{"id":6129,"date":"2020-05-16T08:31:35","date_gmt":"2020-05-16T04:31:35","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6129"},"modified":"2020-05-16T08:31:46","modified_gmt":"2020-05-16T04:31:46","slug":"abs-v%c9%99-ingilt%c9%99r%c9%99-sovet-ittifaqina-kom%c9%99k-satmaqla-mubariz%c9%99d%c9%99-yardim-etdil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6129","title":{"rendered":"AB\u015e v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131na &#171;k\u00f6m\u0259k&#187; satmaqla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 yard\u0131m etdil\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Lend-liz \u00fczr\u0259 t\u0259chizat da pulsuz deyildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra amerikal\u0131lar g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n 2.7 milyard dollarl\u0131q bir astronomik borcu ortaya qoydular. 1948-ci ild\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar zaman\u0131 sovet n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri c\u00fczi bir m\u0259bl\u0259\u011f \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259 raz\u0131 oldular. T\u0259bii ki, bu amerikal\u0131lara qane etm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>1949-cu ild\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar n\u0259tic\u0259siz qald\u0131. 1951-ci ild\u0259 Amerika h\u00f6kum\u0259ti borcun miqdar\u0131n\u0131 iki d\u0259f\u0259 olaraq 800 milyon dollara endirdi, lakin Sovet \u0130ttifaq\u0131 c\u0259mi 300 milyon dollar \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259 raz\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaln\u0131z 1972-ci ild\u0259 AB\u015e v\u0259 SSR\u0130 borclar\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sinin miqdar\u0131 v\u0259 vaxt\u0131 bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldil\u0259r. S\u0259n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u0259, 2001-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r SSR\u0130 faiz daxil olmaqla 722 milyon dollar \u00f6d\u0259m\u0259yi \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>1973-c\u00fc ild\u0259 SSR\u0130 48 milyon dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259r etdi, lakin AB\u015e-\u0131n SSR\u0130-y\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq etdiyi iqtisadi sanksiyalar s\u0259b\u0259bind\u0259n borcun \u00f6d\u0259ni\u015fi dayand\u0131r\u0131ld\u0131 (Cekson-Venik d\u00fcz\u0259li\u015f).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/96405722_532996754057684_5620606082872246272_n.jpg?_nc_cat=104&amp;_nc_sid=07e735&amp;_nc_ohc=4-cL01MLZuQAX-tXWqx&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=6c438ed28f72bbbef68e9c374024c87f&amp;oe=5EE5B98A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: \u043e\u0434\u0438\u043d \u0438\u043b\u0438 \u043d\u0435\u0441\u043a\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a \u0438 \u043b\u044e\u0434\u0438 \u0441\u0438\u0434\u044f\u0442\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yaln\u0131z 1990-c\u0131 ild\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r borc m\u00fczakir\u0259sin\u0259 qay\u0131td\u0131lar. Yeni bir kredit icar\u0259 m\u00fcdd\u0259tinin 2030-cu il v\u0259 son m\u0259bl\u0259\u011fi 674 milyon dollar olaraq t\u0259yin etdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Rusiya Federasiyas\u0131 ke\u00e7mi\u015f respublikalarla &#171;s\u0131f\u0131r se\u00e7im&#187; bar\u0259d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalad\u0131, buna g\u00f6r\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 SSR\u0130-nin b\u00fct\u00fcn borclar\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, 2 aprel 1993-c\u00fc ild\u0259 Rusiya &#171;Lend-liz&#187; \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6hd\u0259likl\u0259ri daxil olmaqla SSR\u0130-nin borclar\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Borclar, d\u00f6vl\u0259t borclar\u0131na (Paris klubu) v\u0259 banklara olan borclar kimi (London klubu) b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. AB\u015e-\u0131n Lend-Lizi, n\u0259hay\u0259t Paris Klubu il\u0259 hesabla\u015fman\u0131n bir hiss\u0259si olaraq yaln\u0131z 21 avqust 2006-c\u0131 ild\u0259 \u00f6d\u0259nildi v\u0259 ba\u011fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaln\u0131z 2006-c\u0131 ild\u0259 bu &#171;m\u0259qs\u0259dli&#187; yard\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn pul \u00f6d\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi II D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 AB\u015e-\u0131n iqtisadi art\u0131m\u0131n\u0131n &#171;m\u00f6c\u00fcz\u0259si&#187; b\u0259lli olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsas sual \u00e7ox miqdarda Lend-lizin olub-olmamas\u0131 deyil. \u018fsas odur ki, sat\u0131n ald\u0131qlarn\u0131z, bu &#171;Fa\u015fizm il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 biz\u0259 yard\u0131m&#187; deyil. Qanlar \u00fcz\u0259rind\u0259n adi bir Amerikan biznesi idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/97458926_532996777391015_8123317336234000384_n.jpg?_nc_cat=110&amp;_nc_sid=07e735&amp;_nc_ohc=fEO53U2IJV8AX-WdH5Q&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=c563f705a12f2d515300fd8267a4336d&amp;oe=5EE68C78\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: 1 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a, \u0441\u0442\u043e\u0438\u0442 \u0438 \u043d\u0430 \u0443\u043b\u0438\u0446\u0435\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s Almaniyaya n\u0259 oldu?<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Reyxin t\u0259yyar\u0259l\u0259ri Amerikan\u0131n PratWitney v\u0259 \u0130ngilis Rolls-Royce motorlar\u0131nda u\u00e7urdular. B\u00fct\u00fcn Vehrmaxt Amerikal\u0131 Ford v\u0259 General Motors avtomobill\u0259rini s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. AB\u015e fa\u015fistl\u0259ri b\u00fct\u00fcn telefon texnologiyalar\u0131 (AT&amp;T \u015firk\u0259ti), konsentrasiya d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 (IBM) say\u0131lan sayma ma\u015f\u0131nlar\u0131, Luftwaffe (Kodak) \u00fc\u00e7\u00fcn kameralar, texniki vasit\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259naye brilyantlar\u0131, rezin v\u0259 h\u0259tta ya\u011f il\u0259 t\u0259min etdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aleksandr Pantyuxin<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lend-liz \u00fczr\u0259 t\u0259chizat da pulsuz deyildi. M\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra amerikal\u0131lar g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n 2.7 milyard dollarl\u0131q bir astronomik borcu ortaya qoydular. 1948-ci ild\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-6129","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6131,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6129\/revisions\/6131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}