{"id":61226,"date":"2022-02-02T01:32:53","date_gmt":"2022-02-01T21:32:53","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=61226"},"modified":"2022-02-02T01:32:55","modified_gmt":"2022-02-01T21:32:55","slug":"amerika-hindularinin-m%c9%99ns%c9%99yi-az%c9%99rbaycan-izi-bar%c9%99sind%c9%99-dusunc%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=61226","title":{"rendered":"AMER\u0130KA H\u0130NDULARININ M\u018fN\u015e\u018fY\u0130: AZ\u018fRBAYCAN \u0130Z\u0130 BAR\u018fS\u0130ND\u018f D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fL\u018fR"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>I H\u0130SS\u018f &#8212; AMER\u0130KALI CEK RA\u015e\u0130NQ\u0130N S\u00d6YL\u018fD\u0130KL\u018fR\u0130&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yaz\u0131m\u0131za Amerika yerlil\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259 olmu\u015f Cek Ra\u015finqin s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ba\u015flayaq:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259nsub oldu\u011fum mohavk q\u0259bil\u0259sinin m\u0259n\u015f\u0259yin\u0259 g\u0259linc\u0259, dem\u0259liy\u0259m ki, m\u00f6vcud r\u0259vay\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, biz 50.000 il \u0259vv\u0259l (son elmi d\u0259lill\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259xmin\u0259n, 23.000 il \u0259vv\u0259l \u2013 m\u00fc\u0259llif) Amerika qit\u0259sin\u0259 ba\u015fqa bir yerd\u0259n \u2013 indiki Az\u0259rbaycandan g\u0259lmi\u015fik. Bunun antropoloji d\u0259lill\u0259ri d\u0259 vard\u0131r. O zamanlar Berinq bo\u011faz\u0131ndan uzanan quru yol vasit\u0259sil\u0259 ov\u00e7ular\u0131n ard\u0131c\u0131l k\u00f6\u00e7\u00fc ba\u015f verirdi. Onlar X\u0259z\u0259r sahill\u0259rind\u0259n, indiki \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Qazax\u0131standan, Sibir torpaqlar\u0131ndan g\u0259lirdil\u0259r. Bug\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 bizd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ad\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259ki s\u00f6zl\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n xeyli ad\u0259t v\u0259 s\u00f6z qalm\u0131\u015fd\u0131r. Aram\u0131zda m\u00fc\u0259yy\u0259n etnik uy\u011funluqlar da m\u00f6vcuddur. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, Bak\u0131dak\u0131 dostlar\u0131ma m\u00fch\u00fcm bir siqnal vermi\u015f oluram. Amerika hindular\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 ideyas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yenidir. Az\u0259rbaycanl\u0131lar bunu t\u0259dqiq ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Lakin ed\u0259c\u0259kl\u0259rmi? Bunu bilmir\u0259m!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259.<\/strong> <em><strong>Mohavklar m\u0259\u015fhur AB\u015e yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Ceyms Fenimor Kuperin (1789\u20131851) oxucular\u0131na onun \u0259s\u0259rl\u0259rinin \u0259sas q\u0259hr\u0259manlar\u0131 Nataniel Bamponun v\u0259 mogikan \u00c7inqa\u00e7qukun bar\u0131\u015fmaz v\u0259 amans\u0131z d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri kimi tan\u0131\u015fd\u0131rlar. Bug\u00fcn Kanadada v\u0259 AB\u015e-\u0131n Nyu-York \u015ftat\u0131nda 64.000 mohavk ya\u015fay\u0131r. Onlardan c\u0259mi 3.000 n\u0259f\u0259ri \u00f6z do\u011fma dilind\u0259 dan\u0131\u015fa bilir.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Fikirl\u0259rind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Cek Ra\u015finq \u00f6z xalq\u0131n\u0131n tarixi il\u0259 maraqlanm\u0131\u015f, onu ara\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. S\u00f6zs\u00fcz ki, o, \u00f6z ehtimallar\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u0259rk\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n faktlara \u0259saslanm\u0131\u015fd\u0131r. Amma biz\u0259 daha dol\u011fun v\u0259 birm\u0259nal\u0131 d\u0259lill\u0259r laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 elmin, daha do\u011frusu, onun m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rinin m\u00fcnasib\u0259ti nec\u0259dir?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/636018.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61227\" width=\"915\" height=\"686\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259 arxeoloqlar\u0131n verdikl\u0259ri m\u0259lumata n\u0259z\u0259r salaq&#8230; <\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 Alyaskada v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim insan m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259 tap\u0131lm\u0131\u015f artefaktlar m\u00fcqayis\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiq edilmi\u015fdir. Bu zaman m\u0259lum olmu\u015fdur ki, \u0259m\u0259k v\u0259 ov al\u0259tl\u0259ri, m\u00fcxt\u0259lif amuletl\u0259r, geyim \u0259\u015fyalar\u0131, dig\u0259r predmetl\u0259r aras\u0131nda b\u0259nz\u0259rlik, b\u0259z\u0259n is\u0259 eynilik vard\u0131r. H\u0259m\u00e7inin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, Altay v\u0259 Sibir xalqlar\u0131 il\u0259 Amerika yerlil\u0259rinin q\u0259dim d\u0259fn m\u0259rasiml\u0259ri d\u0259 ox\u015fard\u0131r. Bu paralell\u0259r ayr\u0131-ayr\u0131 qit\u0259l\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259ri bir-birin\u0259 ba\u011flayaraq s\u00fcbuta yetirmi\u015fdir ki, onlar, \u0259slind\u0259, bir z\u0259ncirin halqalar\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin b\u0259nz\u0259rliyi h\u0259l\u0259 qan qohumlu\u011funa, genetik yax\u0131nl\u0131\u011fa d\u0259lal\u0259t etmir. Eyni m\u0259kan v\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 ox\u015far h\u0259yat t\u0259rzi, m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n v\u0259 geyimin haz\u0131rlanmas\u0131nda b\u0259nz\u0259r materiallardan (d\u0259ri, s\u00fcm\u00fck, obsidian da\u015f\u0131 v\u0259 s.) istifad\u0259 yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ard\u0131 var<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Qrupunun \u00fczv\u00fc <span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Araz \u015e\u0259hrili<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I H\u0130SS\u018f &#8212; AMER\u0130KALI CEK RA\u015e\u0130NQ\u0130N S\u00d6YL\u018fD\u0130KL\u018fR\u0130&#8230; Yaz\u0131m\u0131za Amerika yerlil\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259 olmu\u015f Cek Ra\u015finqin s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ba\u015flayaq: \u201cM\u0259nsub<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-61226","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61226"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61229,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61226\/revisions\/61229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}