{"id":60243,"date":"2022-01-21T02:11:22","date_gmt":"2022-01-20T22:11:22","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=60243"},"modified":"2022-01-21T21:46:09","modified_gmt":"2022-01-21T17:46:09","slug":"italiyada-dovl%c9%99t-quran-turkl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=60243","title":{"rendered":"\u0130taliyada d\u00f6vl\u0259t quran t\u00fcrkl\u0259r &#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Romal\u0131lardan \u0259vv\u0259l \u0130taliyan\u0131n ilk sakinl\u0259rinin Etr\u00fcskl\u0259r olmas\u0131 h\u0259qiq\u0259ti b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada elm adamlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015fdir. Arxeoloji tap\u0131nt\u0131lar, n\u0259 Roma, n\u0259 Yunan m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aiddir &#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> Etr\u00fcsk dili \u00e7ox f\u0259rqlidir, he\u00e7 bir Avropa q\u0259bil\u0259sin\u0259 b\u0259nz\u0259mir. B\u00fct\u00fcn tap\u0131nt\u0131lar, dil ara\u015fd\u0131rmalar\u0131, ictimai h\u0259yat, inanclar\u0131, \u0130taliyan\u0131n ilk sakinl\u0259ri olan Etr\u00fcskl\u0259rin t\u00fcrkl\u0259r oldu\u011funu s\u00fcbut edir &#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>AVROPA N\u018f DEY\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Avropal\u0131 aliml\u0259r \u0130taliyada m\u0259skunla\u015fan ilk insanlar\u0131n \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, romal\u0131lar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k, yekdillikl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131lar: <strong>&#171;Bu xalq q\u0259dim yunanlar deyil &#8230; V\u0259 bu insanlar he\u00e7 bir ba\u015fqa Avropa mill\u0259tin\u0259 d\u0259 b\u0259nz\u0259mir &#8230; Dill\u0259ri, ad\u0259tl\u0259ri, h\u0259yatlar\u0131 il\u0259 estetik anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u00e7ox f\u0259rqlidirl\u0259r &#8230;\u0130taliyan\u0131n ilk sakinl\u0259ri haqq\u0131nda, q\u0259rblil\u0259rin, q\u0259rb m\u0259n\u015f\u0259li ensiklopediyalar\u0131n dediyi budur&#187; &#8230; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Buradan bir sual yaran\u0131r: <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>AVROPA XALQLARINA B\u018fNZ\u018fM\u018fY\u018fN BU XALQ, ORAYA N\u018fD\u018fN G\u018fLD\u0130? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu xalq kim\u0259 v\u0259 hans\u0131 mill\u0259t\u0259 b\u0259nz\u0259yir?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu zaman, susurlar &#8230; Az-maz dan\u0131\u015fan\u0131 da, yaln\u0131z Anadoludan g\u0259ldiyini, \u00fcrk\u0259r\u0259k dey\u0259r &#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/xH7UMC.png\" alt=\"\" data-id=\"60246\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60246\" class=\"wp-image-60246\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/d3yf6d-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60247\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/d3yf6d-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60247\" class=\"wp-image-60247\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131n\u0131n elm adamlar\u0131 bu m\u00f6vzuda s\u0259ssiz qal\u0131rlar &#8230; \u018fslind\u0259 bu s\u0259ssizlik, m\u0259lumat, d\u0259lil \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 deyil &#8230; \u00c7\u00fcnki \u0130taliyan\u0131n ilk sakinl\u0259rin\u0259 aid bilgil\u0259r, ilk T\u00fcrkl\u0259r\u0259 (proto-T\u00fcrkl\u0259rin) aiddir!<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa aliml\u0259rinin &#8216;Etr\u00fcsk adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 mill\u0259t, Tur-Sakalard\u0131, y\u0259ni q\u0259dim T\u00fcrkl\u0259r oldu\u011funu s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 s\u00fcbut olunmu\u015f bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Lakin bu s\u0259n\u0259dl\u0259r avropal\u0131 aliml\u0259r\u0259 h\u0259qiq\u0259ti s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130taliyada ortaya \u00e7\u0131xan s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, 10-cu \u0259srd\u0259, q\u0259dim T\u00fcrk h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u0259tirdiyi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, T\u00fcrkl\u0259r\u0259 aid oldu\u011funu &#171;ifad\u0259 etm\u0259k&#187; onlar \u00fc\u00e7\u00fcn asan deyil &#8230; Bu bax\u0131mdan elmin, bu &#171;Avropadak\u0131 s\u0259ssizliyini&#187; \u00e7ox rahatca ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ETR\u00dcSKL\u018fR K\u0130MD\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kazan t\u00fcrkl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rbiy\u0259 olunan b\u00f6y\u00fck alim Sadri Maksudi Arsal\u0131n q\u0131z\u0131 Adile Ayda bu sah\u0259d\u0259 \u0259n geni\u015f ara\u015fd\u0131rma aparm\u0131\u015f insanlardan biridir. 1974-c\u00fc ild\u0259 &#171;Etr\u00fcskl\u0259r t\u00fcrk idimi?&#187; adl\u0131 \u0259s\u0259ri il\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 h\u0259qiq\u0259ti a\u00e7\u0131qlayan Aydan\u0131n, toplanm\u0131\u015f oldu\u011fu m\u0259lumatlar \u0259minlikl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir v\u0259 1992-ci ild\u0259 &#171;Etr\u00fcskl\u0259r (Tursaklar) T\u00fcrkl\u0259rdir&#187; adl\u0131 \u0259s\u0259rini n\u0259\u015fr etdirir &#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u0259s\u0259r Q\u0259rb aliml\u0259rinin Etr\u00fcskl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda onlar\u0131n q\u0259dim t\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 nec\u0259 eyniyy\u0259t t\u0259\u015fkil etdiyini g\u00f6st\u0259r\u0259n s\u00fcbutlarla doludur. Yunan \u0259lifbas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 Aydaya g\u00f6r\u0259 q\u0259dim t\u00fcrk \u0259lifbas\u0131na \u0259saslan\u0131r. Eyni \u015f\u0259kild\u0259, q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rin Roma t\u0259sisatlar\u0131 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 ictimai h\u0259yat aras\u0131nda ox\u015far izl\u0259r var.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Etr\u00fcskl\u0259ri \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 tarixd\u0259n \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259 onlar\u0131n t\u00fcrkl\u00fckl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini ara\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flasam da, qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m \u0259n vacib q\u0259bil\u0259 Pelasaqlar idi.&#187; Ayda, Pelsaqlar\u0131n e.\u0259. 3000-ci ild\u0259 yunanlar h\u0259l\u0259 orada olmad\u0131\u011f\u0131 vaxtlarda Mekadoniya v\u0259 indiki Yunan\u0131stan adl\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259ri i\u015f\u011fal etdikl\u0259rini v\u0259 burada bir d\u00f6vl\u0259t qurduqlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r. \u018fslind\u0259 Herodot da eyni fikird\u0259dir &#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/V9NJzB.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-60256\" width=\"919\" height=\"732\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yunan tarix\u00e7il\u0259rinin v\u0259 dig\u0259rl\u0259rinin Pelesaq adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 tayfalar sonradan Anadoluya ke\u00e7\u0259r\u0259k orada eyni ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t qururlar &#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Pelesaqlar \u0259slind\u0259 Saka T\u00fcrkl\u0259ridir. Burada Sakalar\u0131n b\u0259zil\u0259ri Dunay Vadisini ke\u00e7\u0259r\u0259k Alp da\u011flar\u0131ndan \u0130taliyaya girdil\u0259r. Q\u0259rb aliml\u0259ri \u015fimaldan Saklar\u0131 q\u0259rib\u0259 adlarla \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131 &#171;Villanoval\u0131&#187; adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u018fslind\u0259 \u0130taliyan\u0131n Boloniya \u015f\u0259h\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Villonova adl\u0131 bir k\u0259nd var. Bu k\u0259ndd\u0259 qaz\u0131nt\u0131lar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 1853-c\u00fc ild\u0259 Saklar\u0131n (Etr\u00fcsk) varl\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur. Bundan sonra Tyrrhen (Turhan) adl\u0131 bir tayfa, \u0130ranl\u0131lar\u0131n Tur-Turan dedikl\u0259ri, yen\u0259 bir t\u00fcrk q\u00f6vm\u00fc Anadoludan \u0130taliyaya k\u00f6\u00e7\u00fcrl\u0259r v\u0259 Saklarla birl\u0259\u015firl\u0259r, Tur-Saka ad\u0131yla ya\u015fama\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Etr\u00fcsk kitab\u0259l\u0259rind\u0259, Tursaklar\u0131n q\u0131sald\u0131lm\u0131\u015f &#171;TRSK&#187; ad\u0131n\u0131 oxumaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00dcRSAKLAR (ETR\u00dcSKL\u018fR) V\u018f \u0130TAL\u0130YA &#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrsaklar Aral\u0131q d\u0259nizinin q\u0259rbin\u0259 tamamil\u0259 hakim idil\u0259r. Atlantik okean\u0131nda Tanca (Tengiz) liman\u0131n\u0131 qurmu\u015fdular. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yunanlar Aral\u0131q d\u0259nizinin q\u0259rb hiss\u0259sini Turhan d\u0259nizi (Tirren d\u0259nizi) adland\u0131rmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 idil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/GcfGyV.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-60245\" width=\"916\" height=\"687\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tursaklar h\u0259m heyvandarl\u0131q, h\u0259m \u0259kin\u00e7ilikl\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259n\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurdular. \u0130taliyan\u0131n yar\u0131 v\u0259h\u015fi insanlar\u0131n\u0131n heyranedici bax\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 bataql\u0131qlar\u0131 qurudaraq h\u0259r c\u00fcr \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf etdirdil\u0259r v\u0259 Orta Asiyada etdikl\u0259ri kimi \u0130taliyada d\u0259mir m\u0259d\u0259nl\u0259rini d\u0259 i\u015fl\u0259tdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>E.\u0259. 753-c\u00fc ild\u0259 bu, d\u00fcnya tarixind\u0259ki \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri oldu v\u0259 Tursaka pad\u015fahlar\u0131ndan birinin n\u0259v\u0259si ROM\u00dcL\u00dcS yeni bir \u015f\u0259h\u0259r qurmaq ist\u0259di. Toplad\u0131\u011f\u0131 mac\u0259ra yolda\u015flar\u0131yla, Lat\u0131n adlanan italyan q\u0259bil\u0259sinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lg\u0259nin s\u0259rh\u0259ddin\u0259 yax\u0131n bir yeri se\u00e7ir. Tursaka h\u00f6km\u00fcdar\u0131ndan laz\u0131mi icaz\u0259 ald\u0131qdan sonra \u015f\u0259h\u0259ri qurur v\u0259 onun ad\u0131n\u0131 ROMA qoyur&#8230; Rom\u00fcl\u00fcsd\u0259n Roman\u0131n ad\u0131ndan olub olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NEC\u018f S\u00dcQUT ETD\u0130L\u018fR?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Roma, Etr\u00fcsk (Tursaka) pad\u015fahlar\u0131n t\u0259siri il\u0259 getdikc\u0259 inki\u015faf edirdi. Ancaq \u015f\u0259h\u0259ri quran Rom\u00fcl\u00fcs, zaman ke\u00e7dikc\u0259 Romada Etr\u00fcsk\u00fcn t\u0259sirini getdikc\u0259 azalacaq bir \u0259n\u0259n\u0259 qoyur. Bu \u0259n\u0259n\u0259: &#171;Kim ba\u015fqa bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n qovulsa, Roma ona s\u0131\u011f\u0131nacaq h\u00fcququ verirdi.&#187; <\/p>\n\n\n\n<p>Zamanla Lat\u0131nlar \u015f\u0259h\u0259ri doldurdular. H\u00fcquqlar\u0131n\u0131 alan Roma v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 v\u0259 Latinlar Senatda b\u00f6y\u00fck bir g\u00fcc\u0259 \u00e7evrildil\u0259r. C\u0259nubda qurulan Yunan koloniyas\u0131 (Siciliya) t\u0259sirli olma\u011fa ba\u015flad\u0131. Zamanla Yunan-Lat\u0131n ittifaq\u0131, e.\u0259. 509-cu ild\u0259 sonuncu Tursaka Kiral\u0131 II.Tarhan (II.Tarquinius) Romadan qovuldu v\u0259 bir daha Romaya qay\u0131tmad\u0131. Bel\u0259likl\u0259, \u0130taliyada Tursakan\u0131n hakimiyy\u0259ti sona \u00e7at\u0131r v\u0259 Lat\u0131n d\u00f6vr\u00fc ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6RN\u018fK S\u018fN\u018fDL\u018fR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Etr\u00fcsklar\u0131n qurd dastan\u0131 v\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin qurd dastan\u0131n\u0131n \u0259sas motivl\u0259ri eynidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Etr\u00fcsklar v\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin Tanr\u0131ya inanclar\u0131 birdir. `\u015eaman` m\u0259d\u0259niyy\u0259ti h\u0259r ikisind\u0259 m\u00f6vcuddur. B\u00fct\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259slikl\u0259r, h\u0259m Etr\u00fcskd\u0259, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrkl\u0259rd\u0259 eynidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Doqquz, Etrusklar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259, T\u00fcrkl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 u\u011furlu r\u0259q\u0259m say\u0131l\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00fcn t\u00fcrk \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri Etr\u00fcskl\u0259rd\u0259 ya\u015fad\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar da \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab olunurdu. Etr\u00fcskl\u0259rd\u0259 d\u0259 qad\u0131n eyni statusa malik idil\u0259r. Etr\u00fcsk m\u0259zarlar\u0131 Orta Asiyadak\u0131 T\u00fcrk m\u0259zarlar\u0131n\u0131n eynidir. Asiyada ox\u015far bir ox v\u0259 ya metal g\u00fczg\u00fcn\u00fcn &#171;\u0259kizi&#187; Etr\u00fcskl\u0259rin arxeoloji tap\u0131nt\u0131lar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, Orta Asiyada heyk\u0259ll\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunan nax\u0131\u015flar Etr\u00fcskl\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u00f6vcuddur. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadak\u0131 elm adamlar\u0131 Etr\u00fcsk dilinin he\u00e7 bir Avropa dilli kimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r. Ancaq kim\u0259 b\u0259nz\u0259dikl\u0259ri bar\u0259d\u0259 is\u0259 susurlar. Ancaq Etr\u00fcsk dili, q\u0259dim t\u00fcrk il\u0259 dem\u0259k olar ki, eynidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/8463TN-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-60244\" width=\"917\" height=\"607\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk dilind\u0259 oldu\u011fu kimi, Etr\u00fcskc\u0259d\u0259 d\u0259 fel c\u00fcml\u0259nin sonunda g\u0259lir. Fell\u0259rin, sif\u0259tl\u0259rin, subyektl\u0259rin istifad\u0259si tam olaraq t\u00fcrk dilind\u0259ki kimidir. Y\u0259ni etr\u00fcsk t\u00fcrk dilinin \u0259n q\u0259dim formas\u0131d\u0131r &#8230; Q\u0259dim Avropa tayfalar\u0131nda bunlar\u0131n he\u00e7 biri yoxdur. Etr\u00fcskl\u0259rd\u0259 n\u0259 varsa, \u0259sas\u0259n q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rd\u0259 d\u0259 o var.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131, Q\u0259rb elm adamlar\u0131n\u0131n izah etm\u0259kd\u0259n qorxdu\u011fu bir \u00e7ox ox\u015far d\u0259lil qar\u015f\u0131s\u0131nda Adile Ayda, s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda q\u0131\u015fq\u0131raraq ortaya qoydu.<\/p>\n\n\n\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, Etr\u00fcskl\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015eimali \u0130taliya xalqlar\u0131 b\u0259z\u0259n &#171;m\u00fcst\u0259qil&#187; d\u00f6vl\u0259t olmaq ist\u0259dikl\u0259rini bildirirl\u0259r. Deyirl\u0259r, biz varl\u0131y\u0131q. Niy\u0259 c\u0259nubun s\u0131x\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259liyik?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>(www.turkmeclisi.org)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fedai.az Ara\u015fd\u0131rma Qrupu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Romal\u0131lardan \u0259vv\u0259l \u0130taliyan\u0131n ilk sakinl\u0259rinin Etr\u00fcskl\u0259r olmas\u0131 h\u0259qiq\u0259ti b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada elm adamlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015fdir. Arxeoloji tap\u0131nt\u0131lar, n\u0259 Roma, n\u0259 Yunan m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aiddir &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-60243","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60243"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60282,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60243\/revisions\/60282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}