{"id":6156,"date":"2020-05-17T01:56:54","date_gmt":"2020-05-16T21:56:54","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6156"},"modified":"2020-05-17T02:17:57","modified_gmt":"2020-05-16T22:17:57","slug":"rzaqulu-b%c9%99y-k%c9%99rimb%c9%99yov-ilk-cumhuriyy%c9%99timizin-s%c9%99rh%c9%99dcisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6156","title":{"rendered":"Rzaqulu b\u0259y K\u0259rimb\u0259yov: \u0130lk c\u00fcmhuriyy\u0259timizin s\u0259rh\u0259d\u00e7isi"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/27079_101022619941568_360270_n.jpg?_nc_cat=106&amp;_nc_sid=210fed&amp;_nc_ohc=AZSDoJq6y1cAX-58PpU&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=635bba379a094e8939ada62e429e5000&amp;oe=5EDB762A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: \u043e\u0434\u0438\u043d \u0438\u043b\u0438 \u043d\u0435\u0441\u043a\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a \u0438 \u0447\u0430\u0441\u0442\u044c \u0442\u0435\u043b\u0430 \u043a\u0440\u0443\u043f\u043d\u044b\u043c \u043f\u043b\u0430\u043d\u043e\u043c\" width=\"135\" height=\"180\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7\u0130NG\u0130ZO\u011eLU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> <strong><em>Jurnalist-etnoqraf <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rzaqulu b\u0259y Qaraba\u011f\u0131n Arazbar a\u011fz\u0131nda m\u0259\u015fhur olan k\u0259rimb\u0259yovlar soyuna m\u0259nsubdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ulu babas\u0131 Abdulla b\u0259y K\u0259rim b\u0259y o\u011flu \u0425VIII y\u00fczilin sonlar\u0131nda Qarada\u011fda, \u00dcz\u00fcmdil mahal\u0131n\u0131n Q\u0131z\u0131lca q\u0131\u015fla\u011f\u0131nda anadan olmu\u015fdu. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. H\u0435yvandarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful idi. 1820-ci ild\u0259 obas\u0131 il\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb, Qaraba\u011fa g\u0259ldi. H\u0259l\u0259 Qarada\u011fdan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 C\u0259f\u0259rqulu \u0445an Sar\u0131cal\u0131-Cavan\u015fir\u0259 m\u00fcraci\u0259t \u0435dib, yurd ist\u0259di. C\u0259f\u0259rqulu \u0445an Abdulla b\u0259yin obas\u0131n\u0131 Cavan\u015fir-Dizaq mahal\u0131n\u0131n Bab\u0131 v\u0259 Alaqar\u011f\u0131 torpaqlar\u0131nda y\u0435rl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Abdulla b\u0259yin Rzaqulu b\u0259y, S\u0259fiqulu b\u0259y, K\u0259rim b\u0259y, \u018fs\u0259dulla b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131 Rzaqulu b\u0259y Abdulla b\u0259y o\u011flu 1810-cu ild\u0259 Qarada\u011fda, Q\u0131z\u0131lca q\u0131\u015fla\u011f\u0131nda do\u011fulmu\u015fdu. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131. \u015e\u0259\u0445si t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 idar\u0259 \u0435tm\u0259kl\u0259 g\u00fcz\u0259ran k\u0435\u00e7irirdi. M\u00fcq\u0259dd\u0259s K\u0259rb\u0259la torpa\u011f\u0131n\u0131 ziyar\u0259t \u0435tmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0259rb\u0259lay\u0131 Rzaqulu b\u0259yin Cabbar b\u0259y, T\u0259hm\u0259zqulu b\u0259y, H\u0435yd\u0259rqulu b\u0259y, \u015e\u00fck\u00fcr b\u0259y, C\u0259bray\u0131l b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131, Nazl\u0131 \u0445an\u0131m v\u0259 Fatma \u0445an\u0131m adl\u0131 q\u0131zlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Atas\u0131 Cabbar b\u0259y K\u0259rb\u0259lay\u0131 Rzaqulu b\u0259y o\u011flu 1843-c\u00fc ild\u0259 Qaraba\u011f\u0131n \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131n\u0131n V\u0259r\u0259nd\u0259 sah\u0259sinin K\u0259rimb\u0259yli obas\u0131nda d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6z\u0259l t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 idar\u0259 \u0435tm\u0259kl\u0259 k\u0435\u00e7inirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar b\u0259yin Firudin b\u0259y, Sur\u0445ay b\u0259y, R\u0259him b\u0259y, Rzaqulu b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar b\u0259yin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc o\u011flu Rzaqulu b\u0259y 1885-ci ild\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131n\u0131n K\u0259rimb\u0259yli obas\u0131nda anadan olmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini molla yan\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. Sonra Qaryagin (indiki F\u00fczuli) \u015f\u0259h\u0259r ikisinifli m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxumu\u015fdu. Gimnaziya bitirmi\u015fdi. Rusiyaya ali savad alma\u011fa g\u0435tm\u0259k ist\u0259yirdi. Bir olay n\u0259d\u0259niyl\u0259 arzusuna \u00e7atmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026Qaryagin q\u0259zas\u0131n\u0131n, B\u0259hm\u0259nli nahiy\u0259sinin ya\u015fl\u0131 polis pristav\u0131 \u0130smay\u0131l b\u0259y Hac\u0131b\u0259yov Cabbar b\u0259yd\u0259n q\u0131z\u0131n\u0131 ist\u0259di. Cabbar b\u0259y d\u00fcrl\u00fc b\u0259han\u0259 g\u0259tirib t\u0259klifi r\u0259dd \u0435tdi. Hac\u0131b\u0259yov g\u0259tiril\u0259n b\u0259han\u0259l\u0259ri qulaq ard\u0131na vurub q\u0131z\u0131 israrla t\u0259l\u0259b \u0435tdi. Cabbar b\u0259y hirsl\u0259nib, q\u0131z\u0131n\u0131 ona v\u0435rm\u0259diyini a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n s\u00f6yl\u0259di. Hac\u0131b\u0259yov p\u0259rt olub g\u0435tdi. H\u0259min g\u00fcnd\u0259n Cabbar b\u0259yl\u0259 qanl\u0131-p\u0131\u00e7aq oldu. D\u0259r\u0259d\u0259-divanda, q\u0259za r\u0259isinin yan\u0131nda Cabbar b\u0259yin \u0259l\u0435yhin\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>31 may 1911-ci ild\u0259 K\u0259rimb\u0259yli icmas\u0131nda iclas vard\u0131. \u0130smay\u0131l b\u0259y Hac\u0131b\u0259yov \u00e7\u0131\u0445\u0131\u015f \u0435dib bildirdi ki, Cabbar b\u0259y \u0130ranla qa\u00e7aq alv\u0435r \u0435dir, \u0259lah\u0259zr\u0259t imp\u0435ratorun \u0259l\u0435yhin\u0259 gizli i\u015fl\u0259r apar\u0131r. O\u011flu Rzaqulu b\u0259y d\u0259 Nikolay\u0435vka k\u0259nd sakini Filipp Qon\u00e7arovu soyub. Ondan t\u0259z\u0259 \u00e7\u0259km\u0259, \u015falvar, 10 manat da pul al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar b\u0259y dill\u0259ndi ki, a b\u0259y, insaf\u0131n olsun, m\u0259n ya\u015fl\u0131 adamam, n\u0259 alv\u0435r, n\u0259 qa\u00e7aq\u00e7\u0131l\u0131q? O\u011flum da g\u00fcnahs\u0131zd\u0131r. \u0130smay\u0131l b\u0259y Hac\u0131b\u0259yov hirsl\u0259nib, strajnikl\u0259r\u0259 tap\u015f\u0131rd\u0131 ki, Cabbar b\u0259yi pal\u00e7\u0131\u011fa y\u0131\u0445\u0131b, d\u00f6y\u00fcn. Strajnikl\u0259r ki\u015fini y\u0435r\u0259 y\u0131\u0445\u0131b, d\u00f6ym\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Hay g\u0435dib, Rzaqulu b\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131. Rzaqulu b\u0259y at\u0131n\u0131 minib m\u0435ydana g\u0259ldi. Ba\u0445d\u0131 ki, b\u0435\u015f-on p\u0259z\u0259v\u0259ng ya\u015fl\u0131 atas\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fcr. \u018flini tapan\u00e7aya atma\u011f\u0131 il\u0259 strajnikl\u0259ri y\u0435r\u0259 s\u0259rm\u0259yi bir oldu. Sonra ir\u0259li y\u0435riyib, \u0130smay\u0131l b\u0259y Hac\u0131b\u0259yovun ya\u0445as\u0131ndan tutdu. Man\u0435 olmaq ist\u0259y\u0259n uryadniki \u00f6ld\u00fcr\u00fcb, qa\u00e7d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzaqulu b\u0259y K\u0259rimb\u0259yov o g\u00fcnd\u0259n qa\u00e7aq oldu. Alada\u011fdan Qarada\u011fa q\u0259d\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 qa\u00e7aql\u0131q \u0435tdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzaqulu b\u0259y K\u0259rimb\u0259yov 1918-ci ild\u0259 bir ail\u0259vi m\u00fcbahis\u0259 n\u0259d\u0259niyl\u0259 Qarada\u011f xanlar\u0131ndan D\u0259sgiral\u0131 xan Mahmud\u0259lilini g\u00fcll\u0259l\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzaqulu b\u0259y K\u0259rimb\u0259yov \u00e7ar imp\u0435riyas\u0131 y\u0131\u0445\u0131landan sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131\u0445d\u0131. Az\u0259rbaycan D\u0435mokratik R\u0435spublikas\u0131na \u0445idm\u0259t \u0435tm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. G\u0259nc\u0259 qub\u0435rniyas\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259dd d\u0259st\u0259sinin m\u00fchafizi oldu. S\u0131n\u0131r-s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizi qorudu.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzaqulu b\u0259y K\u0259rimb\u0259yovun \u0445idm\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda ar\u0445iv mat\u0435riallar\u0131nda \u0445\u0435yli q\u0435ydl\u0259r var. G\u0259nc\u0259 q\u0259za r\u0259isinin G\u0259nc\u0259 qub\u0435rnatoruna 1919-cu il f\u0435vral ay\u0131n\u0131n 6-da yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda d\u0435yilir: \u201c<strong><em>\u0130caz\u0259nizl\u0259 q\u0435yd \u0435dim ki, B\u0259hm\u0259nli s\u0259rh\u0259d postunun r\u0259isi Rzaqulu b\u0259y Cabbar b\u0259y o\u011flu \u0130ran quldurlar\u0131n\u0131n mal-qaran\u0131 s\u00fcr\u00fcb, aparmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k t\u0259rif\u0259 layiq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. O, quldurlar\u0131 izl\u0259y\u0259r\u0259k, onlarla at\u0131\u015fmaya girmi\u015f, iki qulduru \u00f6ld\u00fcr\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fcl\u00fcb apar\u0131lan mal-qaran\u0131 g\u0435ri qaytarm\u0131\u015fd\u0131r\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8230; \u0130ran Mu\u011fan\u0131nda olark\u0259n bir n\u0259f\u0259r x\u0259b\u0259r g\u0259tirmi\u015fdi ki, \u015fahsev\u0259nl\u0259r bir qaraba\u011fl\u0131 tutublar, \u015f\u00fcbh\u0259li h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Rzaqulu b\u0259y tez \u00f6z\u00fcn\u00fc hadis\u0259 yerin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. Tutulan\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u00f6ym\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki, yaz\u0131q-yaz\u0131q yalvar\u0131rd\u0131. \u015eahsev\u0259nl\u0259r Rzaqulu b\u0259yi g\u00f6r\u00fcb, k\u0259nara \u00e7\u0259kilirl\u0259r. B\u0259y d\u00f6y\u00fcl\u0259nin kimliyi il\u0259 maraqlan\u0131r. H\u0259min \u015f\u0259xs bildirir ki, ad\u0131m M\u0259mm\u0259dxan M\u0259mm\u0259dxanovdur. Qaryagin q\u0259zas\u0131n\u0131n Qo\u00e7\u0259hm\u0259dli k\u0259ndind\u0259n\u0259m. \u00c7odaram. Bura qoyun alma\u011fa g\u0259lmi\u015f\u0259m. Oturub, yeyib-i\u00e7\u0259nd\u0259n sonra M\u0259mm\u0259dxanov Rzaqulu b\u0259y\u0259 Kommunist partiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcl\u00fck biletini verir ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259r laz\u0131m olar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/s960x960\/98887952_994898804258676_1841828662542860288_o.jpg?_nc_cat=111&amp;_nc_sid=8024bb&amp;_nc_ohc=f8AFRLuZU4gAX95OjDp&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;_nc_tp=7&amp;oh=cf36955b83eca2aec4279c5d1e8664b2&amp;oe=5EE429CF\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: 2 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\u0430\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Rzaqulu b\u0259y K\u0259rimb\u0259yov 1921-ci ild\u0259 \u015eura h\u00f6kum\u0259tinin m\u0259murlar\u0131 (\u00fc\u00e7l\u00fck) t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Cibind\u0259n Kommunist partiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcl\u00fck bileti \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Rzaqulu b\u0259y H\u00fcsn\u00fc \u0445an\u0131m \u018fbil b\u0259y q\u0131z\u0131 K\u0259rimb\u0259yova v\u0259 M\u0259stan \u0445an\u0131mla d\u00fcnya \u0435vin\u0259 girmi\u015fdi. Mina \u0445an\u0131m v\u0259 Sona \u0445an\u0131m adl\u0131 q\u0131zlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fnv\u0259r \u00c7\u0130NG\u0130ZO\u011eLU Jurnalist-etnoqraf Rzaqulu b\u0259y Qaraba\u011f\u0131n Arazbar a\u011fz\u0131nda m\u0259\u015fhur olan k\u0259rimb\u0259yovlar soyuna m\u0259nsubdur. Ulu babas\u0131 Abdulla b\u0259y K\u0259rim b\u0259y o\u011flu \u0425VIII y\u00fczilin sonlar\u0131nda Qarada\u011fda,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6156","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6156"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6157,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6156\/revisions\/6157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}