{"id":60062,"date":"2022-01-20T01:40:10","date_gmt":"2022-01-19T21:40:10","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=60062"},"modified":"2022-01-20T01:40:14","modified_gmt":"2022-01-19T21:40:14","slug":"abs-rusiya-c%c9%99bh%c9%99si-boyuk-muharib%c9%99nin-s%c9%99b%c9%99bi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=60062","title":{"rendered":"AB\u015e-Rusiya c\u0259bh\u0259si: \u201cB\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259\u201dnin s\u0259b\u0259bi\u2026"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Rusiya v\u0259 AB\u015e-NATO aras\u0131nda Ukrayna c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u201cb\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259y\u0259\u201d haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri fonunda a\u00e7\u0131q qalan suallar var:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Rusiya AB\u015e v\u0259 NATO-nun q\u0259bul etm\u0259y\u0259c\u0259yini bildiyi halda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259tl\u0259rin\u0259 dair m\u00fcqavil\u0259ni niy\u0259 t\u0259qdim etdi?<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 NATO-nun Ukraynan\u0131 s\u0131ralar\u0131na q\u0259bul ed\u0259c\u0259yi, bunun \u0259n az\u0131 yax\u0131n perspektivd\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Va\u015finqton \u201cRusiya Ukraynan\u0131 tam i\u015f\u011fal ed\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259\u201d niy\u0259 t\u0259kc\u0259 sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259yi m\u00fczakir\u0259 edir, buna r\u0259\u011fm\u0259n, Bayden v\u0259 demokratlar Senatda ruslar\u0131n \u0259sas layih\u0259si olan \u201c\u015eimal ax\u0131n\u0131 -2\u201d layih\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n q\u0259buluna niy\u0259 imkan verm\u0259di?<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 V\u0259 n\u0259hay\u0259t, AB\u015e strateji r\u0259qib olaraq \u00c7ini g\u00f6r\u00fcr: o zaman m\u00fcbariz\u0259 niy\u0259 ruslarla apar\u0131l\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p>Prosesl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n x\u0259b\u0259r lentl\u0259rind\u0259 t\u0259qdim olunandan f\u0259rqli olmas\u0131 Ukrayna c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u201cb\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259\u201d haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cb\u00f6y\u00fck oyuna\u201d da b\u0259nz\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsas fokus ruslar\u0131n t\u0259qdim etdiyi m\u00fcqavil\u0259 v\u0259 amerikal\u0131lar\u0131n bunu q\u0259bul etm\u0259m\u0259si il\u0259 \u201coxun yaydan \u00e7\u0131xmas\u0131\u201d \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub: Cenevr\u0259d\u0259 \u201cstrateji sabitlik\u201d m\u00fczakir\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259siz qald\u0131; Va\u015finqton k\u0259\u015ffiyyat m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n Rusiyan\u0131n yanvar\u0131n sonu-fevral\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259ri tarixl\u0259rind\u0259 h\u00fccuma ke\u00e7\u0259c\u0259yini, h\u0259tta h\u00fccum ssenarisinin nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlad\u0131; Moskva bunlar\u0131 t\u0259kzib etmir, \u0259v\u0259zind\u0259 Peskov \u201cNATO-nun Ukraynan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259sin\u0259 art\u0131q d\u00f6z\u0259 bilmirik\u201d deyir, Lavrov 7 g\u00fcn vaxt verir;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259r\u0259fl\u0259rin t\u0259l\u0259bl\u0259ri v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rini analiz etdikd\u0259 \u201cb\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259\u201dnin daha \u00e7ox ritorikadan ibar\u0259t oldu\u011fu n\u0259tic\u0259si ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Moskva t\u0259l\u0259b edir ki:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 NATO \u015e\u0259rq\u0259 do\u011fru geni\u015fl\u0259nm\u0259ni dayand\u0131rs\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 Ukraynan\u0131n \u00fczvl\u00fck m\u0259s\u0259l\u0259si l\u0259\u011fv edilsin;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 M\u0259saf\u0259 bax\u0131mdan Rusiyaya yax\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0131sa v\u0259 ya orta m\u0259nzilli raketl\u0259r yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sin;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 AB\u015e \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n k\u0259narda n\u00fcv\u0259 silah\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259sin;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 1997-ci il akt\u0131ndan (Rusiya v\u0259 NATO aras\u0131nda Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u018flaq\u0259l\u0259r, \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik haqq\u0131nda \u018fsas Akt) Alyansa \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015funlar v\u0259 silahlar g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sin: bura Pol\u015fa v\u0259 Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 daxildir;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 NATO-nun h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n b\u00f6lm\u0259l\u0259rin say\u0131 briqadadan (maksimum 5 min\u0259 q\u0259d\u0259r) \u00e7ox olmas\u0131n, t\u0259liml\u0259r raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u201cbufer zonas\u0131\u201dna daxil olan \u0259razil\u0259rd\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sin;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 AB\u015e postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259m\u0259k \u00f6hd\u0259liyini g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ruslar da anlay\u0131r ki, AB\u015e-NATO bu t\u0259l\u0259bl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259y\u0259c\u0259k: bu, masada ist\u0259yin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cgeni\u015f t\u0259l\u0259b\u201d strategiyas\u0131d\u0131r v\u0259 Moskva cari olaraq bir ne\u00e7\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 nail olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Ukraynan\u0131n \u00fczvl\u00fck m\u0259s\u0259l\u0259sinin g\u00fcnd\u0259md\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>2. 1997-ci il akt\u0131na \u0259sas\u0259n NATO-nun \u015e\u0259rqi Avropada \u2013 Pol\u015fada, el\u0259c\u0259 d\u0259 Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u201crotasiya \u0259sas\u0131nda yerl\u0259\u015fdiril\u0259n\u201d h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rini geri \u00e7\u0259km\u0259si, yaxud m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259si;<\/p>\n\n\n\n<p>2. Tramp\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 dondurulan Orta v\u0259 Yax\u0131n M\u0259nzilli Raket Sazi\u015fini aktivl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<p>Putin bununla h\u0259m Q\u0259rb s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r nail ola, h\u0259m d\u0259 AB\u015e \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201cq\u0259l\u0259b\u0259 qazanmaqla\u201d \u00f6z t\u0259sir dair\u0259si hesab etdiyi postsovet m\u0259kan\u0131nda g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd, burada Ukraynan\u0131n \u0259n az\u0131 yax\u0131n perspektivd\u0259 NATO-ya \u00fczvl\u00fck ehtimal\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Maydan hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra Kiyevin \u015eimal Alyans\u0131na \u00fczvl\u00fcy\u00fc davaml\u0131 olaraq g\u00fcnd\u0259md\u0259 olub, lakin indiy\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 bir ir\u0259lil\u0259yi\u015f yoxdur. V\u0259 bunun \u00e7ox sad\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri var:<\/p>\n\n\n\n<p>Birincisi, NATO-nun b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259ri buna isti baxm\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 Avropa bunun Rusiya il\u0259 a\u00e7\u0131q qar\u015f\u0131durmaya getm\u0259k oldu\u011fu prizmas\u0131ndan yana\u015f\u0131r: h\u0259rbi ittifaq\u0131n daxilind\u0259 fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 Rusiyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n sonra daha da d\u0259rinl\u0259\u015fib;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi, AB\u015e Ukraynan\u0131n NATO-ya \u00fczv olacaq s\u0259viyy\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259diyini \u2013 h\u00fcquqi v\u0259 siyasi sistemin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259m\u0259si, m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tinin z\u0259if olmas\u0131 v\u0259 s. \u2013 hesab edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bayden Administrasiyas\u0131n\u0131n Ukraynan\u0131n NATO-ya \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 dair ger\u00e7\u0259k m\u00f6vqeyi AB\u015e medias\u0131nda a\u00e7\u0131q tezisl\u0259 yer al\u0131r: Va\u015finqtona g\u00f6r\u0259 Kiyev buna haz\u0131r deyil!<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu Moskvada da g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, o zaman sual yaran\u0131r: Ukrayna c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u201cb\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259\u201d tablosu n\u0259y\u0259 hesablan\u0131b?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tabloda Va\u015finqtonun \u00f6z, Moskvan\u0131n \u00f6z maraqlar\u0131 v\u0259 h\u0259r ikisinin ortaq h\u0259d\u0259fi var.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e-\u0131n maraqlar\u0131: c\u0259bh\u0259nin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Avropa \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201crus t\u0259hl\u00fck\u0259si\u201d k\u00fcl\u0259yi g\u00fccl\u0259ndirilir; Rusiya v\u0259 \u00c7inl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u201cK\u00f6hn\u0259 qit\u0259\u201dni xarici t\u0259hl\u00fck\u0259 \u0259sas\u0131 il\u0259 \u00f6z c\u0259bh\u0259sind\u0259 yenid\u0259n birl\u0259\u015fdirir;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 C\u0259bh\u0259nin qurulmas\u0131 gedi\u015fi t\u0259kc\u0259 Avropaya yox, d\u00fcnyaya hesablan\u0131b v\u0259 Baydenin \u201cAmerika qay\u0131d\u0131r\u201d strategiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cya Amerikan\u0131n yan\u0131nda, ya da qar\u015f\u0131s\u0131nda\u201d prinsipi t\u0259tbiq edilir;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Ukraynaya h\u00fccum qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131z sanksiya t\u0259tbiqini \u00f6n\u0259 s\u00fcrm\u0259kl\u0259 Moskvan\u0131n \u201ci\u015ftah\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r\u201d: bu, h\u0259m Q\u0259rb yar\u0131mk\u00fcr\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u00f6l\u00fcm z\u0259nginin\u201d daha gur \u00e7al\u0131nmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 Rusiyan\u0131 t\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>Baydenin Oval kabinet\u0259 g\u0259li\u015find\u0259n sonra Avropa turnesin\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131, G-7 zirv\u0259si, NATO sammiti il\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin bir araya g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 \u00f6t\u0259n il Ukrayna c\u0259bh\u0259sind\u0259 iki d\u0259f\u0259 \u201cm\u00fcharib\u0259 riski\u201dnin yarad\u0131lmas\u0131 buna hesablanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131: aqressiv siyas\u0259tl\u0259 NATO \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirir v\u0259 bununla Alyans\u0131n geni\u015fl\u0259m\u0259 strategiyas\u0131na daxild\u0259n probleml\u0259r yarad\u0131r; qaz as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan Avropan\u0131 dilemma qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyur v\u0259 bununla bazardak\u0131 pay\u0131n\u0131 el\u0259 avropal\u0131lar\u0131n \u0259li il\u0259 qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; s\u0259rt m\u00f6vqe il\u0259 postsovet m\u0259kan\u0131nda dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 Q\u0259rbmeylli siyasi x\u0259ttin riskli oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cB\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259\u201d riskind\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin \u00e7\u0131xarlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu ayd\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd, yeni geosiyasi \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259ri ortaq h\u0259d\u0259fd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n ciddi risk var: \u00c7inin b\u00f6y\u00fcm\u0259si;<\/p>\n\n\n\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flanan, 2020-ci ilin pandemiyas\u0131 il\u0259 praktiki m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7\u0259n yeni \u015f\u0259rtl\u0259r d\u00fcnyada AB\u015e-\u0131n hakim oldu\u011fu t\u0259kq\u00fctbl\u00fc sistemd\u0259n, ikiq\u00fctbl\u00fc sistemin\u0259 ke\u00e7idi d\u0259lal\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni d\u00fcnya nizam\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi XX \u0259srd\u0259 oldu\u011fu kimi yen\u0259 ingilisl\u0259rdir (arxa fonda g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r d\u0259 ola bil\u0259r): bu fikri \u0259ks\u0259riyy\u0259t payla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Britaniya Pekinin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d layih\u0259sin\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259kl\u0259 Avrasiyada yeni siyasi-iqtisadi reall\u0131qlar yarad\u0131l\u0131r, buna paralel olaraq, AB\u015e-la yeni ittifaqlar\u0131n qurulmas\u0131 (AUKUS) il\u0259 \u0259ks c\u0259bh\u0259ni d\u0259 \u201cdiri saxlay\u0131r\u201d;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Avrasiyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi daha \u00e7ox \u201cOrta d\u00fcnya\u201d dey\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz \u00c7in-M\u0259rk\u0259zi Asiya-C\u0259nubi Qafqaz-T\u00fcrkiy\u0259-\u015e\u0259rqi Avropa co\u011frafiyas\u0131nda qurulur, bununla h\u0259m d\u0259 Rusiyaya alternativ g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni geosiyasi \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sini bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Uzaq Q\u0259rbd\u0259 AB\u015e, Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259 \u00c7in siyasi q\u00fctbl\u0259ri t\u0259msil edir;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 bu q\u00fctbl\u0259r aras\u0131nda balans yaradacaq regional g\u00fcc rolunu oynay\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e v\u0259 Rusiyan\u0131n q\u0259bul etm\u0259k ist\u0259m\u0259diyi v\u0259 ortaq h\u0259d\u0259fd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 budur:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Va\u015finqton d\u00fcnyan\u0131 g\u00fccl\u0259n\u0259n \u00c7inl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, z\u0259ifl\u0259y\u0259n v\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi Rusiya il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259 maraql\u0131d\u0131r: bu, ruslar\u0131n ist\u0259diyini verm\u0259k yox, \u00c7inin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda onlardan istifad\u0259 etm\u0259kdir;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Moskva yeni d\u00fcnya nizam\u0131nda regional g\u00fcc yox, ikinci q\u00fctb olmaq ist\u0259yir: bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 siyasi add\u0131mlar\u0131n\u0131 Va\u015finqtonla bu v\u0259 ya dig\u0259r formada siyasi koordinasiya edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Niy\u0259 2022-ci il?<\/p>\n\n\n\n<p>Diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n \u0259sas suallardan biri budur v\u0259 bu, rus romantikas\u0131nda SSR\u0130-nin 100 illiyi il\u0259 olaraq g\u00f6st\u0259rilir, reall\u0131qda is\u0259 Pekinin bu il se\u00e7diyi siyasi yolla ba\u011fl\u0131d\u0131r: \u00c7in h\u0259m Kommunist Partiyas\u0131 daxilind\u0259 se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si, h\u0259m s\u0131f\u0131r-COV\u0130D siyas\u0259ti, h\u0259m d\u0259 q\u0131tl\u0131qdan sonra d\u00fcnyada yeni iqtisadi sistem\u0259 haz\u0131rl\u0131q g\u00f6rm\u0259k v\u0259 daha g\u00fccl\u00fc qay\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 2022-ci ild\u0259 \u201csiyasi t\u0259crid\u201d strategiyas\u0131n\u0131 t\u0259tbiq edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYeni Yalta\u201d da adland\u0131r\u0131lan t\u0259l\u0259bl\u0259rl\u0259 masaya \u0259yl\u0259\u015f\u0259n AB\u015e v\u0259 Rusiyan\u0131n da bundan istifad\u0259 etdiyi, yeni geosiyasi sistemd\u0259 d\u00fcnyan\u0131 n\u00fcfuz dair\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6ld\u00fcy\u00fc istisna deyil: Ukrayna c\u0259bh\u0259si bu prosesi yeti\u015fdir\u0259n faktor kimi istifad\u0259 edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n il AB\u015e-\u0131n \u018ffqan\u0131standan \u00e7\u0131xmas\u0131na, bu ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 bu kontekstd\u0259 baxa bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Rusiya \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d layih\u0259sinin aktual olan Orta D\u0259hlizin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etdi: bu, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n b\u00f6lg\u0259d\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131lan alternativ g\u00fcc\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u00fc k\u0259sm\u0259k, \u00c7inin M\u0259rk\u0259zi Asiyada geni\u015fl\u0259nm\u0259si \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u0259n az\u0131 \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131na nail olmaq m\u0259qs\u0259din\u0259 hesablan\u0131b v\u0259 h\u0259l\u0259ki buna nail oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 AB\u015e bu prosesd\u0259 Moskvaya d\u0259st\u0259k verir, yaxud \u0259n az\u0131 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259m\u0259kl\u0259 \u00c7inin geni\u015fl\u0259nm\u0259si \u00f6n\u00fcnd\u0259 mane\u0259l\u0259r yarad\u0131r: \u201c\u015eimal ax\u0131n\u0131-2\u201d layih\u0259sinin sanksiyalardan ayr\u0131 saxlan\u0131lmas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259bi bu layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Almaniyan\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaqd\u0131rsa, dig\u0259t s\u0259b\u0259bi Rusiyaya \u015eimal d\u0259hlizini aktualla\u015fd\u0131rmaq imkan\u0131 yaratmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar AB\u015e-\u0131n strateji r\u0259qib kimi \u00c7ini g\u00f6rd\u00fcy\u00fc halda, niy\u0259 ruslarla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r sual\u0131n\u0131n cavab\u0131n\u0131 da ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyan\u0131n Ukraynaya h\u00fccum ed\u0259c\u0259yi, \u201cb\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259\u201dnin olaca\u011f\u0131 ehtimal\u0131 z\u0259ifdir: diplomatik g\u0259rginlik, m\u00fcharib\u0259 ritorikas\u0131 davam ed\u0259c\u0259k;<\/p>\n\n\n\n<p>Diqq\u0259tin \u015e\u0259rqi Avropada oldu\u011fu vaxt M\u0259rk\u0259zi Asiyada \u2013 \u00c7inin s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 qeyri-stabilliyin artaca\u011f\u0131 ehtimal\u0131 daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: Axar.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya v\u0259 AB\u015e-NATO aras\u0131nda Ukrayna c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u201cb\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259y\u0259\u201d haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri fonunda a\u00e7\u0131q qalan suallar var: \u2013 Rusiya AB\u015e v\u0259 NATO-nun q\u0259bul etm\u0259y\u0259c\u0259yini bildiyi halda<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-60062","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60062"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60062\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60064,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60062\/revisions\/60064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}