{"id":61153,"date":"2022-02-01T01:12:31","date_gmt":"2022-01-31T21:12:31","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=61153"},"modified":"2022-02-01T01:12:34","modified_gmt":"2022-01-31T21:12:34","slug":"niy%c9%99-ingilt%c9%99r%c9%99d%c9%99-antisemitizm-yoxdur-v%c9%99-y%c9%99hudil%c9%99r-oraya-nec%c9%99-g%c9%99libl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=61153","title":{"rendered":"Niy\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 antisemitizm yoxdur v\u0259 y\u0259hudil\u0259r oraya nec\u0259 g\u0259libl\u0259r?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130lk d\u0259f\u0259 y\u0259hudil\u0259rin, 1066-c\u0131 ild\u0259 Normanlar\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 h\u00fccumundan sonra La Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131 ke\u00e7diyi g\u00fcman edilir &#8212; Fateh Vilyam inan\u0131rd\u0131 ki, onlar\u0131n maliyy\u0259 istedadlar\u0131 onun krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131na fayda ver\u0259c\u0259k. O zaman onlar katolikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcnah say\u0131lan bank i\u015fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>1270-ci ill\u0259rin ortalar\u0131nda Kral Edvard \u00f6z varisi Uels \u015fahzad\u0259si il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 h\u0259rbi kampaniyan\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn y\u0259hudil\u0259rin vergisini bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 art\u0131rd\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birin\u0259 paltarlar\u0131na x\u00fcsusi sar\u0131 ni\u015fanlar taxma\u011f\u0131 \u0259mr etdi. Onlar \u00f6d\u0259y\u0259 bilm\u0259y\u0259nd\u0259 monarx \u00f6z f\u0259rman\u0131 il\u0259 s\u0259l\u0259m\u00e7iliyi qada\u011fan etdi v\u0259 bundan sonra Sion \u00f6vladlar\u0131n\u0131 qit\u0259y\u0259 do\u011fru qovmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/imgpreview-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61155\" width=\"917\" height=\"1169\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u018fks\u0259riyy\u0259t adan\u0131 t\u0259rk etdi, b\u0259zil\u0259ri n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etdi, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 1707-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r ayr\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t olan \u015eotlandiyaya k\u00f6\u00e7d\u00fc. Bu v\u0259ziyy\u0259t \u00fc\u00e7 \u0259sr yar\u0131m davam etdi. Lakin \u0130ngilis \u0130nqilab\u0131ndan sonra Lord Protektor Kromvel n\u00fcfuzlu Sefarid ravvin Menassiya ben \u0130sraill\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 ravvin onu \u00f6z xalq\u0131n\u0131n adada m\u0259skunla\u015fmas\u0131na icaz\u0259 verm\u0259y\u0259 inand\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O vaxtdan b\u0259ri sefaridl\u0259r (\u0130spaniyadan qovulmu\u015f y\u0259hudil\u0259r) Britaniyada s\u0259rb\u0259st ya\u015fay\u0131rlar. V\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t sonra onlara A\u015fkenazil\u0259r \u0259lav\u0259 edildil\u0259r (y\u0259hudi xalq\u0131n\u0131n \u0259sl\u0259n alman torpaqlar\u0131ndan olan hiss\u0259si). Lakin onlar tam Britaniya v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 almad\u0131lar v\u0259 onlara \u0259mlak alma\u011fa icaz\u0259 verilm\u0259di. Bu qada\u011fa, yaln\u0131z 19-cu \u0259srd\u0259 ingilis katolikl\u0259rinin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 eyni vaxtda qald\u0131r\u0131ld\u0131. 1858-ci ild\u0259 ilk y\u0259hudi \u0130cmalar Palatas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc oldu v\u0259 on il sonra y\u0259hudi olaraq do\u011fuldu, lakin u\u015faq ik\u0259n v\u0259ftiz olunan Benjamin Disraeli B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Ba\u015f naziri oldu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/imgpreview-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61156\" width=\"920\" height=\"517\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>O zaman Rusiyada y\u0259hudil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259qibl\u0259r ba\u015flad\u0131 v\u0259 onlar\u0131n bir \u00e7oxu Sion u\u015faqlar\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyinin Avropada \u0259n yax\u015f\u0131 oldu\u011fu Dumanl\u0131 Albiona k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 1880-ci ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq buraya \u00e7oxlu y\u0259hudi g\u0259ldi v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 onlar\u0131n say\u0131 ilkin 60.000-d\u0259n 350.000-\u0259 y\u00fcks\u0259ldi. Nasist Almaniyas\u0131nda z\u00fclm ba\u015flad\u0131qdan sonra \u0259n az\u0131 70 min daha \u00e7ox insan buraya k\u00f6\u00e7d\u00fcl\u0259r &#8212; qalanlar\u0131 davam ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Depressiya s\u0259b\u0259bind\u0259n sad\u0259c\u0259 olaraq \u00f6lk\u0259y\u0259 burax\u0131lmad\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 Britaniya y\u0259hudil\u0259rinin 90%-i indi A\u015fkenazil\u0259rdir.<br>\u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l ingilis c\u0259miyy\u0259tinin qit\u0259d\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fc r\u0259dd etm\u0259si burada fa\u015fist h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131na, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 toqqu\u015fmalara s\u0259b\u0259b oldu. 1936-c\u0131 ild\u0259 bu i\u015f barrikadalara s\u0259b\u0259b oldu, lakin v\u0259ziyy\u0259t n\u0259zar\u0259t\u0259 al\u0131nd\u0131. V\u0259 yaln\u0131z q\u0259rbd\u0259n m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin v\u0259 \u015f\u0259rqd\u0259n Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordunun \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Reyx\u0259 h\u00fccumu zaman\u0131, \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259ki Avropadak\u0131 i\u015fl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259r tutanda antisemitizm d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunma\u011fa ba\u015flad\u0131 v\u0259 adi insanlar aras\u0131nda q\u0259buledilm\u0259z oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Britaniya y\u0259hudil\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r firavan ya\u015fay\u0131rlar v\u0259 onlar\u0131n say\u0131 t\u0259xmin\u0259n 300 min n\u0259f\u0259r olan Fransadan sonra K\u00f6hn\u0259 D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck icmaya sahibdirl\u0259r. Frans\u0131z y\u0259hudil\u0259ri artan \u0259r\u0259b icmas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259 hiss etdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn qit\u0259d\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 davam edir. Anglo-y\u0259hudil\u0259rin \u00e7oxu, burada deyildiyi kimi, olduqca dindard\u0131rlar v\u0259 ingilisl\u0259rin \u00f6zl\u0259rind\u0259n d\u0259 daha \u00e7ox dindard\u0131rlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131n do\u011fum nisb\u0259ti daha y\u00fcks\u0259kdir v\u0259 onlar\u0131n saylar\u0131 durmadan art\u0131r. \u00d6z m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rini unutmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn burada ingilis y\u0259hudil\u0259rinin yar\u0131dan \u00e7oxunun i\u015ftirak etdiyi x\u00fcsusi bazar g\u00fcn\u00fc m\u0259kt\u0259bl\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/imgpreview-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61157\" width=\"918\" height=\"548\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Bir \u00e7ox m\u0259\u015fhur britaniyal\u0131lar\u0131n, futbol\u00e7u Devid Bekhem v\u0259 ke\u00e7mi\u015f xarici i\u015fl\u0259r naziri Devid Milibend kimi bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u0259hudi k\u00f6kl\u0259ri var. Amma m\u00fc\u011f\u0259nni Emi Uaynhaus, Borat Saqdiyev rolu il\u0259 tan\u0131nan komediya aktyoru Sacha Baron Koen, aktrisa Helena Bonham Karter kimi insanlar y\u0259hudil\u0259rdir v\u0259 \u00f6z milli kimlikl\u0259rini qoruyub saxlay\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259rc\u00fcm\u0259: Elnur S\u0259lim<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 y\u0259hudil\u0259rin, 1066-c\u0131 ild\u0259 Normanlar\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 h\u00fccumundan sonra La Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131 ke\u00e7diyi g\u00fcman edilir &#8212; Fateh Vilyam inan\u0131rd\u0131 ki, onlar\u0131n maliyy\u0259 istedadlar\u0131 onun<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-61153","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61158,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61153\/revisions\/61158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}