{"id":60394,"date":"2022-01-23T01:46:12","date_gmt":"2022-01-22T21:46:12","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=60394"},"modified":"2022-01-23T01:46:17","modified_gmt":"2022-01-22T21:46:17","slug":"q%c9%99hr%c9%99manliqlariyla-dunyani-heyr%c9%99td%c9%99-buraxan-turk-qadinlari-amazonkalar-ama-%c9%99z%c9%99nl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=60394","title":{"rendered":"Q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131yla d\u00fcnyan\u0131 heyr\u0259td\u0259 buraxan T\u00fcrk qad\u0131nlar\u0131 &#8212; Amazonkalar (Ama \u0259z\u0259nl\u0259r)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>O, t\u0259sdiq etdi ki, m\u00fcasir tarix\u00e7il\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, Stenford Universitetinin Adrienne meri \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar: Amazonlar \u00e7ox real v\u0259 \u0259slind\u0259 skif k\u00f6\u00e7\u0259ril\u0259ri olub.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Rusiyada arxeoloqlar silahlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 d\u0259fn edilmi\u015f d\u00f6rd d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc qad\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 tap\u0131blar. Mer bildirib ki, arxeoloqlar ilk d\u0259f\u0259 olaraq 45-50 ya\u015flar\u0131nda v\u0259 sonra is\u0259 t\u0259xmin\u0259n 12 ya\u015flar\u0131nda olan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc qad\u0131nlar\u0131n qal\u0131qlar\u0131n\u0131 a\u015fkar edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u201cBu d\u00f6rd qad\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259 yolda\u015f olub, y\u0259qin ki, d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 h\u0259lak olublar v\u0259 birlikd\u0259 d\u0259fn olunublar\u201d &#8212; dey\u0259 yaz\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/800px-Herakles_Amazones_Staatliche_Antikensammlungen_1711.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60395\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60395\" class=\"wp-image-60395\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Akhilleus_Charun_Cdm_Paris_2783_full.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60396\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60396\" class=\"wp-image-60396\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Amazon qad\u0131nlar\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259ti haqq\u0131nda yazark\u0259n 2500 il \u0259vv\u0259l \u0130skit k\u00f6\u00e7\u0259ril\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrd\u00fc. \u201cOnlar m\u0259n\u015f\u0259c\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259ri tayfalar\u0131d\u0131r. Onlar q\u0259dim zamanlarda Skifiya adlanan b\u00f6lg\u0259nin geni\u015f \u0259razisind\u0259 g\u0259zib dola\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu, \u0259razil\u0259r Qara d\u0259nizd\u0259n Monqolustana q\u0259d\u0259r uzanan bir \u0259raziidi. Onlar olimpik yay\u0131n ixtiras\u0131n\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bel\u0259likl\u0259, onlar\u0131n h\u0259yatlar\u0131 atlara v\u0259 ox atma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi.O\u011flan v\u0259 q\u0131zlara u\u015faql\u0131qdan at s\u00fcrm\u0259yi, at\u0259\u015f a\u00e7ma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dirdil\u0259r ki, q\u0259bil\u0259d\u0259ki h\u0259r k\u0259s \u00f6z tayfas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bilsin.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Homer onlar\u0131 ilk d\u0259f\u0259 eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 750-650-ci ill\u0259r aras\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 &#171;\u0130liada&#187;da Troya m\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda epik poemas\u0131nda t\u0259svir edib v\u0259 Homer Amazonlar\u0131n \u0259rl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi. &#8216;.Onlar haqq\u0131nda \u0259vv\u0259lc\u0259 Homer t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Onlar Perikles v\u0259 ya Herk\u00fcl, Zeseus, A\u015fil kimi yunanlar\u0131n \u0259fsan\u0259vi q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n ba\u015f d\u00fc\u015fm\u0259ni idil\u0259r. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Amazon krali\u00e7alar\u0131 il\u0259 duell\u0259rd\u0259 c\u0259sar\u0259t v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn meydana at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131lar. Unutmay\u0131n ki, siz ancaq h\u0259qiq\u0259t\u0259n g\u00fccl\u00fc v\u0259 c\u0259sur d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcb qalib g\u0259ls\u0259niz, \u015f\u0259r\u0259f qazana bil\u0259rsiniz. Amazonlar bu rola uy\u011fun g\u0259lirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/images-7-5.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60398\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/images-7-5.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60398\" class=\"wp-image-60398\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\"><strong>SA\u011e D\u00d6\u015eL\u018fR\u0130 YOXDUR<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/myth040.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60399\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/myth040.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60399\" class=\"wp-image-60399\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\"><strong>SA\u011e D\u00d6\u015eL\u018fR\u0130 YOXDUR<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Amazzone_ferita_-_Musei_Capitolini-683x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60400\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Amazzone_ferita_-_Musei_Capitolini.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60400\" class=\"wp-image-60400\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\"><strong>SA\u011e D\u00d6\u015eL\u018fR\u0130 YOXDUR<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Amazonlar \u0259fsan\u0259vi Troya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 rol oynad\u0131lar. Bildiyimiz kimi, Pentesilay Amazonlar\u0131n krali\u00e7as\u0131 idi. Troyal\u0131larla vuru\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir qrup qad\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc g\u0259tirdi v\u0259 \u00f6z\u00fc is\u0259 yunan \u00e7empionu Axillesl\u0259 vuru\u015fdu. Qalib g\u0259ldi, amma \u0259fsan\u0259d\u0259 bel\u0259 c\u0259sur v\u0259 g\u00f6z\u0259l bir d\u00fc\u015fm\u0259ni \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u0259 pe\u015fman oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 5-ci \u0259sr\u0259 aid vaza \u015f\u0259kill\u0259rind\u0259 onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc, sonra g\u00f6z t\u0259mas\u0131 qurdu\u011funu v\u0259 \u00f6lm\u0259kd\u0259 olan Amazona a\u015fiq oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259kill\u0259r var.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><br>Q\u0259dim yunanlar \u00f6z analar\u0131ndan, arvadlar\u0131ndan v\u0259 q\u0131zlar\u0131ndan \u00e7ox f\u0259rqli olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara heyran idil\u0259r. Qad\u0131nlar\u0131n ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r ola bil\u0259c\u0259yi fikri onlar\u0131 narahat edir, h\u0259m d\u0259 c\u0259lbedici g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu bar\u0259d\u0259 \u00e7ox qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n fikirl\u0259r vard\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu g\u00fcn d\u0259 bir \u00e7ox insanlar h\u0259l\u0259 d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n fikirl\u0259r s\u00f6yl\u0259m\u0259kd\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/UxaepT71UzE-1024x545.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60401\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60401\" class=\"wp-image-60401\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/amazr-armflot-ru-2-1-1024x545.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60402\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60402\" class=\"wp-image-60402\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/0afb6f1182c17fdee451123c4bc4b358.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60407\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/0afb6f1182c17fdee451123c4bc4b358.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60407\" class=\"wp-image-60407\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu g\u00fcn ki\u015fil\u0259r v\u0259 qad\u0131nlar aras\u0131nda b\u0259rab\u0259rlik v\u0259 harmoniya tapmaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259l\u0259r universald\u0131r, siz Yunan\u0131standa, \u0130randa, Misird\u0259, \u00c7ind\u0259 v\u0259 Hindistanda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc qad\u0131nlar\u0131n hekay\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rsiniz. \u0130ndi mifl\u0259ri oxuya bilm\u0259yimiz v\u0259 indi b\u0259rab\u0259rlik\u00e7i bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti bilm\u0259yimiz biz\u0259 b\u0259rab\u0259r ola bil\u0259c\u0259k ki\u015fil\u0259r v\u0259 qad\u0131nlar haqq\u0131nda romantik, h\u0259y\u0259canl\u0131 hekay\u0259l\u0259r verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu hekay\u0259l\u0259rin \u0259sas\u0131nda h\u0259qiq\u0259tin \u00f6z\u0259yinin n\u0259 oldu\u011funu da bilirik&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u0259fsan\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 Amazonlar olub. B\u0259z\u0259n gizl\u0259nirl\u0259r, b\u0259z\u0259n d\u0259 tam g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Amma indi tarixi reall\u0131q, bu ay bildiril\u0259n kimi arxeoloji k\u0259\u015ffl\u0259r say\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Muzaffer \u00c7i\u00e7ek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">****************************************************************************************<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>S\u00d6ZARDI: <span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Xaqani \u018fd\u0259bo\u011fludan:<\/span> <\/strong>Amazonkalar\u0131n t\u00fcrk olmalar\u0131 \u00fczd\u0259 olan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. <strong>&#171;Dilin tarixi, Tarixin dili&#187; <\/strong>adl\u0131 \u0259s\u0259rd\u0259 bu br\u0259d\u0259 bu g\u00fcn\u0259d\u0259k deyilm\u0259y\u0259n maraql\u0131 m\u0259qamlar var. Avrosentristl\u0259rin t\u0259xribat\u00e7\u0131 yalanlar\u0131 bu tarixi faktdan da yan ke\u00e7m\u0259yib. Amazonlar bir sak tayfas\u0131d\u0131r v\u0259 m\u0259lum bir sava\u015fdan sonra m\u0259nsub olduqlar\u0131 tayfan\u0131, qrda\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259rl\u0259rini ac\u0131 bir m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259 itir\u0259n qad\u0131nlr\u0131n bir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc birliyidir. Aya ibad\u0259t ed\u0259n bu qad\u0131nlar\u0131n inanc sistemi Maqlara m\u0259\u0259xsus inanc sisteminin eynidir. Ba\u015f kahin\u0259, y\u0259ni r\u0259hb\u0259r <strong>Sar\u0131 Ana, <\/strong>yaxud da <strong>Sar\u0131 N\u0259n\u0259<\/strong> adlanan sar\u0131 geyimli qad\u0131n ortda olmaqla 12 qad\u0131n ibad\u0259t sisteml\u0259ri vard\u0131. Saklardan biz\u0259 g\u0259l\u0259n adlar\u0131 <strong>O\u0130RPATA<\/strong>d\u0131r. <strong>O\u0130RPATA <\/strong>ad\u0131n\u0131 \u0130ronic\u0259 <strong>&#171;\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u0259n&#187; <\/strong>anlam\u0131nda i\u015fl\u0259ndiyini dey\u0259n Avrosentrizm kahinl\u0259rinin axmaql\u0131\u011f\u0131na g\u00fclm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki ironil\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 onlara aid haylar &#171;\u0259r \u00f6ld\u00fcrm\u0259&#187; ifad\u0259sini Artemid v\u0259 Afrodita m\u0259b\u0259dind\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s fahi\u015f\u0259likl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan qad\u0131nlar\u0131n q\u0259bul etdiyi yad ki\u015fil\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 deyirdil\u0259r. Hay qara\u00e7\u0131lar\u0131\u0131n ki\u015fil\u0259ri g\u00fcn\u00fcn sonunda \u0259ll\u0259riyl\u0259 yad ki\u015fil\u0259r\u0259 verdikl\u0259ri arvad v\u0259 q\u0131zlar\u0131ndan, <strong>&#171;ne\u00e7\u0259 \u0259r \u00f6ld\u00fcrm\u00fcs\u0259n?&#187; <\/strong>&#8212; dey\u0259 soru\u015furdular (Erm\u0259nip\u0259r\u0259st rus tarix\u00e7isi Dyakonov). Y\u0259ni ne\u00e7\u0259 ki\u015fiy\u0259 fahi\u015f\u0259 xidm\u0259ti g\u00f6st\u0259rmis\u0259n? <strong>M\u0259s\u0259l\u0259ni \u0130ronil\u0259\u015fdirm\u0259yin m\u0259\u011fzi sizl\u0259r\u0259 ayd\u0131n oldumu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bitva-grekov-rubens.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60403\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60403\" class=\"wp-image-60403\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1-2-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60404\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/1-2-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60404\" class=\"wp-image-60404\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u018fslind\u0259 bu s\u00f6z, y\u0259ni <strong>&#171;O\u0130RPATA&#187;<\/strong> o\u011fuzca bu g\u00fcn d\u0259 dilimizd\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n <strong>&#171;ARVAD&#187;<\/strong> s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Bu s\u00f6z\u00fcn etimoloji m\u0259nas\u0131na vard\u0131qda is\u0259 &#171;Zir\u0259k \u0259r&#187; m\u0259nas\u0131 da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 (M. Ka\u015f\u011fari l\u00fc\u011f\u0259tind\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik) anlaya bil\u0259rik. Avrosentristl\u0259rin bu yozumu saklar\u0131n (sanglar\u0131n) amazonlara &#171;oirpata&#187; dem\u0259sind\u0259n qaynaqlan\u0131r v\u0259 onlar\u0131n do\u011fulan o\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259siyl\u0259 izah olunurdu. Amma sad\u0259c\u0259 bu s\u00f6z qad\u0131na verdiyimiz bir add\u0131r. AMAZONKALARA g\u0259linc\u0259 is\u0259, sad\u0259c\u0259 qeyd edim ki, bu s\u00f6z d\u0259 o\u011fuzca <strong>&#171;AMA (M\u018fM\u018f) \u018fZ\u018fN&#187;<\/strong> dem\u0259kdir v\u0259 onlar\u0131n 13-14 ya\u015fad\u0259k sa\u011f d\u00f6\u015fl\u0259rini burub ba\u011flayaraq inki\u015fafdan saxlamalar\u0131 v\u0259 ya gec olarsa, k\u0259sm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f bir add\u0131r: <strong>&#171;Ama \u0259z\u0259n&#187; v\u0259 ya &#171;Ama k\u0259s\u0259n&#187;.<\/strong> Bu da onlar\u0131n ox atmalar\u0131yla ba\u011fl\u0131 idi. K\u0259sirdil\u0259r ki, d\u00f6\u015f kaman\u0131n alt\u0131nda amortizasiya verib oxu h\u0259d\u0259find\u0259n yay\u0131nd\u0131rmas\u0131n v\u0259 o d\u00f6vr\u0259 aid b\u0259zi r\u0259sml\u0259rd\u0259 amazonlalar\u0131n sa\u011f d\u00f6\u015fl\u0259rinin olmad\u0131\u011f\u0131 bilinm\u0259kd\u0259dir. Q\u0259dim yunan r\u0259ssamlar\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259n, r\u0259ssam Mikon, heyk\u0259lt\u0259ra\u015flar Fidias v\u0259 Poliklet Amazonlar\u0131n t\u0259svirl\u0259rini heyk\u0259ll\u0259rd\u0259, relyefl\u0259rd\u0259 v\u0259 r\u0259sml\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259kibl\u0259r. Ustalar\u0131n heyk\u0259ll\u0259rinin antik imitasiyalar\u0131, Halikarnas relyefl\u0259ri v\u0259 vazalardak\u0131 t\u0259svirl\u0259rd\u0259 qorunub saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/gradient_article_176194.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60405\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60405\" class=\"wp-image-60405\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Produzione_greca_o_magnogreca_sarcofago_delle_amazzoni_350-325_a.C._ca_da_tarquinia_05.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60406\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Produzione_greca_o_magnogreca_sarcofago_delle_amazzoni_350-325_a.C._ca_da_tarquinia_05.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60406\" class=\"wp-image-60406\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Amazonkalar\u0131n tap\u0131lm\u0131\u015f m\u0259zarlar\u0131nda tez-tez d\u00f6y\u00fc\u015f x\u0259sar\u0259tl\u0259rinin izl\u0259rin\u0259 rast g\u0259linir &#8212; ba\u015fda k\u0259sici silahlarla z\u0259rb\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259sikl\u0259r, k\u00f6rp\u00fcc\u00fck s\u00fcm\u00fckl\u0259ri v\u0259 \u0259traflar\u0131n s\u00fcm\u00fckl\u0259rind\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259sar\u0259tl\u0259r, s\u00fcm\u00fckl\u0259r\u0259 ili\u015fib qalm\u0131\u015f ox uclar\u0131. B\u0259zi x\u0259sar\u0259tl\u0259r \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olub, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 sa\u011fal\u0131b. Kurqanlar\u0131n birind\u0259 (Ukrayna \u0259razisind\u0259) h\u0259tta k\u00f6rp\u0259si olan Amazonka m\u0259zar\u0131 da tap\u0131ld\u0131. Onun d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r q\u0259bil\u0259sin\u0259 m\u0259nsub oldu\u011funu daim yay\u0131n s\u0131x ipini \u00e7\u0259kdiyi sa\u011f \u0259linin iki barma\u011f\u0131ndak\u0131 bu\u011fumlardak\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r s\u00fcbut edirdi.<br>Birc\u0259 fakt\u0131 da burada a\u00e7\u0131qlay\u0131ram ki, onlardan biz\u0259 g\u0259lib \u00e7atan miras <strong>&#171;Sar\u0131 g\u0259lin&#187; <\/strong>mahn\u0131s\u0131d\u0131r v\u0259 b\u0259zi biqeyr\u0259tl\u0259rimiz az qala bunu da haylara yem etm\u0259kd\u0259dirl\u0259r. Mahn\u0131n\u0131n ylnn\u0131z Az\u0259rbaycan variant\u0131nda bir tarix \u015fifr\u0259l\u0259nib. Qalan mhn\u0131lar, h\u0259tta \u018frzurum variant\u0131 da yanl\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/legendarnye-amazonki-obitali-v-rossii-1-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60408\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60408\" class=\"wp-image-60408\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-5-5.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60409\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60409\" class=\"wp-image-60409\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br><strong>Herodot Sarmatiyan\u0131 yanl\u0131\u015f olaraq &#171;qad\u0131nlar t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan&#187; (Gynaecocratumeni) tayfas\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f yeri kimi g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Q\u0259dim yunan tarix\u00e7isin\u0259 g\u00f6r\u0259 Amazonlar Sak d\u00f6vl\u0259tind\u0259 (m\u00fcasir Kr\u0131m, \u015eimali Qarad\u0259niz) v\u0259 Meotida g\u00f6l\u00fcn\u00fcn (Azov d\u0259nizi) sahill\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. Herodot sarmatl\u0131lar\u0131 amazonlar\u0131n v\u0259 skifl\u0259rin n\u0259sill\u0259ri kimi t\u0259svir edir, onlar\u0131n qad\u0131nlar\u0131 q\u0259dim ad\u0259tl\u0259r\u0259 riay\u0259t edirl\u0259r, \u201c\u00e7ox vaxt \u0259rl\u0259ri il\u0259 at belind\u0259 ov edirdil\u0259r, m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k, ki\u015fil\u0259rl\u0259 eyni paltar\u0131 geyinirdil\u0259r\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Heredotun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, Amazonkalar sahil boyu (Azov d\u0259nizi) m\u0259skunla\u015fd\u0131lar, sak d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259 h\u00fccum etm\u0259y\u0259, atlar\u0131 aparma\u011fa v\u0259 qar\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bu, t\u0259bii ki, skifl\u0259rin xo\u015funa g\u0259lmirdi. Onlar nam\u0259lum d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin basq\u0131nlar\u0131n\u0131 d\u0259f etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bir d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n sayda amazonkalar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259n skifl\u0259r d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rd\u0259n zirehl\u0259ri \u00e7\u0131xarma\u011fa ba\u015flad\u0131lar v\u0259 g\u00f6rd\u00fcl\u0259r ki, onlar qad\u0131nd\u0131rlar v\u0259 h\u0259m d\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259ldirl\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259r\u0259 m\u0259lumat verildi. <strong>\u00c7\u00fcnki yunanlardan f\u0259rqli olaraq, bir t\u00fcrk g\u0259l\u0259n\u0259yi kimi saklar qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/141902397154949663e2a24.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60410\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/141902397154949663e2a24.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60410\" class=\"wp-image-60410\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\"><strong>SARI G\u018fL\u0130N<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/scale_1200-1-1-1024x711.jpg\" alt=\"\" data-id=\"60411\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/scale_1200-1-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=60411\" class=\"wp-image-60411\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Dedil\u0259r: <strong>\u201cBiz\u0259 bel\u0259 m\u00fcbariz qad\u0131nlar laz\u0131md\u0131r. Biz onlarla d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259yik\u201d.<\/strong> Onlar\u0131n yan\u0131na \u0259n g\u0259nc d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri se\u00e7ib \u0259laq\u0259 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r. Amazonkalar da onlarl evl\u0259nm\u0259kd\u0259n imtina etm\u0259yibl\u0259r v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t sonra c\u00fctl\u00fckl\u0259r peyda olub. Sonra saklar Amazonklar\u0131 \u00f6z xalqlar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si olma\u011fa d\u0259v\u0259t etdil\u0259r. Amma amazonkalar cavab verdil\u0259r: \u201cYox, biz azad h\u0259yata \u00f6yr\u0259\u015fmi\u015fik, biz sizin qohumlar\u0131n\u0131z\u0131n, yaln\u0131z evdarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan qad\u0131nlar\u0131n yan\u0131na getm\u0259y\u0259c\u0259yik. Siz xo\u015fluqla gedib \u00f6z pay\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131n, biz d\u0259 sak m\u00fclk\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b ged\u0259k&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Sak ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 raz\u0131la\u015fd\u0131lar, amazonkalarla evl\u0259nmi\u015f g\u0259ncl\u0259r\u0259 pay ay\u0131rd\u0131lar v\u0259 onlar Dondan, sak m\u00fclkl\u0259rinin h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259nara \u00e7\u0131xd\u0131lar. Herodotun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cAmazonkalar v\u0259 sak g\u0259ncl\u0259rinin bir tayfas\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck \u015f\u0259rq\u0259, on be\u015f g\u00fcnl\u00fck \u015fimala ged\u0259n yoldak\u0131 torpaqlarda m\u0259skunla\u015fd\u0131lar, <strong>Savromatlar (Sarmatlar) <\/strong>ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nd\u0131lar\u201d. Onlarda qad\u0131nlar\u0131n rolu x\u00fcsusi idi. Q\u0131z \u00fc\u00e7 d\u00fc\u015fm\u0259ni \u00f6ld\u00fcrm\u0259yinc\u0259 evl\u0259n\u0259 bilm\u0259zdi. U\u015faql\u0131qdan onlra at s\u00fcrm\u0259yi, h\u0259r c\u00fcr silahdan istifad\u0259 etm\u0259yi \u00f6yr\u0259dirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Q\u0259dim yunan m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, sarmatlar sak g\u0259ncl\u0259ri il\u0259 amazonkalar\u0131n izdivac\u0131ndan t\u00f6r\u0259mi\u015fl\u0259r. Saklarla raz\u0131la\u015fmada amazonkalar evl\u0259ndikd\u0259n sonra ayr\u0131 ya\u015fma\u011f\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Y\u0259ni bu hekay\u0259tin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 dayanan m\u0259s\u0259l\u0259 tayfadan &#171;<strong>AYRILMAQ&#187;<\/strong> m\u0259s\u0259l\u0259sidir. D\u0259d\u0259 Qorqud dastan\u0131nda <strong>&#171;g\u0259lin\u0259 ayran dem\u0259dim, m\u0259n D\u0259d\u0259 Qorqud&#187;<\/strong>&#8212; dem\u0259sini xat\u0131rlay\u0131n. \u018fski t\u00fcrkc\u0259d\u0259 d\u0259 <strong>&#171;Sarmat&#187; <\/strong>s\u00f6z\u00fc, el\u0259 Mahmud Ka\u015fqarl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 <strong>&#171;ay\u0131ran&#187;<\/strong> dem\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>N\u0259hay\u0259t birc\u0259 fakt\u0131 deyim ki, bu c\u0259sur qad\u0131nlar daim yunanlara qar\u015f\u0131 vuru\u015fdular. H\u0259tta \u0259n son onlar, Pompey\u0259 qar\u015f\u0131 Albaniya ordusunun t\u0259rkibind\u0259 v\u0259 \u0259n n\u0259hay\u0259t is\u0259 \u00c7ald\u0131ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Rumlular\u0131 t\u0259msil ed\u0259n Sultan S\u0259lim\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcl\u0259r. Onlar\u0131n c\u0259surlu\u011funa valeh olan Sultan S\u0259lim onlar\u0131 bir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc kimi \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 d\u0259fn olunmas\u0131n\u0131 \u0259mr edir. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/9249cfcf167784a84f4aa695545d2b240584fa57.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-60412\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O, t\u0259sdiq etdi ki, m\u00fcasir tarix\u00e7il\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, Stenford Universitetinin Adrienne meri \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar: Amazonlar \u00e7ox real v\u0259 \u0259slind\u0259 skif k\u00f6\u00e7\u0259ril\u0259ri olub. Rusiyada arxeoloqlar silahlar\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-60394","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60394"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60414,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60394\/revisions\/60414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}