\u0259lik t\u0259qdim etm\u0259lidir, \u00f6z\u00fc d\u0259 bu g\u00fcnd\u0259lik onlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn aras\u0131nda raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Daha sonra Az\u0259rbaycan v\u0259 erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi buna \u00f6z m\u00fcnasib\u0259tini bildirm\u0259lidir. H\u0259l\u0259lik bu iki ilk b\u0259nd yoxdur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 prinsip etibaril\u0259 dan\u0131\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vzu yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259 yax\u015f\u0131 \u015feydir, lakin o halda ki, bu, m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259 olsun. Buna g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, onlar \u00f6zl\u0259ri bir \u015fey fikirl\u0259\u015fib tapmal\u0131, bir q\u0259rara g\u0259lm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan g\u00f6r\u00fcnm\u0259z bir d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 d\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r \u2013 koronavirus. Xat\u0131rlayaq, iki il bundan \u00f6nc\u0259 \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycana n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilirdis\u0259, bu g\u00fcn bu virusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 n\u00fcmun\u0259dir. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 art\u0131q \u201comikron\u201da da yoluxma hallar\u0131 t\u0259sdiql\u0259ndi. Az z\u0259r\u0259rl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, bu siyas\u0259tin davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bundan sonra hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Bilirsiniz, g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f t\u0259dbirl\u0259r \u00f6z s\u0259m\u0259r\u0259liliyini g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan o \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir ki, hesab edir\u0259m, bu \u00e7\u0259tin s\u0131naqdan \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Halbuki itkil\u0259rimiz d\u0259 az deyil v\u0259 h\u0259r \u00f6l\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim v\u0259t\u0259nda\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn \u00f6l\u0259nl\u0259rin yax\u0131nlar\u0131na bir daha ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Biz \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Y\u0259qin xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z, MDB m\u0259kan\u0131nda birinci \u00f6lk\u0259 idik ki, vaksinasiyaya start verdik. D\u0259qiq xat\u0131rlay\u0131ram, ke\u00e7\u0259n ilin yanvar\u0131n 18-d\u0259 art\u0131q biz vaksinl\u0259ri \u0259ld\u0259 etdik. O vaxt vaksinl\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259k d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck problem idi, indiki kimi deyildi. \u00c7\u00fcnki vaksinl\u0259r \u00e7ox m\u0259hdud sayda idi v\u0259 birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 biz\u0259 b\u00f6y\u00fck k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rdi. T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 biz \u201cSinovac\u201d vaksinl\u0259rini \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirdik v\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 prosesin\u0259 start verdik. Ondan sonra biz h\u0259m \u201cSinovac\u201dla, h\u0259m \u201cPfizer\u201dl\u0259 birba\u015fa kontraktlar ba\u011flad\u0131q. \u018fsas bu vaksinl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunur v\u0259 biz tibb sah\u0259sind\u0259ki imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 da b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259ndirdik. Bildiyiniz kimi, \u00f6lk\u0259miz\u0259 modul tipli x\u0259st\u0259xanalar g\u0259tirildi, Yeni Klinikan\u0131 &#8212; \u0259n g\u00f6z\u0259l x\u0259st\u0259xanan\u0131 COVID x\u0259st\u0259l\u0259rinin s\u0259r\u0259ncam\u0131na verdik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 haz\u0131rda 46 x\u0259st\u0259xanam\u0131z COVID x\u0259st\u0259l\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Hesab edir\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r pis deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaksinasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 son m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 18 ya\u015fdan yuxar\u0131 olan \u0259halinin haradasa 64 faizi art\u0131q iki dozu al\u0131b, \u00fcmumi \u0259hali daha az. Eyni zamanda, buster dozas\u0131n\u0131 1 milyon 500-d\u0259n (???) \u00e7ox adam al\u0131b, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 m\u0259n. M\u0259n bunu ilk d\u0259f\u0259 deyir\u0259m. M\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 vaksin alm\u0131\u015fam v\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 bunu m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259sas problem x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 v\u0259 \u00e7arpay\u0131lar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bizd\u0259 is\u0259 v\u0259ziyy\u0259t m\u00fcsb\u0259tdir. Bizd\u0259 haz\u0131rda 10 min \u00e7arpay\u0131 var, onlardan c\u0259mi 10 faizi doludur. Y\u0259ni, 9 min \u00e7arpay\u0131 bo\u015fdur. Allah el\u0259m\u0259sin, \u0259g\u0259r pandemiya daha geni\u015f v\u00fcs\u0259t alsa, bizim kifay\u0259t q\u0259d\u0259r imkan\u0131m\u0131z var. Burada \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259 reanimasiya yerl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bizd\u0259 875 reanimasiya yerimiz var, onlardan 26 faizi doludur. Burada da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r bo\u015f reanimasiya yerl\u0259rimiz var. Y\u0259ni bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc rahat hiss ed\u0259 bil\u0259rik. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 biz dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri aradan qald\u0131rd\u0131q. \u0130ndi bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r yenid\u0259n qapan\u0131r, yenid\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259l\u0259b edirl\u0259r. Bu, insanlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259, iqtisadi f\u0259all\u0131\u011fa \u00e7ox m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Biz is\u0259 h\u0259r \u015feyi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 edirdik, laz\u0131m olan halda qapan\u0131rd\u0131q, laz\u0131m olan halda a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131q. Y\u0259ni burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bu virusun yay\u0131lma h\u0259cmini azaltmaqd\u0131r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan \u0259halisi d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ox m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 apar\u0131r v\u0259 bizd\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir anti-COVID meyill\u0259ri, anti-COVID kampaniyalar\u0131 yoxdur. \u0130ndi insanlar \u015f\u00fcurlu \u015f\u0259kild\u0259 gedirl\u0259r, bu peyv\u0259ndi al\u0131rlar v\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, bu, onlar\u0131 qoruyur. Peyv\u0259ndl\u0259nmi\u015f insanlar\u0131n aras\u0131nda \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 \u00e7ox azd\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nmi\u015f x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131sa \u00e7ox ciddi x\u0259st\u0259liyi olan, yaxud da ki, xroniki x\u0259st\u0259l\u0259r d\u00fcnyadan gedir. M\u0259nim tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir \u00e7ox insan var ki, onlar vaksinasiyadan ke\u00e7ibl\u0259r, sonra yoluxublar v\u0259 \u0259sas\u0259n \u00e7ox y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ib. H\u0259tta m\u0259n \u201comikron\u201da yoluxmu\u015f insanlar\u0131 tan\u0131y\u0131ram ki, 5-6 g\u00fcn\u0259 he\u00e7 bir ciddi simptom olmadan sa\u011fal\u0131rlar. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u201comikron\u201d daha z\u0259if virusdur. M\u0259n d\u00fcz\u00fc, m\u00fct\u0259x\u0259ssis deyil\u0259m, bu haqda bel\u0259 geni\u015f fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Amma m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rim onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu, daha yoluxucudur, amma f\u0259sadlar\u0131 daha azd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma bunu da he\u00e7 kim bilmir. Bunu \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz g\u0259r\u0259k izl\u0259y\u0259k. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc, ham\u0131m\u0131z \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc qorumal\u0131y\u0131q. H\u0259r birimiz vaksin almal\u0131y\u0131q v\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 o anticisiml\u0259rin say\u0131n\u0131 da yoxlamal\u0131y\u0131q. M\u0259n d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc yoxlatd\u0131r\u0131ram, qan analizi verir\u0259m, bax\u0131ram. M\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 peyv\u0259nd olundum?! G\u00f6rd\u00fcm ki, art\u0131q m\u0259nd\u0259 anticisiml\u0259r azal\u0131r. Haradasa art\u0131q o s\u0259viyy\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r ki, sanki peyv\u0259nd almam\u0131\u015fam, ona g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u2013 \u201cbuster\u201d dozan\u0131 ald\u0131m. He\u00e7 bir t\u0259sir yoxdur, Az\u0259rbaycanda \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 he\u00e7 bir f\u0259sad olmay\u0131b. \u00c7\u00fcnki h\u0259m \u201cSinovac\u201d, h\u0259m \u201cPfizer\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u00e7ox sa\u011flam v\u0259 keyfiyy\u0259tli vaksinl\u0259rdir. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tim budur v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6zl\u0259rini qorusunlar, \u00f6z valideynl\u0259rini qorusunlar. X\u00fcsusil\u0259 ya\u015fl\u0131 insanlar \u00f6zl\u0259rini qorumal\u0131d\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bu yeni davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na biz g\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc uy\u011funla\u015fd\u0131raq. \u0130ndi g\u00f6r\u0259k, deyirl\u0259r ki, bu viruslar ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc itirir v\u0259 sonra adi qrip hal\u0131na \u00e7evrilir. \u00dcmid edir\u0259m ki, bunu da biz g\u00f6r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 qay\u0131daq. Bir daha vur\u011fulad\u0131n\u0131z ki, hans\u0131 yolla olursa-olsun bu d\u0259hliz a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 biz bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l \u00f6t\u0259n ilin yekunlar\u0131ndan dan\u0131\u015fd\u0131q. \u00d6t\u0259n il d\u0259 art\u0131q siyasi-diplomatik m\u00fcst\u0259vid\u0259 biz bunun ritorikaya daxil oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck, Br\u00fcssel s\u0259f\u0259rinizd\u0259 media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bu ifad\u0259ni i\u015fl\u0259tdi. H\u0259tta \u00f6t\u0259n il m\u00fclki aviasiya sah\u0259sind\u0259 olmaq \u015f\u0259rti il\u0259 biz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi \u00fcz\u0259rind\u0259n, hava m\u0259kan\u0131ndan art\u0131q d\u0259hlizin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. B\u0259s, quru yolla a\u00e7\u0131lma m\u0259rh\u0259l\u0259si hans\u0131 yerd\u0259dir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Hava m\u0259kan\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, biz bu d\u0259hlizd\u0259n Erm\u0259nistandan icaz\u0259 almadan istifad\u0259 etdik. Bunu h\u0259r k\u0259s bilsin, biz onlardan icaz\u0259 almam\u0131\u015f\u0131q. Bu, bizim h\u00fcququmuzdur, bu, beyn\u0259lxalq d\u0259hlizdir. D\u00fcnya aviasiya sistemind\u0259 qaydalar var, y\u0259ni, m\u00f6vcud olan d\u0259hlizd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k olar. Biz q\u0259rara g\u0259ldik ki, bundan da istifad\u0259 ed\u0259k, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin hava versiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259k. Nax\u00e7\u0131vana u\u00e7an t\u0259yyar\u0259l\u0259r h\u0259m vaxta, h\u0259m d\u0259 yanaca\u011fa q\u0259na\u0259t edirl\u0259r. Amma \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu deyil. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q bu d\u0259hlizi a\u00e7maq idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildiyiniz kimi, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi bu Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi ifad\u0259sin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck q\u0131sqancl\u0131qla yana\u015f\u0131r. Bilmir\u0259m, n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? Amma dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu terminin &#8212; t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan uzaq olsa da, &#8212; m\u00fc\u0259llifi m\u0259n\u0259m. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n bunu m\u0259hz Z\u0259ng\u0259zur adland\u0131rd\u0131m? Ona g\u00f6r\u0259 ki, birincisi, bu, Z\u0259ng\u0259zurdur, bunun tarixi ad\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan toponimidir, nec\u0259 ki, Z\u0259ngilan, Z\u0259ng\u0259zur, Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131, &#8212; hans\u0131 ki, erm\u0259nil\u0259r indi Razdan adland\u0131r\u0131rlar, &#8212; Az\u0259rbaycan toponimidir. \u0130kincisi, biz bu d\u0259hliz\u0259, sad\u0259c\u0259 olaraq, d\u0259mir yolu kimi baxm\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu d\u0259hlizd\u0259n h\u0259m d\u0259mir yolu ke\u00e7\u0259c\u0259k, h\u0259m avtomobil yolu ke\u00e7\u0259c\u0259k. Bizim plan\u0131m\u0131zda var, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 oradan Nax\u00e7\u0131vana elektrik x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259kilsin. \u00c7\u00fcnki bizim elektrik enerjisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ixrac planlar\u0131m\u0131z var. M\u0259n qeyd etdim ki, sabah 240 meqavatl\u0131q k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulacaq. C\u0259bray\u0131l rayonunda 240 meqavatl\u0131q yeni g\u00fcn\u0259\u015f stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 xarici investorlar art\u0131q biz\u0259 r\u0259sm\u0259n m\u00fcraci\u0259t edib. Xudaf\u0259rin, Q\u0131z qalas\u0131nda biz 140 meqavat elektrik enerjisi \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131nda is\u0259 10 min meqavata yax\u0131n potensial var, k\u00fcl\u0259k v\u0259 enerji g\u00fccl\u0259ri almaq imkan\u0131m\u0131z var. Ona g\u00f6r\u0259 biz elektrik x\u0259tl\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. Ondan sonra ola bilsin ki, qaz x\u0259tl\u0259ri d\u0259 oradan ke\u00e7sin. Bir x\u0259tt Qafandan, bir x\u0259tt Mehrid\u0259n ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Bir x\u0259tt Qarakils\u0259d\u0259n ke\u00e7\u0259 bil\u0259r, onlar Sisyan adland\u0131r\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi b\u00fct\u00fcn Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259sini \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi, bildiyiniz kimi, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259m bu s\u00f6z ifad\u0259sin\u0259 etiraz edirdi, h\u0259m d\u0259 ki, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 buna etiraz edirdi. H\u0259tta bu g\u00fcn d\u0259 bel\u0259 Erm\u0259nistan siyasi m\u0259kan\u0131nda bu d\u0259hlizin Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fsiz olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r var.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz is\u0259 ard\u0131c\u0131l olaraq bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Bildiyiniz kimi, Rusiya, Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan Ba\u015f nazirl\u0259rinin m\u00fcavinl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 i\u015f\u00e7i qrup f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Onun ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259si budur. Bu i\u015f\u00e7i qrup Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 olub v\u0259 avtomobil yolunun m\u00fcmk\u00fcn olan mar\u015frutlar\u0131n\u0131 da inc\u0259l\u0259yib. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qeyd edirdi ki, orada avtomobil yolu \u00e7\u0259km\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Halbuki biz bilirik ki, bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr v\u0259 sovet vaxt\u0131nda bel\u0259 bir layih\u0259 var idi. Sovet vaxt\u0131nda Erm\u0259nistan bu layih\u0259y\u0259 etiraz edirdi v\u0259 qeyd edirdi ki, bu, m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. O vaxt Heyd\u0259r \u018fliyev Moskvada Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc idi v\u0259 sovet h\u00f6kum\u0259tinin Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini idi. M\u0259hz onun g\u00f6st\u0259ri\u015fi v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ovaxtk\u0131 r\u0259hb\u0259rliyi \u2013 birinci katib v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin r\u0259hb\u0259ri m\u0259cbur olub bu layih\u0259y\u0259 icaz\u0259 verdil\u0259r. Nec\u0259 icaz\u0259 verdil\u0259r? O vaxt D\u00f6vl\u0259t Plan Komit\u0259si v\u0259 dig\u0259r aidiyy\u0259ti qurumlar yerind\u0259 tan\u0131\u015f oldular v\u0259 bunu art\u0131q plana salm\u0131\u015fd\u0131lar. Avtomobil yolunun tikintisi d\u0259 art\u0131q ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131. Bax\u0131n, erm\u0259nil\u0259r h\u0259l\u0259 o vaxt ist\u0259mirdil\u0259r ki, Az\u0259rbaycan il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda avtomobil ba\u011flant\u0131s\u0131 olsun. H\u0259l\u0259 o vaxt buna m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 etiraz edirdil\u0259r. Y\u0259ni, bu imkanlar var. Bu g\u00fcn bu i\u015f\u00e7i qrup da bunu t\u0259sbit edib. Erm\u0259nistan is\u0259 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259mir yoluna el\u0259 bil ki, raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi. Ondan sonra avtomobil yolunun \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi. Art\u0131q bu, t\u0259sdiql\u0259ndi. Haz\u0131rda avtomobil yolunun mar\u015frutu m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fczakir\u0259 olunur, haradan ke\u00e7\u0259c\u0259k. Bizim \u0259sas \u015f\u0259rtimiz ondan ibar\u0259tdir ki, \u0259n q\u0131sa mar\u015frut olmal\u0131d\u0131r v\u0259 ilin b\u00fct\u00fcn f\u0259sill\u0259rind\u0259 bu mar\u015frutdan istifad\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olsun. \u00c7\u00fcnki orada h\u0259m hava \u015f\u0259raiti b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 \u0259lveri\u015fsizdir, h\u0259m relyef. Bax bel\u0259. Bu d\u0259hlizl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 bu yerd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bizim s\u0259yl\u0259rimiz n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q bu termin beyn\u0259lxalq leksikona da daxil edilib. H\u0259tta qeyd etdiyiniz kimi, xarici jurnalistl\u0259r m\u0259n\u0259 sual verdikd\u0259 d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi deyirl\u0259r. Bunu h\u0259r d\u0259f\u0259 e\u015fitdikc\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, m\u0259n\u0259 \u00e7ox xo\u015f olur. H\u0259r d\u0259f\u0259 t\u0259xmin edir\u0259m ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi y\u0259qin, yen\u0259 d\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 divara vurur. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu, art\u0131q beyn\u0259lxalq leksikona daxil edildi v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildiyiniz kimi, 3+3 format\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259, &#8212; baxmayaraq, birinci g\u00f6r\u00fc\u015f tan\u0131\u015fl\u0131q xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131, &#8212; m\u0259n \u0259min\u0259m ki, ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 daha predmetli m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lacaq, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131. Burada h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin fayda g\u00f6t\u00fcrm\u0259si g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Sad\u0259c\u0259 olaraq, Erm\u0259nistan \u00f6z antiaz\u0259rbaycan, islamofob, antit\u00fcrk xisl\u0259tl\u0259rind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259lidir. Erm\u0259nistan da t\u0259bii olaraq bundan fayda g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-C\u0259nab Prezident Z\u0259ng\u0259zurla ba\u011fl\u0131 biz bilirik ki, Sizin \u015f\u0259xsi tarix\u00e7\u0259niz d\u0259 var. Siz Nax\u00e7\u0131vana s\u0259f\u0259riniz zaman\u0131 \u00f6z \u0259cdadlar\u0131n\u0131z\u0131 ziyar\u0259t etdiniz. \u015eu\u015fa azad olunanda F\u0259xri xiyabanda Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259yinizi bunun davam\u0131 hesab ed\u0259 bil\u0259rikmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-B\u0259li, bel\u0259dir. M\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m ki, siz bunu bel\u0259 q\u0259bul etdiniz, b\u0259li. M\u0259hz bu idi m\u0259nim \u00fcr\u0259yimd\u0259 olan fikirl\u0259rim v\u0259 \u00fcr\u0259yimd\u0259 olanlar\u0131 m\u0259n h\u0259l\u0259 ki, dem\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m. Amma babam\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259kl\u0259, eyni zamanda, \u00fcr\u0259yimd\u0259 olan s\u00f6zl\u0259ri dedim. Baxmayaraq ki, m\u0259n babam\u0131 g\u00f6rm\u0259mi\u015f\u0259m, o, h\u0259yatdan ged\u0259nd\u0259 m\u0259n h\u0259l\u0259 do\u011fulmam\u0131\u015fd\u0131m. Amma bildiyiniz kimi, o, Z\u0259ng\u0259zurda do\u011fulmu\u015fdur, erm\u0259ni etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tinin d\u0259 qurban\u0131 olmu\u015fdur, onun ail\u0259si m\u0259cbur\u0259n oradan k\u00f6\u00e7\u00fcb \u015eahbuza, ondan sonra Nax\u00e7\u0131vanda yerl\u0259\u015fmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n yolu il\u0259 getm\u0259liyik. Onlar\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u015fad etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc ondad\u0131r ki, biz \u00f6z q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz\u0259 sadiqik. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, h\u0259r birimiz \u00fc\u00e7\u00fcn onun ail\u0259si, onun ulu babalar\u0131, \u0259cdadlar\u0131 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn. Orada babam\u0131n m\u0259zar\u0131 \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u00fcr\u0259yimd\u0259 dediyim s\u00f6zl\u0259ri ola bilsin ki, n\u0259 vaxtsa dil\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259y\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-C\u0259nab Prezident, m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq arenada artm\u0131\u015f rolunu qeyd etm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Siz dediyiniz kimi, Az\u0259rbaycan regionda ged\u0259n prosesl\u0259ri, sad\u0259c\u0259, m\u00fc\u015fahid\u0259 etmir, Az\u0259rbaycan regionun g\u00fcnd\u0259liyini dikt\u0259 edir. Bunun t\u0259m\u0259lind\u0259 hans\u0131 amill\u0259r durur v\u0259 bu, \u00f6lk\u0259nin Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nec\u0259 \u0259ks olunub?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-B\u0259li, siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Bu g\u00fcn regional g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00e7ox c\u0259h\u0259td\u0259n bizim f\u0259aliyy\u0259timizl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rimizin \u00e7oxu, t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin \u00e7oxu bizim i\u015ftirak\u0131m\u0131z v\u0259 m\u00fcsb\u0259t m\u00fcnasib\u0259timiz oldu\u011fu halda realla\u015f\u0131r. Bununla paralel olaraq dem\u0259liy\u0259m ki, bu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259lib. Energetika, n\u0259qliyyat, humanitar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259, multikulturalizml\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r regionda daha \u00e7ox proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259ziyy\u0259t\u0259, h\u0259m siyasi, h\u0259m iqtisadi fayda \u0259ld\u0259 edilm\u0259sin\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259nib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu halda art\u0131q uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan h\u0259r \u015fey apriori, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min olan t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs kimi q\u0259bul edilir. Onu da dem\u0259liy\u0259m, el\u0259 bir hal olmay\u0131b ki, biz kim\u0259s\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259k v\u0259 ya kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259lm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc hans\u0131sa x\u0259yalp\u0259r\u0259stlikl\u0259, populizml\u0259, havaya s\u00f6zl\u0259 v\u0259 ya hans\u0131sa baya\u011f\u0131, \u00e7eyn\u0259nmi\u015f terminl\u0259rin artikulyasiyas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaq. Y\u0259ni, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rdiyimiz h\u0259r \u015fey yerin\u0259 yetiril\u0259 bil\u0259n idi v\u0259 yerin\u0259 yetirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na g\u0259linc\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 bu, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn yeni roldur. X\u00fcsus\u0259n ona g\u00f6r\u0259 ki, bizim \u00f6lk\u0259miz bu t\u0259\u015fkilata daxil olan son \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Biz yeni \u00fczv\u00fck. Lakin biz d\u0259rhal b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin etimad\u0131n\u0131 v\u0259 h\u00f6rm\u0259tini qazana bildik. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r iki d\u0259f\u0259 bizim lehimiz\u0259 s\u0259s verdil\u0259r. Y\u0259ni bir d\u0259f\u0259 bizim r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259yimiz\u0259 etimad g\u00f6st\u0259rdil\u0259r, sonra is\u0259 yekdillikl\u0259 t\u0259klif etdil\u0259r ki, biz s\u0259drliyimizi daha bir il uzadaq. Biz buna formal bax\u0131mdan deyil, hans\u0131sa fayda v\u0259 ya hans\u0131sa g\u00fcz\u0259\u015ft namin\u0259 deyil, bizim n\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz v\u0259 bu t\u0259\u015fkilat\u0131 nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259d\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz bax\u0131m\u0131ndan yana\u015f\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki m\u0259n s\u0131rf mexaniki sur\u0259td\u0259 t\u0259\u015fkilat deyir\u0259m, amma bu, t\u0259\u015fkilat deyil, H\u0259r\u0259katd\u0131r v\u0259 beyn\u0259lxalq terminologiyada o, t\u0259\u015fkilat adland\u0131r\u0131lm\u0131r. Lakin, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, institusionalla\u015fd\u0131rma yolu il\u0259 getm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu yolda biz m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar atm\u0131\u015f\u0131q. Birincisi, H\u0259r\u0259kat\u0131n \u00fczv\u00fc olan parlamentl\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131dak\u0131 Bak\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Biz parlament elementi yaratmaq ist\u0259yirik. Art\u0131q raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilib. H\u0259m\u00e7inin bu H\u0259r\u0259kat\u0131n g\u0259ncl\u0259r elementini d\u0259 yaratmaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259, struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri yolu il\u0259 getm\u0259k ist\u0259yirik. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k. Bilirsiniz ki, H\u0259r\u0259kat\u0131n \u00fczv\u00fc olan b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r var. Biz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r\u0131q v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7ox s\u0259liq\u0259 il\u0259, lakin israrla h\u0259r\u0259k\u0259t edirik.<\/p>\n\n\n\n<p>Pandemiya vaxt\u0131 bizim g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz i\u015fl\u0259r, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r, H\u0259r\u0259kat\u0131n sammiti, BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi sessiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, BMT-nin \u0130nsan Haqlar\u0131 \u015euras\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u0259st\u0259k, yax\u0131n vaxtlarda Ba\u015f Assambleyada planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, lakin COVID-19 s\u0259b\u0259bind\u0259n t\u0259xir\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f m\u00fczakir\u0259 &#8212; b\u00fct\u00fcn bunlar H\u0259r\u0259kat\u0131n n\u00fcfuzunu art\u0131r\u0131r. O, beyn\u0259lxalq arenada daha tan\u0131nm\u0131\u015f, daha n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan olur. Biz, eyni zamanda, h\u0259tta COVID pandemiyas\u0131na q\u0259d\u0259r \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rmi\u015fik. Bizim \u00e7oxlu humanitar proqramlar\u0131m\u0131z var ki, bu bar\u0259d\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tinin m\u0259lumat\u0131 yoxdur. Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi t\u0259rkibind\u0259 Beyn\u0259lxalq Yard\u0131m Agentliyinin x\u0259tti il\u0259 biz \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 humanitar yard\u0131m g\u00f6st\u0259ririk, pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 biz 80-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 h\u0259m maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131, h\u0259m d\u0259 maddi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmi\u015fik. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. X\u00fcsus\u0259n ona g\u00f6r\u0259 ki, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin resurslar\u0131 m\u0259hduddur, onlar vaksin mill\u0259t\u00e7iliyind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r. Fikrimc\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259ni beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 bizd\u0259n \u00e7ox qald\u0131ran olmay\u0131b. Bu, hidd\u0259tl\u0259ndirici \u0259dal\u0259tsizlikdir ki, \u00f6zl\u0259rini demokratiya, insan h\u00fcquqlar\u0131 b\u0259rab\u0259rliyi m\u0259nb\u0259l\u0259ri kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6lk\u0259l\u0259r onlara laz\u0131m oldu\u011fundan \u00fc\u00e7-d\u00f6rd d\u0259f\u0259 art\u0131q vaksin al\u0131rlar, sonra bu vaksinl\u0259rin istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti bitir v\u0259 onlar\u0131 tullay\u0131rlar. Yoxsul \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 is\u0259, \u0259slind\u0259, he\u00e7 n\u0259 qalm\u0131r. Ax\u0131, bu statistika m\u0259lumdur. Bu, hidd\u0259tl\u0259ndirici \u0259dal\u0259tsizlikdir. Bu, b\u00fct\u00fcn m\u0259n\u0259vi oriyentirl\u0259rin v\u0259 hans\u0131sa h\u00fcquqdan, \u0259dal\u0259td\u0259n dan\u0131\u015fmaq haqq\u0131n\u0131n tamamil\u0259 itirilm\u0259sidir. Az\u0259rbaycan bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b funksiyan\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Biz ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck ki, Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259 insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcy\u00fc bir vaxtda, &#8212; sad\u0259c\u0259, orada statistika apar\u0131lm\u0131r, &#8212; \u00f6z \u0259halisini art\u0131q \u00fc\u00e7 doza il\u0259 t\u0259min ed\u0259nd\u0259 \u00f6zl\u0259rini \u00e7ox yax\u015f\u0131 hiss ed\u0259n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131durmaya gedirik. Biz \u015f\u00fcurlu olaraq buna getdik. M\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 ki, biz buna inan\u0131r\u0131q v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, konyunkturan\u0131 deyil, prinsipl\u0259ri r\u0259hb\u0259r tuturuq. Bu, bizim \u00f6lk\u0259miz\u0259 daha \u00e7ox h\u00f6rm\u0259t qazand\u0131rd\u0131. H\u0259r\u0259kata \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00e7oxu indi Az\u0259rbaycan\u0131 onlar\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bil\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n sammitd\u0259, s\u0259drlik funksiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rim\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259nd\u0259 demi\u015f\u0259m ki, biz \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131, beyn\u0259lxalq h\u00fcququ v\u0259 \u0259dal\u0259ti qoruyaca\u011f\u0131q. Biz bunu edirik v\u0259 H\u0259r\u0259kat\u0131n n\u00fcfuzunu y\u00fcks\u0259ltm\u0259y\u0259, struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri yolu il\u0259 getm\u0259y\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1641986481_e3a0cd7333a1f22c6b72b24b395395c0-1024x656.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-59434\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>C\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 d\u0259 soru\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. \u00d6t\u0259n ilin iyul ay\u0131nda Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Prezidenti Az\u0259rbaycana g\u0259ldi. Siz is\u0259 dekabr ay\u0131nda Br\u00fcssel\u0259 getdiniz. Bak\u0131-Br\u00fcssel \u0259laq\u0259l\u0259rinin perspektivini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u0259n m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m. Prezident \u015earl Mi\u015felin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri v\u0259 burada ke\u00e7irdiyim g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t idi. Br\u00fcsseld\u0259 ke\u00e7\u0259n ay ke\u00e7irdiyimiz g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 eyni s\u00f6zl\u0259ri dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k planlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczg\u00fcn t\u0259rtib etm\u0259k idi. M\u0259n bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ke\u00e7mi\u015f r\u0259hb\u0259rlikl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259snas\u0131nda dil\u0259 g\u0259tirmi\u015fdim. Deyirdim ki, bilirsiniz, bizim h\u0259r hans\u0131 bir x\u00fcsusi g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz yoxdur. Bildiyiniz kimi, biz assosiasiya sazi\u015fin\u0259 qo\u015fulmad\u0131q. Bu g\u00fcn h\u0259yat g\u00f6st\u0259rir ki, haql\u0131 idik. \u00c7\u00fcnki qo\u015fulan o biri \u00f6lk\u0259l\u0259r haqq\u0131nda m\u0259n indi bir \u015fey dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m. \u018fg\u0259r biz real baxsaq bu assosiasiya sazi\u015fi n\u0259 verdi?! \u018flb\u0259tt\u0259 ki, sual do\u011furur. Y\u0259ni, \u00fczvl\u00fck perspektivi varm\u0131? Yoxdur. Y\u0259ni, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 v\u0259 orta m\u00fcdd\u0259tli g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yoxdur. Hans\u0131sa ba\u015fqa imtiyazlar varm\u0131? Bilmir\u0259m. H\u0259r halda yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m. Bizim m\u00f6vqeyimiz h\u0259mi\u015f\u0259 realist olub. Deyirdim ki, biz g\u0259r\u0259k h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259diyimiz \u015feyl\u0259rin, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u0259t\u0259yind\u0259n yap\u0131\u015fmayaq. Real. Biz ist\u0259yirik ki, Avropa il\u0259 daha yax\u0131n \u0259laq\u0259l\u0259r olsun. Avropa da ist\u0259yir ki, onun s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t sabit olsun. Hesab edir\u0259m ki, c\u0259nab Mi\u015fell\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259snas\u0131nda biz bu g\u00fcnd\u0259liyi formala\u015fd\u0131ra bildik. \u00dcmid edir\u0259m, bu m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k yana\u015fma imkan ver\u0259c\u0259k ki, tezlikl\u0259 yeni sazi\u015fi d\u0259 tamamil\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rda sazi\u015fin t\u0259qrib\u0259n 90-92 faizi raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bir ne\u00e7\u0259 madd\u0259 var ki, orada fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. Amma hesab edir\u0259m ki, ciddi irad\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259rs\u0259, h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n buna biz nail ola bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bizim \u0259laq\u0259l\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7\u0131lacaqd\u0131r. Bununla paralel olaraq Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 bizim g\u00fcnd\u0259liyimiz onsuz da \u00e7ox geni\u015fdir. Bunu m\u0259n art\u0131q d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, 9 \u00f6lk\u0259 il\u0259 biz strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131q. Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. X\u00fcsusil\u0259 indiki \u015f\u0259raitd\u0259. Avropada qaz b\u00f6hran\u0131 ya\u015fan\u0131r. Bizim qaz\u0131m\u0131za b\u00f6y\u00fck ehtiyac var. \u0130ndi art\u0131q bu, a\u00e7\u0131q m\u0259tbuata da \u00e7\u0131x\u0131r. M\u0259n Bolqar\u0131stanla olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. Bilirsiniz ki, bu, bizd\u0259n yox, Bolqar\u0131standan \u00e7\u0131x\u0131bd\u0131r. \u0130ndi bu m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259ti y\u0259qin ki, b\u0259llidir. Ona g\u00f6r\u0259 buna b\u00f6y\u00fck ehtiyac var. Az\u0259rbaycan da etibarl\u0131 t\u0259chizat\u00e7\u0131d\u0131r. Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 neft t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olaraq etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi rol oynay\u0131b, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn qaz t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 kimi. Onlar\u0131n bizim n\u0259qliyyat imkanlar\u0131m\u0131za b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131 vard\u0131r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidenti c\u0259nab Tusk 2019-cu ild\u0259 Bak\u0131da olark\u0259n, x\u00fcsusil\u0259 \u018fl\u0259t\u0259 getmi\u015fdir. Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Liman\u0131na gedib orada v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015fdur. \u0130ndiki prezident Mi\u015fel\u0259 is\u0259 \u015eamax\u0131ya s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 orada h\u0259m \u018fl\u0259t \u0130qtisadi Zonas\u0131 il\u0259, h\u0259m d\u0259 limanla ba\u011fl\u0131 t\u0259qdimat edilmi\u015fdir. Y\u0259ni, bu sah\u0259y\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maraq var.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda yarad\u0131lm\u0131\u015f n\u0259qliyyat infrastrukturu \u0259n m\u00fcasirdir. Dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r art\u0131q tamamlan\u0131b. Bu, Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck maraq k\u0259sb edir. \u015earl Mi\u015fel Az\u0259rbaycanda olark\u0259n, \u015eamax\u0131ya ged\u0259nd\u0259 yol \u00fcst\u00fcnd\u0259 Az\u0259rkosmosu da ziyar\u0259t etdi. \u0130ndi Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 kosmik sah\u0259d\u0259 yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 yarad\u0131l\u0131r. Bu da \u00e7ox m\u00fcsb\u0259tdir. Biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, texnologiyalar\u0131n Az\u0259rbaycana g\u0259tirilm\u0259sind\u0259 maraql\u0131y\u0131q. Biz bu texnologiyalar\u0131 Avropadan al\u0131r\u0131q, Avropa is\u0259 bizim enerji resurslar\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131r. Y\u0259ni, burada qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlar uzla\u015f\u0131r. Narahatedici m\u0259qamlar dem\u0259k olar ki, yoxdur. Ya da ki, son hadis\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r yox idi. Onu da m\u0259n c\u0259nab Mi\u015fel\u0259 h\u0259m Bak\u0131da, h\u0259m Br\u00fcsseld\u0259 demi\u015f\u0259m. O da Erm\u0259nistana v\u0259 Az\u0259rbaycana n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan maliyy\u0259 paketinin h\u0259cmi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biz \u00e7ox t\u0259\u0259cc\u00fcb etdik ki, b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycana c\u0259mi 140 milyon, Erm\u0259nistana is\u0259 2,6 milyard avro maliyy\u0259 paketi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu, \u0259dal\u0259tsizlikdir. H\u0259tta onu dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, dekabr ay\u0131nda Br\u00fcsseld\u0259 \u0130taliya jurnalistin\u0259 m\u00fcsahib\u0259 ver\u0259rk\u0259n jurnalist m\u0259nd\u0259n soru\u015fdu ki, bu n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259tlidir. Y\u0259ni, bunu t\u0259kc\u0259 m\u0259n demir\u0259m. Art\u0131q bu Avropa m\u0259kan\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259n bunu ictimai qaydada da dil\u0259 g\u0259tirmi\u015f\u0259m h\u0259mi\u015f\u0259. Bu, \u0259dal\u0259tsizlikdir v\u0259 bunun izahat\u0131 biz\u0259 laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r bu \u0259dal\u0259tsizlik h\u0259yatda \u00f6z \u0259ksini taparsa, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz s\u0259ssiz qalmayaca\u011f\u0131q. N\u0259inki s\u0259ssiz qalmayaca\u011f\u0131q, bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki \u0259hali v\u0259 \u0259razi bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistandan be\u015f d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Erm\u0259nistanda bir d\u0259n\u0259 d\u0259 bina da\u011f\u0131lmay\u0131b. Bizim Livan boyda \u0259razimiz tamamil\u0259 yerl\u0259-yeksan edilib. Biz\u0259 c\u0259mi 140 milyon, onlara 2,6 milyard? Hans\u0131 \u0259sasla, \u0259sas n\u0259dir?! Qoy, izahat versinl\u0259r. M\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259ni el\u0259 qoymu\u015fam ki, Erm\u0259nistana hans\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 v\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 v\u0259sait veril\u0259c\u0259ks\u0259, eyni \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 eyni m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 biz\u0259 d\u0259 verilsin. O izahat ki, Az\u0259rbaycan\u0131n pulu \u00e7oxdur, Erm\u0259nistan\u0131n pulu azd\u0131r. Bu, n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259tlidir? Ola bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 bu son hadis\u0259l\u0259rd\u0259 yegan\u0259 narahatl\u0131q v\u0259 problem yarana bil\u0259c\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259 budur. Bizim aram\u0131zda h\u0259r hans\u0131 ba\u015fqa bir fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoxdur. \u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n son Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc d\u0259 bunu g\u00f6st\u0259rdi. Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259min\u0259m ki, \u0259laq\u0259l\u0259rimiz u\u011furla davam etdiril\u0259c\u0259k. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mlidir, bizim xarici siyas\u0259t konsepsiyam\u0131z\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0131sa sual verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n rol oynama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, Br\u00fcsseld\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. B\u0259z\u0259n ekspertl\u0259r camiy\u0259sind\u0259 bel\u0259 bir fikir yaran\u0131r ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Moskva il\u0259 Br\u00fcssel aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir r\u0259qab\u0259t var. Siz nec\u0259 hesab edirsiniz, Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan\u0131 yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaqda bir t\u0259r\u0259fda\u015f v\u0259 bir vasit\u0259\u00e7i kimi Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n rolu ola bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; B\u0259li, \u0259lb\u0259tt\u0259, ola bil\u0259r. M\u0259n Br\u00fcsseld\u0259 olark\u0259n orada Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 d\u0259 bu haqda bildirdim ki, ola bil\u0259r. \u018fsas odur ki, bu g\u00fcnd\u0259lik d\u00fczg\u00fcn t\u0259rtib edilsin v\u0259 Erm\u0259nistan da burada \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0259mimi apars\u0131n. \u00c7\u00fcnki bilirsiniz, Erm\u0259nistan bir \u00e7ox hallarda bir t\u0259r\u0259fda\u015fa bir s\u00f6z deyir, o biri t\u0259r\u0259fda\u015fa bunun \u0259ksini deyir, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259r\u0259fda\u015fa is\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc versiyan\u0131 deyir. Y\u0259ni, bu, uzunm\u00fcdd\u0259tli siyas\u0259t ola bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki gec-tez bunun \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131lacaq. Bizim is\u0259 m\u00f6vqeyimiz birm\u0259nal\u0131d\u0131r v\u0259 m\u0259n bunu a\u00e7\u0131q b\u0259yan edir\u0259m v\u0259 b\u0259li, hesab edir\u0259m ki, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131nda Avropa \u0130ttifaq\u0131 rol oynaya bil\u0259r. M\u0259n bunu m\u00fcsb\u0259t qar\u015f\u0131lay\u0131ram v\u0259 sad\u0259c\u0259 olaraq, burada \u0259dal\u0259t prinsipi \u0259sas rol oynamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u0259dal\u0259ti qorumu\u015fdur. Qeyd etdiyim kimi, m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Fransa baxmayaraq ki, neytral olmal\u0131 idi, vasit\u0259\u00e7i kimi birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fini tutdu. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131, halbuki vasit\u0259\u00e7idir, neytral olmal\u0131d\u0131r, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fini tutdu. T\u0259kc\u0259 el\u0259 m\u0259tbuatda olan iki hadis\u0259ni qeyd etm\u0259kl\u0259, bunu s\u00fcbut etm\u0259k olar. Birincisi, Erm\u0259nistan\u0131 d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cdemokratiya zirv\u0259sin\u0259\u201d d\u0259v\u0259t etm\u0259si, halbuki Erm\u0259nistan v\u0259 demokratiya &#8212; bunlar f\u0259rqli q\u00fctbl\u0259rdir. Erm\u0259nistanda insan haqlar\u0131 kobudcas\u0131na pozulur, siyasi m\u00fcxalif\u0259t h\u0259bs\u0259 at\u0131l\u0131r v\u0259 siyasi r\u0259qibl\u0259r t\u0259qib edilir. Erm\u0259nistan, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, hans\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ora d\u0259v\u0259t edilib ki, Az\u0259rbaycan d\u0259v\u0259t edilm\u0259yib. Y\u0259ni bu, a\u00e7\u0131q ayr\u0131-se\u00e7kilikdir. \u0130kinci d\u0259, bu yax\u0131nlarda Erm\u0259nistan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi Va\u015finqtona d\u0259v\u0259t edilib, orada g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irir. Az\u0259rbaycan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi is\u0259 d\u0259v\u0259t edilm\u0259yib. O, ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, biz d\u0259v\u0259t olunmam\u0131\u015f\u0131q, he\u00e7 n\u0259 itirmirik v\u0259 demokratiya u\u011frunda d\u0131rnaqaras\u0131 \u201czirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259\u201d iki d\u0259qiq\u0259lik \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn adam \u00f6z\u00fcn\u00fc he\u00e7 \u0259ziyy\u0259t\u0259 verm\u0259m\u0259lidir. Amma fakt odur ki, burada balans pozulur, n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, indiki Amerika administrasiyas\u0131 birt\u0259r\u0259fli olaraq Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259dir v\u0259 bu, onlar\u0131n \u00f6z i\u015fidir. Biz, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, sad\u0259c\u0259 olaraq, \u00f6z fikirl\u0259rimizi bildiririk v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6z siyas\u0259timizd\u0259 bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaca\u011f\u0131q. Avropa \u0130ttifaq\u0131 bel\u0259 balans\u0131 pozan hadis\u0259l\u0259rd\u0259 olmay\u0131b. Son Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 d\u0259 tam paritet saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 bu, dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, onlar iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin normalla\u015fmas\u0131nda m\u00fcsb\u0259t rol oynaya bil\u0259rl\u0259r. Bu ola bil\u0259r, eyni zamanda, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131, iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131, qeyd etdiyim kimi, \u0259g\u0259r bu, \u0259dal\u0259tli olarsa. Avropa m\u0259kan\u0131nda b\u00f6y\u00fck intellektual potensial m\u00f6vcuddur, t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00f6vcuddur v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259 onlar \u00f6z t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini ver\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Y\u0259ni bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 onlar yard\u0131m\u00e7\u0131 ola bil\u0259rl\u0259r. H\u0259r halda biz bunu alq\u0131\u015flay\u0131r\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1641986483_1f08de63facb2565a29dc98bd3b39aca-1024x703.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-59433\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, \u0259g\u0259r Avropa v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq m\u0259s\u0259l\u0259sini davam etdirs\u0259k, Siz art\u0131q qeyd etdiniz ki, Az\u0259rbaycan uzun ill\u0259rdir Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda \u0259sas rol oynay\u0131r v\u0259 bu status art\u0131q 2020-ci ilin son g\u00fcn\u00fcnd\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si il\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nib. Onu da vur\u011fulad\u0131n\u0131z ki, haz\u0131rda d\u00fcnyada, \u0259l\u0259lx\u00fcsus Avropada qaz b\u00f6hran\u0131 ya\u015fan\u0131r. Biz h\u0259m d\u0259 bilirik ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin ixracat imkanlar\u0131 da daha da geni\u015fdir. Bunu qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131, m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlil ets\u0259k, hans\u0131 reall\u0131qlar \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 perspektivl\u0259r nec\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Birinci onu dem\u0259liy\u0259m ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin realla\u015fmas\u0131 birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 tarixi hadis\u0259dir v\u0259 bu n\u0259h\u0259ng enerji layih\u0259sini bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259, y\u0259ni keyfiyy\u0259tl\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tin geosiyasi v\u0259ziyy\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k do\u011frudan da b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259r t\u0259l\u0259b edirdi. Burada Az\u0259rbaycan bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni bir komanda \u015f\u0259klind\u0259 nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, s\u0259f\u0259rb\u0259r edib. Bu i\u015f\u0259 biz birlikd\u0259 nail olmu\u015fuq v\u0259 g\u0259l\u0259n ay Bak\u0131da n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k, \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7irilir. H\u0259r d\u0259f\u0259 bu g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u0259n \u00f6z\u00fcm \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak edir\u0259m v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131l\u0131r, art\u0131q orada i\u015ftirak ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 geni\u015fl\u0259nir. \u00dcst\u0259g\u0259l, orada b\u00fct\u00fcn apar\u0131c\u0131 banklar i\u015ftirak edir &#8212; D\u00fcnya Bank\u0131, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Asiya \u0130nfrastruktur Bank\u0131 &#8212; y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn apar\u0131c\u0131 maliyy\u0259 qurumlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin \u015firk\u0259tl\u0259r i\u015ftirak edir. Ona g\u00f6r\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini b\u0259lk\u0259 d\u0259 indi Avropada daha \u00e7ox g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu qaz b\u00f6hran\u0131 bunlar\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 sars\u0131td\u0131 &#8212; h\u0259m qiym\u0259tl\u0259r, h\u0259m qaz\u0131n q\u0131tl\u0131\u011f\u0131, h\u0259m qaz anbarlar\u0131n\u0131n dolu olmamas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131\u015f t\u0259z\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir ki, q\u0131\u015f \u00e7ox s\u0259rt olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 qaz\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n h\u0259cmi o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil, amma bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, h\u0259lledici ola bil\u0259r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, burada bizim maraqlar\u0131m\u0131z t\u0259min olunur. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r bu k\u0259m\u0259r \u00e7\u0259kilm\u0259s\u0259ydi, biz z\u0259ngin qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, oturacaqd\u0131q, n\u0259yi is\u0259 g\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259ydik. \u018fg\u0259r bu perspektiv olmasayd\u0131, he\u00e7 bir \u015firk\u0259t milyardlarla, on milyardlarla dollar v\u0259saiti bu yataqlar\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 qoymazd\u0131. Haz\u0131rda ixrac art\u0131r, yeni r\u0259q\u0259ml\u0259r m\u0259n\u0259 t\u0259qdim edildi. Bu il t\u0259xmin\u0259n 19 milyard kubmetr qaz ixrac edil\u0259c\u0259kdir. Ondan 8 milyarddan \u00e7oxu T\u00fcrkiy\u0259, 7 milyarddan \u00e7oxu \u0130taliyaya ixrac edil\u0259c\u0259k. Qalan qaz G\u00fcrc\u00fcstan, Bolqar\u0131stan, Yunan\u0131stan aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcn\u0259c\u0259k. Y\u0259ni bu, b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259mdir v\u0259 eyni zamanda, daxili t\u0259l\u0259bat da art\u0131r v\u0259 artacaq. Biz daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259yirik. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycanda 45 milyard kubmetr qaz\u0131n hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Qeyd etdiyim kimi, 19 milyard ixraca ged\u0259c\u0259k, qalan hiss\u0259 is\u0259 daxili t\u0259l\u0259bata v\u0259 lay t\u0259zyiqini saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn neft laylar\u0131na yenid\u0259n qaz\u0131n vurulmas\u0131na. Bu, b\u00f6y\u00fck h\u0259cmdir v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, h\u0259m \u00f6z t\u0259l\u0259bat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259k, eyni zamanda, Avropa m\u0259kan\u0131na daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cml\u0259 \u00e7\u0131xa bil\u0259k. M\u0259hz bizim bu layih\u0259miz, eyni zamanda, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 interkonnektorlar\u0131n, ba\u011flant\u0131lar\u0131n tikintisin\u0259 d\u0259 r\u0259vac verdi v\u0259 indi orada bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bel\u0259likl\u0259, fiziki olaraq, y\u0259ni infrastruktur n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n biz qaz\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 \u00e7atd\u0131ra bil\u0259rik, n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201din \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var. Bunun, d\u00fczd\u00fcr, t\u0259sdiq edilmi\u015f h\u0259cmi 1 trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7oxdur. Amma m\u0259n tam \u0259min\u0259m ki, daha \u00e7ox olacaq, nec\u0259 ki, Az\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli. \u0130lkin hesablamalar\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi ki, 500 milyon tondur, amma bunun potensial\u0131 art\u0131q 1 milyard\u0131 \u00f6t\u00fcr. \u00dcst\u0259g\u0259l, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Ab\u015feron qaz yata\u011f\u0131 istismara veril\u0259c\u0259k. \u00dcmid, Bab\u0259k, Asiman, y\u0259ni bir \u00e7ox qaz yataqlar\u0131m\u0131z t\u0259dric\u0259n art\u0131q i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xacaq v\u0259 bizim h\u0259cmimiz b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artacaq. Bu, bizim b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u00fcr. H\u0259m \u00f6lk\u0259miz\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259sait g\u0259tir\u0259c\u0259k, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 t\u0259bii ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 bu faktor bundan sonra da m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259 sonuncu sual\u0131 verm\u0259k ist\u0259rdim, \u00e7\u00fcnki art\u0131q \u00fc\u00e7 saata yax\u0131nd\u0131r davam edir. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m ki, yorulmadan m\u00fcsahib\u0259 verirsiniz. Bu, sonuncu sual\u0131m\u0131zd\u0131r. Haz\u0131rda d\u00fcnyada beyn\u0259lxalq h\u00fcququn ciddi b\u00f6hran\u0131 ya\u015fay\u0131r. H\u00fcquq amili geri \u00e7\u0259kilir, g\u00fcc amili \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bunu bir \u00e7ox siyasi ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar deyir. Daha d\u0259rin\u0259 gedib dey\u0259nl\u0259r var ki, yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ni formala\u015f\u0131r, d\u00fcnyan\u0131 yenid\u0259n n\u00fcfuz dair\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6lm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r v\u0259 yaxud da b\u00f6lm\u0259k fikrind\u0259dirl\u0259r. Yeni Yalta dey\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Sizin ba\u015f ver\u0259n bu prosesl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tiniz nec\u0259dir? Bu prosesl\u0259r Az\u0259rbaycan qar\u015f\u0131s\u0131nda hans\u0131 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar yarad\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u0259n sizin fikrinizl\u0259 raz\u0131yam v\u0259 onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bu meyill\u0259ri m\u0259n uzun ill\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edir\u0259m. \u00c7\u00fcnki indi bir \u00e7ox t\u0259maslar \u0259snas\u0131nda, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259snas\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u0259m v\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm ki, \u0259n\u0259n\u0259vi davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 art\u0131q t\u00fck\u0259nir. Baxmayaraq ki, onlar h\u0259l\u0259 s\u00f6zd\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz edilir, amma real h\u0259yatda b\u0259yan edilmi\u015f a\u00e7\u0131qlamalar real h\u0259yatla uzla\u015fm\u0131r. \u018fg\u0259r yad\u0131n\u0131zdad\u0131rsa, art\u0131q son ill\u0259rd\u0259, h\u0259tta pandemiyaya q\u0259d\u0259r m\u0259n \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131mda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deyirdim ki, indi g\u00fcc amili \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 biz buna haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q. Deyirdim ki, bu, bizim se\u00e7imimiz deyil. Biz h\u0259r zaman beyn\u0259lxalq h\u00fcququn aliliyini m\u00fcdafi\u0259 edirdik v\u0259 \u00fcmid edirdik ki, bu, bizim m\u0259s\u0259l\u0259mizin h\u0259llin\u0259, biz\u0259 k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Amma g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, bu, yoxdur, bu, i\u015fl\u0259mir. M\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t h\u0259ll olunmayanda, bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, beyn\u0259lxalq al\u0259m dediyimiz bir toplum bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n yorulur. Bu yor\u011funluq indi dig\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 hiss olunur. Y\u0259qin ki, siz d\u0259 bunu izl\u0259yirsiniz. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 tam ayd\u0131n idi ki, \u0259n\u0259n\u0259vi yollarla, y\u0259ni, Minsk qrupunun x\u0259tti il\u0259, yaxud da vasit\u0259\u00e7ilik x\u0259tti il\u0259 biz \u00f6z torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 geri ala bilm\u0259y\u0259c\u0259yik. Y\u0259ni, bu, bug\u00fcnk\u00fc fikrim deyil. M\u0259n art\u0131q bunu g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n daha da az\u011f\u0131nla\u015fmas\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n c\u0259zas\u0131z qalmas\u0131 bu fikri g\u00fccl\u0259ndirirdi. Ona g\u00f6r\u0259, h\u0259r zaman deyirdim ki, biz \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259liyik, daha g\u00fccl\u00fc olmal\u0131y\u0131q, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131rmal\u0131y\u0131q, daha g\u00fccl\u00fc ordu yaratmal\u0131y\u0131q. \u0130qtisadiyyat\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259liyik ki, he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaq. \u00c7\u00fcnki t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, \u0259g\u0259r biz indi iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n kimd\u0259ns\u0259 as\u0131l\u0131 olsayd\u0131q, n\u0259 g\u00fcnd\u0259 olacaqd\u0131q. Biz\u0259 he\u00e7 kim imkan verm\u0259zdi \u00f6z torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fcc t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 azad ed\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 biz b\u00fct\u00fcn bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 ard\u0131c\u0131l i\u015f apar\u0131rd\u0131q, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, beyn\u0259lxalq davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k \u015f\u0259rti il\u0259. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz\u0259 vaxt laz\u0131m idi v\u0259 \u0259minlik laz\u0131m idi. \u00c7\u00fcnki torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azad edilm\u0259sind\u0259 biz ancaq u\u011fur qazanmal\u0131 idik. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 baxd\u0131qda, \u0259g\u0259r Az\u0259rbaycan kontekstind\u0259n \u00e7\u0131xsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259l\u0259r art\u0131q a\u00e7\u0131q b\u0259yan edirl\u0259r ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131r. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bunu hans\u0131sa b\u0259yanatlarla p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k ist\u0259yirdil\u0259rs\u0259, bu g\u00fcn bu da yoxdur. Y\u0259ni, bu, m\u0259n buna siyasi sinizm deyir\u0259m, art\u0131q ifrat d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b. \u018fg\u0259r bel\u0259dirs\u0259, \u0259g\u0259r bu qaydalar\u0131 i\u015fl\u0259y\u0259n, bu qaydalar\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra t\u0259sdiql\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini bel\u0259 apar\u0131rlarsa, onda ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r n\u0259 etsin? Onda ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 onlar da \u00f6z\u00fcn\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00f6z ba\u015f\u0131na \u00e7ar\u0259 q\u0131lmal\u0131d\u0131rlar. Biz bunu \u00e7oxdan edirik. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa inan\u0131b v\u0259 buna aldan\u0131b v\u0259 g\u00f6zl\u0259yir ki, kims\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k onlar\u0131n yerin\u0259 onlar\u0131n probleml\u0259rini h\u0259ll ed\u0259c\u0259k, onlar, indi, hesab edir\u0259m ki, pe\u015fman\u00e7\u0131l\u0131q \u00e7\u0259kirl\u0259r. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t olub v\u0259 m\u0259n gizl\u0259tmir\u0259m. Prezident v\u0259zif\u0259sin\u0259 se\u00e7il\u0259nd\u0259n sonra m\u0259nim d\u0259 \u00fcmidl\u0259rim var idi. \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259n d\u0259 hesab edirdim ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259ni, Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sini s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll etm\u0259k olar. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lirdi ki, t\u0259klif etdiyimiz variantlar m\u0259ntiqlidir, \u0259dal\u0259tlidir v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa tam uy\u011fundur. H\u0259tta t\u0259\u0259cc\u00fcb edirdim ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bunu qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f, yaxud da vasit\u0259\u00e7il\u0259r ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrl\u0259r. Prezident se\u00e7il\u0259nd\u0259 m\u0259nim 41 ya\u015f\u0131m var idi v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259m d\u0259 o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck deyildi v\u0259 m\u0259n o vaxt beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa inan\u0131rd\u0131m. \u0130nan\u0131rd\u0131m ki, \u0259dal\u0259t haradansa g\u00f6yd\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcb bizim m\u0259s\u0259l\u0259mizi h\u0259ll ed\u0259c\u0259k. Sonra ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, \u0259dal\u0259ti biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz b\u0259rpa etm\u0259liyik. Dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259, m\u0259nim i\u015ftirak etdiyim d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 \u00fcmidl\u0259rim var idi. Sonra is\u0259 g\u00f6rd\u00fcm ki, art\u0131q bunun he\u00e7 bir \u0259h\u0259miyy\u0259ti yoxdur. X\u00fcsusil\u0259 indiki Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti bunu yen\u0259 d\u0259 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar b\u0259yan ed\u0259nd\u0259, faktiki olaraq, dan\u0131\u015f\u0131qlara \u00f6z b\u0259yanatlar\u0131 v\u0259 yersiz add\u0131mlar\u0131 il\u0259 son qoyanda, art\u0131q tam ayd\u0131n oldu ki, vaxt itirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bilirsiniz, bir \u015feyi d\u0259 dem\u0259liy\u0259m, h\u0259r \u015feyi vaxt\u0131nda etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u0259 onu g\u00f6st\u0259rdi. Bir il \u0259vv\u0259l b\u0259lk\u0259 d\u0259 tez idi, bir il sonra gec idi, h\u0259r \u015fey vaxt\u0131nda. Bu vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k, d\u00fczg\u00fcn se\u00e7m\u0259k, avant\u00fcraya getm\u0259m\u0259k, \u00f6lk\u0259ni risk alt\u0131na salmamaq v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 maksimum u\u011fura nail olmaq, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259tin i\u015fidir. Bunu m\u0259n tamamil\u0259 a\u00e7\u0131q dey\u0259 bil\u0259r\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma buna baxmayaraq, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq al\u0259min m\u0259suliyy\u0259tli \u00fczv\u00fc kimi v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi, \u0259lb\u0259tt\u0259, bundan sonra da beyn\u0259lxalq h\u00fcququn aliliyini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k. Biz d\u00fcnya t\u0259sisatlar\u0131n\u0131n &#8212; BMT v\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yarad\u0131lm\u0131\u015f dig\u0259r t\u0259sisatlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259c\u0259yik, bu imkanlardan bu g\u00fcn daha rahat istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki art\u0131q biz Qaraba\u011f problemi kimi a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fc \u00e7iynimizd\u0259n atd\u0131q v\u0259 hesab edir\u0259m ki, yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 d\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri olaca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki de-fakto bu, art\u0131q ba\u015f verib v\u0259 biz bu de-fakto v\u0259ziyy\u0259t\u0259 tam haz\u0131r\u0131q, b\u00fct\u00fcn daxili resurslarla haz\u0131r\u0131q. H\u0259m m\u0259n\u0259vi, h\u0259m xalq\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259rliyi, xalq-iqtidar birliyi, iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik, enerji m\u00fcst\u0259qilliyimiz, siyasi g\u00fcnd\u0259liyimiz v\u0259 Qaraba\u011f Z\u0259f\u0259rind\u0259n sonra x\u00fcsusil\u0259 artan imkanlar\u0131m\u0131z &#8212; biz tam haz\u0131r\u0131q, ist\u0259nil\u0259n varianta haz\u0131r\u0131q. \u018fg\u0259r d\u00fcnya \u0259n\u0259n\u0259vi yollarla inki\u015faf etm\u0259y\u0259 davam ets\u0259, &#8212; halbuki, m\u0259n buna inanm\u0131ram, &#8212; haz\u0131r\u0131q. \u018fg\u0259r d\u00fcnya, beyn\u0259lxalq arxitektura tamamil\u0259 \u00e7\u00f6ks\u0259, biz buna haz\u0131r\u0131q. Y\u0259ni, biz komanda kimiyik. H\u0259r an haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u0259 \u0259saslanaraq ist\u0259nil\u0259n v\u0259zif\u0259ni ist\u0259nil\u0259n yerd\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259k v\u0259 bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 uca tutaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-C\u0259nab Prezident, maraql\u0131 m\u00fcsahib\u0259y\u0259 v\u0259 biz\u0259 vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259, Siz\u0259 h\u0259mkarlar\u0131m ad\u0131ndan t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m v\u0259 h\u0259m\u00e7inin arzulay\u0131ram ki, Siz bu 2022-ci ild\u0259 d\u0259 u\u011fur qazanas\u0131n\u0131z, u\u011furlar\u0131n\u0131z davaml\u0131 olsun v\u0259 ist\u0259diyiniz yer\u0259 bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sancas\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Sa\u011f olun. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, sa\u011f olun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 12-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fcsahib\u0259d\u0259 jurnalistl\u0259rin Az\u0259rbaycanda 2021-ci ild\u0259 iqtisadi, sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-59432","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59432"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59438,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59432\/revisions\/59438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}