{"id":5984,"date":"2020-05-14T01:08:55","date_gmt":"2020-05-13T21:08:55","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=5984"},"modified":"2020-05-14T01:09:01","modified_gmt":"2020-05-13T21:09:01","slug":"mehdi-b%c9%99y-k%c9%99birlinski-atalar-misalli-kisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=5984","title":{"rendered":"Mehdi b\u0259y K\u0259birlinski: Atalar misall\u0131 ki\u015fi&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/27079_101022619941568_360270_n.jpg?_nc_cat=106&amp;_nc_sid=210fed&amp;_nc_ohc=AZSDoJq6y1cAX-58PpU&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=635bba379a094e8939ada62e429e5000&amp;oe=5EDB762A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: \u043e\u0434\u0438\u043d \u0438\u043b\u0438 \u043d\u0435\u0441\u043a\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a \u0438 \u0447\u0430\u0441\u0442\u044c \u0442\u0435\u043b\u0430 \u043a\u0440\u0443\u043f\u043d\u044b\u043c \u043f\u043b\u0430\u043d\u043e\u043c\" width=\"270\" height=\"360\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p> <strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Jurnalist-etnoqraf <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>B\u0259llidir ki, Qaraba\u011fda ba\u015f ver\u0259n tarixi hadis\u0259l\u0259rin izah\u0131 v\u0259 \u015f\u0259rhi hakim ideologiyan\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, bir s\u00f6zl\u0259, obyektiv elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na imkan verilm\u0259mi\u015fdir. M\u00fcasir tarix\u015f\u00fcnasl\u0131qda yaranm\u0131\u015f m\u00f6vcud bo\u015fluqlar\u0131 doldurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qaraba\u011f tarixini h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u00f6yr\u0259nilm\u0259si z\u0259rur\u0259ti yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Biz bir \u00e7ox Qaraba\u011f s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rinin bioqrafiyas\u0131n\u0131n d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015f vurduq.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi b\u0259y Qaraba\u011f\u0131n k\u00f6kl\u00fc etnik qruplar\u0131ndan olan K\u0259birli elinin Q\u0259rv\u0259ndli oyma\u011f\u0131n\u0131n A\u011faki\u015fib\u0259yli tayfas\u0131ndand\u0131r. Bu tayfan\u0131n ulu babas\u0131 A\u011faki\u015fi b\u0259ydir. A\u011faki\u015fi b\u0259y XVIII y\u00fczilin ikinci yar\u0131s\u0131nda Qaraba\u011fda, K\u0259birli elinin Q\u0259rv\u0259ndli oyma\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011faki\u015fi b\u0259yin M\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259y, \u018fhm\u0259d b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259y A\u011faki\u015fi b\u0259y o\u011flu 1767-ci ild\u0259 K\u0259birli mahal\u0131n\u0131n Q\u0259rv\u0259nd obas\u0131nda d\u00fcnyaya boy g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Molla yan\u0131nda oxumu\u015fdu. Q\u0259rv\u0259ndli obas\u0131n\u0131n y\u00fczba\u015f\u0131s\u0131 olmu\u015fdu. \u0130brahimx\u0259lil xana xidm\u0259t etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259yin A\u011faki\u015fi b\u0259y, M\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y, \u0130brahim b\u0259y, \u018fl\u0259sg\u0259r b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>II A\u011faki\u015fi b\u0259y M\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259y o\u011flu 1782-ci ild\u0259 K\u0259birli mahal\u0131n\u0131n Q\u0259rv\u0259nd obas\u0131nda anadan olmu\u015fdu. Molla yan\u0131nda oxumu\u015fdu. Obalar\u0131n\u0131n y\u00fczba\u015f\u0131s\u0131 olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011faki\u015fi b\u0259yin Mehdi b\u0259y, M\u0259mm\u0259d b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi b\u0259y A\u011faki\u015fi b\u0259y o\u011flu 1812-ci ild\u0259 K\u0259birli mahal\u0131n\u0131n Q\u0259rv\u0259nd obas\u0131nda do\u011fulmu\u015fdu. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131. Qaraba\u011f atl\u0131 alay\u0131nda xidm\u0259t etmi\u015fdi. 18329-cu ild\u0259 rus-Osmanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Sonra \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259r q\u0259za idar\u0259sind\u0259 yasavulba\u015f\u0131 i\u015fl\u0259mi\u015fdi. Prapor\u015fik r\u00fctb\u0259si vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi b\u0259y K\u0259birlinskinin alaydak\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rolu v\u0259 xidm\u0259ti b\u0259zi arxiv s\u0259n\u0259d v\u0259 materiallar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259sdiq edir ki, g\u00f6rk\u0259mli s\u0259rk\u0259rd\u0259 Mehdi b\u0259y babalar\u0131 kimi bir \u00e7ox d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 f\u0259rql\u0259nmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00abQar\u011f\u0131 bizd\u0259 bit\u0259r, s\u00fcms\u00fcn\u00fc K\u0259ng\u0259rli \u00e7alar\u00bb ifad\u0259si Mehdi b\u0259yindir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi b\u0259y K\u0259birlinski m\u00fclk\u0259dar idi. Do\u011fma obalar\u0131nda, Taynaq k\u0259ndind\u0259 xeyli torpaqlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi b\u0259y K\u0259birlinski \u015fair idi. Az\u0259rbaycan \u018flyazmalar \u0130nstitutunda saxlan\u0131lan c\u00fcngl\u0259rd\u0259 \u015feirl\u0259ri var.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f\u0131n \u0259ks\u0259r \u015fairl\u0259ri kimi \u043e da h\u0259cv-h\u0259dyan yazma\u011fa meyilliydi. Qas\u0131m b\u0259y Zakir Cavan\u015fir mahal\u0131n\u0131n naibi \u018fmiraslan b\u0259y R\u00fcst\u0259m b\u0259y \u043e\u011flu Sar\u0131cal\u0131n\u0131 h\u0259cv ed\u0259nd\u0259, cavab\u0131 Mehdi b\u0259yd\u0259n al\u0131rd\u0131. Baba b\u0259y \u015eakir bir g\u00fcn hirsl\u0259nib Mehdi b\u0259yi h\u0259cv q\u0131rmanc\u0131na tutdu:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dem\u0259k \u043elmaz \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00e7\u043ex adam\u0131n h\u0259r s\u00f6z\u00fcn\u00fc,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7\u043exlar\u0131 p\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259kib, sirl\u0259rin \u00f6rt\u0259r \u00fcz\u00fcn\u00fc,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00f6xm\u00fc-K\u0259birli g\u0259r\u0259kdir dan\u0131\u015fa x\u0259r s\u00f6z\u00fcn\u00fc,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>A\u011fz\u0131na alma, g\u0259d\u0259, s\u0259n z\u0259r\u00fc ziv\u0259r s\u00f6z\u00fcn\u00fc,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fc\u015fs\u0259 h\u0259r yerd\u0259 s\u00f6z\u00fc sal yad\u0131na palani\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi b\u0259yin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri K\u0259birlinski soyad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi b\u0259yin A\u011faki\u015fi b\u0259y, \u018fb\u00fclh\u0259s\u0259n b\u0259y, \u018fb\u00fclh\u00fcseyn b\u0259y, Balaki\u015fi b\u0259y, H\u0259mid b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>XIX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycanl\u0131lardan zabit \u00e7\u0131xmay\u0131b. Rus v\u0259 erm\u0259ni t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bu kimi ifad\u0259l\u0259r\u0259 tez-tez rast g\u0259lirik. H\u0259rb tariximiz\u0259 qara yaxanlara tutarl\u0131 cavab verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 d\u0259rin t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 bir z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u0259rb tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salaraq, bu yolda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259ti v\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla yad etm\u0259k h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n borcudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu Jurnalist-etnoqraf B\u0259llidir ki, Qaraba\u011fda ba\u015f ver\u0259n tarixi hadis\u0259l\u0259rin izah\u0131 v\u0259 \u015f\u0259rhi hakim ideologiyan\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, bir s\u00f6zl\u0259, obyektiv elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-5984","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5984"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5987,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5984\/revisions\/5987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}