{"id":59662,"date":"2022-01-15T02:34:58","date_gmt":"2022-01-14T22:34:58","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=59662"},"modified":"2022-01-16T00:28:52","modified_gmt":"2022-01-15T20:28:52","slug":"maliyy%c9%99-nazirliyi-niy%c9%99-silahli-quvv%c9%99l%c9%99rin-pensiyacilarina-q%c9%99nim-k%c9%99silib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=59662","title":{"rendered":"Maliyy\u0259 nazirliyi niy\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin pensiya\u00e7\u0131lar\u0131na q\u0259nim k\u0259silib?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, h\u0259m\u00e7inin MN, D\u0130N, MTX, \u018fdliyy\u0259 pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n pensiyas\u0131 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda saxlanmas\u0131 ciddi sosial naraz\u0131l\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olmaqdad\u0131r. \u0130lkin reaksiya \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si nazirliyind\u0259n g\u0259ldi. A\u00e7\u0131qlamada konkret m\u00f6vqe bildirilib: \u00abBununla bel\u0259, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pensiyalar\u0131n\u0131n onlar\u0131n t\u0259minat x\u0259rcliyinin art\u0131m\u0131 \u0259sas\u0131nda art\u0131r\u0131lmas\u0131 qaydas\u0131n\u0131n guya l\u0259\u011fv edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klif haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 qeyd edil\u0259n m\u0259lumat yanl\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> Bel\u0259 bir t\u0259klif m\u00f6vcud deyil v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fcr d\u0259. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 pensiya t\u0259minat\u0131na dair qanunvericilikd\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pensiya g\u0259lirl\u0259rl\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259k h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259yib. \u018fksin\u0259 2019-cu ild\u0259ki sosial islahatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin pensiyalar\u0131nda ciddi art\u0131m (orta hesabla 30%) t\u0259tbiq olundu\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Y\u0259ni 2019-cu ild\u0259n b\u0259ri ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n pensiyalara indeksasiyan\u0131n t\u0259tbiq olunmamas\u0131 Maliyy\u0259 nazirliyinin yar\u0131tmaz v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259dli xidm\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. M\u0259hz Maliyy\u0259 nazirliyi Z\u0259f\u0259rin h\u0259min sonras\u0131 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259k haqlar\u0131na &#171;\u0259l g\u0259zdirdi&#187;. Daha sonra 2019-cu ild\u0259n h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n bu sosial t\u0259b\u0259q\u0259ni he\u00e7 bir \u0259sas olmadan art\u0131mlardan v\u0259 indeksasiyadan k\u0259narda saxlamaqdad\u0131r. \u00dcst\u0259lik, 2018-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi infilyasiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 deyil, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131ndak\u0131 art\u0131m faizin\u0259 indeksasiya olunmas\u0131n\u0131 q\u0259bul edib. Pensiyalar\u0131n indeksasiya mexanizminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ehtiyac olmas\u0131na baxmayaraq, nazirlik \u0259lini a\u011fdan-qaraya vurmay\u0131b. Yet\u0259n, n\u0259d\u0259ns\u0259 sosial naraz\u0131l\u0131qlara hesablanm\u0131\u015f add\u0131mlar\u0131 &#171;islahat&#187; ad\u0131yla c\u0259miyy\u0259t\u0259 s\u0131r\u0131ma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Dig\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 &#171;q\u0259na\u0259t&#187; dedikd\u0259 is\u0259 h\u0259r biri pensiyalar \u00fcz\u0259rind\u0259 oynama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u015fin g\u00f6r\u00fcn\u0259n t\u0259r\u0259fidir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r d\u0259 bildirirl\u0259r ki, pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131dak\u0131 art\u0131ma deyil, \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rind\u0259ki art\u0131m faizin\u0259 indeksasiya olunmas\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur. \u00c7\u00fcnki, qeyri-r\u0259smi m\u0259\u015f\u011fulluq m\u00f6vcud oldu\u011fundan orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131dak\u0131 art\u0131m g\u0259lirl\u0259rin art\u0131m\u0131n\u0131 tam ifad\u0259 ed\u0259 bilmir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu halda indeksasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 pensiya m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rinin daha \u00e7ox artmas\u0131n\u0131n \u015fahidi ola bil\u0259rik. Lakin bu istiqam\u0259td\u0259 konkret olaraq he\u00e7 bir i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259sas\u0259n qanunlar\u0131n\u0131 kalka etdiyimiz Rusiyada bu faizl\u0259r h\u0259r il indeksasiya edilib. Pensiyalar\u0131n indeksasiya faizl\u0259rl\u0259 (Rusiya) &#8212; 2010 (6,3%), 2011 (8,8%), 2012 (10,65%), 2013 (10,12% ), 2014 (8,31%), 2015 (11,4%), 2016 (4%), 2017 (5,8%), 2018 (3,7%), 2019 (7,05%), 2020 (6,6%), 2021 (6,3%).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Pensiyalar\u0131n indeksasiya faizl\u0259rl\u0259 (Az\u0259rbaycan) &#8212; 2010 (5,7%), 2011 (7,9%), 2012 (1,1%), 2013 (2,4%), 2014 (1,4%), 2015 (4%), 2016 (12,4%), 2017 (5,7%), 2018 (2,9%), 2019 (16,6%), 2020 (11,4%). Maliyy\u0259 nazirliyi bu g\u00fcn\u0259d\u0259k hans\u0131 r\u0259q\u0259mi indeksasiya etdiyini a\u00e7\u0131qlas\u0131n.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u201cPrezident \u0130lham \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201d\u018fhalinin sosial rifah\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&#187; S\u0259r\u0259ncam sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan verir. Y\u0259ni, milyardla ifad\u0259 olunan v\u0259saitin bu istiqam\u0259td\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. <\/p>\n\n\n\n<p>2022-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si art\u0131q Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259sdiq olunub. B\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin 46.4 faizi sosial istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k. Bu, m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 sosial x\u0259rcl\u0259rin b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck pay\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Y\u0259ni bu o dem\u0259kdir ki, n\u00f6vb\u0259ti il h\u0259r 100 manatdan 46.4 manat\u0131 sosial m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Amma konkret olaraq pensiya\u00e7\u0131 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin v\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olanlar\u0131n bundan yararlanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda Maliyy\u0259 nazirliyi, gah da \u018f\u018fSMN m\u00fcxt\u0259lif \u0259sass\u0131z oyunlar qururlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u018f\u018fSMN r\u0259smi olaraq bildirir ki, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n t\u0259minat x\u0259rcliyi artd\u0131\u011f\u0131 halda onlar\u0131n pensiyalar\u0131nda eyni art\u0131m ba\u015f verir, t\u0259minat x\u0259rcliyin\u0259 \u0259lav\u0259 olunmas\u0131 is\u0259 qanunvercilikl\u0259 onlar\u0131n pensiyalar\u0131nda art\u0131m\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirmir. \u0130st\u0259rdik ki, bu tip h\u0259ssas m\u00f6vzularda m\u0259lumatlar payla\u015fanlar \u0259vv\u0259lc\u0259 bunu aidiyy\u0259ti qurumla d\u0259qiql\u0259\u015fdirsin, \u0259ks halda bel\u0259 qeyri-s\u0259hih m\u0259lumatlar insanlarda \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131\u011fa, yanl\u0131\u015f ictimai r\u0259yin formala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259rbi ekspert Abuz\u0259r \u018fbilov \u201cBak\u0131-X\u0259b\u0259r\u201d\u0259 verdiyi a\u00e7\u0131qlamada haql\u0131 olaraq deyib: &#171;\u0130lk \u0259vv\u0259l a\u00e7\u0131qlaman\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259tni \u015fablon s\u00f6zl\u0259rdir. Ax\u0131rda is\u0259 bir c\u00fcml\u0259 yaz\u0131b ki, bu art\u0131mlar pensiya\u00e7\u0131lara \u015famil olunmur, yaxud da \u015f\u0259rtl\u0259ndirilmir. Bu n\u0259 dem\u0259kdir anlaya bilmir\u0259m? <\/p>\n\n\n\n<p>Nazirlik a\u00e7\u0131q izah etmir ki, pensiya art\u0131m\u0131 n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 \u015famil olunmur? Bunu g\u00f6st\u0259rin. \u0130kincisi d\u0259, H\u0259rbi Xidm\u0259t ke\u00e7m\u0259 haqq\u0131nda qanunda qara v\u0259 a\u011fla yaz\u0131l\u0131bd\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn art\u0131mlar\u0131n, \u0259lav\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131 ehtiyatda olan h\u0259rbi qulluq\u00e7ulara v\u0259 pensiya\u00e7\u0131lara \u015famil olunur. Bu qanuna t\u0259pki g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k hans\u0131sa a\u011flag\u0259lm\u0259y\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k, \u00f6z\u00fcnd\u0259n hans\u0131sa \u201cqanun\u201d, \u201cm\u00fcdd\u0259alar\u201d \u00e7\u0131xarmaq birincisi, birm\u0259nal\u0131 olaraq qanuna, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 ehtiyatda olan b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi\u00e7i pensiya\u00e7\u0131lar kontingentin\u0259 b\u00f6y\u00fck bir t\u0259pkidir. Burada hans\u0131sa 5-10 manat\u0131n, yaxud 50-60 manat\u0131n artmas\u0131ndan, iqtisadi bax\u0131mdan y\u00fcks\u0259lm\u0259kd\u0259n s\u00f6hb\u0259t getmir, burada m\u0259n\u0259vi anlay\u0131\u015f var. Bax\u0131n, g\u00f6r\u00fcn h\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar kiml\u0259rdir? Birinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131n\u0131 ke\u00e7mi\u015f, ondan sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 durmu\u015f, \u0130kinci Qaaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin maddi-m\u0259n\u0259vi v\u0259 dig\u0259r yard\u0131mlar etdiyi bir kontingentdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>H\u0259rb\u00e7i haql\u0131 olaraq, h\u0259r k\u0259si maraqland\u0131ran n\u00fcanslara toxunub. \u00d6lk\u0259d\u0259 Respublika Qanunlar\u0131 oldu\u011fu halda hans\u0131sa bir nazir \u00f6z q\u0259rar\u0131yla bu Qanunun m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 dayand\u0131ra bil\u0259n \u0259mr, g\u00f6st\u0259ri\u015f v\u0259 q\u0259rar q\u0259bul ed\u0259 bilir. Buna son qoyulmal\u0131d\u0131r. Konkret olaraq haz\u0131rda ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n nazirlikl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 bel\u0259 fakt var.<\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci ild\u0259 inflyasiya orta hesabla 8-10 faiz h\u0259cmind\u0259 olub. Amma 2019-cu ild\u0259n b\u0259ri Maliyy\u0259 nazirliyi h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259 v\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan insanlara qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 elan edib. N\u0259d\u0259ni qeyri &#8212; r\u0259smi olaraq ayd\u0131nd\u0131r, amma r\u0259smi olaraq bir a\u00e7\u0131qlama verm\u0259k bunlar\u0131n borclar\u0131d\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259nin ba\u015f\u0131nda duran Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev h\u0259r 100 manatdan 46.4 manat\u0131 sosial m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn ay\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, Maliyy\u0259 nazirliyi v\u0259 \u018f\u018fSMN \u0259mrl\u0259ri kimd\u0259n al\u0131rlar?<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018f\u018fSMN a\u00e7\u0131qlama verdi: <strong>\u00abD\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 23 dekabr 2021-ci il tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 m\u00fcvafiq qurumlarda h\u0259rbi v\u0259 x\u00fcsusi r\u00fctb\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin v\u0259zif\u0259 maa\u015f\u0131na 20% m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 \u0259lav\u0259 edilib ki, bu \u0259lav\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 pensiyas\u0131 hesablanark\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nacaqd\u0131r. Lakin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n t\u0259minat x\u0259rcliyi art\u0131\u011f\u0131 halda onlar\u0131n pensiyalar\u0131nda eyni art\u0131m ba\u015f verir, t\u0259minat x\u0259rcliyin\u0259 \u0259lav\u0259 olunmas\u0131 is\u0259 qanunvericilikl\u0259 onlar\u0131n pensiyalar\u0131nda art\u0131m\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirmir. \u0130st\u0259rdik ki, bu tip h\u0259ssas m\u00f6vzularda m\u0259lumatlar payla\u015fanlar \u0259vv\u0259lc\u0259 bunu aidiyy\u0259ti qurumla d\u0259qiql\u0259\u015fdirsin, \u0259ks halda bel\u0259 qeyri-s\u0259hih m\u0259lumatlar insanlarda \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131\u011fa, yanl\u0131\u015f ictimai r\u0259yin formala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r\u00bb.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>N\u00f6vb\u0259 Maliyy\u0259 nazirliyinindir&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>2018-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi infilyasiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 deyil, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131ndak\u0131 art\u0131m faizin\u0259 indeksasiya olunmas\u0131 q\u0259bul edilib. Dig\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pensiyalar\u0131n\u0131n m\u00fcvafiq qurumlarda h\u0259rbi v\u0259 x\u00fcsusi r\u00fctb\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin v\u0259zif\u0259 maa\u015f\u0131 il\u0259 deyil, onlar\u0131n t\u0259minat x\u0259rcliyinin art\u0131m\u0131 \u0259sas\u0131nda art\u0131r\u0131lmas\u0131 qaydas\u0131 t\u0259tbiq edilib ki, bu da m\u00f6vcud qanunlara ziddir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259tta ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259lumata nazirlik g\u00f6r\u0259 bu \u00fcsulun da l\u0259\u011fvi bar\u0259d\u0259 ba\u015f s\u0131nd\u0131r\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>M\u00f6vzuya qay\u0131daca\u011f\u0131q&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259ti<br>Fedai.az Ara\u015fd\u0131rma Qrupu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, h\u0259m\u00e7inin MN, D\u0130N, MTX, \u018fdliyy\u0259 pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n pensiyas\u0131 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda saxlanmas\u0131 ciddi sosial naraz\u0131l\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olmaqdad\u0131r. \u0130lkin reaksiya \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":59663,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-59662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59662"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59706,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59662\/revisions\/59706"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/59663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}