{"id":59471,"date":"2022-01-13T01:57:02","date_gmt":"2022-01-12T21:57:02","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=59471"},"modified":"2022-01-13T01:57:33","modified_gmt":"2022-01-12T21:57:33","slug":"qaradag-mahalinin-tayfalaritarixd%c9%99-v%c9%99-gunumuzd%c9%99-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=59471","title":{"rendered":"Qarada\u011f mahal\u0131n\u0131n tayfalar\u0131:Tarixd\u0259 v\u0259 g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 &#8212; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>G\u00fcney Az\u0259rbaycandak\u0131 Qarada\u011f mahal\u0131 (r\u0259smi ad\u0131 Arasbaran) il\u0259 bizim Qaraba\u011f\u0131 Araz \u00e7ay\u0131 ay\u0131r\u0131r. Tarix\u0259n Qarada\u011f \u0259halisi Qaraba\u011fla s\u0131x \u0259laq\u0259d\u0259 olmu\u015f, aralar\u0131nda qohumluq ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131 qurulmu\u015f, b\u00f6lg\u0259 tayfalar\u0131n\u0131n yerd\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri ba\u015f vermi\u015f, k\u00f6\u00e7\u0259ril\u0259r eyni yaylaq v\u0259 q\u0131\u015flaqlar\u0131 istifad\u0259 etmi\u015f, \u00e7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qarada\u011f \u0259halisi i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259 olaraq Qaraba\u011fa \u00fcz tutmu\u015fdur.<br><br>Qarada\u011f mahal\u0131n\u0131n tarixi v\u0259 \u0259halisinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Z\u0259ng\u0259zurun tarixinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<br><br>Ara\u015fd\u0131rmadan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Qaraba\u011f v\u0259 Qarada\u011f\u0131n, dem\u0259k olar ki, \u0259ks\u0259r etnonim v\u0259 toponiml\u0259ri ortaqd\u0131r. Bunlardan Kolan\u0131, K\u0259ng\u0259rli, \u00c7\u0259l\u0259byanl\u0131, M\u00fcq\u0259dd\u0259m, Qara\u00e7orlu, M\u0259h\u0259mm\u0259dxanl\u0131, \u015eahsev\u0259n, Qu\u015f\u00e7u, X\u0259l\u0259c, Sar\u0131cal\u0131, P\u00fcsyan, M\u0259fruzlu, X\u0259lif\u0259li, Qaraxanl\u0131 v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri qeyd oluna bil\u0259r. Hacxac\u0259li tayfa ad\u0131n\u0131n &#171;hacxocal\u0131&#187; v\u0259 &#171;xocal\u0131&#187; kimi d\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu ad\u0131n Xocal\u0131 v\u0259 Xocav\u0259nd il\u0259 \u0259laq\u0259sinin ola bil\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131 da var.<br><br>Qarada\u011fda Qacarlar d\u00f6vr\u00fc Qaraba\u011fdan k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f Kolan\u0131, \u00c7\u0259l\u0259byanl\u0131, K\u00fcrd\u0259hm\u0259dli, Qaraba\u011fl\u0131, G\u0259nc\u0259li tayfalar\u0131 da vard\u0131r ki, bu bar\u0259d\u0259 Kolan\u0131, \u00c7\u0259l\u0259byanl\u0131 tayfalar\u0131n\u0131n Qarada\u011fda daha q\u0259dimd\u0259n d\u0259 olmas\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k g\u0259r\u0259kir. 1835-ci ild\u0259 \u00c7\u0259l\u0259byanlu elinin Xumarl\u0131, Xudayarl\u0131, Z\u0259rn\u0259li v\u0259 dig\u0259r obalar\u0131 Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n m\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u015fah Abbas zaman\u0131 Osmanl\u0131 h\u00fccumu qar\u015f\u0131s\u0131nda Nax\u00e7\u0131van \u0259halisind\u0259n Qarada\u011f v\u0259 Dizmara \u00e7oxsayl\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259r olmu\u015fdur. Dizmar adlanan b\u00f6lg\u0259 d\u0259 Qarada\u011f\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir v\u0259 haz\u0131rda Qarada\u011fda Nax\u00e7\u0131vanla s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n K\u0259ng\u0259rli, Kolan\u0131, X\u0259l\u0259c, V\u0259rm\u0259zyar, Mil\u0259q (Milax), D\u00fcd\u0259ng\u0259, P\u00fcsyan, M\u0259fruzlu, Qalxun (Qarxun), Qazan, Qaraba\u011fl\u0131, Q\u0131z qalas\u0131, K\u0259l\u0259ki, T\u0259z\u0259k\u0259nd, Yengic\u0259, Diz\u0259c v\u0259 dig\u0259r tayfa v\u0259 yer adlar\u0131 g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r. Eyni zamanda Qarada\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zi olan \u018fh\u0259r \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Nax\u00e7\u0131vani (Nax\u00e7\u0131vanl\u0131) tayfas\u0131 vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/araz-qardaq.jpg\" alt=\"\" data-id=\"59476\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=59476\" class=\"wp-image-59476\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/qaradaq-4-e1487704559642-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"59477\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/qaradaq-4-e1487704559642-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=59477\" class=\"wp-image-59477\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Qarada\u011f mahal\u0131n\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla (indiki Erm\u0259nistan) s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n G\u00f6y\u00e7\u0259 (G\u00f6y\u00e7\u0259 Sultan k\u0259ndi v\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259bel da\u011f ad\u0131), Gorus, M\u0259ncuvan (Mincivan) v\u0259 dig\u0259r toponiml\u0259ri d\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir.<br><br>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda olan Qarada\u011f, Qarada\u011fl\u0131 yer v\u0259 tayfa adlar\u0131 dig\u0259r maraql\u0131 faktlard\u0131r.<br><br>Tarix boyu Qarada\u011f mahal\u0131n\u0131n ad\u0131 &#171;Q\u0259r\u0259c\u0259da\u011f&#187; v\u0259 &#171;Q\u0259r\u0259da\u011f&#187; kimi d\u0259 i\u015fl\u0259nib. &#171;Arasbaran&#187; ad\u0131n\u0131n bu b\u00f6lg\u0259y\u0259 verilm\u0259si P\u0259hl\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f vermi\u015f, lakin \u0259hali aras\u0131nda Qarada\u011f ad\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Qaraba\u011f ad\u0131nda oldu\u011fu kimi, Qarada\u011f ad\u0131nda da \u201cqara-b\u00f6y\u00fck\u201d anlam\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. Bu mahal\u0131n \u0259razisi haz\u0131rk\u0131 \u018fh\u0259r, V\u0259rzeqan, Horand, Heris, K\u0259leyb\u0259r, Xudaf\u0259rin, Dizmar v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ndiki Qarada\u011f \u0259razisi tarixi Qarada\u011f mahal\u0131 \u0259razisind\u0259n ki\u00e7ikdir. Tarixi ke\u00e7mi\u015fd\u0259 bu mahala sonradan M\u0259r\u0259nd, Culfa, T\u0259briz v\u0259 dig\u0259rl\u0259rin\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015f b\u0259zi dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259r d\u0259 daxil idi v\u0259 12 min kv. km-d\u0259n art\u0131q \u0259razini \u0259hat\u0259 edirdi. Tarixi Qarada\u011f mahal\u0131 Araz \u00e7ay\u0131, Mu\u011fan, Me\u015fkin, T\u0259briz v\u0259 M\u0259r\u0259nd aras\u0131ndak\u0131 \u0259razini \u0259hat\u0259 edirdi.<br><br>Qarada\u011f mahal\u0131, ad\u0131nda da \u0259ks etdirdiyi kimi, da\u011fl\u0131q bir b\u00f6lg\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 b\u00f6lg\u0259 \u0259halisi q\u0259dimd\u0259n maldarl\u0131q v\u0259 heyvandarl\u0131\u011fa b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m vermi\u015fdir. Qarada\u011f tayfalar\u0131 yax\u0131n ke\u00e7mi\u015f\u0259d\u0259k k\u00f6\u00e7\u0259ri h\u0259yat s\u00fcrm\u00fc\u015f, haz\u0131rda bir qismi oturaqla\u015fm\u0131\u015f (taxtaqap\u0131 olmu\u015fdur), bir qismi is\u0259 yar\u0131mk\u00f6\u00e7\u0259ri olmu\u015f v\u0259 t\u0259kc\u0259 yay f\u0259slind\u0259 yaylaqlara gedirl\u0259r.<br><br>P\u0259hl\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u0259 kimi Qarada\u011f\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol yerli tayfalara m\u0259xsus olmu\u015fdu, onlar b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi g\u00fcc\u0259 malik idil\u0259r. S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qarada\u011f tayfalar\u0131 Mu\u011fan \u015fahsev\u0259nl\u0259rinin t\u0259rkibi olmu\u015f, Qacarlar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259si v\u0259 Rusiya il\u0259 m\u00fcharib\u0259nin t\u0259siri il\u0259 ayr\u0131ca siyasi-h\u0259rbi g\u00fcc\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Qacarlar d\u00f6vr\u00fc boyunca qara\u00e7orlu, \u00e7\u0259l\u0259byanl\u0131 v\u0259 hac\u0259lili tayfalar\u0131 n\u00f6vb\u0259 il\u0259 mahal\u0131n hakim g\u00fcc\u00fc olmu\u015f, Rusiyaya qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u0259sas q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259m\u00e7inin Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin bir s\u0131ra dig\u0259r daxili v\u0259 xarici m\u00fcharib\u0259l\u0259rin\u0259 (M\u0259\u015frut\u0259 h\u0259r\u0259kat\u0131na, \u015f\u0259kkak tayfas\u0131na qar\u015f\u0131, Xorasan s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 v\u0259 s.) c\u0259lb edilmi\u015fdil\u0259r. P\u0259hl\u0259vil\u0259r hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldiyi zaman bir s\u0131ra tayfalar kimi bu mahal\u0131n da tayfalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcnd\u0259n ehtiyat edildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn oturaqla\u015fma\u011fa m\u0259cbur edilmi\u015f, silahs\u0131zla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, b\u0259zi ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f, bununla getdikc\u0259 \u0259vv\u0259lki h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn\u00fc itirmi\u015fdir.<br><br>\u015eahsev\u0259n tayfalar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6lg\u00fc a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir: El, tayfa, tir\u0259, g\u00f6b\u0259k, oba, ail\u0259. Tir\u0259 bir ne\u00e7\u0259 oban\u0131, g\u00f6b\u0259k 20-30 ail\u0259ni, oba ki\u00e7ik bir qrupu, el is\u0259 siyasi birlik, qohumluq v\u0259 ya m\u00fc\u0259yy\u0259n dig\u0259r ba\u011fl\u0131l\u0131qlar \u0259sas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 tayfan\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Qarada\u011f tayfalar\u0131nda da ox\u015far t\u0259rkib vard\u0131r. Haz\u0131rda Qarada\u011f mahal\u0131nda \u00c7\u0259l\u0259byanl\u0131, Hac\u0259lili (\u0259sas tir\u0259 v\u0259 oymaqlar\u0131 Qaraxanl\u0131, Ya\u011fb\u0259stili, G\u0259nc\u0259li, \u00c7ax\u0131rl\u0131, B\u0259staml\u0131, Qaraba\u011fl\u0131, K\u0259ng\u0259rli, Pir\u0259lili, M\u00fcq\u0259dd\u0259m), Hacxac\u0259li (G\u0259b\u0259lu v\u0259 dig\u0259r tayfalar), M\u0259h\u0259mm\u0259dxanlu, H\u00fcseyn\u0259kli (Kolan\u0131 v\u0259 dig\u0259r tir\u0259l\u0259r), Qara\u00e7orlu (Ki\u00e7ikli, Atmiyanlu, B\u0259stam, Da\u015f Gorus tir\u0259l\u0259ri), T\u0259r\u0259k\u0259m\u0259, \u00c7\u0131raql\u0131, \u0130nanlu, M\u00fcq\u0259dd\u0259m, \u0130lyaskanlu, Zinb\u0259gli, M\u0259d\u0259dli, Qarada\u011fl\u0131 v\u0259 dig\u0259r tayfa v\u0259 tir\u0259l\u0259r ya\u015famaqdad\u0131r.<br><br>Qaraba\u011f\u0131n b\u00f6y\u00fck tayfalar\u0131ndan biri olan Kolan\u0131 tayfas\u0131 Qarada\u011fda yerl\u0259\u015fdiyi \u0259raziy\u0259 g\u00f6r\u0259 Qara\u00e7orlu elinin H\u00fcseyn\u0259kli tayfas\u0131 daxilind\u0259 tir\u0259dir. Lakin bu tayfa sonralar H\u00fcseyn\u0259klil\u0259rin t\u0259rkibin\u0259 daxil edilmi\u015f, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 ayr\u0131ca bir tayfa kimi m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Eyni il\u0259 G\u0259b\u0259lu tayfas\u0131 da ayr\u0131ca olmu\u015f, sonralar Hacxac\u0259lil\u0259r\u0259 birl\u0259\u015fmi\u015fdir. Buna Qaraba\u011fl\u0131, K\u0259ng\u0259rli, G\u0259nc\u0259li v\u0259 dig\u0259rl\u0259rinin hac\u0259lilil\u0259r\u0259 qat\u0131lmas\u0131n\u0131 da \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar. Bu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r tarixin m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 bu elatlardan birinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si, dig\u0259r \u0259traf tayfalar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etm\u0259si, ittifaqlar v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259tin sonrak\u0131 inzibati b\u00f6lg\u00fcl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verirdi.<br><br>G\u00f6rk\u0259mli t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 \u018fsna\u0259\u015f\u0259ri Xiyavi \u00c7\u0259l\u0259byanlu tayfas\u0131na Qaraba\u011fl\u0131, Yusifxanl\u0131, Ya\u011fb\u0259stili v\u0259 \u00c7ax\u0131rlu tir\u0259l\u0259rini, Hac\u0259lili tayfas\u0131na M\u00fcq\u0259dd\u0259m, Qaraxanl\u0131, B\u0259staml\u0131, L\u0259ng\u0259rli, G\u0259nc\u0259li, Pir\u0259lili v\u0259 \u00d6zb\u0259k tir\u0259l\u0259rini, H\u00fcseyn\u0259klu tayfas\u0131na Q\u0259rib\u0259, Kolan\u0131 c\u0259did, Salehli, \u018f\u015fili, B\u0259dirxanl\u0131, Yunisb\u0259yli, \u0130brahimb\u0259yli, F\u0259rruxxanl\u0131, Abbasb\u0259yli, \u018fmirxanb\u0259yli, Qaris, H\u0259\u015fili, Yarili v\u0259 M\u00fcrs\u0259lli tir\u0259l\u0259rini, Qara\u00e7orlu tayfas\u0131na \u00c7i\u00e7\u0259kli, Qurclu, Atmiyanlu, G\u00fcnpapaq, Q\u0131rreyli v\u0259 Ball\u0131 tir\u0259l\u0259rini aid edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/qaradq-ciceklioba.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-59474\" width=\"912\" height=\"912\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Qarada\u011f \u015fahsev\u0259nl\u0259rinin Sar\u0131xan b\u0259y \u018ff\u015far\u0131n n\u0259slind\u0259n oldu\u011fu, Mu\u011fan \u015fahsev\u0259nl\u0259ri kimi q\u0131z\u0131lba\u015flardan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, otuzikil\u0259rd\u0259n oldu\u011fu fikirl\u0259ri vard\u0131r. Hacxac\u0259li tayfas\u0131 Qarada\u011f \u015fahsev\u0259nl\u0259rinin \u0259sas tayfalar\u0131ndand\u0131r. \u00c7\u0259l\u0259byanlu, Hac\u0259lili, Hacxac\u0259li, M\u0259h\u0259mm\u0259dxanlu, H\u00fcseyn\u0259kli v\u0259 Qara\u00e7orlu b\u00f6y\u00fckl\u00fckl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#171;el&#187; adlanm\u0131\u015f, b\u0259zi dig\u0259r tayfalar onlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015f, bu tayfalar i\u00e7\u0259risind\u0259 bir s\u0131ra tir\u0259l\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259dxanlu v\u0259 \u00c7\u0259l\u0259byanlu tayfalar\u0131 bir k\u00f6kd\u0259n hesab olunur v\u0259 inanca g\u00f6r\u0259, \u00c7ald\u0131ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc zamanlar\u0131nda Osmanl\u0131 \u0259razisind\u0259n \u2013 Sar\u0131qam\u0131\u015f v\u0259 A\u011fr\u0131 b\u00f6lgl\u0259rind\u0259n g\u0259lm\u0259dirl\u0259r. Bu iki tayfan\u0131n ruslarla m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 F\u0259t\u0259li \u015fah\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Araz\u0131n o tay\u0131ndan Qarada\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc d\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Eyni zamanda Qarada\u011fda olan Sar\u0131cal\u0131, P\u00fcsyan, M\u0259fruzlu, Tatar, \u015eamlu, X\u0259l\u0259c, Qu\u015f\u00e7u, \u015eahsev\u0259n, X\u0259lif\u0259li v\u0259 dig\u0259r yer adlar\u0131, y\u0259qin ki, eyniadl\u0131 tayfalar\u0131n izl\u0259ridir. X\u0259tay, G\u00f6y\u00e7\u0259bel yer adlar\u0131 bu adlar\u0131n ist\u0259r toponim, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 etnonim (\u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc X\u0259tay tayfas\u0131 v\u0259 \u0130ran\u0131n bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 olan t\u00fcrkm\u0259n\u015f\u0259li G\u00f6y\u00e7\u0259li tayfas\u0131) il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul edildiyi halda \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/qaradag-6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-59473\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Qarada\u011f mahal\u0131nda erm\u0259nil\u0259r az sayda k\u0259ndd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Bununla bel\u0259 erm\u0259nil\u0259r qondarma \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u0259rit\u0259sin\u0259 Qarada\u011f\u0131 da \u0259lav\u0259 etm\u0259yi unutmay\u0131blar. Erm\u0259nil\u0259r 1918-ci ild\u0259 \u0259ll\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n bir f\u00fcrs\u0259td\u0259n yararlanma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rmi\u015fdil\u0259r. H\u0259min ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van, Urmiya, Salmas, Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tdiyi vaxt Qarada\u011f\u0131n Sar v\u0259 Mucumbar k\u0259ndl\u0259rind\u0259 yerli az\u0259rbaycanl\u0131larla birg\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r d\u0259 qon\u015fular\u0131na x\u0259yan\u0259t etdi. Andranikin Xoy \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 h\u00fccumu v\u0259 dig\u0259r bu hadis\u0259l\u0259rd\u0259n \u00fcr\u0259kl\u0259n\u0259r\u0259k az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u00fccuma ba\u015flad\u0131 v\u0259 bu k\u0259ndl\u0259ri tutdular. H\u0259min vaxt Qarada\u011f\u0131n hac\u0259lili tayfas\u0131 k\u0259ndi \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccuma ke\u00e7\u0259r\u0259k onlar\u0131 m\u0259\u011flub etdi. Az\u0259rbaycanl\u0131lar, tarix boyunca oldu\u011fu kimi, yen\u0259 d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin canlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaraq h\u0259min k\u0259ndl\u0259ri t\u0259rk etm\u0259l\u0259rini t\u0259l\u0259b etdil\u0259r v\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259n erm\u0259nil\u0259r T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdil\u0259r. Erm\u0259nil\u0259rin Urmiya v\u0259 Salmasda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 zaman\u0131 \u0259halini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n az sayda d\u00f6vl\u0259t q\u00fcvv\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Qarada\u011f tayfalar\u0131n\u0131n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri d\u0259 vard\u0131.<br><br>Qarada\u011f tayfalar\u0131n\u0131n tarixind\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 dig\u0259r bir m\u0259qam da\u015fnak Yeprem xan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 h\u00f6kum\u0259t qo\u015funlar\u0131n\u0131n Qarada\u011f tayfalar\u0131n\u0131 m\u0259\u011flub etm\u0259si olmu\u015fdur. Qarada\u011f tayfalar\u0131n\u0131n m\u0259\u011flub edil\u0259r\u0259k z\u0259ifl\u0259dilm\u0259si \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131 u\u011frunda Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 olan bu tayfalar\u0131n t\u0259sir q\u00fcvv\u0259sinin azalmas\u0131na da xidm\u0259t edirdi.<br><br>\u015e. Savalan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/qaradaq-8-e1487704586399.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-59472\" width=\"915\" height=\"633\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcney Az\u0259rbaycandak\u0131 Qarada\u011f mahal\u0131 (r\u0259smi ad\u0131 Arasbaran) il\u0259 bizim Qaraba\u011f\u0131 Araz \u00e7ay\u0131 ay\u0131r\u0131r. Tarix\u0259n Qarada\u011f \u0259halisi Qaraba\u011fla s\u0131x \u0259laq\u0259d\u0259 olmu\u015f, aralar\u0131nda qohumluq ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131 qurulmu\u015f,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-59471","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59471"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59480,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59471\/revisions\/59480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}