{"id":6108,"date":"2020-05-16T02:52:48","date_gmt":"2020-05-15T22:52:48","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6108"},"modified":"2020-05-16T02:52:58","modified_gmt":"2020-05-15T22:52:58","slug":"turk-tarihi-uzerinde-oynanan-buyuk-bir-oyunun-desifresi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6108","title":{"rendered":"T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130 \u00dcZER\u0130NDE OYNANAN B\u00dcY\u00dcK B\u0130R OYUNUN DE\u015e\u0130FRES\u0130"},"content":{"rendered":"\n
\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

TANER \u00dcNAL\/\u0130STANBUL<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

MO\u011eOLLARIN GAZAN HAN ZAMANINDA, T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130NE ORTAK OLMAK VEYA KEND\u0130LER\u0130NE DEV\u015e\u0130RMEK \u0130\u00c7\u0130N KURDUKLARI \u00c7\u0130NL\u0130 B\u0130R TAR\u0130H\u00c7\u0130, MO\u011eOL H\u00dcK\u00dcMDAR VE YAHUD\u0130 VEZ\u0130RDEN OLU\u015eAN HEYET TARAFINDAN HAZIRLANAN HALEN \u0130T\u0130BAR ED\u0130LEN YALANLAR D\u0130Z\u0130S\u0130:
«CAM\u0130\u00dcT-TEVAR\u0130H»
GER\u00c7EKLER\u0130 OKUMAYA DEVAM ED\u0130N\u0130Z<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n


Gazan Mahmud Han\u2019\u0131n \u00e7ocuklu\u011fu b\u00fcy\u00fckbabas\u0131 Abaka Han\u0131n yan\u0131nda ge\u00e7ti. Abaka Han ve babas\u0131 Argun Han\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Buda dininin prensiplerine g\u00f6re yeti\u015ftirildi. Babas\u0131n\u0131n 1284\u2019te tahta \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra Horasan, Mazenderan ve Rey vilayetlerinin valili\u011fine atand\u0131. 1291\u2019de \u0130lhanl\u0131 taht\u0131na \u00e7\u0131kan Geyhatu\u2019yu 1295\u2019te deviren ye\u011feni Baydu, iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdi. Ancak Gazan, bu duruma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak Baydu ile m\u00fccadeleye giri\u015fti. Bu s\u0131rada kumandanlar\u0131ndan Nevruz\u2019un tebli\u011fi \u00fczerine \u0130slamiyet\u2019i kabul etti. Onunla birlikte kumandanlar\u0131ndan, vezirlerinden ve askerinden 400 bin ki\u015fi de M\u00fcsl\u00fcman oldu.<\/p>\n\n\n\n


M\u00fcsl\u00fcman askerlerinin ba\u015f\u0131nda olarak yeniden harekete ge\u00e7en Gazan, \u0130lhanl\u0131 ba\u015fkenti Tebriz\u2019e girdi ve Baydu\u2019yu yakalatarak idam ettirdi. B\u00f6ylece h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Gazan Han, \u00f6ncelikle \u00fclke i\u00e7erisinde huzur ve asayi\u015fi sa\u011flad\u0131. Kendisine kar\u015f\u0131 isyan eden Mo\u011follar\u0131 \u015fiddetle bast\u0131rd\u0131. \u0130ktisadi hayat\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in faaliyet g\u00f6sterdi. Sikke ve \u00f6l\u00e7\u00fc reformlar\u0131 yapmak ve vergi kaynaklar\u0131n\u0131 yeniden tesbit etmek suretiyle devletin b\u00fct\u00e7esini d\u00fczene koydu. Halk\u0131 inim inim inleten vergi sistemi de\u011fi\u015ftirildi. Askerin maa\u015f\u0131n\u0131 yeniden tespit ederken, orduyu yeni silahlarla techiz etti.
Mo\u011follar aras\u0131nda \u0130slamiyet\u2019in yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan Gazan Han, \u00fclkeyi pek \u00e7ok cami, mescit, medrese, han ve hamam gibi dini ve sosyal eserlerle donatt\u0131. Tebriz yak\u0131nlar\u0131nda bir rasathane kurdurdu. Fen ilimlerinden astronomi, tarih, t\u0131p ve kimya ile me\u015fgul oldu. Tarih bilgisi fazlayd\u0131.
Ana dili olan Mo\u011folcadan ba\u015fka birka\u00e7 lisan bilen Gazan Han K\u00f6ks\u00fcz g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Mo\u011follar ile dev bir tarihe ve ge\u00e7mi\u015fe sahip T\u00fcrkleri ayn\u0131 \u0131rk\u0131n m\u00fc\u015fterek temsilcileri imi\u015f gibi g\u00f6stermek i\u00e7in Tarih reformuna giri\u015fti T\u0131pk\u0131 bu g\u00fcn oldu\u011fu gibi «Eski T\u00fcrk tipinin Mongoloid \u015fekli ve bu \u015feklin iklim ve kar\u0131\u015f tesirleriyle de\u011fi\u015fmesi hakk\u0131ndaki» ilk nazariye, Hicretin sekizinci ve Milad\u0131n on d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc asr\u0131n\u0131n ilk senelerinde, yani H. 700-703 tarihlerinde \u0130ran\u2019da yay\u0131mland\u0131…<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n


Gazan Han\u2019\u0131n T\u00fcrk Mo\u011fol nazariyesini meydana getirmede faydaland\u0131\u011f\u0131 di\u011fer bir isim olan Re\u015f\u00fcdiddin, Hemedan\u2019da d\u00fcnyaya geldi. Do\u011fum tarihi olarak 645 (1247), 646 (1248) ve 648 (1250) y\u0131llar\u0131 verilir. Hekimlikle u\u011fra\u015fan bir Yahudi ailesinin \u00e7ocu\u011fudur. Otuz ya\u015flar\u0131nda iken \u0130sl\u00e2miyet\u2019i benimsedi\u011fi rivayet edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n


Muhtemelen Abaka Han zaman\u0131nda (1265-1282) tabip olarak devlet hizmetine girdi ve Argun Han devrinde (1284-1291) konumunu iyice g\u00fc\u00e7lendirdi. G\u00e2z\u00e2n Han d\u00f6neminde Vezir Sadreddin Zenc\u00e2n\u00ee\u2019- nin katledilmesinin ard\u0131ndan Sa\u2018dedd\u00een-i S\u00e2vec\u00ee ile birlikte vezir tayin edildi (697\/ 1298). Gaz\u00e2n Han\u2019\u0131n birinci (699\/1300) ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc (702\/1303) Suriye seferlerine kat\u0131ld\u0131. \u0130lhanl\u0131 Devleti\u2019nin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in pek \u00e7ok alanda uygulanan reformlarda aktif olarak g\u00f6rev ald\u0131. Gaz\u00e2n Han\u2019\u0131n Tebriz yak\u0131nlar\u0131nda yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015een- bigaz\u00e2n-\u015e\u00e2m\u0131g\u00e2z\u00e2n, Gaz\u00e2niyye-K\u00fclliyesi\u2019nin m\u00fctevellili\u011fini \u00fcstlendi. (Osman Gazi \u00d6zkuzu- G\u00fcdenli, G\u00e2z\u00e2n H\u00e2n ve Reformlar\u0131 Kakn\u00fcs Yay\u0131nlar\u0131 \u0130stanbul, 2009)<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Gaz\u00e2n Han\u2019\u0131n Meml\u00fckler\u2019e kar\u015f\u0131 ittifak teklifinde bulunmak i\u00e7in Papa VIII. Bonifacey\u2019e g\u00f6nderdi\u011fi 12 Nisan 1302 tarihli mektupta ad\u0131n\u0131n Gaz\u00e2n Han ve Em\u00eer Kutlu\u011f \u015eah ile birlikte zikredilmesinden onun d\u0131\u015f siyasetle de ilgilendi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


C\u00e2m Eu’t-tev\u00e2r\u00eeh\u2019in bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden ibaret olan eser Mo\u011fol, T\u00fcrk, Arap ve \u0130br\u00e2n\u00ee h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n\u0131n \u015feceresini ihtiva etmektedir. (TDVA cilt 35 s.20)
\u0130ran\u2019a hakim olan Mo\u011follar\u0131n ilk M\u00fcsl\u00fcman h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Gazan Han\u2019\u0131n emriyle Hekim olarak g\u00f6rev yapmak \u00fczereyken vezarete \u00e7\u0131km\u0131\u015f kurnaz bir HemedanYahudisi olan «Eb\u00fcl-Faz\u0131l Re\u015fid\u00fcddin Mehemmet ibni\u0130mad-\u00fcd \u2013 devle»nin yazd\u0131\u011f\u0131 «Cami\u00fct-tevarih» ismindeki k\u00fclliyat\u0131n muhtelif ciltlerinin muhtelif yerlerinde T\u00fcrklerin Mo\u011fol \u0131rk\u0131na mensup olduklar\u0131ndan bahsedildi.<\/p>\n\n\n\n

USTACA HAZIRLANAN B\u0130R YALANLAR D\u0130Z\u0130S\u0130 «CAM\u0130\u00dcT-TEVAR\u0130H»<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Peyami Safa\u2019n\u0131n da dedi\u011fi gibi «Yalan\u2019\u0131n en kalitelisi hakikat trenine tak\u0131larak s\u00f6ylenir. \u00d6nce \u00f6yle bir hakikat s\u00f6ylenir ki tart\u0131\u015fmas\u0131z ger\u00e7ektir. Bu hakikatin trenidir. Arkas\u0131ndan bu trene yalan vagonlar\u0131 eklenir. \u0130lk okuduklar\u0131 hakikatin tesirinde kalanlar arkas\u0131ndan gelen yalanlara inan\u0131rlar. Buna «Hakikat trenine tak\u0131lan yalan vagonlar\u0131» denir.<\/p>\n\n\n\n


«Cami\u00fct-tevarih»de \u00f6yle bir giri\u015f yap\u0131ld\u0131 ki bu giri\u015f tart\u0131\u015fmas\u0131z bir ger\u00e7ekti ve T\u00fcrkler ile ilgili \u00f6vg\u00fclerle doluydu. \u00c7ok say\u0131da bas\u0131lan ve tan\u0131t\u0131lan kitap yay\u0131ld\u0131 yay\u0131ld\u0131. Mo\u011fol t\u00fcrk birlikteli\u011fi ve tarihi meydana getirme amac\u0131na y\u00f6nelik olarak haz\u0131rlan\u0131lan bu kitapta \u00f6nce T\u00fcrk tarih okuyucular\u0131n\u0131n gurur duymas\u0131 sa\u011fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n


Bak\u0131n\u0131z kitab\u0131n giri\u015finde ne deniyor:
«Ma\u011frib diyar\u0131ndan Hint Denizi nihayetine kadar ya\u015fayanlar T\u00fcrklerdir; \u2018De\u015ft-i K\u0131p\u00e7ak, Rus, \u00c7erke\u015f, Ba\u015fg\u0131rd, Tala\u015f. Sayrarn, Ibir, Sibir, Bular, Ankara Nehri, T\u00fcrkistan ve Uyguristan uyarlar\u0131, Naymanlar\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 Erdi\u015f (Irti\u015f) G\u00f6l\u00fc, Irti\u015f, Karakuruin, Altay Da\u011flar\u0131, Organ\/Orhun nehri, K\u0131rg\u0131z diyarlar\u0131, Kem-kenciyut, Mo\u011folistan diye bilinen bir\u00e7ok k\u0131\u015flak ve yaylak yerleri ki Kireyitlerin diyar\u0131, Onon, Kemren, K\u00f6ke-navur, Boy\u0131r-navur, Karkab, K\u00f6yen, Ergenekon, Ka\u00acl\u0131r, Selenge, Tokum, Kalal\u00e7m-alt, \u00c7in \u015feddine biti\u015fik olan \u00d6t\u00fcg\u00fcn\u2019de hep onlar\u0131n (T\u00fcrklerin) kabile ve boylar\u0131 otururlar. Bug\u00fcn de b\u00fct\u00fcn \u2018\u00c7in, Hint, Ke\u015fmir, \u0130ran-zem\u00een, Rum, \u015eam ve M\u0131\u00acs\u0131r\u2019a kuvvet ve \u015fevketle h\u00fckmederler; D\u00fcnyan\u0131n mesk\u00fbn olan k\u0131s\u0131mlar\u0131 onlar\u0131n idarelerindedir»<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0435\u0442<\/figure>\n\n\n\n

Bu T\u00fcrklerin en ba\u015f\u0131nda bug\u00fcn T\u00fcrkmen denilen O\u011fuzlar vard\u0131r; ayr\u0131ca K\u0131p\u00e7ak, Kala\u00e7, Kankl\u0131, Karluk ve di\u011ferleri de onlara mensupturlar. Hatta bug\u00fcn Mo\u011fol diye \u015f\u00f6hret bulan Celayir, Tatar, Uyrat, Merkit ve gayrileri de say\u0131labilir. Bunlara Kireyit, Nayman ve \u00d6ng\u00fctleri ve di\u011ferleri eklenebilir…. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n leh\u00e7eleri birbirine yak\u0131nd\u0131r. Ancak b\u00fct\u00fcn bu T\u00fcrk kavimlerinin oturduklar\u0131 yerlerin hava ve suyundan dolay\u0131 \u00f6zellikleri biraz farkl\u0131 olabilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n


Re\u015fid\u00fcddin bir k\u0131s\u0131m bilgileri yaz\u0131l\u0131 kaynaklardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 her kavmin bi-lenlerinden nakledece\u011fini s\u00f6yleyerek \u015f\u00f6yle devam eder: «Sahralarda oturan T\u00fcrk kavimlerinin isimleri, Nuh Peygamberin o\u011flu olan Abulca Han\u2019\u0131n o\u011flu Dib Yaquy Han\u2019\u0131n d\u00f6rt o\u011flundan gelmektedir. Nuh Peygamber ona «Abulca Han» ku\u00aczey, kuzeydo\u011fu ve kuzeybat\u0131 taraflar\u0131n\u0131 verip g\u00f6ndermi\u015fti. DibBakuy\u2019un o\u011fullar\u0131 Karahan, Orhan, G\u00fcrhan ve K\u00fcz-han idi. Karartan\u0131n o\u011flu ise O\u011fuz\u2019dur.<\/p>\n\n\n\n


O\u011fuzca taz\u0131 «karde\u015f ve amca \u00e7ocuklar\u0131 dost olmu\u015flard\u0131; O\u011fuz\u2019un alt\u0131 o\u011flu ve herbirinden d\u00f6rder torunu oldu. Sa\u011f koldaki o\u011fullar\u0131 K\u00fcn, Ay ve Yulduz Han sol koldakiler ise K\u00f6k, Tak ve Dingiz Han\u2019d\u0131r. O\u011fuz\u2019a uyan ve dost olan biraderz\u00e2de ve an\u0131ca \u00e7ocuklar\u0131 da Uygur, Kankl\u0131, K\u0131b\u00e7ak, Karluk, Kala\u00e7 ve A\u011fa\u00e7erilerdir.<\/p>\n\n\n\n


O\u011fuz\u2019a dost olmayan amcalar\u0131 Orhan, K\u00fczhan ve K\u00fcr-han, karde\u015f ve o\u011ful\u00aclar\u0131 ile ilgili ayr\u0131nt\u0131lar bilinmiyor. Bunlar bug\u00fcn Mo\u011fol diye an\u0131lacaklar ise de \u0130lk ve as\u0131l isimlen Mo\u011fol de\u011fildir, \u0130lk k\u0131s\u0131m Celayir, Simit, Tatar, Merkit, K\u00fcrlev\u00fct, Tolas, Tumat, Bulgacin, Kermucin, Uras\u00fcit, Tamgal\u0131k, Targut, Uyrat, Bergut. Kon, Teleng\u00fct, K\u00f6stemi, Uryanka, Konkan ve en sonda Sakayitler vard\u0131r. Bir de Taciklerin Mo\u011fol dedikleri Kireyit, Kayman, \u00d6ng\u00fct, Tenkqut, Bekrin ve K\u0131rk\u0131zlar say\u0131labilir.» (Prof. Dr. Tuncer Baykara, Ege \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi, Genel T\u00fcrk Tarihi, s.346, Ankara 2002)<\/p>\n\n\n\n

\"\u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck<\/figure>\n\n\n\n

T\u00dcRK GEN\u00c7L\u0130\u011e\u0130 YEN\u0130DEN TAR\u0130H\u0130NE SAH\u0130P \u00c7IKMALI, YALANLARI YIKMALIDIR<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Bu giri\u015f ve s\u00f6ylenenler halen tarih\u00e7ilerimizi m\u00fcspet y\u00f6nde etkilemektedir. Halbuki bu iltifat\u0131n arkas\u0131nda T\u00fcrklerin aleyhine gizli emeller vard\u0131r.
Mo\u011fol h\u00fck\u00fcmdar\u0131n\u0131n Yahudi vezirine b\u00f6yle bir nazariye yay\u0131mlatt\u0131rmaktan maksad\u0131, Cengiz \u0130mparatorlu\u011funun kuruldu\u011fu on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc asra kadar Asya tarihinde hi\u00e7bir rol oynam\u0131\u015f olmayan ve hatta bizzat Re\u015fid\u00fcddin\u2019in de itiraf etti\u011fi gibi o zamana kadar tarihte ismi bile me\u00e7hul olan Mo\u011fol kavmini, bir anda tarih sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi vaziyeti kal\u0131c\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in Asya\u2019n\u0131n ve D\u00fcnya Tarihinin gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en b\u00fcy\u00fck \u0131rk\u0131 olan T\u00fcrk Milletiyle yan yana getirerek T\u00fcrk tarihinin iftihar edilecek mazisine i\u015ftirak ettirmek ve ayni zamanda kendi s\u00f6n\u00fck nesebini eski T\u00fcrk hakanlar\u0131n\u0131n parlak ge\u00e7mi\u015flerine ba\u011flamakt\u0131. i\u015fte bundan dolay\u0131 \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck cilde bali\u011f olan «Cami\u00fct-tevarih», \u0130ran Mo\u011fol idaresinin en \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131 veya t\u0131pk\u0131 yaz\u0131m\u0131 i\u00e7in Tebriz «Rab\u2019\u0131 Re\u015fidi» veyahut «Re\u015fidiye» isminde y\u00fcz binlerle alt\u0131na mal olan bir vak\u0131f bile tesis edilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n


Timur\u2019un o\u011flu Miran\u015fah’\u0131n kemiklerini Yahudi mezarl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6md\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Re\u015f\u00fcdiddin yazar.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0435\u0442<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130N\u0130 TERS Y\u00dcZ ETMEK \u00dcZERE OLU\u015eTURULAN «YAHUD\u0130-\u00c7\u0130N-MO\u011eOL TAR\u0130H ENC\u00dcMEN\u0130<\/strong>«<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in vakayinameleri ancak Milad\u0131n on ikinci asr\u0131ndan itibaren onlardan bahsetme\u011fe ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131 Ge\u00e7en asr\u0131n b\u00fcy\u00fck T\u00fcrkologlar\u0131ndan «Abel Remusat», «Tatar dillerine ait ara\u015ft\u0131rmalar» ismindeki eserinde bu vaziyeti \u015f\u00f6yle izah etmi\u015fti :<\/p>\n\n\n\n


«\u00c7in m\u00fcverrihlerinin eserleriyle sabittir ki, Mo\u011fol kabileleri derin «bir zulmet i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015flar ve Cengiz Han\u0131n tarih sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00f6nce «az \u00e7ok bir \u015f\u00f6hret kazanm\u0131\u015f hi\u00e7bir reise bile sahip olmam\u0131\u015flard\u0131». Bu vaziyette Mo\u011follar\u0131n o t\u00fcredi devletleri i\u00e7in binlerce senelik T\u00fcrk tarihini toptan ve birdenbire benimseyivermek, o as\u0131rlar\u0131n asalet zihniyetiyle me\u015fbu insanlar\u0131na kar\u015f\u0131 siyasi bir zaruret h\u00fckm\u00fcndeydi. T\u00fcrk Mo\u011fol birli\u011fi i\u015fte bu ko\u015fullar alt\u0131nda -Mo\u011follar taraf\u0131ndan T\u00fcrk \u0131rk\u0131 aleyhine-tertip edilen bir nazariye oldu.» (Abel Remusat\u201d, \u201cTatar dillerine ait ara\u015ft\u0131rmalar C. I, s. 13)<\/p>\n\n\n\n


«Re\u015fid\u00fcddin bu i\u015fi tek ba\u015f\u0131na ba\u015farm\u0131\u015f de\u011fildi: Cengiz\u2019in torunu ve \u00c7in imparatoru Kubilay\u2019\u0131n \u0130ran Mo\u011fol saray\u0131nda sefiri ve Mo\u011fol ordular\u0131 ba\u015fkumandan\u0131 Pulad \u00c7eng-Siang, Gazan Han\u2019\u0131n emriyle bu resmi tarihin ana hatlar\u0131n\u0131 Yahudi vezire dikte etti; bundan ba\u015fka birka\u00e7 Mo\u011fol «ravi»si daha bulunarak Re\u015fid\u00fcddin\u2019e «\u015eifahi rivayet»ler ile ilgili olarak yard\u0131m ettirildi.»<\/p>\n\n\n\n


«Fazla olarak Mo\u011fol saray\u0131nda tababet, heyet, tarih vesaire gibi ilimlerin hepsinde birden sahip oldu\u011fu iddias\u0131nda olan «Y\u00fck Sun» ve «Li Ta \u00c7\u00f6» isminde iki \u00c7in m\u00fcneccimi de vard\u0131. Bunlar da ellerinde bulunan bir \u00c7in kronografisi ile Re\u015fid\u00fcddin\u2019e muavin tayin edildi.-T\u00fcrk tarihini tars y\u00fcz etmek T\u00fcrklere ait ba\u015far\u0131lar\u0131 Mo\u011follarla payla\u015ft\u0131rmak \u00fczere-bir Yahudi-\u00c7in-Mo\u011fol tarih enc\u00fcmeni kurulmu\u015f oldu. Re\u015fid\u00fcddin bilhassa Mo\u011fol kumandan\u0131n\u0131 rivayetlerini en k\u00fc\u00e7\u00fck teferruat\u0131na kadar harfiyen kaydedip hi\u00e7bir noktas\u0131n\u0131 tahkik ve tadil etmiyordu. (Blochet, \u201cRe\u015fid\u00fcddin\u2019in Mo\u011fol tarihine methal\u201d s. 95)<\/p>\n\n\n\n

Hatta bundan dolay\u0131, manzum bir Mo\u011fol \u015fahnamesi yazm\u0131\u015f olan «\u015eems\u00fcddin-i Ka\u015fani» isminde bir \u015fair bile bu vaziyeti \u015fu Farisi beytiyle tespit etmi\u015fti:
«Bu vaziyette «Pir» olan tabii Mo\u011fol generali ve «M\u00fcrit» de kalemiyle kanaatini Gazan Han\u2019a kiralayan Yahudi vezirdi. Re\u015fid\u00fcddin)in bu \u015fifahi Kaynaklar\u0131ndan ba\u015fka, bir tak\u0131m yaz\u0131l\u0131 mehazlar\u0131 da vard\u0131: bunlar\u0131n en m\u00fchimi, «altan Depter=Alt\u0131n Defter» ismindeki Mo\u011fol kitab\u0131yd\u0131. Di\u011fer «Evrak-u-tavamir» i\u00e7inde en m\u00fchimlerinden biri de, kendisinin Yahudi olmak itibariyle metin ve tefsirlerine pek m\u00fckemmel vak\u0131f oldu\u011fu Tevrat\u2019t\u0131. Zaten T\u00fcrk ve Mo\u011fol oylar\u0131n\u0131 birle\u015ftirirken Yahudilikten M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa ge\u00e7mi\u015f olan «Yafes» efsanesinin bu m\u00fc\u015fterek mahiyetinden istifade etmi\u015fti (Tarihi mubareki Gazani, yaprak 10)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\u00c7ingiz<\/figure>\n\n\n\n

Blochet\u2019nin dedi\u011fi gibi, o zamana kadar kendisi i\u00e7in tamam\u0131yla me\u00e7hul bir mevzu \u00fczerinde Mo\u011fol tezini m\u00fcdafaa eden Re\u015fid\u00fcddin efsane ve ger\u00e7ekler yerine uydurduklar\u0131 olaylar d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir gerek\u00e7eye dayand\u0131rabilecek vaziyette de\u011fildi (Blochet, s. 129 \u201cRe\u015fid\u00fcddin\u2019in Mo\u011fol tarihine methal\u201d s. 95)<\/p>\n\n\n\n


Devrin bu s\u00f6zde ilmi vaziyeti T\u00fcrk ve Mo\u011fol \u0131rklar\u0131n\u0131 bir as\u0131lda birle\u015ftirmeye i\u015fte bu derece m\u00fcsait vaziyette bulunuyordu. Para ile ilmi g\u00f6r\u00fcnt\u00fc vererek kitap haz\u0131rlayan bu Yahudi vezir i\u00e7in, birbirine hi\u00e7 benzemeyen T\u00fcrk ve Mo\u011fol tiplerinin g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen \u015fekil ve renk z\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise az \u00e7ok makul ve mant\u0131ki bir izahla gidermek gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n


Re\u015fid\u00fcddin, i\u015fte bu mecburiyetle mahut «\u0130klim ve bir arada bulunma» nazariyesini ortaya att\u0131; «Cami\u00fct-tevarih»in «Tarihi mubareki Gazani» ismindeki birinci cildinin Ayasofya k\u00fct\u00fcphanesinde 3034 No. Da mukayyet Arap\u00e7a yazma n\u00fcshas\u0131n\u0131n 60 \u0131nc\u0131 sayfas\u0131nda, bilimsel olmaktan ziyade siyasi diyebilece\u011fimiz bu teori \u015f\u00f6yle tespit edildi:
Yani: «… O\u011fuz Han\u2019\u0131n Buhara, Mavera-\u00fcn-nehir ve \u0130ran havalisine ge\u00e7mesinden itibaren, T\u00fcrkmenler bu memleketlerde t\u00fcreyip \u00fcreme ve Acemlerle kar\u0131\u015fmalar\u0131ndan ve su ile havan\u0131n tesiri alt\u0131nda kald\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 \u015fekil itibariyle gittik\u00e7e Acemlerin \u015fekillerini ald\u0131lar; ancak b\u00fcsb\u00fct\u00fcn Acem olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in T\u00fcrk\u2019e benzeyenler manas\u0131na gelen «T\u00fcrkmen» ismiyle an\u0131ld\u0131lar. \u0130\u015fte bu sebepten dolay\u0131 bu isim tekmil O\u011fuz boylar\u0131na alem oldu; b\u00fct\u00fcn O\u011fuz akvam\u0131 bu isimle an\u0131l\u0131p \u015f\u00f6hret buldu».
H\u00e2lbuki o y\u0131llarda ki \u0130ran\u2019\u0131n Acem halk\u0131 So\u011fd ve Toharistan gibi b\u00f6lgelerden gelerek \u0130ran\u2019a yerle\u015fmi\u015f — Afgan-Hindu T\u00fcrk kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 — biraz daha esmer t\u0131knaz halklarla kendilerinden daha beyaz ve g\u00f6steri\u015fli T\u00fcrklerin kar\u0131\u015fmas\u0131ndan olu\u015fmu\u015f bir topluluktur. Acemlerde beyazl\u0131k ve g\u00f6steri\u015fli bir g\u00fczellik bulunuyorsa bunun sebebi di\u011fer unsurlar de\u011fil T\u00fcrklerdir.\u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ran\u2019\u0131n asl\u0131n\u0131 te\u015fkil eden Medler T\u00fcrkt\u00fcr<\/strong>. Persler Medlerin i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir uru\u011fdur. Pers ad\u0131 orta\u00e7a\u011fdan sonra Bat\u0131\u2019l\u0131lar\u0131n verdi\u011fi bir add\u0131r.Med h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fck iskender\u2019i kadar devam etmi\u015f daha sonra Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan \u0130skitler \u0130ran\u2019a yerle\u015ferek Part devletini kurmu\u015flar 550 sene devam ettirmi\u015flerdir. Sasaniler de \u0130ran\u2019da halihaz\u0131rda ya\u015fayan T\u00fcrkmen unsurlar\u0131n \u00e7ok az nisbettte Hindular ve Hindistan civar\u0131nda ya\u015fayan T\u00fcrk kabileler ile kar\u0131\u015fm\u0131\u015f topluluklard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla aslen Acem diye bir millet yoktur. T\u00fcrk vard\u0131r. Bu sebeple Re\u015fid\u00fcddin\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 acem masal\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u0131r\u0131tan bir yaland\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Avrupal\u0131 s\u00f6zde Bilim adamlar\u0131 bir yandan «Re\u015fid\u00fcddin»denilen tarih uydurucusunu kaynak g\u00f6sterirken di\u011fer taraftan «Re\u015fid\u00fcddin»\u2019in ortaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc sa\u00e7ma sapan Acem\u2019e benzeme iddias\u0131 yerine daha sa\u00e7ma bir iddia ortaya atmaktad\u0131r. Bu iddiaya g\u00f6re «T\u00fcrkler Mo\u011folllara benzer sar\u0131 ve \u00e7irkin tiplere sahipken Rum, G\u00fcrc\u00fc, \u00c7erkez ve Ruslarla kar\u0131\u015farak beyazla\u015ft\u0131klar\u0131 iddias\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


H\u00e2lbuki 11-13.yy\u2019da \u0130ran\u2019da Acemlerle O\u011fuzlar\u0131n hi\u00e7bir \u0131rk\u0131 ili\u015fkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu devletinin y\u0131k\u0131lmas\u0131na kadar varan O\u011fuz — Sel\u00e7uklu z\u0131tla\u015fmas\u0131n\u0131n sebebi B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu h\u00fck\u00fcmdar ve \u00e7evresinin \u0130ran k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve y\u00f6neticilerine g\u00f6sterdiklerini yak\u0131nl\u0131kt\u0131r. Nitekim B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devletini 1157 y\u0131l\u0131nda y\u0131kan O\u011fuzlar Acem \u015fehirlerini yerle bir etmi\u015fler ve bir as\u0131rl\u0131k ma\u011fduriyetin ac\u0131s\u0131yla Acem kentlerinde temizlik yapm\u0131\u015flar kendisine Fars yak\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 yapan Acemler \u0130ran’da bir k\u00fclt\u00fcr hareketi denilecek kadar say\u0131ca azalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular\u0131n 1048’de \u00c7a\u011fr\u0131 Bey zaman\u0131nda Anadolu\u2019ya ba\u015flayan ve 1071 Malazgirt zaferiyle ile h\u0131z kazanarak 14.yy\u2019a kadar h\u0131zlanarak devam eden O\u011fuz g\u00f6\u00e7leri ile Anadolu\u2019nun da\u011f\u0131na ta\u015f\u0131na T\u00fcrk M\u00fchr\u00fc vurulmu\u015ftur.
Anadolu\u2019da Rum, G\u00fcrc\u00fc, \u00c7erkez ve Ruslarla kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddia edilen O\u011fuz T\u00fcrkleri genelde Y\u00f6r\u00fcklerden olu\u015fmaktad\u0131r. Y\u00f6r\u00fckler bu «Kar\u0131\u015fma» iddialar\u0131n ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc 19.yy ile 20.yy ba\u015flar\u0131nda bile da\u011flarda, obalarda, k\u00f6ylerde kasaba ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fehirlerde kapal\u0131 toplumlar halinde ya\u015famaktad\u0131r. Y\u00f6r\u00fcklerin \u00e7evre obalarla bile k\u0131z al\u0131\u015f veri\u015fi bile pek bulunmamaktad\u0131r. M.\u00d6.’ki y\u0131llara ait olmas\u0131 laz\u0131m gelen O\u011fuz destanlar\u0131nda bile T\u00fcrk tipi bellidir ve kendine beyaz diyen Avrupa\u2019dan daha beyaz daha aridir. Avrupa dolikosefaldir.<\/p>\n\n\n\n


Avrupa\u2019da ki beyazl\u0131k nisbeti T\u00fcrklerin M.\u00d6.8.000\u2019den itibaren Avrupa\u2019ya fas\u0131lal\u0131 olarak yapt\u0131klar\u0131 ve kal\u0131c\u0131 olarak Avrupa da ya\u015famalar\u0131 neticesinde olu\u015fmu\u015f bir beyazl\u0131kt\u0131r. T\u00fcrkler Avrupaya gittiklerinde hen\u00fcz Son Buzul \u00e7a\u011f\u0131ndan yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f dolikosefal esmerce k\u0131sa boylu insanlar bulunuyordu.
Bu insanlar Brakisefal T\u00fcrklere g\u00f6re az miktarda k\u00fc\u00e7\u00fck kafal\u0131yd\u0131. Hen\u00fcz ma\u011farada ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Medeniyetten uzak hi\u00e7bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc bulunmayan topluluklard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\u0130ngilis<\/figure>\n\n\n\n

B\u00f6lgeye gelen T\u00fcrklerle kar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 nispette g\u00fczelle\u015ftiler. Sar\u0131\u015f\u0131nl\u0131k beyazl\u0131k renkli g\u00f6z geni\u015f al\u0131n ve normal \u00fczeri g\u00fczellik T\u00fcrklere has \u00f6zelliklerdir. K\u0131saca Bat\u0131 beyazla\u015fm\u0131\u015fsa g\u00fczelle\u015fmi\u015f ise bunu T\u00fcrklere bor\u00e7ludur.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 bunlar\u0131 bilmekte midir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabii ki bilmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc 1850\u2019lere kadar bahsetti\u011fim bu hususlar Bat\u0131l\u0131 bilim adamlar\u0131 taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrklerin mezarlar\u0131 ve kemikleri incelenmi\u015ftir. T\u00fcrklerin k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetinin ne kadar y\u00fcksek d\u00fczeyde oldu\u011fu kitaplarda yaz\u0131lm\u0131\u015f, T\u00fcrklerle ilgili \u201cTuran\u201d nazariyesi ortaya at\u0131larak T\u00fcrklerin Asya Avrupa Mezopotamya ve Anadolu\u2019da B\u00fcy\u00fck Turan\u2019\u0131 kurduklar\u0131ndan bahsedilmi\u015ftir. Bunlar Bat\u0131\u2019da kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkler 400 \u00e7ad\u0131rdan devlet menk\u0131besine inan\u0131yor \u00f6ncesini bilmiyordu. Bu k\u0131sm\u0131 daha \u00f6nceki 4-5 yaz\u0131m\u0131zda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bunlara ra\u011fmen Bat\u01317da 1875\u2019den itibaren \u015eark meselesi yeniden canland\u0131r\u0131ld\u0131 ve \u015eark meselesinin bilimsel aya\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrklerin tarihsel bak\u0131mdan, Irklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ve ki\u015fisel \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan k\u00f6t\u00fclenmesine karar verildi. Bu konuda
T\u00fcrklerle Bat\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkleri k\u00f6t\u00fclemede buldu\u011fu yol «T\u00fcrklerin Mo\u011follar ile ayn\u0131 \u0131rka mensup olmalar\u0131» d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
T\u00fcrkler Asya\u2019n\u0131n h\u00fck\u00fcmdar\u0131 olmu\u015flar Kore\u2019den Hazar\u2019a kadar uzanan muhtelif kavim boy ve Uluslar\u0131 devletlerinin b\u00fcnyesinde toplam\u0131\u015flard\u0131r. Kendisine ba\u015f e\u011fen topluluklar\u0131n i\u00e7erisinde o zamanlar T\u00fcrklere 2.000 Km uzakta hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen k\u00fc\u00e7\u00fck bir kabile olan Mo\u011follar da bulunmu\u015ftur. Ancak Mo\u011follar\u0131n bulunduklar\u0131 mesafe, o y\u0131llardaki n\u00fcfusu ve toplum olman\u0131n \u00fczerinde bir boy, budun veya ulus \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yacak g\u00fc\u00e7te olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkler taraf\u0131ndan dikkate bile al\u0131nmam\u0131\u015flard\u0131r. Bu sebeple T\u00fcrkler ile Mo\u011follar\u0131n tarihin baz\u0131 d\u00f6nemlerinde az miktarda ili\u015fkileri bulunmu\u015f olabilirse bile bu ili\u015fkinin dikkate al\u0131nmayacak bir ili\u015fki durumunda kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n


Tarihe bir g\u00f6z atacak olursak Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler ve sonras\u0131nda kurulan T\u00fcrk devletleri b\u00fcy\u00fck Cihan devletleriydi. Ancak Hunlar\u0131n ve G\u00f6kt\u00fcrklerin veya Sel\u00e7uklu tasvirlerinin Mo\u011follar ile alakas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi o tarihlerde Mo\u011fol \u0131rk\u0131n\u0131n tarih sahnesinde yer ald\u0131\u011f\u0131na dair hi\u00e7 bir kaynak bulunmamaktad\u0131r. Mo\u011follar\u0131n tarih sahnesine \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ile ilgili ilk kaynak \u00c7in de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ki oda Cengiz Han zaman\u0131 ile ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u011follar bo\u015f bulduklar\u0131 \u00d6t\u00fcken\u2019e gelip yerle\u015fmi\u015flerdir. 200 y\u0131l kadar bir s\u00fcre i\u00e7erisinde \u00e7o\u011falm\u0131\u015flar Ancak \u00d6t\u00fcken\u2019in G\u00f6kt\u00fcrk\u2019ler ve Uygurlar zaman\u0131ndan kalma soylu T\u00fcrk ailelerin sayesinde yava\u015f yava\u015f k\u0131p\u0131rdamaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Nitekim Mo\u011follar\u0131n T\u00fcrkler ile yegane ili\u015fkisi T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 Cengiz Han d\u00f6neminde kurulmu\u015f T\u00fcrk Mo\u011fol \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6neminde olmu\u015ftur. Konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 halinde anlataca\u011f\u0131m\u0131z Cengiz Han, devletin kurulu\u015funu bulundu\u011fu \u00e7evreyle ba\u015flatm\u0131\u015f T\u00fcrklerle tamamlam\u0131\u015f, Mo\u011follar\u0131n y\u00f6neticisi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc T\u00fcrklerin hakim unsur oldu\u011fu bir cihan devleti kurmu\u015f bu devletin halklar\u0131 da bir s\u00fcre sonra T\u00fcrk h\u00fcvviyetini yeniden kazanm\u0131\u015f az say\u0131da ki Mo\u011fol unsurlarda T\u00fcrkle\u015fmi\u015ftir. Ancak Mo\u011follarla T\u00fcrklerin eski tarihlerinde b\u00f6yle bir birliktelik husule gelmemi\u015f Irk kar\u0131\u015fmas\u0131 veya m\u00fc\u015fterek tarih s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak son 80 y\u0131ld\u0131r \u00f6zellikle Milliyet\u00e7i yazarlar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan Bat\u0131\u2019n\u0131n tesiriyle olu\u015fan zorlama iddialarla Avarlar bile Mo\u011fol yap\u0131lmakta tarihte Mo\u011follara haritalarda yer bile bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

RE\u015e\u0130D\u00dcDD\u0130N CAM\u0130\u00dcT-TEVAR\u0130H’\u0130 PARAYLA YAZDIRMI\u015e<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Re\u015fid\u00fcddin\u2019in di\u011fer kitab\u0131 «Tarihi mubareki Gazani»nin ona ait olmad\u0131\u011f\u0131 ve kendi nam\u0131na ne\u015fredildi\u011fi «Edgard Blochet» in incelemesiyle meydana \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu yazar\u0131n «Re\u015fid\u00fcddin\u2019in Mo\u011fol tarihine methal» isimli eserinin 133 ve m\u00fcteakip sahifelerinde izah edildi\u011fi gibi, «Tarihi Mubarek»in as\u0131l m\u00fcellifi Ebul-Kas\u0131m Abdullah ibni Ali Mehemmed-\u00fcl-Ka\u015fani\u2019dir. Re\u015fid\u00fcddin devrinde Mo\u011fol idaresinin memurlar\u0131ndan olan bu ma\u011fdur adam, Yahudi vezirin h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhtelif eserlerinde b\u00fct\u00fcn tafsilat\u0131yla anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim «Blochet» in aynen iktibas etti\u011fi izahlar\u0131ndan biri \u015f\u00f6yledir : (Blochet, s. 129 \u201cRe\u015fid\u00fcddin\u2019in Mo\u011fol tarihine methal\u201d s. 95)<\/p>\n\n\n\n

«Yani: T\u00fcrk takvimindeki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay\u0131n alt\u0131nc\u0131 g\u00fcn\u00fcne m\u00fcsadif olan «\u015fevval ay\u0131n\u0131n be\u015finci Pazar g\u00fcn\u00fc «Urtu-Khata» Horasan\u2019dan geldi; gene bu ay\u0131n onuncu Cuma g\u00fcn\u00fc \u0130ran veziri «Hace Re\u015fid\u00fcddin» bu bi\u00e7are yazar\u0131n telif ve tasnif etmi\u015f oldu\u011fu bir eser olan «Cami\u00fct-tevarih» ismindeki kitab\u0131 baz\u0131 doland\u0131r\u0131c\u0131 Yahudiler vas\u0131tas\u0131yla padi\u015faha arz ve takdim etti ve buna m\u00fckafat olarak elli Tuman — yani bir milyon dinar-k\u0131ymetinde m\u00fclkler, k\u00f6yler ve \u00e7iftlikler ald\u0131. Bu emlakten her sene kendisine gerek vergi ve gerekse mahsulat\u0131n en ala k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n bedeli olarak emin ve sa\u011flam surette yirmi Tuman yani d\u00f6rt y\u00fcz bin dinar temiz para gelmektedir. Kendisi bu paray\u0131 kitab\u0131n bu kitab\u0131 tasnif eden yazar\u0131yla yar\u0131 yar\u0131ya payla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 evvelce vadetmi\u015f oldu\u011fu ve kitab\u0131n as\u0131l yazar\u0131 bu esiri ikmal i\u00e7in y\u0131llarca u\u011fra\u015f\u0131p fevkalade bir gayretle u\u011fra\u015farak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde kendisine bir para bile vermemi\u015ftir.»<\/p>\n\n\n\n

\"\u00c7ingiz<\/figure>\n\n\n\n

Beyit: «eziyeti ben \u00e7ektim, ancak efendim onu kendi hesab\u0131na ge\u00e7irdi, Re\u015fid\u00fcddin bu y\u00fczden bir\u00e7ok tevecc\u00fchlerle ikballere nail oldu<\/em><\/strong>…»<\/p>\n\n\n\n

Bu ma\u011fdur m\u00fcellif o gaddar Yahudi\u2019nin burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz h\u0131rs\u0131zl\u0131k hik\u00e2yesini muhtelif eserlerinde tekrar etmi\u015ftir. Re\u015fid\u00fcddin\u2019in bu su\u00e7u yaln\u0131z istikbale intikal etmekle kalmay\u0131p kendi zaman\u0131nda da te\u015fhir edilmi\u015f ve mesela rakibi olan vezir «Sadeddin» onu Sultan Olcaytu\u2019nun huzurunda «Hilek\u00e2r, sahtekar ve arabozucu olmak ve gizlice Yahudilik ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck» etmekle itham etmi\u015fti (Blochet, s. 8, 9 ve 152)<\/p>\n\n\n\n

Blochet \u015f\u00f6yle diyor: «Nitekim \u2018Tarihi mubareki Gazani\u2019nin hakiki yazar\u0131 Abdullah \u00fcl-Ka\u015fani\u2019dir ve a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Re\u015fid\u00fcddin bu kitab\u0131 pek c\u00fczi bir tak\u0131m tadilatla k\u00fclliyat\u0131na birinci cilt olarak ilave etmi\u015ftir.» (Blochet s. 150-151)<\/p>\n\n\n\n

Re\u015fid\u00fcddin\u2019in adi bir intihalden \u00e7ok a\u011f\u0131r olan bu eser h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na bir din sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 da ekleniyordu Re\u015fid\u00fcddin\u2019in Sahte bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla \u00f6rtmek istedi\u011fi Yahudili\u011fi herkes\u00e7e malumdu; hatta bundan dolay\u0131 sonralar\u0131 Timur\u2019un o\u011flu «Miran\u015fah» onun «Re\u015fidiye» deki kemiklerini M\u00fcsl\u00fcman mezarl\u0131\u011f\u0131ndan kald\u0131rt\u0131p Yahudi kabristan\u0131na bile koydurmu\u015ftu B\u00fct\u00fcn bunlar bu adam\u0131n para i\u00e7in her \u015feye tenezz\u00fcl edecek bir t\u0131ynette bulundu\u011funu g\u00f6stermesi itibar\u0131yla eserinde en az nispette bile ilmi bir kanaat g\u00f6lgesi aramak bu sahtek\u00e2r\u0131n soy ve \u0131rk bahislerine itimat etmek l\u00fczumsuz bir u\u011fra\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte Mo\u011follar ile T\u00fcrklerin ayn\u0131 soydan geldi\u011finin senaryosu b\u00f6yle bir sahtek\u00e2r\u0131n eliyle yaz\u0131lm\u0131\u015f bir yalanlar dizisidir. Bundan sonra bu senaryo \u00fczerine yine ayn\u0131 dalkavukluk ve \u00e7\u0131kar hesaplar\u0131 ile d\u00fczmece kitaplar yaz\u0131larak bir k\u00fclliyet ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkler tarih yapm\u0131\u015f sahtek\u00e2rlar tarih yazarak T\u00fcrklerin tarihinden Mo\u011fol efendilerine pay \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

CAM\u0130\u00dcT-TEVAR\u0130H Y\u00dcZYILLARCA YILLARCA \u0130KT\u0130BAS ED\u0130L\u0130YOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n


16 ve 17.YY\u2019larda «Hamdullah\u00fcl-M\u00fcstevfi-l-Kazvini «Tarihi g\u00fczide»yi, \u015eeref\u00fcddin Ali-i-Yezdi «Zafername-i-Timur K\u00fcrkan»i, anonim bir m\u00fcellif «Muizz-\u00fcl-ensab»\u0131, Kemal\u00fcddin Abd\u00fcrrezzakibni \u0130shak \u2013 is \u2013 Semerkandi «Matlaus \u2013 sa\u2019deyn»i, Mirhond «Ravzat-\u00fcs-safa»y\u0131 ve Hondmir\u2019 de «Habib-\u00fcs-siyer»i yazd\u0131; kalemlerini para ile sat\u0131p, Re\u015fid\u00fcddinin \u0131rk ve soy nazariyelerini hemen aynen tekrar etmekten ba\u015fka bir \u015fey yapmad\u0131lar<\/p>\n\n\n\n

Bu dalkavuk yazarlarla beraber Timur\u2019un torunu Sultan Ulu\u011f Bey ibni \u015eahruh\u2019da «Ulus-\u0131-erbaa-i \u00c7ingizi» isminde ve ayni mahiyette bir eser v\u00fccuda getirdi. Cengizin torunlar\u0131ndan Ebul-Gazi Bahad\u0131r Han\u2019\u0131n»Ev\u015fal-i-\u015eecere-i T\u00fcrki» ismindeki bir sonraki kitab\u0131 da konumuz itibar\u0131yla «Cami\u00fct-tevarih» in hulasas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Bu yazarlar dairesine d\u00e2hil olan b\u00fct\u00fcn m\u00fcellifler T\u00fcrk ve Mo\u011fol \u0131rklar\u0131n\u0131 birle\u015ftiriyor ve bu suretle Cengiz’le (Timur)un soyunu «O\u011fuz» soyuyla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

H\u00e2lbuki T\u00fcrk tarihinin Cengiz \u00f6ncesi d\u00f6nemlerinde O\u011fuzlar ve Mo\u011follar bir arada ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 gibi Mo\u011follar\u0131n geldi\u011fi b\u00f6lgelerde bir kayna\u015fma olmam\u0131\u015f O\u011fuzlar Anadolu\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. Hun G\u00f6kt\u00fcrk ve Uygurlar\u0131n T\u00fcm Asya\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u0131llarda ise Mo\u011follar\u0131n ad\u0131 san\u0131 bile yoktur. \u00c7in y\u0131ll\u0131klar\u0131nda bile Mo\u011fol ad\u0131na 12.yy\u2019da pek rastlan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Re\u015fididd\u00fcn\u2019den sonra onu taklit ederek yaz\u0131lan bu eserlerde Hanedan h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n\u0131n emirleriyle yaz\u0131lm\u0131\u015f ve Do\u011fu Bilimcisi Blochet\u2019nin «Introduction a l\u2019histoiredes Mo\u011fols de Fadl-Allah Rashided-din» ismindeki eserinin muhtelif sayfalar\u0131yla Lucien Bouvat\u2019n\u0131n «L\u2019Empire Mo\u011fol» ismindeki eserinin 26 \u0131nc\u0131 ve 119 uncu sayfalar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a izah edildi\u011fi gibi soylar tahrif edilip \u0131rklar birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Leon Cahun «Asya tarihine methal» ismindeki me\u015fhur eserinin 205 inci sahifesinde bu hakikati \u015f\u00f6yle izah eder: «Asya imparatorlu\u011fu T\u00fcrk ve Mo\u011fol milletlerinin h\u00e2kimiyeti alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck «Cengiz Han» taraf\u0131ndan birle\u015ftirildi\u011fi zaman, devletin resmi m\u00fcellifleri birtak\u0131m siyasi sebeplerden dolay\u0131 imparatorlar\u0131na \u00f6yle bir soy a\u011fac\u0131 uydurdular ki bunda eski T\u00fcrk hanedanlar\u0131yla yeni Mo\u011fol hanedan\u0131n\u0131n isimleri m\u00fctekabil nakiller ve iktibaslarla yan yana getirilerek hep bir arada g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.»<\/p>\n\n\n\n

\"TURAN<\/figure>\n\n\n\n

RE\u015e\u00dcD\u0130DD\u0130N’\u0130N YALANLARI OSMANLI’DAN G\u00dcN\u00dcM\u00dcZE ETK\u0130S\u0130N\u0130 S\u00dcRD\u00dcRMEKTED\u0130R.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar<\/strong>,
T\u00fcrkiye\u2019de medrese zihniyetiyle Arap ve Acem k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn hakimiyeti sebebiyle bu Mo\u011fol propagandas\u0131 bilimsel izahlar g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda T\u00fcrk ellerine sokmu\u015ftur. Mesela \u0130kinci Murat devrinde T\u00fcrk tarih\u00e7ilerinden Yaz\u0131c\u0131 zade Ali efendi «Tarihi Ali Sel\u00e7uk» ad\u0131ndaki T\u00fcrk\u00e7e eserinin O\u011fuz \u0131rk\u0131ndan bahseden birinci k\u0131sm\u0131nda Re\u015fid\u00fcddin’i kaynak alarak: «Bekavli h\u00fckemay\u0131 Hatay ve Uygur ve muhasiban\u0131 T\u00fcrkan-u-Mogol \u015f\u00f6yle naklederler ve dahi bunun \u00fczerine m\u00fcttefiktirler» ibaresiyle T\u00fcrkleri Mo\u011fol \u0131rk\u0131na mensup g\u00f6sterirken d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc hatan\u0131n tabii fark\u0131nda bile olmam\u0131\u015ft\u0131.
\u0130stanbul\u2019un fethinden (Kanuni) devrinin sonlar\u0131na kadar klasik Osmanl\u0131 tarihinin tespit edildi\u011fi devirde yeti\u015fmi\u015f resmi tarih\u00e7ilerle soy bilimcilerinin bir \u00e7o\u011fu da bu Mo\u011fol ve Acem hurafelerinin niteli\u011fini ve niceli\u011fini dahi anlamadan tesirleri alt\u0131nda kald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n


Ancak eski devirlerde Acem k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle Do\u011fudan giren bu uydurma nazariyeler, yeni \u015fekilleri de on dokuzuncu as\u0131rdan itibaren Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle beraber bat\u0131dan gelmeye ba\u015flad\u0131. Onun i\u00e7in Do\u011fu tesiri alt\u0131nda kalan eski yazarlar\u0131m\u0131zla bat\u0131 tesiri alt\u0131nda kalan yeni tarih\u00e7ilerimizden bir\u00e7oklar\u0131n\u0131 T\u00fcrk \u0131rk\u0131 hakk\u0131ndaki kabulleri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark olmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Medrese devrinde oldu\u011fu gibi, Dar\u00fclf\u00fcnun devrinde de eski T\u00fcrkler Mongoloit say\u0131ld\u0131. Mesela \u015eehbenderz\u00e2de Ahmed Hilmi, \u0130sl\u00e2m Tarihi adl\u0131 me\u015fhur eserinde «Mo\u011follar\u0131 da b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk ailesinin bir kolu ve sar\u0131 \u0131rk\u0131n bir \u015fubesi» olarak de\u011ferlendirmekteydi. (Ahmed Hilmi (\u015eehbenderz\u00e2de), \u0130sl\u00e2m Tarihi, Do\u011fan G\u00fcne\u015f Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 1971,s.457<\/strong>)<\/p>\n\n\n\n

.Ahmed Hilmi 1911 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 Kan Birli\u011fi, Din Birli\u011fi adl\u0131 \u015fiirinde: «T\u00fcrk ulusu bin obaya ayr\u0131l\u0131r. Kimi K\u0131rg\u0131z, kimi Tatar \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Kimi \u00d6zbek, kimi Uygur ya Ka\u00e7ar kimi Mo\u011fol, kimi Fin ya Macar. Bir baban\u0131n o\u011fullar\u0131, yanda\u015f\u0131, de\u011fil miyiz hepimiz kan karda\u015f\u0131» diyordu. (U\u011fur U\u00e7ar, \u015eehbenderz\u00e2de Ahmed Hilmi\u2019de T\u00fcrkl\u00fck Tasavvuru, \u00d6t\u00fcken Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2009 s. s.57, 75\u201378)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu yanl\u0131\u015f kanaati Cumhuriyet d\u00f6neminde s\u00fcrd\u00fcren tarih\u00e7ilerden birisi de Zeki Velidi Togan’d\u0131r. Son 4-5 yaz\u0131m\u0131zda anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi Zeki Velidi’nin 1.T\u00fcrk tarih Kongresinde Barthold ve Bat\u0131l\u0131 s\u00f6zde tarih\u00e7ilerin tesirinde kalarak \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tezler Re\u015fid Galip, Sadri Maksudi Arsal ve \u015eemseddin G\u00fcnaltay gibi bilim adamlar\u0131n\u0131n yo\u011fun ele\u015ftirisine sebep olmu\u015f bu ele\u015ftiriler kongre salonun da Zeki Velidi aleyhinde tepkiye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Zeki Veli bu tepkilerin tesirinde kalarak Yurt d\u0131\u015f\u0131na gitmi\u015f veya g\u00f6nderilmi\u015ftir.
Ancak Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ebediyete intikalinden bir y\u0131l sonra ancak yurda d\u00f6nebilen Zekil Velidi Togan eski iddialar\u0131n\u0131 dillendirmeye devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK VE MO\u011eOL D\u0130L B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 VE BERZERL\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ALARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Irk itibar\u0131yla oldu\u011fu gibi, Dilbilimi itibar\u0131yla de T\u00fcrk ve Mo\u011fol dillerinin ayni asla mensubiyeti hakk\u0131ndaki nazariyeyi Do\u011fu da ilk defa olarak yine Re\u015fid\u00fcddin ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Prof. Dr. \u0130.Hami Dani\u015fmend’in bu konuda ki tespitlerini aynen aktar\u0131yoruz:
Bu dil nazariyesi, Cami\u00fct-tevarih’in Arap\u00e7a n\u00fcshas\u0131n\u0131n 23 \u00fcnc\u00fc sayfas\u0131nda yani. «T\u00fcrklerle Mo\u011follar ve bunlara mensup \u015fubeler birbirlerine benzemekle beraber dilleri de men\u015fe itibar\u0131yla birdir» \u015feklinde tespit edilmi\u015ftir. Yine ayni eserin «Topkap\u0131» saray\u0131ndaki «Revan odas\u0131» k\u00fct\u00fcphanesinde 1518 No. Da mukayyet acemce n\u00fcshas\u0131n\u0131n 14 \u00fcnc\u00fc sayfas\u0131nda T\u00fcrklerden bahsedilirken. Yani. «Bunlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleriyle dilleri Mo\u011follar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleriyle dilleri gibidir» denilmekte ve ayni n\u00fcshan\u0131n 30 uncu sayfas\u0131nda de ayni nazariye yani: «Mo\u011fol kavmi umum T\u00fcrk kavimlerinin bir koludur ve bunlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleriyle dilleri de birbirine benzer olup bu \u0131rk\u0131n tamam\u0131 birden Nuh Peygamber Aleyhisselam\u0131n o\u011flu (yafes)in neslindendir» tarz\u0131nda tekrar edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak (Re\u015fid\u00fcddin) bu dil birli\u011fi nazariyesini yaln\u0131z b\u00f6yle tespit ve tekrar etmekle yetinmeyerek \u0131rk meselesinde verdi\u011fi \u015fekilde bir s\u00fcr\u00fc izahat vermeye ve birtak\u0131m kendi kan\u0131s\u0131na uygun deliller g\u00f6stermeye te\u015febb\u00fcs etmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Re\u015f\u00fcdiddin T\u00fcrk Mo\u011fol Dil birli\u011fi iddias\u0131n\u0131 T\u00fcrk ve Mo\u011fol dillerinin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birbirinden al\u0131p verdikleri kelimelere istinat ettirmek istedi\u011fi tahmin edilebilir. (Re\u015fid\u00fcddin)in yolundan gidenlerden baz\u0131lar\u0131 da bu hususta tamam\u0131yla ona tabi kalm\u0131\u015flard\u0131r. Halbuki kendisiyle \u00e7a\u011fda\u015f olan (End\u00fcl\u00fcsl\u00fc Ebu-Hayyan) bu meseleden hi\u00e7 bahsetmemi\u015f ve «Kitab-\u00fcl-idrak li-dil-il-Etrak» \u00f6n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn 6 \u0131nc\u0131 sayfas\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u015fekilde T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye yaln\u0131z Acem ve T\u00fcrkmen leh\u00e7elerinden ge\u00e7en s\u00f6zc\u00fckleri tespit etmekle yetinmemi\u015f oldu\u011fu gibi, eserini «Cami\u00fct-tevarih» ten bir as\u0131r sonra yazm\u0131\u015f olan «\u0130bni M\u00fchenna»da Acem, T\u00fcrk ve Mo\u011fol dillerine ait l\u00fcgatinin 230 uncu sayfas\u0131nda Re\u015fid\u00fcddin’in nazariyesini \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak \u00e7\u00fcr\u00fctecek bir ifade kullan\u0131p T\u00fcrk ve Mo\u011fol dillerindeki m\u00fc\u015fterek s\u00f6zc\u00fcklerin kom\u015fuluk m\u00fcnasebet ve ihtiya\u00e7 gibi sebeplerle T\u00fcrk\u00e7e\u2019den Mo\u011folcaya ge\u00e7mi\u015f \u015feyler oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n


Do\u011fu ilim d\u00fcnyas\u0131nda T\u00fcrk-Mo\u011fol dil birli\u011fi nazariyesi Re\u015fid\u00fcddin ve onu izleyenlerin te\u015fkil ettikleri dairenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r.
Zaman itibar\u0131yla bu daire devrinden evvel yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0130slam eserlerinde bu dil nazariyesine esas olacak ilmi ve kati bir kay\u0131t aramak gereksizdir.<\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar (ka\u015fgarl\u0131 Mahmut) Mo\u011follar\u0131n Yahudi vezirinden takriben bir bu\u00e7uk as\u0131r evvel «Divan-\u0131 L\u00fcgat»\u0131n birinci cildinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda ad\u0131yla and\u0131\u011f\u0131 Mo\u011follar\u0131 da bu camiaya dahil g\u00f6stermi\u015fse, de o, bu tasnifi tamam\u0131yla co\u011frafi bir esasa g\u00f6re tertip etmi\u015f, yani bu hususta eski Arap co\u011frafyac\u0131lar\u0131n\u0131n umumiyetle Asya ve bilhassa T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 hakk\u0131ndaki belirsiz bilgisini esas tutmu\u015f ve hatta \u00c7in\u2019i bile bu daireye alarak genel bir harita dahi \u00e7izmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak buna ra\u011fmen, kitab\u0131n 30 uncu sayfas\u0131na da dil itibar\u0131yla Mo\u011fol leh\u00e7elerini T\u00fcrk dillerinden sarih olarak ay\u0131rm\u0131\u015f, Mo\u011fol topluluklar\u0131n\u0131n ayr\u0131ca dilleri oldu\u011funu ve bununla beraber «T\u00fcrk\u00e7e\u2019yi be\u011fenmekte olduklar\u0131n\u0131 ancak as\u0131l T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin O\u011fuz, K\u0131p\u00e7ak, K\u0131rg\u0131z vesaire gibi T\u00fcrk milletlerinin m\u00fc\u015fterek dilleri oldu\u011funu kati surette a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015f ve hatta Divan\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn ciltlerinde O\u011fuzcay\u0131 genel T\u00fcrk\u00e7eden bile b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ayr\u0131 bir leh\u00e7e olarak m\u00fctalaa etmi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 bu durumda Re\u015fid\u00fcddin’i \u0131rk birli\u011fi gibi dil birli\u011fi nazariyesinin de yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ortadad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\u00c7ingiz<\/figure>\n\n\n\n

T\u00dcRKLERLE MO\u011eOLLARIN IRK VE SOY BENZERL\u0130\u011e\u0130 YOKTUR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili okurlar,<\/strong>
T\u00fcrklerle Mo\u011follar aras\u0131nda ne dil bak\u0131m\u0131ndan, en de etnoloji bak\u0131m\u0131ndan bir benzerlik bulunmamaktad\u0131r.. T\u00fcrklere ve Mo\u011follara ait \u0131rki tasvirlerin fark\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in Mo\u011follar hakk\u0131nda verilen tarihi kay\u0131tlar\u0131 k\u0131saca nakle l\u00fczum vard\u0131r. G\u00fcrc\u00fc, Ermeni ve Avrupal\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f m\u00fcelliflere g\u00f6re. «Ba\u015far\u0131l\u0131 b\u00fcy\u00fck, burunlar\u0131 ezik, derileri beyaz, sa\u00e7lar\u0131 siyah, g\u00f6zleri \u00e7ekik, boylar\u0131, kol ve bacaklar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ve sa\u011flam, sakallar\u0131 \u00e7ok az ve \u00e7enelerinde, sesleri ince ve keskin» olarak tasvir edilir. Filhakika Mo\u011follar\u0131n sakallar\u0131 say\u0131lacak kadar az oldu\u011funa dair ifadeler M\u00fcsl\u00fcman tarih\u00e7ileri taraf\u0131ndan da teyid edilmi\u015f ve mesela Kaydu Han\u2019\u0131n y\u00fcz\u00fcnde dokuz tane k\u0131l bulundu\u011fu belirtilmi\u015fti. Bu kay\u0131tlar\u0131 toplayan D\u2019Ohsson\u2019a g\u00f6re g\u00f6zleri siyah ve kapal\u0131, yanak kemikleri f\u0131rlam\u0131\u015f, burun k\u0131sa ve yass\u0131, dudaklar etli, sakal seyrek, boy orta, omuz geni\u015f, y\u00fcz ve kafa yuvarlak, renk zeytuni ve ba\u015f\u0131n tepesinde sa\u00e7lar t\u0131ra\u015fl\u0131d\u0131r. Bu karakteristik vas\u0131flar bug\u00fcnk\u00fc Mo\u011follarda, Kalmuk ve Buryatlar\u2019da da aynen muhafaza edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

XIII. Asra mensup Frans\u0131z tarih\u00e7isi Vincent de Beauvais, Plano Karpini ve Rubruck T\u00fcrkleri ile Mo\u011follar aras\u0131nda, dil ve k\u00fclt\u00fcr farklar\u0131 yan\u0131nda, k\u0131yafetlerde ayr\u0131l\u0131klar oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir. Mesela, «T\u00fcrkler elbiselerini sol \u00fczerine ilikledikleri halde, Tatarlar sa\u011fa ilikler» ki T\u00fcrkler bu hususta \u00c7inlilerden de ayr\u0131l\u0131rlar. T\u00fcrkler sa\u00e7lar\u0131n\u0131 uzatt\u0131klar\u0131 halde, Mo\u011follar ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc al\u0131nlar\u0131na kadar t\u0131ra\u015f ederlerdi. Eski T\u00fcrkler gibi ilk Sel\u00e7uklular\u0131n da sa\u00e7 \u00f6rg\u00fcleri bulundu\u011funu \u0130slam ve H\u0131ristiyan kaynaklar\u0131 belirtmi\u015flerdir. T\u00fcrkler ile Mo\u011follar aras\u0131nda \u0131rk, dil, k\u00fclt\u00fcr, inan\u00e7, siyasi ve i\u00e7timai te\u015fkilat ve zihniyet bak\u0131mlar\u0131ndan da pek \u00e7ok farklar oldu\u011funu biliyoruz.)<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk milletinin idaresinde ve tesirinde kalan Finogur\u2019lar, Macarlar, Slav (Saklab) kavimleri gibi, Mo\u011fol ve K\u0131taylar da orta\u00e7a\u011flar boyunca T\u00fcrk say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu sebeple T\u00fcrklerin \u0131rk\u0131na dair vas\u0131flardan bahseden yabanc\u0131 tarih\u00e7ilerin kendilerine benzeyen de\u011fil, \u00e7ok farkl\u0131 olan Mo\u011fol hususiyetlerini T\u00fcrklere atfetmeleri tabii idi<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk tarihine ait eseri klasik say\u0131labilecek bir \u015f\u00f6hret alm\u0131\u015f olan Frans\u0131z T\u00fcrkologu (Leon Cahun) 1896 da ne\u015fretti\u011fi «Introduction a l\u2019histoire de l\u2019Asie» ismindeki kitab\u0131n 37.nci sahifesinde T\u00fcrk, Mo\u011fol, Fin, Macar ve Man\u00e7u gruplar\u0131ndan bahsederken, Avrupal\u0131lar\u0131n irsi bir anane haline gelen bu etnografya nazariyesini: «….b\u00fct\u00fcn bu insanlar, ba\u015fka milletlerle ihtilat edip de\u011fi\u015fmedik\u00e7e, hep ayni \u00e7ehreye maliktirler» \u015feklinde ifade etmekte ve ondan sonra da bu m\u00fc\u015fterek ve umumi \u00e7ehreyi b\u00fct\u00fcn \u015fu Mongoloid \u00f6zellikleriyle anlatmaktad\u0131r. Siyah ve sert sa\u00e7lar, seyrek sakallar, dar ve kara g\u00f6zler, dolgun y\u00fczler, sar\u0131 \u00e7ehreler, \u00e7\u0131k\u0131k elmac\u0131klar, tostoparlak ba\u015flar ve t\u0131pk\u0131 Japonlar gibi k\u0131sac\u0131k boylar…»<\/p>\n\n\n\n


«Leon Cahun» kitab\u0131n\u0131n 38 inci sahifesinde ise «Bu m\u00fc\u015fterek ve umumi T\u00fcrk, Fin, Mo\u011fol, Macar ve Man\u00e7u» tipinin ba\u015fka milletlerle kar\u0131\u015farak, ya\u015fam bi\u00e7imi ve toplumsal \u00e7evre gibi etkenlerin tesiriyle baz\u0131 memleketlerde tamam\u0131yla de\u011fi\u015fmi\u015f oldu\u011fundan» bahsetmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131l\u0131 bilginler Mongoloid nazariyesini ileri s\u00fcrerken Asya bilim sahas\u0131nda T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131na duyulan husumet nedeniyle yazd\u0131r\u0131lan bu g\u00fcn eski kaynak kabul edilen kitaplar\u0131 c\u0131mb\u0131zla bulmu\u015flar yine ayn\u0131 husumet ve a\u00e7\u0131kg\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc yans\u0131tan kitap\u00e7\u0131klar\u0131 nazariyelerine mesnet olarak kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

MO\u011eOLLAR MAZLUM B\u0130R M\u0130LLETT\u0130R. M\u0130LL\u0130 DAVALARINA SAH\u0130P \u00c7IKMALIYIZ<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Sevgili Okurlar,<\/strong>
11 May\u0131s tarihli yaz\u0131m\u0131zda belirtti\u011fimiz gibi \u015f\u00fcphesiz Mo\u011follar da, \u00c7inlilerde veya Uzak do\u011fu \u00fclke insanlar\u0131 da fiziken g\u00fczel insanlard\u0131r. Hi\u00e7 bir millete veya toplulu\u011fa kar\u015f\u0131 husumetimiz, k\u00f6t\u00fc g\u00f6zle bakmam\u0131z s\u00f6z konusu bile olamaz.<\/p>\n\n\n\n

Hatta Cengiz’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bir as\u0131r ge\u00e7meden Mo\u011follar\u0131n devlet kurdu\u011fu topraklar\u0131n i\u00e7erisindeki T\u00fcrk komutanlar eliyle idare eder hale gelmesi az say\u0131daki Mo\u011fol unsurlar\u0131n T\u00fcrkle\u015fmesi sebebiyle Mo\u011follara sempati ile bakar\u0131z. Ancak bu etkile\u015fimin T\u00fcrk soyuna etkisi %1 nispetinde bile de\u011fildir. Bu oran\u0131n ileride \u201cmelezlik nazariyesi\u201dnde izah edece\u011fimiz gibi T\u00fcrk \u0131rk\u0131na etkisi s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n\n\n\n

Kald\u0131 ki ayn\u0131 (ihtilat) Evlilik yoluyla kar\u0131\u015fma Mo\u011folistan\u2019a tekrar g\u00f6\u00e7 eden n\u00fcfus \u00fczerinde de s\u00f6z konusu olup Mo\u011folistan\u2019\u0131n n\u00fcfusunun \u00e7ok az 3 Milyon civar\u0131nda olmas\u0131 sebebiyle etkisi onlarda \u00e7ok daha fazlad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bizim burada bahsetti\u011fimiz hususlar Mo\u011follar’\u0131n tarihte bir Yahudi \u00c7in enc\u00fcmeni kurmak suretiyle, Bat\u0131l\u0131lar\u0131n Hint Avrupa teorilerinde oldu\u011fu gibi T\u00fcrklerin tarihteki ba\u015far\u0131lar\u0131na ortak olmak bir k\u0131sm\u0131na kendilerine mal etmek i\u00e7in yazd\u0131rd\u0131klar\u0131 ve bu g\u00fcn bile tarih\u00e7ilerimizin sanki ba\u015f kaynakm\u0131\u015f gibi ele ald\u0131klar\u0131 «CAM\u0130\u00dcT-TEVAR\u0130H» adl\u0131 kitapta yaz\u0131lanlar\u0131n d\u00fczmece oldu\u011fu, bu kitab\u0131n ve ard\u0131l\u0131 olarak haz\u0131rlanan t\u00fcm kitaplar\u0131n T\u00fcrk milletinin muazzam tarihini Mo\u011follara dev\u015firmek i\u00e7in bilerek veya bilmeyerek haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir yalanlar dizisi oldu\u011funu anlatt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n


Ancak bu yazd\u0131klar\u0131m\u0131z T\u00fcrk tarihi \u00fczerindeki \u00f6rt\u00fcy\u00fc kald\u0131rmak T\u00fcrklerin muazzam tarihlerini g\u00f6lgeleyecek,ortak olacak veya kendilerine mal etmek isteyenlerin -ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f olsa bile- maskelerini indirmek i\u00e7indir.
Cengiz Han sonras\u0131 ili\u015fkilerimiz sebebiyle Mo\u011follar T\u00fcrkleri severler. Bizde Mo\u011follar\u0131 severiz. Ge\u00e7mi\u015fte bir tak\u0131m \u00fcz\u00fclece\u011fimiz olaylar ya\u015fanm\u0131\u015fsa da bu g\u00fcnk\u00fc 7600 y\u0131l \u00f6nce ge\u00e7mi\u015f bu olaylar\u0131n hesab\u0131n\u0131 bu g\u00fcnk\u00fc Mo\u011follardan sormam\u0131z elbette d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Mo\u011follar ile t\u0131pk\u0131 Uygurlar gibi \u00c7in i\u015fgali alt\u0131nda mazlum ve ma\u011fdur bir halk durumundad\u0131r. Bu sebeple onlar\u0131n sorunlar\u0131yla ilgilenmek onlara yard\u0131mc\u0131 olmak tarihteki m\u00fcnasebetlerimiz bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir.Ancak bu m\u00fcnasebetlerimiz s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkler Mo\u011follar ile ortak bir tarihe sahip olmad\u0131klar\u0131 gibi Mo\u011follar\u0131n T\u00fcrk oldu\u011fu iddialar\u0131 tamam\u0131yla yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


\u0130leri ki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda bu konulara tekrar de\u011finecek,T\u00fcrk Yurdu \u00d6t\u00fcken’i,Tarihte T\u00fcrk Tipinin nas\u0131l oldu\u011funu anlataca\u011f\u0131z. Ancak \u015fimdilik konu de\u011fi\u015fimine gidiyor g\u00fcncel \u00f6nemine binaen s\u0131raya ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer konular\u0131 anlatmaya devam edece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

\"B\u00f6y\u00fck<\/figure>\n\n\n\n

De\u011ferli Arkada\u015flar\u0131m,<\/strong>
D\u00fcnk\u00fc yaz\u0131m\u0131zda Herg\u00fcn ve Ortado\u011fu gazetelerinin kurucular\u0131ndan K\u0131ymetli A\u011fabeyimiz Sn \u00c7etin Sara\u00e7o\u011flu ve De\u011ferli Karde\u015fimiz Orkun Sara\u00e7o\u011fluyla birlikte \u201cdjital gazete ve Tv\u201d yay\u0131n\u0131 yapmaya karar vererek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 dile getirmi\u015ftik. Bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z h\u0131zla devam ediyor in\u015fallah 20 g\u00fcn i\u00e7erisinde yay\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. Ad konusunda arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan gelen iletileri dikkate al\u0131yor patent hakk\u0131 ba\u015fta adlar\u0131n kullan\u0131labilirli\u011fini inceliyoruz.
Arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n mesajlar\u0131 ve yorumlar\u0131 ile g\u00f6sterdikleri ilgi ve destek bize \u015fevk verdi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fin do\u011frulu\u011funa inanarak daha bir gayretle \u00e7al\u0131\u015fmaya sar\u0131ld\u0131k. T\u00fcm de\u011ferli Arkada\u015flar\u0131m\u0131za ayr\u0131 ayr\u0131 te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/p>\n\n\n\n


300 milyona ula\u015fan ve s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131zdan Asya steplerine kadar uzanan bir co\u011frafya \u00fczerine 13 milyon km2’de yerle\u015fmi\u015f, ortak dil ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z soyda\u015flar\u0131m\u0131zla, T\u00fcrkl\u00fck; \u00f6nemli bir evreni olu\u015fturmaktad\u0131r. Bir k\u0131s\u0131m siyasal partiler ve y\u00f6neticiler, bu ger\u00e7e\u011fe arkalar\u0131n\u0131 d\u00f6nm\u00fc\u015f olsalar bile, Sosyal Medya’da tavizsiz vatansever duru\u015fa sahip de\u011ferli arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n gayretleri, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fayan Karde\u015flerimizle olan ili\u015fkilerimizin ve birlikte sahip oldu\u011fumuz muhte\u015fem k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve de\u011ferlerimizin geli\u015fmesine bizleri bir arada tutmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n


Taraf\u0131m\u0131z T\u00fcrkl\u00fckt\u00fcr. \u00dclkenin birli\u011fi vatan\u0131n b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. T\u00fcm vatansever partilere ayn\u0131 mesafedeyiz bu mesafemizi yay\u0131n hayat\u0131m\u0131z boyunca s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


T\u00fcm vatanseverlerin Tarihi, K\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik y\u00f6nden birle\u015fece\u011fi, en do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ortaya koymay\u0131 hedefliyoruz. Tarihten ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve alaca\u011f\u0131m\u0131z do\u011fru bilgiler ile gelece\u011fimizi do\u011fru yorumlaman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mam\u0131z gerekti\u011fine inan\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n


Dile\u011fimiz milli meselelerimize, milli k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze duyarl\u0131, y\u00fcksek T\u00fcrkl\u00fck \u015fuuruna sahip, Atat\u00fcrk’\u00fcn T\u00fcrk Gen\u00e7li\u011fine hitab\u0131n\u0131n idrakinde bir gen\u00e7lik yeti\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flayabilme umududur.<\/p>\n\n\n\n


De\u011ferli arkada\u015flar\u0131m\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zla ilgili bilgi vermeye devam edece\u011fiz.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm De\u011ferli arkada\u015flar\u0131m\u0131za mutlu huzurlu sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fczel bir g\u00fcn diliyorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgiler Sayg\u0131lar selamlar.<\/p>\n\n\n\n

15.05.2020 Saat 06.00<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TANER \u00dcNAL\/\u0130STANBUL MO\u011eOLLARIN GAZAN HAN ZAMANINDA, T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130NE ORTAK OLMAK VEYA KEND\u0130LER\u0130NE DEV\u015e\u0130RMEK \u0130\u00c7\u0130N KURDUKLARI \u00c7\u0130NL\u0130 B\u0130R TAR\u0130H\u00c7\u0130, MO\u011eOL H\u00dcK\u00dcMDAR VE YAHUD\u0130 VEZ\u0130RDEN OLU\u015eAN<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6108"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6112,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6108\/revisions\/6112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}